II GSK 318/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-05-08
Skład orzekający: Andrzej Kisielewicz, Magdalena Bosakirska, Zbigniew Czarnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu odwoławczym od rozstrzygnięcia konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej organ jest zobowiązany do udostępnienia stronie dokumentacji dotyczącej ofert konkurencyjnych w celu zapewnienia równego traktowania i możliwości obrony interesu prawnego?Ratio decidendi
W postępowaniu odwoławczym wszczętym na skutek odwołania od rozstrzygnięcia konkursu ofert na świadczenia opieki zdrowotnej mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Organy Funduszu są zobowiązane do dokonania wszechstronnej i wyczerpującej oceny materiału dowodowego, w tym do udostępnienia stronie akt postępowania, co jest niezbędne do zapewnienia równego traktowania stron i możliwości obrony interesu prawnego. Brak ujawnienia kryteriów oceny ofert oraz odmowa dostępu do dokumentacji innych oferentów narusza przepisy prawa i uzasadnia uchylenie decyzji.Stan faktyczny
W dniu 15 września 2010 r. Oddział Wojewódzki NFZ ogłosił konkurs ofert na świadczenia opieki zdrowotnej w zakresie profilaktyki raka piersi. Spółka G. T. P. złożyła ofertę, która po negocjacjach zajęła drugie miejsce w rankingu, nie została wybrana z powodu wyczerpania środków finansowych. Spółka złożyła odwołanie, zarzucając m.in. brak udostępnienia pełnej dokumentacji postępowania i nierówne traktowanie oferentów. Organ I i II instancji oddalił odwołanie, a spółka wniosła skargę do WSA, który uchylił decyzje organów i stwierdził, że brak dostępu do dokumentacji konkurenta narusza prawo.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia i zasądził od Prezesa NFZ na rzecz G. T. P. Spółki z o.o. kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia del. WSA Zbigniew Czarnik Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 września 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 1076/11 w sprawie ze skargi G. T. P. Spółki z o.o. w G. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia odwołania w sprawie rozstrzygnięcia konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz G. T. P. Spółki z o.o. w G. 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 12 września 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1076/11 po rozpoznaniu sprawy ze skargi "G. T. P." sp. z o.o. w G. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej: 1) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, 2) stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu i 3) zasądził od organu na rzecz skarżącej koszty postępowania.
I
Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.
W dniu 15 września 2010 r. [...] Oddział Wojewódzki NFZ ogłosił konkurs ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2013 r. w zakresie: profilaktyczne programy zdrowotne: program profilaktyki raka piersi – etap podstawowy, na obszarze [...]. Wartość zamówienia określono na nie więcej niż 22.410,00 zł za cały okres rozliczeniowy. Oferty należało złożyć w terminie do dnia 6 października 2010 r. Wpłynęło 5 ofert, wśród nich oferta "G. T. P." sp. z o.o.
Po spełnieniu wymogów formalnych ofertę spółki przekazano do części niejawnej postępowania konkursowego i zaproszono na negocjacje. Negocjowano liczbę punktów. W wyniku przeprowadzenia negocjacji ze wszystkimi oferentami komisja konkursowa sporządziła ranking końcowy ofert. Uszeregowała oferty według kryterium liczby punktów uzyskanej przez daną ofertę i do realizacji zamówienia wybrała tego oferenta, który uzyskał najwyższą liczbę punktów – firmę [...], która uzyskała łącznie 85,833 pkt, a "G. T. P." sp. z o.o. jedynie 83,333 pkt i dlatego zajęła drugie miejsce w rankingu. Z powodu wyczerpania środków finansowych przewidzianych na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej jej oferta nie została wybrana.
W odwołaniu spółka podkreśliła, że wybranie jednego świadczeniodawcy zablokuje dostęp kobiet do profilaktycznych badań mammograficznych, zaś w dniu 2 grudnia 2010 r. złożyła formalny wniosek o udostępnienie akt postępowania.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ oddalił odwołanie i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, stwierdzając, że ocena przedłożonej przez spółkę oferty została dokonana prawidłowo, według kryteriów oceny jednolitych dla wszystkich oferentów. Warunki wymagane od oferentów były jawne i nie zmieniły się w toku postępowania a spółka nie zgłaszała co do tego żadnych zastrzeżeń.
