V SA/Wa 1225/11
WyrokWSA w Warszawie2011-09-08
Skład orzekający: Andrzej Kania, Michał Sowiński, Beata Blankiewicz - Wóltańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odmowna w przedmiocie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemcowi, oparta na ocenie niekorzystnego wpływu prowadzonej działalności gospodarczej na gospodarkę narodową oraz braku stabilnego i regularnego źródła dochodu, jest zgodna z prawem, gdy organ nie rozważył wszystkich przesłanek ustawowych, w tym okoliczności z art. 53a ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, oraz naruszył przepisy postępowania administracyjnego dotyczące udziału strony w postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję organu, wskazując, że organ nie uwzględnił wszystkich przesłanek materialnoprawnych przewidzianych w ustawie o cudzoziemcach, w szczególności nie rozważył okoliczności z art. 53a ust. 1 pkt 4. Ponadto organ błędnie ocenił stabilność i wysokość dochodów skarżącej oraz naruszył przepisy postępowania administracyjnego, nie zapewniając stronie możliwości wypowiedzenia się co do materiału dowodowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca T. N. wystąpiła do Wojewody M. o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, uzasadniając to prowadzeniem działalności gospodarczej w spółce z o.o. Wojewoda odmówił zezwolenia, uznając działalność za niekorzystną dla gospodarki narodowej oraz dochody za niewystarczające. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zaskarżyła decyzję, zarzucając m.in. błędną ocenę działalności gospodarczej, dochodów oraz naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody; zasądził od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącej kwotę 557 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska (spr.), , Protokolant: specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2011 r. sprawy ze skargi T. H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz T. H. kwotę 557 zł (pięćset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez T. N. (zwaną dalej: skarżącą) decyzją z [...] marca 2011 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej : organ) utrzymał w mocy decyzję W. M. z [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.
Powyższe decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] lutego 2010 r. T. N. wystąpiła do Wojewody M. z wnioskiem o udzielenie jej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, uzasadniając go prowadzeniem działalności gospodarczej w ramach "N. L." spółki z o.o. z siedzibą w K.
Wojewoda M. decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] orzekł o odmowie udzielenia skarżącej wnioskowanego zezwolenia wskazując m.in., że działalność spółki Cudzoziemca nie jest korzystna dla gospodarki narodowej. Ponadto organ stwierdził, że dochód Cudzoziemki nie jest wystarczający do pokrycia kosztów utrzymania w Polsce.
Od powyższego rozstrzygnięcia skarżąca wniosła za pośrednictwem pełnomocnika odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W uzasadnieniu odwołania skarżąca zarzuciła organowi niewłaściwe rozpatrzenie sprawy.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję W. M. z dnia [...] grudnia 2010 r. w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.
W obszernym uzasadnieniu ww. decyzji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podkreślił, że jak stanowi art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi udziela się zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, który prowadzi działalność gospodarczą na podstawie przepisów obowiązujących w tym zakresie w Rzeczypospolitej Polskiej, korzystną dla gospodarki narodowej, a w szczególności przyczyniającą się do wzrostu inwestycji, transferu technologii, wprowadzania korzystnych innowacji lub tworzenia nowych miejsc pracy.
Zdaniem organu orzekającego działalność spółki, której wspólnikiem jest skarżąca nie jest korzystna dla gospodarki narodowej. W jego ocenie strona nie wykazała aby prowadzona przez nią działalność (handel) była korzystna dla gospodarki narodowej, a w szczególności przyczyniała się do wzrostu inwestycji, transferu technologii, wprowadzała korzystne innowacje.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 53b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemiec, o którym mowa w art. 53 ust. 1 pkt 1, 2, 7, 9, 13, 14, 16-18 oraz w art. 53a, jest obowiązany posiadać ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz stabilne i regularne źródło dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził, szczegółowo wskazując swoje przesłanki, że skarżący posiada ubezpieczenie zdrowotne oraz środki finansowe na pobyt w Polsce – jednakże – zdaniem organu – są one niewystarczające i nie spełniają wymogu określonego przepisem art. 53b ust. 5 ustawy o cudzoziemcach.
W skardze pełnomocnik T.N. wniósł o uchylenie decyzji organu oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody. Zaskarżonej decyzji przede wszystkim zarzucono:
• naruszenie art. 53 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy o cudzoziemcach poprzez przyjęcie, że działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącą nie jest korzystna dla gospodarki narodowej;
• naruszenie art. 53 b ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 53 b ust. 5 i 5a ustawy o cudzoziemcach poprzez odmowę wydania pozwolenia na pobyt pomimo posiadania przez skarżącą gwarancji stabilnego dochodu, wystarczającego na utrzymanie rodziny;
• naruszenie przepisów międzynarodowych - art. 8 Konwencji Narodów Zjednoczonych o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności poprzez pominięcie innych okoliczności uzasadniających udzielenie skarżącej pozwolenia na pobyt;
• naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżąca nie posiada stabilnego i regularnego źródła dochodu, a także błędne ustalenia dotyczące stanu faktycznego w zakresie posiadania przez skarżącą środków finansowych i przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów w tym zakresie;
• naruszenie art. 9, art. 80 i art. 107 §3 k.p.a. poprzez wybiórcze i fragmentaryczne rozpatrywanie materiału zgromadzonego w sprawie;
• naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pozbawienie strony dostępu do materiału dowodowego i prawa wypowiedzenia się co do niego,
które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Przed rozprawą pełnomocnik skarżącej złożył do akt sprawy dodatkowe pismo wskazujące m.in. na kształtowanie się dochodów i wydatków skarżącej i jej rodziny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z wszystkich powodów, które w niej wskazano.
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
Badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisami wyżej wskazanej ustawy p.p.s.a oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z p. zm. dalej: k.p.a.), jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694 z p. zm.), Sąd uznał, iż decyzja ta została wydana z istotnym naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to uzasadniło jej uchylenie w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.
W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. , lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.
Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.
Jako materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji wskazano art. 57 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach.
Zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach – cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli: nie spełnia wymogów o których mowa w art. 53-53b ustawy. Stosownie do przytoczonego art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach – zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który: prowadzi działalność gospodarczą na podstawie przepisów obowiązujących w tym zakresie w Rzeczypospolitej Polskiej, korzystną dla gospodarki narodowej, a w szczególności przyczyniającą się do wzrostu inwestycji, transferu technologii, wprowadzenia korzystnych innowacji lub tworzenia nowych miejsc pracy. Art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który: posiada zezwolenie na pracę albo pisemne oświadczenie pracodawcy o zamiarze powierzenia cudzoziemcowi wykonywania pracy, jeżeli zezwolenie na pracę nie jest wymagalne. Cudzoziemiec, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 (art. 53), wykonujący lub zamierzający wykonywać pracę w utworzonej przez siebie spółce komandytowej, spółce komandytowo akcyjnej, spółce z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółce akcyjnej albo w takiej spółce, do której przystąpił lub objął bądź nabył jej udziały lub akcje, jest obowiązany wykazać, że działalność tej spółki spełnia warunki określone w ust. 1 pkt 2 (art. 53 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach).
Wniosek skarżącej o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony uzupełniono w toku postępowania m. in. o zezwolenie na pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, skarżąca ponadto jest prezesem zarządu spółki, której jest wspólnikiem.
Uwzględniając powyższe regulacje prawne jak i stan faktyczny sprawy, organy prawidłowo przystąpiły do wyjaśnienia kwestii charakteru prowadzonej przez spółkę skarżącej działalności gospodarczej, w której skarżąca jest zatrudniona oraz której jest wspólnikiem.
Sąd podziela stanowisko Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, że prowadzona przez spółkę działalność gospodarcza nie jest korzystna dla gospodarki narodowej, a tym samym, że nie został spełniony wymóg prawny, przewidziany w art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Zwrot ,,działalność korzystna dla gospodarki narodowej" jest pojęciem nieostrym, ustawa o cudzoziemcach nie zawiera definicji w tym zakresie. Jednakże ustawa ta zawiera kryteria, które umożliwiają ustalenie zakresu znaczeniowego omawianego pojęcia. Przykładowo wskazanymi w powyższym przepisie kryteriami są: przyczynianie się do wzrostu inwestycji, transferu technologii czy wprowadzanie korzystnych innowacji, tworzenie nowych miejsc pracy. Skarżąca, w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, opierała swe stanowisko - co do charakteru prowadzonej działalności - na okoliczności tworzenia nowych miejsc pracy, co ma potwierdzać zatrudnianie przez spółkę dwóch obywateli polskich w wymiarze pełnego etatu oraz połowy etatu, przy czym zatrudnienie na pełen etat nastąpiło na etapie postępowania odwoławczego. Organ orzekający zasadnie stwierdził, że zatrudnianie dwóch obywateli polskich przez spółkę nie przynosi korzyści gospodarce narodowej. Trudno uznać bowiem, że w kontekście pełnego brzmienia art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach (w którym mowa o wzroście inwestycji, transferze technologii i wprowadzaniu korzystnych innowacji), racjonalny ustawodawca miał na uwadze tworzenie kilku miejsc pracy. Zatrudnianie dwóch obywateli polskich nie może przyczynić się w sposób znaczący do poprawy sytuacji na rynku pracy i tym samym przyczynić się do spadku bezrobocia. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców trafnie również stwierdził, że działalność handlowa spółki nie przyczynia się do wzrostu inwestycji, transferu technologii oraz nie wprowadza korzystnych innowacji.
Zasadnie również w ocenie Sądu organ przyjął, w zaskarżonym orzeczeniu, iż jednym z kryteriów oceny wpływu prowadzonej działalności na gospodarkę narodową może być wysokość dochodów otrzymywanych przez spółkę i związana z nią wysokość wpłacanych do budżetu państwa podatków. Należności uiszczane do budżetu państwa z tytułu podatku od dochodu spółki stanowią wymierne korzyści, jakie Państwo osiąga z tytułu wykonywanej przez spółkę działalności gospodarczej. Opierając się na przedstawionych przez skarżącą dowodach organ prawidłowo stwierdził, że spółka nie osiągnęła wysokich dochodów w latach 2009 - 2010.
Sąd stwierdza jednakże, że organ nie odniósł się swojej decyzji do kwestii wskazanej w przepisie art. 53 a ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Zauważyć należy, że zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, bez względu na podstawę prawną jego udzielenia, stanowi jednolitą instytucję prawną, której istotą jest zgoda na pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez określony czas, dłuższy niż 3 miesiące. We wniosku o udzielenie zezwolenia, a także w toku prowadzonego postępowania Skarżący powoływał się nie tylko na posiadane zezwolenie na pracę i rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej, lecz także na inne okoliczności, związane z długoletnim pobytem całej rodziny w Polsce i planami życiowymi rodziny skarżącej w Polsce, podjęciem i kontynuowaniem nauki w Polsce przez dziecko skarżącej. Zatem motywując swój wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemiec nie oparł się wyłącznie na okoliczności (przesłance) z art. 53 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Ustawodawca w art. 53 oraz art. 53 a ustawy o cudzoziemcach odmiennie ukształtował przesłanki uzasadniające udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że organ administracji publicznej ma obowiązek wziąć pod uwagę całokształt przepisów regulujących rozstrzygane zagadnienie (wyrok NSA z dnia 23 czerwca 1983 r., II SA 475/83, ONSA 1983 /1/43). Podobnie w piśmiennictwie podnosi się, że organy zobowiązane są do respektowania przepisów wyznaczających przedmiot danego postępowania (patrz: G. Łaszczyca, C. Marzysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Tom I, Zakamycze 2005, s. 583). Do takich przepisów niewątpliwie należy art. 53 ustawy o cudzoziemcach, ale również art. 53 a tejże ustawy, zawierający katalog okoliczności, które mogą uzasadniać udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Zgodnie z art. 53 a ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony można udzielić cudzoziemcowi, który: wykaże, że zachodzą okoliczności inne niż określone w pkt 1-3 lub w art. 53 ust. 1 - jeżeli okoliczność, która jest podstawą ubiegania się o zezwolenie, uzasadnia jego zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące.
W rozpatrywanej sprawie Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, w podstawie prawnej decyzji, powołał się na art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach a zatem uznał, że skarżąca nie spełnia wymogów o których mowa w art. 53 – 53 b ustawy, to jednak w swych rozważaniach ograniczył się do oceny charakteru prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej (przesłanki z art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy) oraz ustalenia czy skarżąca posiada stabilne i regularne źródło dochodu wystarczające na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jej utrzymaniu (przesłanki z art. 53 b ust. 1 pkt 2 ustawy).
Należy zauważyć, że wskazując przepis art. 57 ust. 1 pkt 1 jako obligatoryjną przesłankę do odmowy udzielenia skarżącej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie przeanalizował wszystkich wymogów, o których mowa w art. 53 – 53 b ustawy o cudzoziemcach. Organ pominął, przy ocenie stanu faktycznego sprawy, czy wobec skarżącej zachodzą podstawy do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z art. 53 a ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Artykuł 57 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach należy do kategorii przepisów dla organu wiążących, a to oznacza, że jeżeli ustalony stan faktyczny sprawy odpowiada treści przepisu – skutek jest określony w przepisie, a organ nie ma wyboru co do treści rozstrzygnięcia. Tym większe znaczenie ma więc prawidłowe ustalenie stanu faktycznego oraz poprawne odczytanie treści przepisu, gdyż właściwa jego interpretacja jest punktem odniesienia i podstawowym warunkiem rozstrzygnięcia. Redakcja art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, która odsyła do wymogów o których mowa w art. 53-53b ustawy, wskazuje, że chodzi o całość przepisów art. 53 – 53 b ustawy. W tej sytuacji organ nie może ograniczyć się jedynie do wybiórczej analizy sytuacji skarżącej, lecz powinien zbadać ją w kontekście wszystkich wymogów, w tym z art. 53 a ust. 1 pkt 4 ustawy, i dokonać oceny czy w przypadku cudzoziemca istnieją inne okoliczności niż przewidziane w art. 53 ust. 1 oraz 53 a ust. 1 pkt 1-3 ustawy o cudzoziemcach, uzasadniające jego zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące.
Sąd uwzględnił zarzut skargi odnoszący się do kwestii posiadania przez skarżącą stabilnego i regularnego źródła dochodu, czyli wymogu określonego w art. 53 b ust. 1 pkt 2 w związku z art. 53 b ust. 5 ustawy o cudzoziemcach. Przepisy te stanowią, że cudzoziemiec jest obowiązany posiadać stabilne i regularne źródło dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu oraz, że dochód ten po odliczeniu kosztów zamieszkania, przypadający na każdego członka rodziny pozostającego na utrzymaniu cudzoziemca lub na cudzoziemca, gdy jest osobą samotną, musi być wyższy niż wysokość dochodu, od której przyznaje się świadczenia pieniężne z pomocy społecznej na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, z późn. zm.). W ocenie organu skarżąca nie ma stabilnego i regularnego źródła dochodu, co uniemożliwia otrzymanie zezwolenia na zamieszkanie. Organ orzekający dokonał analizy sytuacji finansowej skarżącej (i jej rodziny) przy uwzględnieniu kosztów zamieszkania oraz dochodów i na tej podstawie wyliczył, że dochód na jednego członka 4 osobowej rodziny skarżącej nie spełnia wymogów określonych tym przepisem.
Należy w tym miejscu podkreślić, że rację ma strona skarżąca, iż organ nieprawidłowo przyjął, iż od dochodu osiąganego przez skarżącą jako prezesa zarządu spółki jest odprowadzana składka na ubezpieczenie społeczne, podczas gdy wynagrodzenie to podlega tylko podatkowi dochodowemu od osób fizycznych.
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że dochód na członka rodziny skarżącej, wyliczony przez organ I instancji i nie zakwestionowany przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, przekracza kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, o którym mowa w ustawie o pomocy społecznej. Ponadto źródłem dochodu skarżącej jest praca skarżącej świadczona na podstawie umowy o pracę, zawarta zgodnie z posiadanym przez skarżącą zezwoleniem na pracę. W tej sytuacji organ nie miał podstaw by kwestionować, na dzień wydawania zaskarżonej decyzji, posiadania przez skarżącą stabilnego i regularnego źródła dochodu, co świadczy o naruszeniu przez organ art. 53 b ust. 1 pkt 2 w związku z art. 53 b ust. 5 ustawy o cudzoziemcach.
Organ ponadto nie przeanalizował dokładnie charakteru wydatków rodziny skarżącej, w tym zmniejszającego się obciążenia kredytowego.
Należy wskazać, że organ nie uzasadnił w sposób wyczerpujący i przekonujący, dlaczego skarżącej, która przez cały okres pobytu w Polsce prowadziła taką samą działalność gospodarczą (taki sam zakres działalności spółki, której skarżąca jest prezesem) i były jej ówcześnie udzielane pozwolenia na zamieszkanie na czas określony - przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym obecnie otrzymała decyzję odmowną w tym przedmiocie.
Takie postępowanie organu pozostaje w rażącej dysproporcji z treścią art. 6, 8 i 11 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. , albowiem organ administracji publicznej w podejmowaniu decyzji musi przestrzegać zasad legalności działania oraz pogłębiania zaufania do organów Państwa, jak również zasady przekonywania o słuszności podjętego rozstrzygnięcia, przy czym z treści uzasadnienia decyzji organu powinno niezbicie wynikać, iż organ kierował się tymi zasadami podejmując owo rozstrzygnięcie.
Ponadto oceniając treść skargi wskazać trzeba, że zasługuje ona również na uwzględnienie z uwagi na istotne naruszenie procedury administracyjnej, jakim było zaniechanie przed wydaniem decyzji przez organ I instancji powiadomienia skarżącej, stosownie do treści art. 10 § 1 k.p.a., o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Prawo czynnego udziału strony w postępowaniu, jako korelat obowiązku organu, obejmuje – stosownie do art.10 k.p.a. - w zakresie prawa do obrony uprawnienie tejże do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (w zakresie konsekwencji vide treść art. 81 k.p.a.). Gwarantowana w art. 10 § 1 k.p.a. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu obliguje organ prowadzący postępowanie do stworzenia stronie prawnych możliwości podejmowania czynności procesowych w obronie swoich interesów. Niedopuszczenie strony do udziału w postępowaniu we wskazanych czynnościach skutkuje naruszeniem prawa obligującym do wznowienia postępowania z powodu wypełnienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (patrz: wyrok NSA z dnia 19 czerwca 1998 r., sygn. akt I SA/Lu 652/97, niepublikowany).
Pogląd ten jest akceptowany w najnowszej literaturze, albowiem nadal przyjmuje się, że naruszenie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu stanowi podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie o wznowienie postępowania, niezależnie od tego czy miało wpływ na treść decyzji (patrz: G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: Postępowanie administracyjne ogólne, Warszawa 2003, s. 131).
W niniejszej sprawie – przed wydaniem decyzji w I instancji – organ nie dochował określonego art. 10 §1 k.p.a. obowiązku, zaś organ II instancji nie uchylił z powodu naruszenia tego przepisu decyzji do ponownego rozpoznania.
Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest kwalifikowaną wadą procesową, która stanowi podstawę do sformułowania żądania wszczęcia postępowania w sprawie jego wznowienia na wniosek strony - art. 147 k.p.a. (patrz: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1998, s. 85, teza 5.).
Należy wskazać, że art.10 k.p.a. wprowadzając zasadę oznaczającą z jednej strony obowiązek zapewnienia stronie przez organ czynnego udziału w każdym postępowaniu, z drugiej stwarza warunki w celu umożliwienia stronie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszanych żądań. Strona nie jest zobowiązana do czynnego udziału w postępowaniu, stanowi to jej uprawnienie, jednakże organ administracji ma obowiązek umożliwienia stronie skorzystania z tego uprawnienia. Zgodnie zaś art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się, co do przeprowadzanych dowodów. W sprzeczności pozostawać z tą zasadą będzie sytuacja, kiedy nie dostrzegając treści art. 10 k.p.a. organ nie dał możliwości wyjaśnienia okoliczności faktycznych, które stanowiły następnie podstawę do wydania decyzji.
Naruszenie obowiązku stworzenia stronie możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które w istotny sposób może wpływać na wynik sprawy i ustalenia faktyczne organu.
Przedstawione powyżej uwagi prowadzą do wniosku, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, wydając zaskarżoną decyzję dopuścił się zarówno naruszenia prawa materialnego, tj. art. 57 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 53 a ust. 1 pkt 4 oraz art. 53 b ust. 1 pkt 2 w związku z art. 53 b ust. 5 ustawy o cudzoziemcach, co miało wpływ na wynik sprawy, jak i przepisów postępowania zawartych w ustawie z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego tj. w art. 6, 7, 8 i 11 k.p.a. oraz art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. tak w zakresie uzasadnienia faktycznego jak i prawnego, a każde z tych naruszeń proceduralnych mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej zobligowane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy a także do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ winien rozważyć wszystkie podniesione wyżej okoliczności i dokonać oceny w zakresie wyżej wskazanym, przy właściwym zastosowaniu przepisów prawa materialnego i z poszanowaniem dla przepisów postępowania. W szczególności organ ponownie rozstrzygając sprawę powinien ustalić czy w sytuacji skarżącej ( i jej rodziny) nie zachodzą okoliczności o których mowa w art. 53 a ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach w kontekście prawidłowo ustalonego stanu faktycznego na który składają się niewątpliwie kwestie związane z długoletnim, nieprzerwanym a także legalnym pobytem w Polsce całej najbliższej rodziny skarżącej, planami życiowymi tej rodziny czy też kontynuacją procesu edukacji rozpoczętej w Polsce przez dziecko skarżącej.
Organ powinien również dokonać ponownej oceny działalności gospodarczej prowadzonej przez spółkę, której wspólnikiem jest skarżąca, w zakresie wypełnienia wymogu z art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, uwzględniając przy tym stan faktyczny ustalony i istniejący w dacie wydawania ponownej decyzji, a więc z odniesieniem się także do zdarzeń gospodarczych zaistniałych po wydaniu zaskarżonej decyzji.
Sąd stwierdził zatem, że wymienione uchybienia są istotne i mogły wpływać na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy istnieje konieczność ustalenia powtórnie stanu faktycznego sprawy z zachowaniem zasad postępowania administracyjnego i opisanych wyżej wskazań Sądu.
Z powyższych powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. oraz art. 152 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło