IV SA/Po 273/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Jarosz po rozpoznaniu w dniu 06 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. R. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego p o s t a n a w i a odrzucić skargę Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] (znak: [...]), działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej kpa), art. 184 w związku z art. 171 pkt 2, art. 187, art. 192 pkt 4 i art. 268 ust. 2 ustawy z dnia 09 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523 ze zm., dalej ustawa o służbie więziennej), po rozpatrzeniu wniosku P. R. odmówił wnioskodawcy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Uzasadniając wskazał, że wniosek o przyznanie pomocy finansowej został złożony w dniu [...] lutego 2010 r. Do wniosku została załączona, zawarta w formie aktu notarialnego, umowa sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oraz umowa kredytu zaciągniętego przez wnioskodawcę na zakup ww. lokalu. Organ I instancji napisał, że zgodnie z art. 268 ust. 2 ustawy o służbie więziennej postępowania dotyczące decyzji w sprawach między innymi przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ustawy o służbie więziennej są prowadzone na podstawie przepisów niniejszej ustawy. Przepis art. 184 ust. 1 ustawy o służbie więziennej stanowi, że funkcjonariuszowi w służbie stałej, który spełnia warunki do przydziału lokalu mieszkalnego, a który lokalu tego nie otrzymał na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, położonych w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. W art. 187 pkt 2 ustawy o służbie więziennej ustawodawca określił, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny w spółdzielni mieszkaniowej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy albo lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. W związku z powyższym organ stwierdził, że wnioskodawca na dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego posiadał prawo własności zgodnie z art. 187 pkt 2 ustawy o służbie więziennej. Od opisanej decyzji odwołanie złożył wnioskodawca wskazując, że zgodnie z informacją uzyskaną od funkcjonariusza działu kwatermistrzowskiego nie miało znaczenia, czy wniosek został złożony przed czy po zakupie mieszkania. Pogląd ten potwierdza § 5 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 132, poz. 1235). Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów (sygn. akt I OPS 7/08, z dnia 29 kwietnia 2009 r.) wskazał, że nabycie przez funkcjonariusza Służby Więziennej domu mieszkalnego przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej, o której mowa w art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm., dalej poprzednio obowiązująca ustawa o służbie więziennej), nie wyklucza samo przez się przyznania tej pomocy. Odwołujący się podkreślił, że wniosek pozostawał zgodny z prawem obowiązującym w dniu jego złożenia. Wskazaną w rubrum postanowienia decyzją Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Poznaniu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając powtórzył argumenty organu I instancji podkreślając, że sprawa wywołana wnioskiem strony, niezakończona z chwilą wejścia w życie ustawy o służbie więziennej powinna zostać rozpatrzona na podstawie obecnie obowiązujących przepisów. Decyzja została opatrzona pouczeniem o możliwości złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w terminie 30 dni, za pośrednictwem Dyrektora Okręgowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu P. R. wniósł o uchylenie ww. decyzji Dyrektora Okręgowego z jednoczesnym przyznaniem na jego rzecz pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Uzasadniając wskazał, że regulacja art. 268 ust. 2 ustawy o służbie więziennej budzi uzasadnione wątpliwości co do zgodności z Konstytucją. Podkreślił, że wniosek składał pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy o służbie więziennej. Oparcie decyzji odmownej wyłącznie na ustaleniu, że skarżącemu w dacie złożenia wniosku przysługiwało prawo własności lokalu mieszkalnego jest niezgodne z przepisami zarówno poprzedniej jak i aktualnej ustawy o służbie więziennej. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) w art. 3 § 2 zawiera zamknięty katalog aktów i czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, natomiast w § 3 tego artykułu znajduje się odesłanie do regulacji szczególnych, które przewidują drogę sądowo administracyjną. Badając dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego należy brać pod uwagę unormowania, które wprost wyłączają kognicję tego sądu. Przykładem takiego unormowania jest właśnie ustawa z dnia 09 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. nr 79, poz. 523), w której ustawodawca wyraźnie wyłączył właściwość sądów administracyjnych w określonych sprawach. Zgodnie z art. 217 ust. 2 ustawy o służbie więziennej przez sprawy ze stosunku służbowego należy rozumieć: nawiązanie stosunku służbowego, powoływanie oraz mianowanie funkcjonariuszy na stanowiska służbowe, przenoszenie, odwoływanie i zwalnianie ze stanowisk służbowych, nadawanie stopni Służby Więziennej, zawieszanie w czynnościach służbowych, zwalnianie ze służby, stwierdzanie wygaśnięcia stosunku służbowego, ustalanie uposażenia, przyznawanie świadczeń pieniężnych oraz inne konieczne czynności związane z powstaniem, zmianą, ustaniem stosunku służbowego oraz realizacją wynikających z treści tego stosunku służbowego uprawnień i obowiązków funkcjonariuszy. W dalszych artykułach cytowana ustawa wskazuje, które ze spraw dotyczących stosunku służbowego podlegają kognicji sądom administracyjnym, sądom powszechnym, a które zostały w ogóle wyłączone z oceny sądowej. Zgodnie z art. 218 ust. 1 i ust. 5 sprawy dotyczące: 1) zwolnienia ze służby, 2) przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, 3) przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, 4) zawieszenia w czynnościach służbowych, - rozstrzyga się w formie decyzji. Od decyzji organu odwoławczego przysługuje prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 219 ust. 1 i ust. 3 sprawy wynikające z podległości służbowej, dotyczące: 1) powoływania oraz mianowania na stanowiska służbowe, 2) odwoływania oraz zwalniania ze stanowisk służbowych i przenoszenia do dyspozycji, 3) nadawania stopni Służby Więziennej, 4) delegowania do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, 5) oddelegowania do wykonywania zadań służbowych poza Służbą Więzienną w kraju lub poza granicami państwa, 6) powierzenia obowiązków służbowych na innym stanowisku służbowym, - rozstrzyga się w formie rozkazu personalnego. Rozkaz personalny jest wykonalny z dniem w nim określonym. Od rozkazu personalnego odwołanie nie przysługuje. W art. 220 ustawodawca wskazał natomiast, że spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. Stosownie zaś do treści art. 268 ust. 2 cytowanej ustawy, postępowania dotyczące decyzji w sprawach lokalu mieszkalnego, przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, przyznania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania albo równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, wydanych na podstawie ustawy, o której mowa w art. 273, wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ustawy są prowadzone na podstawie przepisów niniejszej ustawy. Niniejsza sprawa dotyczy decyzji o odmowie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Jak wskazał WSA w Warszawie w postanowieniu z dnia 27 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 295/11 (dostępny na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego) pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest sprawą ze stosunku służbowego, dotyczy bowiem realizacji uprawnień funkcjonariusza wynikających ze stosunku służbowego, a powyższe zagadnienie nie zostało wymienione ani w art. 218 cytowanej ustawy, w którym zostały wskazane sprawy podlegające kognicji sądu administracyjnego, ani też w art. 219, zawierającym katalog spraw niepodlegających kontroli sądów administracyjnych i powszechnych. Stąd też stosownie do art. 220 należy uznać, iż sprawa dotycząca przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w Służbie Więziennej została objęta kognicją sądu powszechnego – sądu pracy. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.