W odwołaniu spółka zarzuciła m.in. naruszenie art. 10, art. 73 i art. 74 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267) dalej powoływanej jako "k.p.a." przede wszystkim poprzez uniemożliwienie jej prawidłowego zapoznania się z całością akt sprawy, co skutkowało przeprowadzeniem konkursu w sposób różnicujący oferentów (świadczeniodawców), ponieważ nie wszyscy przedstawiali takie same dokumenty i niejednolitymi negocjacjami cenowymi.
Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., po rozpatrzeniu odwołania Prezes NFZ utrzymał w mocy decyzję I instancji, wyjaśniając, że oferta spółki zajęła drugie miejsce w rankingu końcowym, otrzymując kilka punktów mniej od konkurenta tj. [...] i nie została wybrana do podpisania kontraktu na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z powodu wyczerpania środków finansowych. Prezes NFZ wytłumaczył także, że konkurs ofert składał się z części jawnej i niejawnej, a w braku podstawy prawnej oraz zgodnie z utrwaloną praktyką nie mógł udostępnić spółce dokumentów niezwiązanych z jej ofertą, w tym np. pełnego rankingu otwarcia i rankingu końcowego. Ponadto nie naruszono interesu prawnego odwołującej się spółki ani podstawowych zasad postępowania, takich jak: równe traktowanie świadczeniodawców i niezmienność warunków podlegających ocenie, przestrzegając procedur określonych w ogłoszeniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. spółka wniosła o uchylenie obu decyzji wydanych w sprawie, stwierdzenie, że nie podlegają one wykonaniu i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Argumentowała, że rażącym błędem organu była odmowa udostępnienia całości akt sprawy z powołaniem się na dotychczasową praktykę w tym zakresie, ale bez podania podstawy prawnej tego działania. Pomimo że spółka złożyła wniosek o udostępnienie akt postępowania, nie został on rozpoznany. Wadą postępowania konkursowego było m.in. to, że komisja konkursowa różnicowała świadczeniodawców pod względem tego, jakie dokumenty mieli złożyć.
W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał dotychczas wyrażone stanowisko w tej sprawie.
Wyrokiem z dnia 12 września 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję I i II instancji.
Sąd pierwszej instancji omówił specyfikę postępowania w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami w rozumieniu Działu VI ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowych ze środków publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) dalej powoływanej w skrócie jako "u.s.o.z" i stwierdził, że w tym postępowaniu zarówno organ I instancji, jak i Prezes Funduszu nie dokonują ponownego ustalenia stanu faktycznego, ale po złożeniu dowołania, są obowiązani wyjaśnić i uzasadnić dlaczego jednemu z oferentów komisja konkursowa przyznała określoną liczbę punktów. Uzasadnienie liczby punktów przyznanych obu konkurującym oferentom może wynikać jedynie z porównania obu ofert, z czym wiąże się udostępnienie stronie postępowania administracyjnego, jak i sądowi administracyjnemu analizy przeciwstawnych ofert.
Stosownie do art. 148 u.s.o.z. porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obejmuje w szczególności: ciągłość, kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją; ceny i liczby oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacje kosztów. Na tle cytowanego przepisu prawa Sąd zauważył, że pomimo jednoznacznego wniosku skarżącej spółki, żaden z organów rozstrzygających sprawę nie ujawnił, z naruszeniem art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., na podstawie jakich konkretnych kryteriów wynikających z przepisów u.s.o.z. i na podstawie jakich kryteriów wynikających z zarządzeń Prezesa Funduszu oferta skarżącej uzyskała wyniki podane przez komisję. Do akt załączono jedynie dokumentację dotyczącą "G. T. P." sp. z o.o. (brak jest dokumentacji drugiego oferenta, który wygrał konkurs) bez analizy dokumentacji drugiego oferenta w stosunku do ujawnionych danych skarżącej. Jeżeli zatem Prezes Funduszu odmowę ujawnienia dokumentacji oferenta, który wygrał, uzasadnił "danymi wrażliwymi" tego oferenta, to co najmniej niezrozumiałym jest ujawnienie dokumentacji skarżącej spółki również zawierającej "dane wrażliwe", natomiast stwierdzenie organu o praktyce nieudostępniania oferentowi analizy oferty konkurenta, nie znajduje żadnego uzasadnienia prawnego, ani w przepisach prawa materialnego, ani w przepisach postępowania administracyjnego. NFZ nie wykazał, że konkurs w rozpoznawanej sprawie był przeprowadzony zgodnie z art. 134 u.s.o.z., w warunkach poszanowania zasad równego traktowania wszystkich świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu o zawarcie umowy o świadczenia usług zdrowotnych.
W ocenie Sądu pierwszej instancji w postępowaniu zainicjowanym odwołaniem od rozstrzygnięcia konkursu ofert, dla wykazania i uzasadnienia prawidłowego rozstrzygnięcia tego konkursu, koniecznym było przeprowadzenie analizy porównawczej oferty skarżącej spółki w relacji do oferty podmiotu, który konkurs wygrał i przedstawienie tej analizy w uzasadnieniu obu decyzji, co do każdego z kryteriów oceny. Zarówno brak właściwej dokumentacji w tym zakresie i uzasadnienia decyzji stoi w niezgodzie z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 80 k.p.a. przez brak oceny na podstawie zebranego materiału dowodowego z jakich względów organ nie wybrał oferty skarżącej. Brak porównania obu ofert, na podstawie jednolitych kryteriów wynikających z przepisów ustawy i przepisów obowiązujących komisję, uniemożliwił Sądowi zbadanie legalności zaskarżonych decyzji oraz uniemożliwił skarżącej spółce wypowiedzenie się co do istotnych okoliczności sprawy (art. 81 k.p.a.).
Formułując wskazania co do dalszego postępowania Sąd pierwszej instancji polecił organowi przy ponownym rozpatrzeniu sprawy dokonać, na podstawie zebranego i dołączonego do akt kompletnego materiału dowodowego, analizy porównawczej obu ofert, by w następstwie ich porównania wydać rozstrzygnięcie z uzasadnieniem spełniającym wymogi art. 107 § 3 k.p.a.
II
Skargę kasacyjną złożył Prezes NFZ.
Wyrok zaskarżył w całości. Wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Wnoszący skargę kasacyjną na podstawie art. 172 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 14 marca 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej powoływanej jako "p.p.s.a." zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
I. przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegające na naruszeniu:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) dalej powoływanej jako "p.u.s.a." i uchyleniu zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ w oparciu o niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym ustalenia w wyroku:
naruszenia art. 77 § 1, art. 81 oraz art. 107 § 3 w związku z art. 80 k.p.a. i błędne przyjęcie, że:
