II SA/Łd 1039/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2010 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych - oddala skargę. LS Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł., działając na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane oraz art. 104 kpa, zgłosił sprzeciw w sprawie zgłoszonego zamiaru wykonania robót budowlanych, polegających na zamontowaniu nośnika reklamowego nietrwale związanego z gruntem na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A. Jak wynika z uzasadnienia, w dniu 8 września 2009 r. A. sp. z o.o. z siedzibą w W. zgłosiła zamiar wykonania robót budowlanych polegających na zamontowaniu nośnika reklamowego nietrwale związanego z gruntem na nieruchomości położonej przy ul. A. Ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że przedmiotem zgłoszenia jest wolnostojąca dwustronna tablica reklamowa składająca się z bloku żelbetowego o wymiarach B/L=240/460cm i wysokości 70cm, o masie prefabrykatu 20.125 kg oraz ze słupa z rury ze szwem dołem utwierdzonego w bloku żelbetowym oraz dwóch pionowych kratownic stanowiących konstrukcję nośną tablic reklamowych. Wysokość całkowita urządzenia wynosi 10,40m. Organ uznał, iż wielkość urządzenia, jego konstrukcja i sposób osadzenia świadczą o tym, że jest to wolnostojące, trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, a więc budowla, o której mowa w art. 3 pkt 6 i 7 ustawy Prawo budowlane. Wykonanie takiego rodzaju zgłoszonych robót budowlanych nie zostało wymienione w art. 29 i art. 30 ustawy Prawo budowlane, zatem wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W odwołaniu od powyższej decyzji spółka podniosła zarzut naruszenia art. 7 i 77 kpa oraz art. 29 ust. 2 pkt 6, art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, podnosząc, że nośnik reklamowy jest niezwiązany trwale z gruntem, zatem nie stanowi budowli. Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...], działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, podzielając stanowisko organu I instancji w kwestii zasadności uzyskania przez spółkę pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy wskazał, iż na gruncie przepisów ustawy Prawo budowlane występują co najmniej dwa rodzaje urządzeń reklamowych, wymagające pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a kryteria, na jakich opiera się ten podział wynikają z brzmienia i wykładni art. 3 pkt 3 i art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy dotyczący instalowania urządzeń reklamowych stanowi wyjątek od zasady, którego nie można interpretować w drodze wykładni rozszerzającej, co prowadzi do wniosku, że nie znajduje on zastosowania w przypadku wolnostojących, trwale związanych z gruntem urządzeń reklamowych. Zdaniem organu II instancji instalowanie urządzeń reklamowych należy odnosić jedynie do robót budowlanych wykonywanych na obiektach budowlanych, zaś ilekroć w ustawie jest mowa o budowie, zwrot ten należy odnosić m. in. do takich budowli jak wolnostojące, trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, których budowy nie wymieniono w art. 29 ust. 1 ustawy. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż nie można twierdzić, że przedmiotowe urządzenie reklamowe nie jest trwale związane z gruntem, gdyż o tym nie przesądza to, czy posiada ono płytę fundamentową, czy jest zagłębione w ziemi ani technika i technologia konstrukcji. W przypadku budowli jaką jest tablica reklamowa, a więc obiekt przestrzenny o kilkumetrowej wysokości i szerokości, który musi wytrzymać siłę wiatru oraz innych warunków atmosferycznych, musi być bowiem powiązane trwale z gruntem, nawet jeśli nie będzie zagłębione w ziemi. Reasumując organ stwierdził, iż przedmiotem robót budowlanych ma być wolnostojące urządzenie reklamowe trwale związane z gruntem, a zatem budowla, którą określa przepis art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, na budowę którego wymagane jest pozwolenie na budowę. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi spółka ponownie podniosła, iż montaż nośnika nie ma trwałego charakteru, zatem nie stanowi budowli, a co za tym idzie nie zachodzi potrzeba uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjne w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność decyzji Wojewody [...] z dnia [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu w sprawie zamiaru wykonania robót budowlanych. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy wykonanie zamierzonych przez spółkę robót budowlanych wymaga pozwolenia na budowę, czy też wystarczające jest dokonanie zgłoszenia robót budowlanych. Podejmując się próby odpowiedzi na tak postawione pytanie, w pierwszej kolejności należy wskazać, iż ustawodawca na gruncie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) dwukrotnie posługuje się pojęciem urządzenia reklamowego – w art. 3 pkt 3 oraz w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy. Na podstawie przepisu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe zostały zaliczone do budowli. Natomiast mocą art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane zostały zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę roboty budowlane polegające na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Roboty te w myśl art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane wymagają jedynie ich zgłoszenia właściwemu organowi. Na tle obowiązującego stanu prawnego w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, iż ustawodawca dokonał kategoryzacji urządzeń reklamowych. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane znajduje zaś odniesienie wyłącznie w stosunku do urządzeń reklamowych innych niż te, które są budowlami, o których mowa w art. 3 pkt 3 ustawy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 czerwca 2008 r. o sygn. akt II OSK 680/07, System Informacji Prawnej LEX nr 485005 czy w wyroku z dnia 16 grudnia 2009 r. o sygn. akt II OSK 1963/08, niepubl.). Rozważenia zatem wymaga charakter urządzenia, którego dotyczy zgłoszenie dokonane przez skarżącą spółkę. Jak wynika z akt sprawy A. z siedzibą w W. zgłosiła zamiar wykonania robót budowlanych polegających na zamontowaniu nośnika reklamowego nietrwale związanego z gruntem. Zgromadzona dokumentacja wskazuje, że przedmiotem zgłoszenia jest wolnostojąca dwustronna tablica reklamowa składająca się z bloku żelbetowego o masie prefabrykatu 20.125 kg oraz ze słupa z rury ze szwem, dołem utwierdzonego w bloku żelbetowym oraz dwóch pionowych kratownic stanowiących konstrukcję nośną tablic reklamowych. Jak podnosi spółka przedmiotowe urządzenie reklamowe nie może być uznane za trwale związane z gruntem. Strona wskazuje, iż uznanie urządzenia za trwale związane z podłożem jest możliwe po spełnieniu dwóch przesłanek: 1) połączenie musi być trwałe w sensie fizycznym, tj. odłączenie urządzenia reklamowego od gruntu nie może zostać dokonane bez zniszczenia lub uszkodzenia urządzenia; 2) połączenie musi mieć charakter trwały w sensie czasowym, tj. musi być dokonane na stałe, a nie dla przemijającego użytku, przy czym połączenie na długi okres nie ma trwałego charakteru, jeżeli z góry przewiduje się dokonanie odłączenia. W opinii skarżącej urządzenie reklamowe przewidziane do montażu nie spełnia powyższych warunków. Urządzenie to nie jest zabetonowane w podłożu. Wolą inwestora nie jest również posadowienie urządzenia na stałe, ale tymczasowo – na okres obowiązywania umowy zapewniającej możliwość korzystania z nieruchomości. Przyjęcie proponowanych przez stronę kryteriów trwałego powiązania z gruntem nie zasługuje na aprobatę. Otóż, zgodnie z art. 5 ustawy Prawo budowlane, projektowanie obiektów budowlanych odbywa się z uwzględnieniem warunków techniczno – budowlanych, co odgrywa znaczną rolę zwłaszcza przy obiektach o znacznych parametrach. Przy obiekcie o kilkumetrowej wysokości i szerokości, a takim jest sporne urządzenie reklamowe, które narażone jest na oddziaływanie warunków atmosferycznych (zwłaszcza silnego wiatru), priorytetowe znaczenie ma zapewnienie bezpieczeństwa użytkowania. Na bezpieczeństwo użytkowania składa się zaś m. in. stabilność konstrukcji, którą w rozpoznawanej sprawie osiąga się poprzez jej oparcie na płycie żelbetowej. Nie ma przy tym znaczenia, czy projekt przewiduje zagłębienie podstawy żelbetowej w ziemi czy też nie. O trwałym związaniu z gruntem nie świadczy bowiem fakt zaprojektowania płyty fundamentowej, a więc osadzonej w ziemi. Trwałe związanie z gruntem należy traktować bowiem jako efekt zaprojektowania urządzenia o znacznych rozmiarach i masie całkowitej, która gwarantuje jego stabilność. Należy zatem uznać, iż przedmiotem zgłoszenia objęte zostało wolnostojące urządzenie reklamowe trwale związane z gruntem. Nie można ponadto tracić z pola widzenia i tej okoliczności, iż przedmiotem zgłoszenia nie jest sam tylko montaż tablicy reklamowej. Realizacja przedsięwzięcia wiąże się bowiem z posadowieniem płyty (stopy) żelbetowej, osadzeniem słupa stalowego, a następnie nośnika reklamowego. Uprawnione jest zatem twierdzenie, iż inwestycja wymaga dokonania szeregu robót budowlanych, które należy uznać za budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, nie zaś instalację. Pojęcie instalowania nie zostało zdefiniowane na gruncie ustawy. Według Słownika języka polskiego PWN termin ten oznacza zakładanie, montowanie urządzenia technicznego (lampy, liczniki, maszyny). O ile więc może odnosić się do stosunkowo lekkich urządzeń o małych gabarytach, to nie sposób jest mówić o instalacji przedmiotowego urządzenia reklamowego. Tym samym wypada stwierdzić, iż na tle okoliczności rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do zastosowania przepisu art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, zatem realizacja obiektu reklamowego wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji. AG