II OZ 1110/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń J. N. i M. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 2 września 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 327/11 o odmowie przywrócenia skarżącemu J. N. terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi J. N. i M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt wymiany gruntów postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Pismami z dnia 20 maja 2011 r. J. N. i M. N. złożyli wnioski o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty od skargi, wskazując, że opłata została uiszczona terminowo, bo w dniu 27 kwietnia 2011 r. w punkcie opłat "[...]" w K. Na skutek wezwania Sądu skierowanego do M. N., wyjaśnienie co do zasad działania punktu opłat "[...]" złożyli M. N. i J. N. Postanowieniem z dnia 2 września 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił J. N. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pomimo wezwania Sądu M. N., który uiścił wpis sądowy, nie wykazał, by przedsiębiorstwo "[...]" w K. przyjmujące wpłatę działało na podstawie art. 6a ust. 1 ustawy Prawo bankowe. Nadto podniesiono, że wybór sposobu uiszczenia wpisu sądowego, w tym związane z tym ryzyko powierzenia kwoty pieniężnej osobie trzeciej, nie jest niezależne od woli strony. Zdaniem Sądu oznacza to, że – w sytuacji gdy podmiot ten przekaże daną kwotę na rachunek Sądu z opóźnieniem – okoliczność ta nie może stanowić skutecznej podstawy do ubiegania się o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Dlatego też na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd odmówił J. N. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Tożsame w treści zażalenia na powyższe orzeczenie wnieśli skarżący M. N. i J. N., domagając się zmiany postanowienia poprzez przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego lub uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wniesionych zażaleń skarżący wskazali, że nie są przedsiębiorcami, a osobami fizycznymi i posługiwanie się tego typu pośrednikami w przekazywaniu środków pieniężnych jest zwyczajowo przyjęte, gdyż osoby te nie znają różnic pomiędzy inkasentem, pocztą czy bankiem. Podniesiono również, że w zarządzeniu z dnia 19 kwietnia 2011 r. nie wskazano, za pośrednictwem jakiego podmiotu ma nastąpić uiszczenie wpisu. Nadto skarżący podnieśli, że ich zdaniem wpis uiścili w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia jako niezasadne podlegają oddaleniu. Przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z tak skonstruowanego przepisu wynika, że jedyną przesłanką do przywrócenia terminu do dokonania danej czynności procesowej jest brak winy w jego uchybieniu, a zatem musi istnieć jakaś obiektywna przeszkoda która uniemożliwia skarżącemu dochowanie tego terminu. Zaś w sytuacji gdy Sąd dojdzie do przekonania, iż skarżący uchybił terminowi bez swojej winy zobowiązany jest – na jego wniosek – do przywrócenia terminu. Z ugruntowanego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że kwestię braku winy należy oceniać z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (porównaj: np. orzeczenia NSA z dnia 27.01.2011 r., sygn. akt I OZ 47/11 czy z dnia 25.01.2011 r., sygn. akt II OZ 7/11 opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem w przypadku, gdy strona uchybiając terminowi dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, albowiem przywrócenie terminu nie będzie w tej sytuacji dopuszczalne (por. postanowienie SN z dnia 29.10.1999 r., sygn. akt I CKN 556/98, LEX nr 50702; postanowienie NSA z dnia 22.11.1999 r., sygn. akt III SA 7804/98, niepubl.). W niniejszej sprawie bezspornym jest, że zarządzenie wzywające skarżącego J. N. do uiszczenia wpisu od skargi zostało mu doręczone w dniu 21 kwietnia 2011 r. Wprawdzie kwotę tę skarżący uiścił w dniu 27 kwietnia 2011 r. za pośrednictwem [...]" T. D. w K., jednakże wpłata ta została odnotowana na rachunku bankowym Sądu w dniu 29 kwietnia 2011 r., a więc dzień po upływie zakreślonego siedmiodniowego terminu do jego uiszczenia. W orzecznictwie dominuje pogląd, że wpłata uiszczona za pośrednictwem tego typu przedsiębiorstwa następuje dopiero w momencie dokonania polecenia przelewu z rachunku bankowego tego przedsiębiorcy na rachunek sądu. Wprawdzie jak już wyżej wskazano skarżący uiścili żądany wpis w dniu 27 kwietnia 2011 r., ale uczynili to na rachunek bankowy ww. przedsiębiorcy, zaś przedsiębiorca ten dokonał polecenia przelewu dopiero w dniu 29 kwietnia 2011 r. W związku z powyższym trafne jest stanowisko Sądu, że skarżący uchybili terminowi do uiszczenia wpisu (porównaj: postanowienie NSA z dn. 25.07.2005 r., sygn. akt OSK 1895/04, niepub.). Jednakże w okolicznościach tej konkretnej sprawy nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że wniosek J. N. o przywrócenie terminu do dokonania ww. czynności zasługuje na uwzględnienie. Skarżący uiścił wpis od skargi w terminie zakreślonym przez Sąd w legalnie działającym punkcie wpłat. Zatem miał prawo przypuszczać, że opłata ta zostanie przekazana na rachunek bankowy Sądu w terminie. Natomiast okoliczność, że przedsiębiorca prowadzący przedmiotowy punkt wpłat uiszczoną za jego pośrednictwem kwotę przekazał z opóźnieniem była niezależna od woli skarżącego. Tym samym, wbrew wywodom Sądu I instancji, nie można przyjąć, że skarżący z własnej winy uchybił terminowi. W związku z powyższym zaskarżone postanowienie jako naruszające prawo podlegało uchyleniu. Nadto informacyjnie wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny dostrzegł, iż w aktach sprawy znajduje się także wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi złożony przez M. N. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.