– żaden z organów wypowiadających się w sprawie nie ujawnił na podstawie jakich konkretnych kryteriów wynikających z przepisów u.s.o.z. i na podstawie jakich kryteriów wynikających z powołanych zarządzeń Prezesa NFZ oferta skarżącej spółki uzyskała wyniki podane przez komisję, pomimo tego, że organy Funduszu, w uchylonych decyzjach przedstawiły zastosowane w postępowaniu kryteria oceny i uzyskaną liczbę punktów w każdym z nich, ponadto dokonały oceny postępowania konkursowego pod kątem analizy okoliczności, które mogłoby spowodować uszczerbek interesu prawnego odwołującego się w rozumieniu art. 152 ust. 1 u.s.o.z. i odniosły się do oceny przejrzystości zasad przeprowadzonego postępowania konkursowego,
– nieprzeprowadzenie szczegółowej analizy porównawczej oferty skarżącej spółki w relacji do oferty podmiotu, który wygrał konkurs oraz brak w aktach administracyjnych dokumentacji drugiego, stanowiło brak mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy i uniemożliwiło wypowiedzenie się co do istotnych okoliczności sprawy, jest zarzutem chybionym, ponieważ w uchylonych orzeczeniach dokonano porównania punktacji uzyskanej przez obu oferentów, zaś wniosek o dostęp do akt postępowania administracyjnego skarżącej spółki dotyczył udostępnienia całości dokumentacji konkursowej, w tym i dokumentów zawierających dane wrażliwe drugiego oferenta (dane osobowe i tajemnice przedsiębiorstwa), które co prawda były dokumentami analizowanymi w postępowaniu konkursowym, natomiast w żaden sposób nie dotyczyły granic postępowania odwoławczego, zdeterminowanego granicami zarzucalności (gravamen) odwołania od rozstrzygnięcia konkursu ofert – nie mogły stanowić składowych akt postępowania administracyjnego,
2. art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a.:
– poprzez nieprawidłową ocenę prawną odnośnie zakresu dokumentów jakie powinny zostać włączone do akt administracyjnych, a w szczególności oferty konkurencyjnej, a w konsekwencji nieprawidłowe wskazania wytycznych co do dalszego postępowania, które będą miały wpływ na sposób ponownego rozpatrzenia sprawy i konieczność podjęcia działań sprzecznych z obowiązującym prawem tj. przepisem art. 152 u.s.o.z. – wbrew art. 6 k.p.a. z racji związania organów Funduszu zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia oceną prawną Sądu,
- oraz poprzez uchylenie decyzji organów I i II instancji m.in. z powodu niekompletności, w ocenie Sądu akt administracyjnych – chociaż były one kompletne;
II. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 152 ust. 1 w zw. z art. 134 ust. 1 u.s.o.z. i przyjęcie, że aktami postępowania administracyjnego zainicjowanego odwołaniem od rozstrzygnięcia konkursu ofert, są także dokumenty oraz informacje składane przez oferentów w postępowaniu konkursowym, pomimo tego, iż art. art. 152 ust. 1 i 154 u.s.o.z. jednoznacznie definiują zakres interesu prawnego odwołującego się i wyznaczają granice zaskarżalności czynności i decyzji organów Funduszu oraz zakres postępowania odwoławczego (gravamen) – do zbadania przez organ, czy w toku postępowania konkursowego interes prawny świadczeniodawcy, którego oferta nie została wybrana nie doznał uszczerbku na skutek niezgodnego z prawem działania komisji konkursowej lub dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu; postępowanie odwoławcze nie ma charakteru rewizyjnego w zakresie analizy porównawczej zawartości ofert wszystkich świadczeniodawców i nie zmierza do powtórzenia w tym zakresie czynności postępowania konkursowego, a jest jedynie postępowaniem weryfikującym, czy w postępowaniu konkursowym przestrzegane były zasady wynikające z przepisów prawa, w szczególności zasada równego traktowania stron; na tej zasadzie organy Funduszu dokonują kontroli czy ocena i wycena punktowa złożonych ofert została dokonana prawidłowo, w oparciu o obiektywne i przejrzyste kryteria.
Uzasadniając zarzuty wnoszący skargę kasacyjną stwierdził, że prowadzenie postępowania konkursowego w myśl art. 134 u.s.o.z. ma m.in. gwarantować uczestnikom tego postępowania równe traktowanie. Skoro tak, to udostępnianie przez Fundusz informacji o złożonych ofertach wzajemnie wszystkim konkurującym oferentom byłoby czynem nieuczciwej konkurencji w rozumieniu art. 11 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), bowiem oferty zawierają tajemnice handlowe przedsiębiorców, jak również prowadziłoby do naruszenia przez Fundusz przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.), ponieważ w ofertach znajdują się tzw. dane wrażliwe (imiona i nazwiska, informacje o kwalifikacjach personelu medycznego etc.). W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną udostępnienie żądanych przez skarżącą spółkę danych nie ma żadnego wpływu na jej interes prawny w postępowaniu konkursowym. W skład akt postępowania konkursowego wchodzi jedynie oferta odwołującego się i kryteria jej oceny, z wyłączeniem danych wrażliwych innych uczestników postępowania, a więc uznanie Sądu, że skarżąca spółka ma prawo dostępu do dokumentów, które nie wchodzą w skład akt sprawy jest błędne i nie znajduje podstaw prawnych. Z wymienionych powodów zaskarżony wyrok narusza prawo i powinien zostać uchylony.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną "G. T. P." sp. z o.o. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Spółka uznała, że nawet jeżeli organ nie powinien udostępnić jej pełnej oferty konkurenta, to zgodnie z art. 55 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) powinna otrzymać streszczenie poufnych informacji, tak samo zresztą jak wszyscy uczestnicy postępowania konkursowego.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna może być oparta na dwóch podstawach, naruszeniu prawa materialnego polegającego na jego błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu, albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli takie uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. NSA rozpoznając skargę kasacyjną jest związany jej granicami, z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania z przyczyn wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a.
W sprawie będącej przedmiotem skargi kasacyjnej nie wystąpiły wady skutkujące nieważnością postępowania, zatem istniały formalne podstawy do rozpoznania tej skargi w granicach podstaw i zarzutów kasacyjnych.
Strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła wyrokowi WSA w W. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konkretyzując ten zarzut w ramach podstawy kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., podniosła, że Sąd pierwszej instancji naruszył treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 p.u.s.a. w ten sposób, że uchylił decyzję Prezesa NFZ oraz poprzedzającą to orzeczenie decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, w sytuacji, gdy te decyzje nie naruszały art. 77 § 1, art. 81 oraz art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną Sąd uwzględniając skargę na decyzję Prezesa NFZ, błędnie przyjął, że w postępowaniu przed tym organem nie ujawniono na podstawie jakich kryteriów wynikających z przepisów prawa dokonano oceny i wyboru oferty na świadczenie opieki zdrowotnej złożonej przez stronę skarżącą – "G. T. P." sp. z o.o. w G. Zdaniem Prezesa NFZ błąd w stosowaniu prawa przez WSA w W. polegał także na tym, że ten Sąd zarzucił organom brak porównania oferty skarżącej spółki z ofertą podmiotu, który wygrał postępowanie konkursowe, w sytuacji, gdy przepisy prawa nie dozwalają na takie porównanie, a tym bardziej dostęp strony skarżącej do akt złożonych przez uczestników postępowania konkursowego w sprawie udzielania świadczeń z zakresu opieki zdrowotnej.
W ocenie NSA tak postawiony zarzut jest merytorycznie nietrafny. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości pogląd, że w postępowaniu przed organami NFZ, w sprawie wszczętej na skutek wniesienia odwołania od rozstrzygnięcia wskazującego stronę umowy o świadczenie usług zdrowotnych, mają zastosowanie przepisy k.p.a. Wynika to z treści art. 152 i art. 154 u.s.o.z. Wskazane przepisy wprost stanowią, że świadczeniodawca, którego interes prawny doznał uszczerbku na skutek naruszenia zasad postępowania konkursowego, może skorzystać z odwołania w trybie i na zasadach określonych w ustawie, a organy Funduszu rozpoznając ten środek są zobowiązane do wydania decyzji administracyjnej.
W kontekście tych regulacji przyjąć należy, że postępowanie wszczęte odwołaniem jest postępowaniem administracyjnym. Przepisy u.s.o.z. nie wprowadzają modyfikacji w zakresie zasad tego postępowania co oznacza, że przed organami Funduszu znajdują zastosowanie wszystkie reguły wynikające z k.p.a. Skutkiem tak ukształtowanego postępowania musi być przyjęcie, że organy Funduszu nie mogą wprowadzać w tym zakresie żadnych ograniczeń. W realiach sprawy objętej skargą kasacyjną nietrafny jest zarzut kierowany przeciwko wyrokowi Sądu pierwszej instancji, domagający się ograniczenia zakresu postępowania wyjaśniającego. WSA w W. nie godząc się na takie działanie poprawnie przyjął, że w postępowaniu przed organami Funduszu, wszczętym na skutek odwołania, należy dokonać wszechstronnej i wyczerpującej oceny materiału dowodowego, z aktywnym udziałem stron postępowania. W tym znaczeniu niedopuszczalne jest wykluczenie skarżącej spółki od udziału w postępowaniu, polegające na nieudostępnieniu jej akt i materiałów zgromadzonych w sprawie. Brak takiego działania po stronie organów Funduszu musiał skutkować przyjęciem naruszeń stwierdzonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Ich wykazanie dawało podstawę do uchylenia decyzji objętych skargą spółki, co w ostateczności musi prowadzić do uznania nietrafności zarzutu kasacyjnego, wskazującego na brak naruszenia art. 77 § 1, art. 81 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie NSA te przepisy zostały naruszone, a konsekwencją tego stanu musiało być zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji stosując tę normę wypełnił ciążący na nim ustawowy obowiązek, bowiem dokonał kontroli decyzji wydanych przez organy Funduszu z punktu widzenia ich legalności, co odpowiada treści art. 1 p.u.s.a.
Zdaniem NSA poprawne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że uzasadnieniem do złożenia odwołania jest uszczerbek w interesie prawnym strony, a ten może mieć miejsce w sytuacji naruszenia zasad postępowania prowadzącego do zawarcia umowy o świadczenie opieki zdrowotnej. Trafnie Sąd pierwszej instancji podniósł, że naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na nieujanwnieniu kryteriów wyboru ofert i ograniczenie spółce dostępu do materiałów przez nią złożonych musi być traktowane jako działanie z naruszeniem treści art. 134 u.s.o.z., a to dawało podstawę do uwzględnienia skargi. Dostęp stron do akt zgromadzonych w postępowaniu może wynikać tylko z jednoznacznie wskazanych przepisów ustawowych.
Wskazując na powyższe NSA akceptuje stanowisko wyrażone przez ten Sąd we wcześniejszym orzecznictwie (zob. wyroki NSA: z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 121/12, z dnia 7 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 625/12 i z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 1163/12).
W ocenie NSA nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 133 § 1 i art. 141 § 4 w związku z art. 153 p.p.s.a. Skarga kasacyjna, wskazując naruszenie tych przepisów nie określa istoty tego naruszenia i skutku jaki ono niesie dla kontrolowanego wyroku. Wskazanie zarzutu kasacyjnego musi wiązać się z określeniem jego wpływu, a więc uzasadnieniem prawnych następstw jakie są jego konsekwencją. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej brak jest takiej argumentacji, a NSA będąc związany granicami i zarzutami kasacyjnymi nie może tej wady usunąć.
Nietrafny jest zarzut strony skarżącej kasacyjnie, wskazujący na naruszenie art. 152 w związku z art. 134 ust. 1 u.s.o.z. Zdaniem NSA Sąd pierwszej instancji wskazując, że strona powinna mieć dostęp do akt z postępowania konkursowego, poprawnie zastosował treść tych regulacji. Sąd ten przyjął, że pojawienie się uszczerbku w interesie prawnym musi być związane z naruszeniem zasad postępowania, w tym równości, do której odsyła art. 134 ustawy. Zrealizowanie tego postulatu jest możliwe tylko wówczas, gdy strona ma wgląd w dokumentację z postępowania konkursowego, bo tylko wtedy może podjąć należytą obronę naruszonego interesu prawnego, a sądy mogą dokonać kontroli tak prowadzonych postępowań. Żaden przepis ustawy nie wyłącza akt postępowania konkursowego z oceny w postępowaniu odwoławczym, zatem tak określony zarzut skargi kasacyjnej nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Mając na uwadze treść art. 184 p.p.s.a. NSA oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do treści art. 204 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło