III SA/Lu 399/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie WSA Jerzy Drwal,, SO del. Iwona Tchórzewska, Protokolant Starszy referent Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 września 2011 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy S. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody L. z dnia [...] 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia Nr [...] Wójta Gminy S. w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków Dyrektora Zespołu Szkół Publicznych w S. oddala skargę. Wojewoda rozstrzygnięciem nadzorczym Nr [...] z dnia 9 czerwca 2011 r. stwierdził nieważność zarządzenia Nr [...] Wójta Gminy z dnia 31 marca 2011 r. w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków Dyrektora Zespołu Szkół Publicznych w A. W uzasadnieniu tego aktu organ nadzoru podniósł, że przedmiotowym zarządzeniem powierzono B. D. pełnienie obowiązków Dyrektora Zespołu Szkół Publicznych w A. z dniem 31 marca 2011 r. W ocenie Wojewody, owo zarządzenie narusza art. 36a ust. 5 oraz art. 39 ust. 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.). W myśl art. 36a ust. 5 tej ustawy, do czasu powierzenia stanowiska dyrektora zgodnie z ust. 2 lub 4, organ prowadzący może powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora szkoły wicedyrektorowi, a w szkołach, w których nie ma wicedyrektora, nauczycielowi tej szkoły, jednak nie dłużej niż na okres 10 miesięcy. Jest oczywiste, że organ prowadzący może powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora szkoły tylko w przypadku, gdy stanowisko dyrektora jest nieobsadzone, tj. w sytuacji vacatu na tym stanowisku. Tymczasem w niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Wprawdzie T., Zarządzeniem Nr [...] z dnia 31 marca 2011 r. Wójta Gminy, została zawieszona w pełnieniu obowiązków Dyrektora Zespołu Szkół Publicznych w A., jednakże ten akt nie uzyskał przymiotu prawomocności i wykonalności. T. wniosła odwołanie od decyzji o zawieszeniu w pełnieniu obowiązków do Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie. Postanowieniem z dnia 5 maja 2011 r. Komisja Dyscyplinarna dla Nauczycieli przy Wojewodzie uchyliła Zarządzenie Nr [...] Wójta Gminy z dnia 31 marca 2011 r. Oznacza to, że wszelkie kompetencje związane z pełnieniem funkcji Dyrektora Zespołu Szkół Publicznych w A. przysługują T.. Dodatkowo organ nadzoru zauważył, że wobec wyraźnego brzmienia art. 36a ust. 5 ustawy o systemie oświaty – okres, na jaki powierza się pełnienie obowiązków dyrektora szkoły, nie może w żadnym razie trwać dłużej niż 10 miesięcy. Okres ten nie może być wydłużony. B. D. faktycznie pełni obowiązki Dyrektora Zespołu Szkół Publicznych w A. od dnia 25 stycznia 2010 r., na mocy Zarządzenia Nr [...] Wójta Gminy z dnia 25 stycznia 2010 r. w sprawie powierzenia obowiązków Dyrektora Zespołu Szkół Publicznych w A. oraz Zarządzenia Nr [...] Wójta Gminy z dnia 25 listopada 2010 r. w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków Dyrektora Zespołu Szkół Publicznych w A.. W dniu 21 kwietnia 2011 r. organ nadzoru stwierdził nieważność wskazanego Zarządzenia Nr [...], z powodu jego sprzeczności z art. 36a ust. 5 ustawy o systemie oświaty. W dniu 25 listopada 2010 r. mandat p.o. Dyrektora Zespołu Szkół Publicznych w A. wygasł. W świetle powyższych okoliczności, ponowne powierzenie – od dnia 31 marca 2011 r. – B. D. pełnienia obowiązków Dyrektora Zespołu Szkół Publicznych w A. jest prawnie niedopuszczalne i wskazuje na dążenie do obejścia ustawy. Według art. 39 ust. 7 ustawy o systemie oświaty – w przypadku nieobecności dyrektora szkoły lub placówki zastępuje go wicedyrektor, a w szkołach i placówkach, w których nie utworzono stanowiska wicedyrektora – inny nauczyciel tej szkoły lub placówki, wyznaczony przez organ prowadzący. Powołany przepis upoważnia organ prowadzący szkołę jedynie do "wyznaczenia nauczyciela zastępującego dyrektora szkoły w przypadku jego nieobecności", nie może natomiast stanowić podstawy do powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora szkoły. "Wyznaczenie nauczyciela zastępującego dyrektora szkoły w przypadku jego nieobecności" i "powierzenie pełnienia obowiązków dyrektora" są odrębnymi instytucjami prawnymi. Skargę sądową na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze złożył Wójt Gminy, zarzucając naruszenie: - art. 36a ust. 5 ustawy o systemie oświaty poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że organ prowadzący szkołę powierzył wykonywanie obowiązków dyrektora szkoły, w oparciu o ten przepis; - art. 39 ust. 7 ustawy o systemie oświaty poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że powierzenie wykonywania obowiązków Dyrektora Zespołu Szkół Publicznych w A., nie może nastąpić w oparciu o ten przepis. Wskazując na te zarzuty, wniesiono o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Okoliczności faktyczne istniejące w dacie wydania rozstrzygnięcia nadzorczego były niesporne. Zarządzeniem Nr [...] z dnia 31 marca 2011 r. Wójt Gminy zawiesił T. w pełnieniu obowiązków Dyrektora Zespołu Szkół Publicznych w A.. T. wniosła odwołanie do Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie, która postanowieniem z dnia 5 maja 2011 r. uchyliła zaskarżone zarządzenie. W tej sytuacji, trafnie organ nadzoru zauważył, że akt dotyczy zawieszenia w pełnieniu obowiązków Dyrektora Zespołu Szkół Publicznych w A. nie miał waloru aktu prawomocnego i wykonalnego, zaś pełne kompetencje związane z pełnieniem funkcji dyrektora przysługują T.. Stosownie do art. 36a ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm. – dalej jako u.s.o.) – do czasu powierzenia stanowiska dyrektora zgodnie z ust. 2 lub 4 organ prowadzący może powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora szkoły wicedyrektorowi, a w szkołach, w których nie ma wicedyrektora, nauczycielowi tej szkoły, jednak nie dłużej niż na okres 10 miesięcy. W myśl zaś art. 39 ust. 7 u.s.o. – organ prowadzący szkołę upoważniony został do wyznaczenia nauczyciela zastępującego dyrektora szkoły w przypadku jego nieobecności. Nie ulega zatem żadnej wątpliwości, że "powierzenie pełnienia obowiązków dyrektora" i "wyznaczenie nauczyciela zastępującego dyrektora szkoły w przypadku jego nieobecności", to dwie zupełnie odrębne instytucje prawne, mające zastosowanie w przypadku zaistnienia okoliczności faktycznych wymienionych w art. 36a ust. 5, albo w art. 39 ust. 7 u.s.o. W przedstawionym stanie faktycznym stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół Publicznych w A. pozostaje obsadzone, a zatem nie było podstawy do zastosowania przez organ prowadzący szkołę – art. 36a ust. 5 u.s.o. Tym bardziej, że Wójt Gminy już dwukrotnie (Zarządzenie Nr [...] z dnia 25 stycznia 2010 r. i Zarządzenie Nr [...] z dnia 25 listopada 2010 r.) powierzał B. D. pełnienie obowiązków Dyrektora Zespołu Szkół Publicznych w A.. Przepis art. 36a ust. 5 u.s.o. wyraźnie stanowi, że okres powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora szkoły może nastąpić "nie dłużej niż na okres 10 miesięcy". Przy czym ustawodawca nie dopuścił możliwości przedłużenia powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora szkoły, ponad maksymalny okres przewidziany w tym przepisie. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy uznać trzeba, że Wojewoda zasadnie skorzystał z uprawnienia wynikającego z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), gdyż Zarządzenie Nr [...] Wójta Gminy z dnia 31 marca 2011 r. zostało wydane z naruszeniem art. 36a ust. 5 oraz art. 39 ust. 7 u.s.o. Zakwestionowany akt stanowi niedopuszczalny zlepek dwóch odrębnych instytucji. Wskazując w podstawie prawnej zarządzenia na art. 39 ust. 7 u.s.o., organ prowadzący szkołę uprawniony był jedynie do wyznaczenia nauczyciela zastępującego dyrektora szkoły – maksymalnie na czas nieobecności nominalnego dyrektora. Tymczasem treść § 1 zakwestionowanego przez organ nadzoru Zarządzenia wskazuje wyraźnie na niedopuszczalne zastosowanie art. 36a ust. 5 u.s.o. (powierzenie obowiązków Dyrektora Zespołu Szkół Publicznych w A. i to bezterminowo) i celową próbę obejścia prawa. Z tych względów należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).