II FSK 2475/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Sędzia WSA (del.) Alina Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2012r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. J. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 września 2011r. , sygn. akt I SA/Gl 381/11 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 15 marca 2011r. Nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 września 2011r., sygn. akt I SA/Gl 381/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę M. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 15 marca 2011r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 czerwca 2011r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłkę, zawierającą odpis w/w zarządzenia, z powodu nieobecności skarżącego w miejscu jego zamieszkania awizowano dwukrotnie. Po raz pierwszy, w dniu 13 czerwca 2011r. (zawiadomienie umieszczono na drzwiach adresata). Po raz drugi, w dniu 21 czerwca 2011r. (vide: pismo Poczty Polskiej z dnia 15 lipca 2011r.). Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika również, że przedmiotową przesyłkę wydano osobie uprawnionej do jej odbioru w dniu 28 czerwca 2011r. Wpis został uiszczony w dniu 5 lipca 2011r. (co wynika z przedłożonego przez stronę na wezwanie Sądu bankowego potwierdzenia przelewu). Sąd, odwołując się do treści art.220 §1 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) wskazał, że skarga od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu. To oznacza, że terminowe opłacenie skargi stanowi istotny element, którego brak uniemożliwia nadanie sprawie dalszego biegu. Zwrócił też uwagę na art.73 p.p.s.a. Mając na względzie jego brzmienie oraz fakt, że przedmiotowa przesyłka została awizowana po raz pierwszy w dniu 13 czerwca 2011r., i powtórnie w dniu 21 czerwca 2011r., WSA uznał, że doręczenie jej nastąpiło nie w dacie 28 czerwca 2011r. , lecz wcześniej - tj. z dniem 27 czerwca 2011r. To zaś oznacza, że siedmiodniowy termin na wykonanie czynności do której wzywano stronę upłynął jej 4 lipca 2011r. Skoro tak, to uiszczenie wpisu od skargi w dniu 5 lipca 2011r., zostało dokonane po terminie do tego zakreślonym . Sąd dodał również, że negatywne konsekwencji, wynikające z uchybienia terminu, może znieść wyłącznie ewentualne przywrócenie terminu orzeczone jedynie na wniosek strony. Strona reprezentowana przez pełnomocnika zaskarżyła powyższe postanowienie Sądu w całości. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1/ art.220 §3 p.p.s.a. w związku z art.73 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarga podlega odrzuceniu z uwagi na fakt, że skarżący uiścił wpis od skargi po upływie terminu do dokonania tej czynności; 2/ art.73 p.p.s.a. polegający na przyjęciu, że: -/ doręczenie wezwania winno nastąpić w dniu 27 czerwca 2011r., -/ termin na wykonanie wezwania powinien być liczony od dnia 27 czerwca 2011r. -/ termin do wykonania wezwania minął w dniu 4lipca 2011r. W motywach pełnomocnik podkreślił, że zgodnie z art.73 p.p.s.a. termin do odbioru wezwania minął w dniu 28 czerwca 2011r. W jego ocenie dokonująca prawidłowej wykładni art.73 p.p.s.a. należy stwierdzić, że siedem dni od pierwszego awiza minęło 21 czerwca 2011r. natomiast kolejne siedem dni drugiego awiza minęło w dniu 28 czerwca 2011r. Dzień ten, jak podkreślił, został również wpisany przez Pocztę Polską, jako termin upływu odbioru przesyłki. Poczta bowiem stosuje do obliczania terminów doręczania pism rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (w szczególności § 9 ust.7). Pełnomocnik wskazał, że choć rozporządzenie utraciło moc, to do dnia dzisiejszego nie wydano nowych przepisów wykonawczych. Ma ono także zastosowanie do pism doręczanych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Podkreślił też, że nie można zapominać, że skarżący działał zgodnie z informacją znajdującą się na awizie – dokonał odbioru w ostatnim wskazanym dniu. Ostatecznie pełnomocnik stwierdził, że licząc siedmiodniowy termin do wykonania wezwania od dnia 28 lipca 2011r. skarżący dochował terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna wobec braku usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu. Na wstępie zwrócenia uwagi wymaga, że poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje zasadność wezwania strony zarządzeniem z dnia 7 czerwca 2011r. do uiszczenia wpisu od skargi. Treść tego pisma, jak też jasno określone w nim konsekwencje niewykonania żądanej czynności w zakreślonym do tego terminie – nie mogły budzić żadnych wątpliwości. Są jasne, czytelne i prawidłowe. Spór dotyczy kwestii terminu doręczenia przedmiotowego wezwania w świetle zasad ustanowionych w art.73 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zważywszy zatem na powyższe, w pierwszej kolejności należy wskazać, że tryb doręczeń pism sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym został uregulowany w art.65-81 p.p.s.a. Skuteczne doręczenie może mieć miejsce tylko w trybie i na zasadach określonych w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do brzmienia art.73 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art.65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2 [§1]. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe [ §2 ]. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w §2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy [ §3 ]. Z kolei w myśl art.73 §4 p.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w §1. Doręczenie uregulowane w omawianym przepisie może mieć miejsce w razie niemożności doręczenia pisma w sposób właściwy lub zastępczy. Fikcja prawna doręczenia przewidziana w art.73 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia, które to doręczenie jest oparte na domniemaniu, iż zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego doręczenie w trybie §1 i §4 art.73 p.p.s.a. uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej nieudanej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia (awizo - opatrzonego datą i podpisem doręczającego). Od daty na zawiadomieniu należy liczyć 14-dniowy termin do przyjęcia domniemania doręczenia pisma. Co istotne, późniejszy odbiór pisma nie obala wynikającego z przepisu art.73 §1 p.p.s.a. domniemania doręczenia. Nie zmienia to zatem zakresu skutków prawnych tego trybu doręczenia (por. postanowienie NSA z dnia 9 czerwca 2010r. sygnatura akt I FZ 188/10 ). Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że przesyłka zawierająca pismo sądowe została dwukrotnie awizowana. Po raz pierwszy - w dniu 13 czerwca 2011r. i powtórnie w dniu 21 czerwca 2011r. (k-18 i 24 akt sądowych). Obie daty nie są w sprawie kwestionowane. Uwzględniając treść art.73 p.p.s.a. nie ulega więc wątpliwości, że okres czternastu dni, licząc od dnia pierwszego awiza (13 czerwiec 2011r.) upłynął dnia 27 czerwca 2011r. Sąd pierwszej instancji zasadnie zatem przyjął w świetle art.73 §4 p.p.s.a., że skuteczne doręczenie przesyłki zostało dokonane 27 czerwca 2011r. tj. z upływem czternastego dnia od pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej, a w związku z tym wpis od skargi winien był być uiszczony do dnia 4 lipca 2011r. włącznie. W konsekwencji, opłacenie skargi w dniu 5 lipca 2011r. nastąpiło z uchybieniem wyznaczonego do tego terminu. To z kolei obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do odrzucenia skargi - zgodnie z art.220 §3 p.p.s.a. Zważywszy na powyższe uwagi, prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji nie mogą podważyć okoliczności przedstawione przez stronę w skardze kasacyjnej. Fakt, że skarżący pojawił się na poczcie 28 czerwca 2011r. i w tym dniu podjął korespondencję, i że sugerując się tą właśnie datą wyliczył ostateczny termin do wykonania czynności uiszczenia wpisu - pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na ocenę ustaleń faktycznych sprawy, jednoznacznie potwierdzających, że uiszczenie wpisu nie nastąpiło w siedmiodniowym terminie wyznaczonym w wezwaniu. Jak zostało to podkreślone powyżej, skuteczne doręczenie może mieć miejsce tylko w trybie i na zasadach określonych w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a brzmienie art.73 tej ustawy jest w tej mierze jasne i czytelne. Natomiast, argument powołany przez stronę w skardze kasacyjnej, jak (prawdopodobne) wskazanie przez doręczyciela na zawiadomieniu daty do której istniała możliwość odebrania przesyłki w urzędzie pocztowym (o czym mowa w piśmie Poczty Polskiej z dnia 27 października 2011r.) mógł być jedynie rozważany pod kątem ewentualnego przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu. Niemniej jednak, okoliczność ta nie została poddana ocenie Sądu. Z akt sprawy nie wynika bowiem, by skarżący podjął w tym trybie jakiekolwiek działania. Z tych względów zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art.220 §3 p.p.s.a. w związku z art.73 p.p.s.a. okazały się niezasadne. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.182 §1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.