II OSK 1244/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.) Sędzia WSA del. Mirosława Pindelska Protokolant: Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 9 września 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 2072/09 w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz D. K. kwotę 320 (słownie: trzysta dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 3 marca 2010r., sygn. akt IV SA/Wa 2072/09, oddalił skargę D. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji. Zaskarżoną decyzją Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] września 2009 r. odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia [...] marca 2005 r., którą utrzymano w mocy decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] września 2004 r. odmawiającą wydania dokumentu potwierdzającego posiadanie obywatelstwa polskiego przez D. K. (poprzednio D. K.). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że zgodnie z art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) może być zmieniona lub uchylona decyzja ostateczna, na mocy której strona nie nabyła prawa. Decyzja Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia [...] marca 2005 r. utrzymująca w mocy ww. decyzję Wojewody Dolnośląskiego jest decyzją ostateczną, a w wyniku jej wydania strona nie nabyła żadnych praw. Organ wskazał jednak, że za wzruszeniem decyzji na podstawie art. 154 k.p.a. muszą przemawiać ponadto względy interesu społecznego lub słuszny interes strony. Zdaniem organu skarżący nie wykazał, że za zmianą decyzji Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia [...] marca 2005 r. przemawia interes społeczny lub jego słuszny interes, ponieważ słuszny interes strony wystąpi jedynie w przypadku, gdy zmiana lub uchylenie decyzji nie będzie skutkowało wydaniem nowej decyzji naruszającej przepisy prawa. Organ wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1301/05 oddalił skargę D. K. na ww. decyzję, a wyrok ten uprawomocnił się z dniem 17 lutego 2006 r. Wyrokiem tym Sąd potwierdził, że ww. decyzja jest zgodna z prawem, a tym samym jej zmiana i wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem strony, odmiennego od zawartego w tej decyzji, prowadziłoby do wydania decyzji naruszającej przepisy prawa. Ponadto organ wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 13 marca 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 141/08, utrzymanym w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 959/08, oddalił skargę D. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2007 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia [...] marca 2005 r. Organ podkreślił także, że słuszny interes strony nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy, ani też go zastępować, bowiem zasada praworządności wyrażona w art. 6 k.p.a. zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa. W skardze na ww. decyzję Ministra z dnia [...] października 2009 r. D. K. wniósł o jej uchylenie zarzucając organowi naruszenie art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 i 154 k.p.a. W uzasadnieniu skargi ww. decyzji zarzucono szereg uchybień natury procesowej, w szczególności brak merytorycznego odniesienia się przez organ w uzasadnieniu do jednej z samoistnych przesłanek wzruszenia decyzji w trybie art. 154 § 1 k.p.a., co wskazuje na wadliwość tego uzasadnienia. Oznacza to również naruszenie art. 7 k.p.a., gdyż brak analizy przesłanki interesu społecznego wskazuje, z jednej strony, na niepodjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia i załatwienia sprawy, z drugiej zaś każe wątpić, czy organ rzeczywiście miał tę przesłankę na względzie podejmując zaskarżoną decyzję. Niezbadanie w sposób szczegółowy przesłanki interesu publicznego wskazuje, zdaniem skarżącego, na niedostatki przeprowadzonego przez organ w przedmiotowej sprawie postępowania dowodowego, co spowodowało niepoparte żadnymi dowodami, a więc przekraczające granice swobodnej oceny dowodów, stwierdzenie przez organ braku interesu społecznego w wydaniu decyzji o wskazanej przez skarżącego treści. Skarżący podkreślił, że nietrafny jest zarzut organu, iż jego interes jest sprzeczny z prawem, ponieważ ma na celu zmianę istniejącej decyzji na nową, naruszającą przepisy prawa. Wskazał, iż nie domagał się on od razu wydania korzystnej dla niego decyzji - wnosił on o uchylenie ostatecznej decyzji organu II instancji i przekazanie sprawy ponownie do I instancji celem przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, celem którego byłoby ustalenie, czy złożony przez niego oraz jego rodziców wniosek rzeczywiście dotarł do Rady Państwa i był przez nią rozpatrywany przed wydaniem uchwały nr 5/58 z dnia 23 stycznia 1958 r. Skarżący podniósł, że standardy te nie zostały w stosunku do niego dochowane w pierwotnym postępowaniu przed organami tylko dlatego, iż jego sprawa rozpatrywana była przed ustaleniem się jednolitej linii orzeczniczej NSA w tej kwestii. W chwili obecnej orzecznictwo sądów administracyjnych jednoznacznie ocenia zagadnienie ważności i skuteczności uchwały Rady Państwa nr 5/58. Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku wskazał, że decyzja Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia [...] marca 2005 r. była poddana sądowoadministracyjnej ocenie legalności przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem oddalił skargę na tę decyzję. Prawomocna ocena Sądu zgodności tej decyzji z prawem oznacza, iż decyzja ta nie narusza prawa w sposób określony w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej: p.p.s.a.), a więc m.in. nie narusza przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Żądanie przez skarżącego zmiany ww. decyzji zmierza natomiast do tego, aby treść jej sentencji po zmianie przybrała postać wynikającą z art. 138 § 2 k.p.a., stanowiącego o uchyleniu przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Wnioskowana przez skarżącego zmiana miałaby zatem skutkować określeniem sentencji zmienianej decyzji do takiej treści, z której miałoby wynikać, iż decyzja organu pierwszej instancji w ocenie organu odwoławczego narusza prawo w stopniu wymagającym zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Stosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. nie jest jednak zależne od jego uznania, lecz od wykazania spełnienia się przesłanek określonych w tym przepisie, a więc stwierdzenia zaistnienia takich braków postępowania pierwszoinstancyjnego, których organ odwoławczy nie może usunąć we własnym zakresie w ramach art. 136 k.p.a. Sąd podkreślił, że utrzymanie w mocy decyzji Wojewody ww. decyzją Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców oznacza, iż organ odwoławczy nie stwierdził zaistnienia przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a. Taka ocena organu odwoławczego została uznana przez sąd administracyjny za prawidłową. Nie jest więc dopuszczalne dokonywanie zmiany decyzji Prezesa w taki sposób, z którego wynikałoby, iż decyzja Wojewody narusza prawo w stopniu wymagającym zastosowania wobec niej art. 138 § 2 k.p.a. Stałoby to bowiem w sprzeczności z oceną prawną wyrażoną w powołanym wyroku z dnia 17 stycznia 2006 r., naruszając tym samym art. 153 i 170 p.p.s.a. Zdaniem Sądu odmowa zmiany decyzji Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia [...] marca 2005 r. wyrażona w zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji jest zatem prawidłowa, mimo iż jej uzasadnienie dotyczy przede wszystkim rozumienia przesłanek określonych w art. 154 k.p.a., które w niniejszej sprawie nie mają znaczenia. Minister wskazał jednak, iż zmiana decyzji z dnia [...] marca 2005 r. nie może skutkować naruszeniem obowiązującego prawa, i chociaż twierdzenie to nie zostało wnikliwie uzasadnione, to nie miało to wpływu na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skargą kasacyjną D. K. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, w szczególności art. 154 § 1 k.p.a.; 2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 3 § 1, art. 141 § 4, art. 153, art. 170 oraz art. 171 p.p.s.a. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że prawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 stycznia 2006 r. oddalający skargę na decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia [...] marca 2005 r. oznacza jedynie, iż Sąd uznał, że organ ten nie dopuścił się rażącego bądź istotnego naruszenia prawa procesowego przez zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. zamiast art. 138 § 2 k.p.a. bądź art. 136 k.p.a. Ta ocena wiąże sądy i organy na podstawie art. 153, 170 oraz 171 p.p.s.a. i skarżący nie zamierza wcale z tym polemizować – uważa on jedynie, że w chwili obecnej interes społeczny i jego słuszny interes przemawiają za tym, by przedmiotową decyzję zmienić i zastosować art. 138 § 2 k.p.a. Skarżący wskazał, że po pierwsze zmiana ta nie będzie oznaczać, iż pierwotne niezastosowanie przez Prezesa w przedmiotowej sprawie art. 138 § 2 k.p.a. oceni się obecnie jako kwalifikowane naruszenie prawa, po drugie zaś nie można a priori przyjąć, że zastosowanie teraz w przedmiotowej sprawie art. 138 § 2 k.p.a. będzie niezgodne z prawem, gdyż nie jest to objęte powagą rzeczy osądzonej i mocą wiążącą wyroku z dnia 17 stycznia 2006 r. Powagą rzeczy osądzonej i mocą wiążącą objęte jest bowiem jedynie to, że zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. zamiast art. 138 § 2 k.p.a. nie stanowiło kwalifikowanego naruszenia prawa. Skarżący wskazał, że zmiana w trybie art. 154 k.p.a. ostatecznej decyzji wydanej przez organ II instancji z reguły polegać będzie na odmiennym niż pierwotnie zastosowaniu art. 138 k.p.a. Jeżeli więc przyjąć argumentację wyrażoną przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, to nigdy nie będzie można zmienić na podstawie art. 154 k.p.a. prawomocnej decyzji organu II instancji, bo wiązać to się będzie z odmiennym, a więc niedopuszczalnym zdaniem Sądu, zastosowaniem art. 138 k.p.a. Logiczną konsekwencją takiego rozumowania jest przyjęcie, że w ogóle niedopuszczalne jest zmienianie w trybie art. 154 k.p.a. decyzji prawomocnych. Podsumowując powyższe skarżący stwierdził, że w niniejszej sprawie WSA w Warszawie dokonał błędnej wykładni art. 154 § 1 k.p.a., która prowadzi do nieuprawnionego zawężenia zakresu jego zastosowania i de facto do wyłączenia spod niego decyzji prawomocnych. To naruszenie prawa materialnego pozostaje w ścisłej korelacji z naruszeniem prawa procesowego – art. 153, art. 170 oraz art. 171 p.p.s.a. polegającym na błędnym przyjęciu zakresu związania w niniejszej sprawie prawomocnym wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r. Ponadto skarżący uważa, że w przedmiotowej sprawie Sąd I instancji dopuścił się także naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. polegającego na nieprzytoczeniu i nieodniesieniu się w uzasadnieniu wyroku do istotnego zarzutu zawartego w skardze, w której zawarto tezę z wyroku NSA z dnia 15 sierpnia 1985 r., zgodnie z którą prawomocny wyrok oddalający skargę nie może być traktowany jako przeszkoda do zmiany decyzji w oparciu o art. 154 k.p.a. Co więcej sytuacja ta zdaje się wskazywać także na naruszenie przez Sąd art. 3 § 1 p.p.s.a. polegające na nieprzeprowadzeniu w przedmiotowym postępowaniu należytej kontroli zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Brak należytej kontroli tej decyzji przejawił się również, zdaniem skarżącego, w zdawkowym pominięciu podnoszonych przez niego w skardze pozostałych zarzutów i uznaniu związanych z nimi naruszeń prawa za nieistotne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna oparta jest na uzasadnionych podstawach, choć nie wszystkie wywody w niej zawarte są trafne. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Kontrola zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w tej sprawie ograniczona zatem została do rozważenia zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Przede wszystkim stwierdzić należy, że przedmiot postępowania w niniejszej sprawie wyznaczył wniosek D. K. z dnia 7 września 2009r., w którym domagał się on zmiany w trybie przepisu art. 154 k.p.a. ostatecznej decyzji Prezesa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2005 r. We wniosku tym, powoływał się na przesłanki z art. 154 § 1 kpa, a więc interes społeczny i słuszny interes strony, które w jego ocenie wynikały ze zmiany wykładni prawa. Organy rozpoznając wniosek dokonały oceny występowania w sprawie przesłanek z art.154 § 1 k.p.a. i uznając, że przesłanki te nie zachodzą, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 k.p.a. orzekły o odmowie zmiany decyzji z dnia [...] marca 2005r. W skardze do Sądu skarżący zakwestionował dokonaną przez organy orzekające ocenę przesłanek z art. 154 k.p.a. Przedmiotem sprawy rozpoznanej przez Sąd I instancji powinna być zatem ocena legalności wydanej w trybie art. 154 k.p.a. decyzji o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] marca 2005r. o odmowie wydania dokumentu potwierdzającego posiadanie obywatelstwa polskiego, a nie – jak to miało miejsce w badanej sprawie – jedynie ocena wskazanego we wniosku z dnia 7 września 2009r. sposobu rozstrzygnięcia zgłoszonego w trybie art. 154 żądania poprzez uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Przedmiot postępowania wyznacza zgłoszone żądanie (w tym przypadku wzruszenie decyzji w trybie art. 154 k.p.a., a więc w trybie nadzwyczajnym), a nie podany w tym żądaniu (nawet mylny) sposób załatwienia sprawy. Stąd wywody Sądu na temat niedopuszczalności stosowania w sprawie przepisu art. 138 § 2 k.p.a. (który ma zastosowanie tylko w sprawach rozpoznawanych w trybie odwoławczym) - w kontekście wniosku zgłoszonego w trybie art. 154 k.p.a. - należy uznać za nieuprawnione. Nawet mylne żądanie dotyczące zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. jako sposobu rozstrzygnięcia wniosku z art. 154 k.p.a. nie powinno stanowić przeszkody do rozpoznania sprawy w trybie art. 154 k.p.a. i zbadania określonych w tym przepisie przesłanek, w tym dotyczących interesu społecznego i interesu strony we wzruszeniu decyzji. Uzasadniając swój słuszny interes i interes społeczny w zmianie decyzji skarżący powoływał się na zmianę wykładni przepisów prawa, co powoduje w jego ocenie wadliwość rozstrzygnięcia i ta przesłanka powinna być przedmiotem oceny Sądu. Podkreślenia przy tym wymaga, że przepis art. 154 § 2 k.p.a. w sposób jednoznaczny wskazuje sposoby rozstrzygnięcia sprawy w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w § 1, przy czym jest to nowy przedmiot sprawy w stosunku do tego, którego dotyczyło postępowanie prowadzone wcześniej w trybie zwykłym. W związku z tym decyzja wydana na podstawie art. 154 § 2 k.p.a. jest decyzją wydaną w I instancji (por. uchwałę Izby Cywilnej i Administracyjnej SN z 15 grudnia 1984r., II AZP 8/83, OSNCP 1985, Nr 10, poz. 155) i nie może mieć do niej zastosowania przepis art. 138 k.p.a. W świetle powyższego za uzasadniony należy uznać zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 3 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., bowiem Sąd nie rozpoznał istoty sprawy i nie odniósł się w uzasadnieniu wyroku do zarzutów podniesionych w skardze. Zasadne są także zarzuty naruszenia przepisów art. 153 , art. 170 i art. 171 p.p.s.a. w zw. z art. 154 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie bowiem uznał, że w postępowaniu toczącym się w trybie przepisu art. 154 k.p.a. sąd i organy związane są wydanym w postępowaniu zwyczajnym wyrokiem oddalającym skargę na decyzję, której wzruszenia domaga się strona. Kwestia ta była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który m. innymi w wyroku z dnia 15 sierpnia 1985 r. II SA 80/85 (ONSA 1985, Nr 2, poz. 16) stwierdził, że w przypadku oddalenia przez sąd administracyjny skargi na decyzje, organ administracyjny może wzruszyć później taką decyzję na podstawie art. 154 lub 155 k.p.a., gdy będą spełnione przesłanki przewidziane w tych przepisach. Ocena prawna wyrażona przez sąd administracyjny w przypadku oddalenia skargi wniesionej na decyzję, wiążąca organ z mocy art. 153 p.p.s.a., nie pozbawia tego organu możliwości weryfikacji decyzji na podstawie art. 154 lub 155 k.p.a. z uwagi na przesłanki celowościowe tych przepisów. Podobne stanowisko zajął NSA w wyrokach z dnia 27 sierpnia 1999 r. I SA 1999/98, Lex nr 48660, z dnia 9 listopada 2007 r. I OSK 1531, Lex 418289 oraz wyroku z dnia 9 kwietnia 2008 r. I OSK 468/07, Lex nr 505294. W ostatnim z powołanych wyroków Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że prawomocność jest szczególną kwalifikacją decyzji ostatecznej, którą to cechę uzyskuje w efekcie uznania przez Sąd Administracyjny jako zgodnej z prawem. Prawomocność jest specyficznym skutkiem w zasadzie tylko wyroku oddalającego skargę. Wyrok taki przesądza, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej nie była ona prawnie wadliwa z punktu widzenia kryteriów kontroli legalności. Przymiot prawomocności dotyczy więc tylko sprawy zgodności z prawem danej decyzji i nie stwarza przeszkód dla jej zmiany lub uchylenia w trybie art. 154, 155, 161 czy 162 § 2 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w pełni podziela stanowisko co do dopuszczalności wzruszania w trybie art. 154 k.p.a. ostatecznych decyzji, które były już przedmiotem kontroli sądu pod względem legalności w postępowaniu zwyczajnym, bowiem kontrola ta ze swej istoty nie mogła odnosić się do badania przesłanek określonych w art. 154 k.p.a., które mogą zaistnieć dopiero po wydaniu decyzji. Dopiero bowiem po wydaniu decyzji ostatecznej może zaistnieć sytuacja, w której ujawni się interes społeczny lub słuszny interes strony w żądaniu uchylenia lub zmiany tej decyzji na podstawie art. 154 k.p.a. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd zastosuje się do powyższej oceny prawnej i dokona kontroli legalności zaskarżonej decyzji zgodnie z przedmiotem postępowania w sprawie wszczętej wnioskiem D. K. z 7 września 2009 r. Oceniając decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o odmowie zmiany ostatecznej decyzji Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia [...] marca 2005 r., którą utrzymano w mocy decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] września 2004 r. odmawiającą wydania dokumentu potwierdzającego posiadanie obywatelstwa polskiego przez D. K. i badając zasadność przesłanek z art. 154 k.p.a. Sąd weźmie pod uwagę, że zmiana wykładni przepisów prawa stanowi postawę rozważenia możliwości zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Należy bowiem podzielić pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 18 września 2008 r. w sprawie II OSK 1789/07 i z 24 listopada 2008 r. w sprawie II OSK 1439/07, w świetle którego w sytuacji, gdy wadliwości rozstrzygnięcia nie uzasadniają ani stwierdzenie nieważności decyzji, ani wznowienia postępowania, ocena tych wadliwości może być przedmiotem postępowania o uchylenie lub zmianę decyzji w trybie art. 154 lub 155 k.p.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego znajduje uzasadnienie w przepisie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.