VIII SA/Wa 727/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-09-08

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, gdy skarżący i jego małżonka posiadają rozdzielność majątkową, ale mają łączne stałe źródło utrzymania w postaci emerytur?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku, gdy skarżący i jego małżonka mają łączne stałe źródło utrzymania (emerytury) oraz obowiązek wzajemnej pomocy finansowej wynikający z przepisów prawa rodzinnego, brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy, nawet jeśli małżonkowie mają rozdzielność majątkową.
Stan faktyczny
M. T. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odpowiedzialności członka zarządu. Skarżący i jego żona utrzymują się z emerytur, posiadają rozdzielność majątkową, a skarżący nie mógł udzielić informacji o stanie konta żony z powodu braku jej zgody. Skarżący przedłożył dokumenty potwierdzające wysokość emerytur oraz rozdzielność majątkową.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 8 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy M. T. podał, że wspólnie z żoną utrzymuje się z emerytury w łącznej wysokości [...] zł. Oświadczył, że małżonków obowiązuje rozdzielność majątkową. Wezwany do uzupełnienia wniosku skarżący złożył wyciąg z rachunku bankowego za lipiec 2011 r., roczne obliczenie podatku przez organ rentowy, decyzję o waloryzacji emerytury, zaświadczenie o wysokości emerytury żony oraz akt notarialny o wprowadzeniu umownego ustroju rozdzielności majątkowej. Jednocześnie oświadczył, że wobec braku zgody żony nie jest w stanie udzielić informacji o stanie jej konta. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazać jednocześnie należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych tj. osób ubogich, bezrobotnych czy samotnych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Analiza złożonego wniosku prowadzi do stwierdzenia, że po stronie skarżącej nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący i jego żona posiadają stałe źródło utrzymania (emerytura) w łącznej wysokości [...] zł. Nie są zatem osobami znajdującymi się w szczególnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przerzucenie kosztów postępowania na Skarb Państwa. Na powyższą ocenę nie wpływa okoliczność, że małżonkowie posiadają rozdzielność majątkową. Podkreślić bowiem w tym miejscu należy, że przepisy prawa rodzinnego nakładają na małżonków i członków najbliższej rodziny obowiązki w zakresie udzielania pomocy i wsparcia finansowego członków rodziny. Stosownie do art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm. - dalej k.r.o.) małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zgodnie z art. 23 k.r.o. małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny. Interpretacja powołanych regulacji prowadzi do wniosku, że skarżący inicjujący spory sądowe powinien liczyć na wsparcie finansowe współmałżonka, który jest zobowiązany nieść pomoc także w zakresie uiszczania kosztów postępowania sądowego. Koszty takie należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Jeśli chodzi natomiast o wymienione wydatki na leczenie, zabiegi czy pobyt w sanatorium to skarżący w żaden sposób ich nie udokumentował, trudno zatem mówić o obciążeniu nimi domowego budżetu. Biorąc zatem pod uwagę dochód skarżącego oraz wysokość ustalonego wpisu od skargi uznano, że uiszczenie tej kwoty nie przekracza jego możliwości finansowych. Z uwagi na powyższe na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło