III SA/Wa 258/11

WyrokWSA w Warszawie2011-09-06

Skład orzekający: Beata Sobocha, Marek Krawczak, Anna Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Finansów prawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące zwolnienia z VAT dla rolnika ryczałtowego (art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u.) w sytuacji, gdy podatnik utracił ten status z powodu przekroczenia limitu przychodów zobowiązującego do prowadzenia ksiąg rachunkowych, a następnie stara się o ponowne skorzystanie ze zwolnienia, jednocześnie rozważając możliwość skorzystania ze zwolnienia podmiotowego (art. 113 ust. 1 u.p.t.u.)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Minister Finansów błędnie utożsamił zwolnienie dla rolnika ryczałtowego (art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u.) ze zwolnieniem podmiotowym dla drobnych przedsiębiorców (art. 113 ust. 1 u.p.t.u.). Zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. ma charakter przedmiotowo-podmiotowy i dotyczy wyłącznie rolników ryczałtowych wykonujących określone czynności. Utrata statusu rolnika ryczałtowego z powodu obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych nie wpływa automatycznie na możliwość skorzystania ze zwolnienia podmiotowego z art. 113 ust. 1 u.p.t.u., a te dwa zwolnienia są odrębne i nie warunkują się wzajemnie.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka cywilna, będąca rolnikiem ryczałtowym, utraciła ten status od 1 stycznia 2009 r. z powodu przekroczenia limitu przychodów zobowiązującego do prowadzenia ksiąg rachunkowych. W związku z tym przestała korzystać ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. Spółka wystąpiła o interpretację indywidualną dotyczącą możliwości ponownego uzyskania statusu rolnika ryczałtowego i korzystania ze zwolnienia, a także możliwości skorzystania ze zwolnienia podmiotowego na podstawie art. 113 ust. 1 u.p.t.u. Minister Finansów uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, błędnie utożsamiając oba zwolnienia i uzależniając możliwość skorzystania ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. od spełnienia warunków zwolnienia z art. 113 ust. 1 u.p.t.u.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów, stwierdził, że nie może być ona wykonana, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Marek Krawczak, Sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant ref. staż. Patrycja Kęcik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2011 r. sprawy ze skargi "E." spółka cywilna E. T., K. C. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz "E." spółka cywilna E. T., K. C. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżąca, Spółka cywilna E., E. T., K. C., wystąpiła 12 maja 2010 roku do Ministra Finansów z wnioskiem udzielenie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego, w zakresie podatku od towarów i usług, w zakresie możliwości posiadania rolnika ryczałtowego w 2010 r. przedstawiając następujący stan faktyczny: Skarżąca powstała na podstawie umowy spółki cywilnej z 20 lutego 2008r. Zajmowała się i będzie zajmowała się w 2010 r. i w latach następnych działalnością rolniczą. Skarżąca w 2008r. prowadziła książkę przychodów i rozchodów. W dniu 7 marca 2008 r. złożyła w [...] Urzędzie Skarbowym W. NIP-2., nie dokonała natomiast zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w art. 96 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej: u.p.t.u.), w którym zrezygnowałaby ze zwolnienia, przewidzianego na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. W 2010r. i w latach następnych Skarżąca będzie prowadzić działalność rolniczą polegającą, w zależności od okresu, na uprawie wybranych roślin wymienionych w załączniku Nr 2 do u.p.t.u., ich dostawie oraz na świadczeniu dla klientów wybranych usług rolniczych wymienionych w załączniku Nr 2 do u.p.t.u. Zdaniem Skarżącej, do końca 2008 r. posiadała ona status rolnika ryczałtowego w rozumieniu u.p.t.u.. W 2008 r. przychody Skarżącej przekroczyły, z tzw. "działalności rolniczej", kwotę 1.200.000 euro, a w związku z tym zgodnie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 ze zm., dalej: "ustawa o rachunkowości") Skarżąca zobowiązana była do przejścia, od dnia 1 stycznia 2009 r., z książki przychodów i rozchodów na księgi rachunkowe. W wyniku powyższego, na mocy art. 2 pkt 19 u.p.t.u. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości, od 1 stycznia 2009 r. utraciła status rolnika ryczałtowego i przysługujące zwolnienie od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. Zatem nie nastąpiła rezygnacja Skarżącej ze zwolnienia, tylko jego utrata. Skarżąca w 2009r. nie osiągnęła przychodów netto w wysokości przekraczającej 1.200.000 euro, ani wartości sprzedaży opodatkowanej netto (bez podatku) za 2009 r. przekraczającej 50.000 zł. ani nie dokonała w 2009 r. dostawy produktów rolnych oraz świadczenia usług rolniczych o wartości przekraczającej 20.000 zł. Skarżąca w zależności od okresu i sytuacji zamierza w 2010r. i w latach następnych prowadzić swoją działalność rolniczą. W związku z powyższym zadano następujące pytania: Czy od 1 stycznia 2010r. i w latach następnych Skarżąca jeżeli : - nie zrezygnowała i nie zrezygnuje ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u., - zawiadomi na piśmie naczelnika urzędu skarbowego przed początkiem miesiąca, od którego będzie chciała ponownie skorzystać ze zwolnienia z podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u., że będzie korzystać z ww. zwolnienia, - nie będzie miała obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych, - będzie dokonywać dostawy wybranych roślin wymienionych w załączniku Nr 2 do u.p.t.u., na rzecz podatnika czynnego VAT i świadczyć wybrane usługi rolnicze wymienione w załączniku Nr 2 do u.p.t.u., na rzecz podatnika czynnego VAT, a) będzie spełniać założenia definicji "rolnika ryczałtowego" wskazanej w art. 2 pkt 19 u.p.t.u., a w związku z tym będzie rolnikiem ryczałtowym? b) powinna otrzymywać faktury VAT RR, o których mowa w art. 116 ust. 1 u.p.t.u., zawierające kwotę zryczałtowanego podatku VAT od podatnika VAT czynnego nabywającego produkty rolne wymienione w załączniku Nr 2 do ustawy o podatku VAT lub usługi rolnicze wymienione w załączniku Nr 2 do u.p.t.u.? c) Skarżąca nie powinna wystawiać faktur VAT, o których mowa w art. 106 u.p.t.u., i naliczać podatku VAT od sprzedaży wybranych roślin wymienionych w załączniku Nr 2 do u.p.t.u., lub świadczonych wybranych usług rolniczych wymienionych w załączniku Nr 2 do u.p.t.u., na rzecz czynnego podatnika VAT? d) Skarżąca w zakresie prowadzonej działalności rolniczej będzie zwolniona z prowadzenia ewidencji dostaw i nabyć towarów i usług, ze składania deklaracji, o której mowa w art. 99 ust. 1 u.p.t.u. i dokonania zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w art. 96 ww. ustawy? Zdaniem Skarżącej, jedynie w dwóch przypadkach dostarczając produkty wymienione w załączniku Nr 2do u.p.t.u., i świadcząc usługi wymienione w załączniku Nr 2 u.p.tu. Skarżąca może nie być uznana za rolnika ryczałtowego, o którym mowa w art. 2 pkt 19 u.p.t.u.. Pierwszym przypadkiem jest obowiązek prowadzenia przez Skarżącą ksiąg rachunkowych. Natomiast drugim przypadkiem, jest rezygnacja przez Skarżącą ze zwolnienia, zgodnie art. 43 ust 3 u.p.t.u., pod warunkiem: 1. dokonania w poprzednim roku podatkowym dostawy produktów rolnych oraz świadczenia usług rolniczych o wartości przekraczającej 20.000 zł oraz 2. dokonania zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w art. 96 ust. 1 i 2 u.p.t.u. , oraz 3. prowadzenia ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3. u.p.t.u. Powyższe trzy warunki muszą wystąpić łącznie, aby rolnik ryczałtowy mógł zrezygnować ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u.. Co więcej zgodnie z ust. 4 art. 43 u.p.t.u. rolnik ryczałtowy, który zamierza zrezygnować ze zwolnienia określonego w ust. 1 pkt 3, jest obowiązany prowadzić ewidencję, o której mowa w art. 109 ust. 1 u.p.t.u., przez okres co najmniej 3 kolejnych miesięcy poprzedzających bezpośrednio miesiąc, od którego rolnik ten rezygnuje ze zwolnienia. Niezależnie, czy w danym okresie Skarżąca posiada czy będzie posiadać grunty o powierzchni powyżej 1 ha, posiada czy będzie posiadać grunty o powierzchni mniejszej niż 1 ha, czy też gruntów nie posiada lub nie będzie posiadać, jeżeli będzie dokonywać dostaw produktów rolnych wskazanych w załączniku Nr 2 do u.p.t.u. pochodzących z własnej działalności rolniczej lub będzie świadczyć usługi rolnicze wskazane w załączniku Nr 2 do u.p.t.u. to dostawy te jak i świadczenia usług będą korzystać ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u., jeżeli Skarżąca wcześniej nie zrezygnuje i w danym okresie nie będzie miała obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych, Skarżąca będzie rolnikiem ryczałtowym. Interpretacją indywidualną z [...] sierpnia 2010 roku Minister Finansów uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe, wskazując w uzasadnieniu na następujące okoliczności : Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Skarżąca do końca 2008 r. była rolnikiem ryczałtowym. Z uwagi na wysokość przychodów netto od dnia 1 stycznia 2009r. zobowiązana była na mocy ustawy o rachunkowości do prowadzenia ksiąg rachunkowych. W związku z powyższym od dnia 1 stycznia 2009r. Skarżąca stała się podatnikiem podatku od towarów i usług. W stanie faktycznym wskazano, że w całym 2009r. wartość przychodów netto osiągnięta przez Skarżącą była mniejsza niż 1.200.000 euro, a wartość sprzedaży opodatkowanej netto (bez podatku) za ww. okres nie przekroczyła 50.000 zł. ani nie nastąpiły w tym roku dostawy produktów rolnych i świadczenia usług rolniczych o wartości przekraczającej 20.000 zł. Biorąc pod uwagę powyższe oraz treść art. 2 pkt 19 u.p.t.u., z którego wynika, że istotnym elementem dla uznania rolnika za rolnika ryczałtowego jest brak obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych, należy stwierdzić, że z momentem, z którym powstał, na podstawie ustawy o rachunkowości, obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych, Skarżąca przestała być rolnikiem ryczałtowym w rozumieniu u.p.t.u. Zatem od tej chwili nie miały zastosowania normy prawne w zakresie rolników ryczałtowych zawarte w art. 43 u.p.t.u. W związku z powyższym Skarżąca podlegała szczególnym procedurom dotyczącym drobnych przedsiębiorców tj. regulacjom zawartym w art. 113 powołanej ustawy. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu, była podmiotowo zwolniona do momentu, w którym wartość sprzedaży opodatkowanej przekroczyła 50.000 zł. Z dniem 1 stycznia 2009r. Skarżąca stała się podatnikiem podatku od towarów i usług. W związku z tym, iż w tym momencie nie posiadała już statusu rolnika ryczałtowego zastosowania w przedmiotowej sprawie nie miał ust. 3 powołanego artykułu. Pomimo, że od dnia 1 stycznia 2009 r. na mocy art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości, Skarżąca nie prowadzi już ksiąg rachunkowych to nadal jest podatnikiem podatku od towarów i usług. W przypadku chęci ponownego skorzystania ze zwolnienia będą miały zastosowanie postanowienia zawarte w art. 113 ust. 11 u.p.t.u. Z uregulowania tego wynika, że prawo do ponownego skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w ust. 1, przysługuje nie wcześniej niż po upływie roku, licząc od końca roku, w którym zrezygnowano ze zwolnienia. Biorąc pod uwagę zapis art. 113 ust. 11 u.p.t.u. w powiązaniu z ust. 1, ponowne skorzystanie ze zwolnienia jest możliwe, tylko gdy wartość sprzedaży opodatkowanej (bez podatku) nie przekracza w poprzednim roku podatkowym kwoty 50.000 złotych. Od 1 stycznia 2009r. Skarżąca jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Zatem był to rok, w którym - jak wskazano wyżej - dokonano rezygnacji ze zwolnienia, z uwagi na utratę statusu rolnika ryczałtowego. Wobec powyższego możliwość ewentualnego skorzystania ze zwolnienia może nastąpić, zgodnie z zapisem art. 113 ust. 11 ustawy, nie wcześniej niż po upływie roku, licząc od końca 2009 r. Wobec powyższego, ze zwolnienia wynikającego z ust. 1 powołanego artykułu, będzie można skorzystać z dniem 1 stycznia 2011 r., pod warunkiem, że w 2010r. wartość sprzedaży opodatkowanej (bez podatku) nie przekroczy kwoty 100.000 zł. Reasumując organ stwierdził, że w świetle powołanych wyżej regulacji Skarżąca nie może ponownie skorzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. od dnia 1 stycznia 2010 r. Tym samym Skarżąca nie będzie mogła korzystać ze szczególnych procedur dotyczących rolników ryczałtowych przewidzianych w art. 115-118 u.p.t.u. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2010 roku. Skarżąca wezwała Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa. Minister Finansów nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska. W skardze złożonej do tutejszego Sądu, uzupełnionej pismem z 4 czerwca 2011r., Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania. Skarżąca wskazała, że stanowisko Ministra Finansów przedstawione w interpretacji stoi w sprzeczności ze stanem faktycznym przedstawionym we wniosku o udzielenie interpretacji. Podkreśliła, że instytucja zwolnienia o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. jest instytucją odmienną od instytucji o której mowa w art. 113 ust. 1 u.p.t.u. Wskazała, że z u.p.t.u. wynika, że można korzystać z jednego z tych zwolnień, obu naraz, albo nie korzystać z żadnego z nich. Podniosła, że niedopuszczalne jest ograniczanie prawa powrotu do statusu rolnika ryczałtowego oraz do zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. poprzez stosowanie przepisów, które nie mają zastosowania w sprawie, to jest art. 113 ust. 1 i 11 u.p.t.u. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc jak w skarżonej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje : Wojewódzkie Sądy Administracyjne powołane zostały do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, przy czym zakres tej kontroli ograniczony jest do kontroli legalności działania organów administracji (art. 1 §1 i 2 ustawy 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 153 poz. 1269). Indywidualne akty administracyjne, takie jak akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zmianami, zwana dalej p.p.s.a.) podlegają uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd ich niezgodności z prawem. Skarga analizowana według powyższego kryterium okazała się uzasadniona, zaskarżony akt narusza bowiem przepisy prawa, to jest art. 14c § 1 i 2 O.p. w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu. W doktrynie prawa administracyjnego wyrażone zostało wielokrotnie stanowisko, zgodnie z którym o bycie sprawy administracyjnej decyduje istnienie normy uprawniającej określony organ do konkretyzacji prawa. Oznacza to, że w pierwszej kolejności organ administracyjny zobowiązany jest do ustalenia czy istnieje norma pozwalająca mu na podjęcia działań zmierzających do skonkretyzowania prawa. Z przepisów rozdziału 1a działu II o.p. można wywieść normę nakazującą Ministrowi Finansów przedstawienie interpretacji urzędowej przepisów prawa podatkowego w odniesieniu do stanu faktycznego i pytania wskazanego przez wnioskodawcę we wniosku o udzielenie interpretacji. Tak więc, jednym z niezbędnych elementów pozwalających Ministrowi Finansów na wydanie interpretacji indywidualnej jest wniosek zainteresowanego i organ jedynie w tym zakresie upoważniony jest do wydania interpretacji. Interpretacja winna zawierać, zgodnie z treścią art. 14c § 1 i 2 o.p. ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. W niniejszej sprawie organ uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe, następnie przedstawił prawidłowe stanowisko wraz z uzasadnieniem prawnym. Jednak analiza uzasadnienia prawnego wskazuje, że Minister Finansów odpowiedział na pytanie, które nie zostało zawarte we wniosku Skarżącej o udzielenie interpretacji Jak wynika z treści pytań postawionych we wniosku o udzielenie interpretacji, Skarżąca dążyła do uzyskania stanowiska Ministra Finansów co do spełniania przez sienie definicji rolnika ryczałtowego, wskazanej w art. 2 pkt 19 u.p.t.u., możliwości powrotu do statusu rolnika ryczałtowego oraz wynikających z tego konsekwencji w zakresie otrzymywanych faktur, braku obowiązku wystawiania faktur i naliczania podatku VAT od sprzedaży wybranych roślin wymienionych w załączniku nr 2 lub świadczenia niektórych usług wymienionych w załączniku nr 2 do u.p.t.u., zwolnienia, w zakresie prowadzonej działalności rolniczej, z obowiązku prowadzenia ewidencji dostaw i nabyć towarów i usług oraz ze składania deklaracji o której mowa w art. 99 ust. 1 u.p.t.u. jak również dokonania zgłoszenia rejestracyjnego o którym mowa w art. 96 u.p.t.u. Minister Finansów, uznał stanowisko Skarżącej, dotyczące powyższych pytań za nieprawidłowe, przedstawiają stanowisko, które dotyczyło możliwości ponownego skorzystania przez podatnika ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 u.p.t.u. i utożsamiając jednocześnie warunki do skorzystania ze zwolnienia o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. z warunkami uprawniającymi do skorzystania ze zwolnienia o którym mowa w art. 113 ust. 1 u.p.t.u. Zwolnienie, o którym mowa w art. 113 ust. 1 u.p.t.u. wprowadza jeden z wyjątków od zasady powszechności podatku od towarów i usług, zwalniając z tego podatku określoną grupę podmiotów. Podmioty objęte zwolnieniem określonym w art. 113 ust. 1 u.p.t.u. to podatnicy, których łączna wartość sprzedaży nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym kwoty określonej w tymże artykule. Podatnicy korzystający z powyższego zwolnienia mogą z niego zrezygnować pod warunkiem pisemnego zawiadomienia o tym zamiarze naczelnika urzędu skarbowego przed początkiem miesiąca, w którym rezygnują ze zwolnienia. Mogą oni również utracić to zwolnienie, o ile zrealizowana przez nich wartość sprzedaży przekroczy kwotę, o której mowa w art. 113 ust. 1, u.p.t.u. Z mocy art. 113 ust. 11 podatnik, który utracił prawo do zwolnienia od podatku lub zrezygnował z tego zwolnienia, może, nie wcześniej niż po upływie roku, licząc od końca roku, w którym utracił prawo do zwolnienia lub zrezygnował z tego zwolnienia, ponownie skorzystać ze zwolnienia określonego w art. 113 ust. 1 u.p.t.u. Powyższe zwolnienie o charakterze podmiotowym odróżnić należy jednak od zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. to jest od zwolnienia obejmującego dostawę produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej, dokonywaną przez rolnika ryczałtowego oraz świadczenie usług rolniczych przez rolnika ryczałtowego. Zwolnienie to, w ocenie sądu ma charakter przedmiotowo-podmiotowy: zwolnione z podatku jest bowiem wykonywanie określonych czynności, ale wyłącznie w sytuacji gdy dokonuje ich określony podmiot - rolnik ryczałtowy. W sytuacji, w której rolnik ryczałtowy wykonuje inne czynności niż objęte zwolnieniem, podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych i może wtedy również skorzystać z ogólnych zasad dotyczących zwolnień, w tym ze zwolnienia podmiotowego, o którym mowa w art. 113 ust. 1 u.p.t.u. Warunki rezygnacji przez rolnika ryczałtowego ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. i wyboru opodatkowania wedle zasad ogólnych określono w art. 43 ust. 3 ustawy. Zgodnie z brzmieniem powołanego przepisu, warunkiem rezygnacji ze zwolnienia jest: 1) dokonanie w poprzednim roku podatkowym dostawy produktów rolnych oraz świadczenia usług rolniczych o wartości przekraczającej 20 000 zł; 2) dokonanie zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w art. 96 ust. 1 i 2; 3) prowadzenie ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3. Jak wskazano wyżej, zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u., ma charakter podmiotowo-przedmiotowy. Dotyczy ono wyłącznie podatników mających status rolników ryczałtowych. Jak wynika z art. 2 ust. 19 u.p.t.u. pod pojęciem rolnika ryczałtowego rozumie się rolnika dokonującego dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej lub świadczącego usługi rolnicze, korzystającego ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem rolnika obowiązanego na podstawie odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych. W konsekwencji uznać należy, że możliwość korzystania z tego zwolnienia jest wyłączona w stosunku do podatników, którzy na skutek zrealizowania w roku poprzedzającym rok podatkowy wartości sprzedaży zobowiązującej ich do prowadzenia ksiąg rachunkowych, utracili status rolnika ryczałtowego w rozumieniu art. 2 ust. 19 u.p.t.u. Wskazać należy dodatkowo, że rolnik ryczałtowy, w zakresie w jakim wykonuje czynności inne czynności, niż czynności o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. może skorzystać ze zwolnienia o którym mowa w art. 113 ust. 1 u.p.t.u. Jednak zwolnienie to dotyczyć będzie tylko owych innych czynności, w zakresie których rolnik ryczałtowy traktowany będzie jako podatnik działający na zasadach ogólnych. Podmiot będący rolnikiem ryczałtowym będzie mógł w takiej sytuacji korzystać ze zwolnienia o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u., w zakresie określonym w tymże artykule, natomiast w odniesieniu do działalności obejmującej inne czynności, niż wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u., traktowany będzie jako podatnik, który może skorzystać ze zwolnienia o którym mowa w art. 113 ust. 1 u.p.t.u. Podkreślenia wymaga w tym miejscu fakt, że o odrębnym traktowaniu przez ustawodawcę działalności rolnika ryczałtowego zwolnionej z opodatkowania na zasadzie art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. i tej zwolnionej na zasadzie art. 113 ust. 1 u.p.t.u. świadczy treść art. 113 ust. 3 u.p.t.u. zgodnie z którym w przypadku prowadzenia przez rolnika ryczałtowego korzystającego ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. także działalności innej niż działalność rolnicza do wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113ust. 1 i 10 u.p.t.u., dokonywanej przez tego podatnika nie wlicza się sprzedaży produktów rolnych pochodzących z prowadzonej przez niego działalności rolniczej. Jak wynika z powyższego, nie jest możliwe utożsamienie zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 u.p.t.u. ze zwolnieniem, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. Zwolnienie z art. 113 ust. 1u.p.t.u. dotyczy ogółu podatników, którzy realizują sprzedaż opodatkowaną nie przekraczającą określonej kwoty. Zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 dotyczy wyłącznie rolników ryczałtowych i to wyłącznie dokonujących określonych czynności. Zrealizowanie przez rolnika ryczałtowego czynności innych niż określonych w art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. i przekroczenie z tytułu realizacji tychże czynności kwoty, o której mowa w art. 113 ust. 1 u.p.t.u. powoduje utratę zwolnienia o którym mowa w art. 113 ust. 1, nie powoduje jednak utraty zwolnienia o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. Możliwość skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. jest wyłączona w stosunku do podatników, którzy nie korzystają ze statusu rolnika ryczałtowego (np. utracili go na skutek osiągnięcia przychodów z działalności rolniczej w kwocie przekraczającej 1.200.000 EURO) lub też zrezygnowali z tego zwolnienia, w trybie określonym w art. 43 ust. 3 u.p.t.u. Jednocześnie, osiągnięcie przez rolnika ryczałtowego przychodów z tytułu sprzedaży produktów rolnych pochodzących z prowadzonej przez niego działalności rolniczej przekraczających kwotę, o której mowa w art. 113 ust. 1 u.p.t.u. nie powoduje utraty zwolnienia o którym mowa w tymże przepisie – przychodów z tytułu tejże sprzedaży nie wlicza się bowiem do sprzedaży o której mowa w art. 113 ust. 1. Skarżąca, w przedstawionym przez siebie stanie faktycznym, wyraźnie wskazała, że w 2008 roku korzystała ze statusu rolnika ryczałtowego, który utraciła, ponieważ w 2008 roku jej przychody z tytułu tzw. działalności rolniczej przekroczyły 1.200.000 EURO, co obligowało ją, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości, do prowadzenia ksiąg rachunkowych, a co za tym idzie łączyło się z utratą statusu rolnika ryczałtowego, a w konsekwencji, z niemożnością dalszego korzystania ze zwolnienia o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. Sąd podkreśla w tym miejscu, że jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów u..p.t.u., wartość sprzedaży z tytułu działalności rolniczej nie jest wliczana do wartości sprzedaży od której zależy ewentualna utrata zwolnienia o którym mowa w art. 113 ust. 1 u.p.t.u. Z przedstawionego przez Skarżącą stanu faktycznego nie wynika, by w 2008 roku zajmowała się ona działalnością inną niż rolnicza. Jednocześnie wyraźnie podkreślone zostało w stanie faktycznym, że w 2009 roku Skarżąca nie osiągnęła przychodów netto w wysokości przekraczającej 1.200.000 euro, ani wartości sprzedaży opodatkowanej netto (bez podatku) za 2009 r. przekraczającej 50.000 zł. ani nie dokonała w 2009 r. dostawy produktów rolnych oraz świadczenia usług rolniczych o wartości przekraczającej 20.000 zł. W konsekwencji, za uzasadniony należy uznać zarzut Skarżącej nie uwzględnienia przez Ministra Finansów stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o udzielenie interpretacji. Jednocześnie, uznać należy, że w zaskarżonej interpretacji Minister Finansów dokonał nieprawidłowej wykładni prawa materialnego, to jest art. 43 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u, oraz art. 113 ust. 1 u.p.t.u. utożsamiając zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. ze zwolnieniem, o którym mowa w art. 113 ust. 1 u.p.t.u i uzależniając możliwość skorzystania ze zwolnienia o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. od jednoczesnego korzystania ze zwolnienia o którym mowa w art. 113 ust.1 pkt 1. Sąd podkreśla, że błędna wykładnia powyższych przepisów doprowadziła do sytuacji, w której Minister Finansów oceniając negatywnie stanowisko Skarżącej pomimo formalnego zawarcia w indywidualnej interpretacji wymaganych przez prawo elementów : to jest oceny stanowiska wnioskodawcy oraz jego uzasadnienia prawnego, pozostawił pytanie Skarżącej bez odpowiedzi, co oznacza, ze nie przedstawił w interpretacji uzasadniania prawnego. Rozpoznając ponownie sprawę, Minister Finansów udzieli odpowiedzi na pytania postawione przez Skarżącą we wniosku, uwzględniając stanowisko przedstawione przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu, to jest uwzględniając, że zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. jest odmiennym zwolnieniem, niż zwolnienie o którym mowa w art. 113 ust. 1 u.p.t.u. i że skorzystanie ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. nie jest uzależnione od korzystania ze zwolnienia o którym mowa w art. 113 ust. 1 u.p.t.u. Wobec powyższego, uznając że zaskarżona interpretacja narusza przepisy prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu, Sąd na zasadzie art. 146 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną, orzekając o kosztach oraz o zakresie, w jakim nie może ona być wykonana stosownie do art. 200 oraz 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło