VI SA/Wa 1077/11

WyrokWSA w Warszawie2011-09-12

Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Andrzej Czarnecki, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności w zakresie równego traktowania oferentów i prawidłowego uzasadnienia decyzji?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa NFZ oraz decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności braku ujawnienia i analizy porównawczej ofert konkurencyjnych, co uniemożliwiło prawidłową ocenę i obronę interesów skarżącej. Sąd wskazał, że organ powinien dokonać analizy porównawczej ofert i uzasadnić decyzję zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., zapewniając równe traktowanie oferentów zgodnie z art. 134 ustawy o świadczeniach.
Stan faktyczny
Spółka G. złożyła ofertę w konkursie ogłoszonym przez Oddział Wojewódzki NFZ na świadczenia w programie profilaktyki raka piersi. Oferta G. zajęła drugie miejsce w rankingu, nie została wybrana z powodu wyczerpania środków finansowych. Spółka złożyła odwołanie zarzucając naruszenia przepisów postępowania, nierówne traktowanie oferentów oraz brak udostępnienia pełnej dokumentacji postępowania. Organ I instancji i Prezes NFZ oddalili odwołanie, co spowodowało wniesienie skargi do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ; stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; zasądził od Prezesa NFZ na rzecz skarżącej kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2011 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] z dnia [...] grudnia 2010 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej G. Sp. z o.o. z siedzibą w G. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j. Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) zwanej dalej ustawą o świadczeniach oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2010 r. oddalającą odwołanie wniesione przez G. Sp. z o.o. z siedzibą w G. – dalej jako G. lub spółka. Odwołanie dotyczyło rozstrzygnięcia konkursu ofert Nr [...] poprzedzającego zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: profilaktyczne programy zdrowotne, w zakresie: program profilaktyki raka piersi - etap podstawowy, na obszarze: [...] w województwie [...]. Decyzje wydano w następujących ustaleniach. [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] września 2010 r. ogłosił konkurs ofert [...] o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od [...] stycznia 2011 r. do [...] grudnia 2013 r. w rodzaju: profilaktyczne programy zdrowotne w zakresie: program profilaktyki raka piersi - etap podstawowy, na obszarze [...] w województwie [...]. W ogłoszeniu przedmiotowego postępowania wartość zamówienia wskazano nie większą niż 152 190,00 PLN na cały okres rozliczeniowy. Oferty w niniejszym postępowaniu należało złożyć w terminie do dnia [...] października 2010 r. W przedmiotowym postępowaniu wpłynęło 5 ofert. Strona w wyniku ogłoszenia konkursu złożyła w terminie ofertę nr [...]. W części jawnej postępowania konkursowego komisja konkursowa stosownie do dyspozycji art. 142 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o świadczeniach, stwierdziła prawidłowość ogłoszenia konkursu oraz ustaliła, które z ofert spełniają warunki z art. 146 pkt 3 ustawy o świadczeniach. W tej części komisja wezwała stronę do uzupełnienia braków formalnych, po uzupełnieniu których oferta została przekazana do oceny w części niejawnej postępowania konkursowego. Przeprowadzono w dniu [...] października 2010 r. kontrolę oferenta G. stwierdzając, iż jeden z dwóch mammobusów znajdował się w G., drugi w G., obydwa udzielały świadczeń. W dniu [...] listopada 2010 r. oferent został zaproszony na negocjacje w zakresie program profilaktyki raka piersi - etap podstawowy. Negocjowano ilość punktów. Wynegocjowane warunki zostały zawarte w protokole zawierającym klauzulę o treści: "Podpisanie protokołu negocjacyjnego NIE jest gwarancją wybrania oferty. Wynegocjowane warunki zostaną wzięte pod uwagę przy tworzeniu rankingu końcowego. Ranking tworzony jest na podstawie sumy punktów za kryteria niecenowe i punktów wynikających z ceny punktu. Komisja dokonuje wyboru oferentów w kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym, do wyczerpania wartości zamówienia określonej w ogłoszeniu". Po przeprowadzeniu negocjacji ze wszystkimi oferentami komisja konkursowa sporządziła ranking końcowy ofert. Na skutek ich uszeregowania w kolejności wynikającej z łącznej liczby punktów komisja dokonała wyboru oferentów w kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym, do wartości zamówienia określonego w ogłoszeniu. W konsekwencji uszeregowania ofert w ww. sposób, oferta spółki G., która zajęła drugie miejsce w rankingu końcowym, nie została wybrana z powodu wyczerpania środków finansowych przewidzianych w przedmiotowym postępowaniu. Strona otrzymała za kryteria cenowe 30,000 punktów, za kryteria niecenowe 53,333 punktów - łącznie 83,333 punktów. W postępowaniu została wybrana jedna oferta – firmy F. G. - do realizacji świadczeń zdrowotnych od [...] stycznia 2011 r. do [...] grudnia 2013 r., która uzyskała za kryteria cenowe 30,000 punktów, za kryteria niecenowe 55,833 punktów, łącznie 85,833 punktów. Od rozstrzygnięcia postępowania spółka G. wniosła [...] listopada 2010 r. odwołanie stwierdzając naruszenie przepisu art. 134 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach. W uzasadnieniu podkreśliła, że wybranie jednego świadczeniodawcy zablokuje dostęp kobiet do profilaktycznych badań mammograficznych, narażając je na utratę zdrowia i życia. Następnie w dniu [...] grudnia 2010 r. złożyła formalny wniosek o udostępnienie akt postępowania. W dniu [...] grudnia 2010 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Fundusz Zdrowia wydał decyzję nr [...] oddalającą w całości odwołanie, wobec braku podstaw do uwzględnienia odwołania. W swej decyzji dyrektor oddziału wojewódzkiego NFZ podkreślił, iż oferta G. została przyjęta do postępowania konkursowego, a jej ocena została dokonana według jednolitych dla wszystkich świadczeniodawców kryteriów oceny ofert. Ponadto zaznaczył, iż warunki wymagane od świadczeniodawców były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania, zaś spółka w oświadczeniu załączonym do oferty oświadczyła, iż zapoznała się z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów i nie zgłaszała do nich zastrzeżeń oraz że przyjęła je do wykonania. Ponadto organ podkreślił, iż świadczenia w tym zakresie zostały zabezpieczone; planowano dokonać zakupu 15 219 punktów po 10 zł, natomiast w wyniku przeprowadzonego postępowania konkursowego zakupiono 16 910 punktów po cenie niższej niż oczekiwana. Od powyższej decyzji, pismem z dnia [...] grudnia 2010 r., spółka G. złożyła odwołanie do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzji zarzucono: - naruszenie przepisów postępowania - art. 10, art. 73 i art. 74 k.p.a. - poprzez uniemożliwienie stronie postępowania prawidłowego zapoznania się z całością akt i ustosunkowania się do zebranych tam materiałów, nierozpatrzenie wniosków formalnych złożonych prawidłowo przez stronę, pozbawienie strony prawa do działania w toku postępowania oraz wydanie decyzji z pominięciem szeregu istotnych okoliczności w sprawie, - naruszenie art. 134 pkt 1 ustawy o świadczeniach poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie konkursu w zakresie programu profilaktyki raka piersi polegające na nierównym traktowaniu oferentów, przyjęciu błędnych i niezrozumiałych z punktu widzenia obywateli kryteriów konkursu prowadzących do nierównego traktowania pacjentów. - naruszenie przepisu art. 108 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż w przedmiotowej sprawie istnieją przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu podniesiono, iż spółce G. nie zostały udostępnione materiały postępowania konkursowego, zaś całe postępowanie było przeprowadzone w sposób różnicujący świadczeniodawców, bowiem nie wszyscy przedstawiali te same dokumenty oraz nie przeprowadzano w sposób jednolity negocjacji cenowych. Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, powołując się na postanowienia art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach wskazał, że świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Narodowy Fundusz Zdrowia zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154 cytowanej ustawy. Ustosunkowując się do zarzutów organ podkreślił, iż podpisanie przez oferenta protokołu z przeprowadzonych negocjacji nie było równoznaczne z decyzją o wybraniu oferty. Decyduje o tym miejsce w rankingu końcowym, wynikające (zgodnie z art. 148 ustawy o świadczeniach) z porównania ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Organ wyjaśnił, iż oferta złożona przez spółkę G. w rankingu końcowym otrzymała łącznie 83,333 punktów, w tym za kryteria cenowe 30,000 punktów, za kryteria niecenowe 53,333 punktów (za kryterium: ciągłość: 10,000, jakość: 40,000, dostępność 3,333) zajmując drugie miejsce. Natomiast oferta F. wybrana w wyniku przedmiotowego postępowania uzyskała w rankingu końcowym łącznie 85,833. Oferta G. nie została zatem wybrana z powodu wyczerpania środków finansowych przewidzianych w przedmiotowym postępowaniu. Organ podkreślił, iż w ogłoszeniu przedmiotowego postępowania wartość zamówienia wskazano nie większą niż 152 190,00 PLN na cały okres rozliczeniowy i w wyniku rozstrzygnięcia przedmiotowego postępowania rozdysponowana została przedmiotowa kwota. Odnosząc się do zarzutu nie udostępnienia wszystkich materiałów postępowania konkursowego, organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 142 ustawy o świadczeniach, konkurs ofert składa się z części jawnej i niejawnej. W świetle powyższego oraz ze względu na praktykę organu brak jest podstawy prawnej do udostępnienia spółce G. dokumentów nie związanych z jej ofertą w tym np. pełnego rankingu otwarcia i rankingu końcowego. Organ stwierdził ponadto, że [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia nie naruszył w toku postępowania konkursowego jego zasad określonych w ustawie o świadczeniach, aktach wykonawczych wydanych na jej podstawie, czy też zarządzeniach wydanych przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Biorąc pod uwagę powyższe nie został naruszony interes prawny odwołującego. Nie zostały naruszone podstawowe zasady takie jak równe traktowanie świadczeniodawców, niezmienność warunków, które podlegają ocenie w toku postępowania oraz przestrzeganie określonych w ogłoszeniu procedur. Zdaniem organu, dokonany przez komisję konkursową wybór ofert gwarantował dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju profilaktyczne programy zdrowotne w zakresie: program profilaktyki raka piersi - etap podstawowy, na obszarze [...] w województwie [...]. Na powyższą decyzję G. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wniosła m.in. o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia oraz poprzedzającej jej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. Rozstrzygnięciu organu zarzuciła: - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na zapadłe rozstrzygniecie - tj.: art. 7; art. 8; art. 9; art. 10 § 1; art. 73 w zw. z art. 74; art. 77 § 1 i § 4 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a także poprzez uniemożliwienie spółce prawidłowego zapoznania się z całością akt i ustosunkowania się do zebranych tam materiałów, nierozpatrzenie jej wniosków formalnych, pozbawienie spółki prawa do działania w toku postępowania oraz wydanie decyzji z pominięciem szeregu istotnych okoliczności w sprawie. - naruszenie art. 134 pkt 1 ustawy o świadczeniach poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie konkursu w zakresie programu profilaktyki raka piersi polegające na nierównym traktowaniu oferentów, przyjęciu błędnych i niezrozumiałych z punktu widzenia obywateli kryteriów konkursu prowadzących do nierównego traktowania pacjentów. - naruszenie przepisu art. 108 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż w przedmiotowej sprawie istnieją przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności W uzasadnieniu skargi powołując się na szereg orzeczeń sądów administracyjnych skarżąca podniosła ponownie, że Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, mimo poinformowania o możliwości zapoznania się z zebranymi w sprawie dowodami i materiałami oraz złożenia oświadczenia w siedzibie [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ nie udostępnił stronie wszystkich materiałów postępowania konkursowego. Pomimo żądania podania podstawy prawnej odmowy wglądu do całości zabranego w sprawie materiału dowodowego podstawa prawna nie została podana, natomiast spółka usłyszała jedynie uzasadnienie, iż odmowa dostępu do całości akt sprawy wynikała z "dotychczasowej praktyki". Skarżąca podniosła, iż w związku z powyższym nie mogła prawidłowo realizować swoich praw, jak również skutecznie, prawidłowo i wyczerpująco sformułować oświadczeń uzasadniających jej odwołanie. Spółka podkreśliła, że w toku postępowania odwoławczego złożyła wniosek formalny na podstawie art. 73 i 74 k.p.a. o udostępnienie jej akt postępowania, a także pismo w którym oświadczyła, iż po zapoznaniu się z aktami sprawy przekaże swoje uwagi i oświadczenia. Wyjaśniła, że wniosek ten nie tylko nie został rozpoznany, ale także wydając decyzje o oddaleniu odwołania Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ nie wspomniał nawet o fakcie złożenia takiego wniosku. Przytaczając fragment orzeczenia sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 1460/09, skarżąca uznała, iż postępowanie odwoławcze zostało przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ przeprowadzone w sposób wadliwy i z rażącym naruszeniem prawa, co skutkowało pozbawieniem strony prawa do obrony swoich interesów i działania w toku postępowania, a zatem powinno spowodować uchylenie decyzji i ponowne rozpoznanie sprawy. Natomiast Prezes NFZ utrzymując w mocy decyzję Dyrektora Oddziału również naruszył prawo i nie sprostał wymaganiom kontroli instancyjnej. Dodatkowo, w zakresie naruszenia przez organy art. 134 ustawy o świadczeniach, skarżąca podniosła, iż doszło do nierównego potraktowania oferentów, bowiem Komisja konkursowa w toku postępowania konkursowego w sposób całkowicie nieuzasadniony różnicowała świadczeniodawców pod względem dokumentów jakie musieli złożyć. Część świadczeniodawców została wezwana do przedstawienia zaświadczeń PLTR natomiast inni jedynie oświadczeń, pomimo faktu, iż dopiero w bieżącym roku po raz pierwszy ta kwestia było przedmiotem oceny komisji i stanowiła kryterium, za które można otrzymać dodatkowe punkty. Kolejną istotną kwestią były zapisy dotyczące certyfikatu jakości - oferent posiadający certyfikat wydany przez Centrum Monitorowania Jakości mógł uzyskać z tego tytułu 2,5 punktu. Jednakże punkty te mogły otrzymać tylko szpitale i POZety, natomiast inne NZOZy, w szczególności placówki udzielające świadczeń mobilnych nie mogły nawet aplikować o taki certyfikat, co zdaniem skarżącej stanowiło oczywistą i rażącą nierówność traktowania oferentów. Dodatkowo, skarżąca podniosła, iż kolejną kwestią budzącą wątpliwości była ocena Dostępności Świadczeniodawców. Dostępność była punktowana jednakowo dla świadczeniodawców stacjonarnych i mobilnych, w sytuacji gdzie nie powinno budzić wątpliwości, że w przypadku oferentów udzielających świadczeń w formie mobilnej jest ona większa bo ma szansę dotrzeć do większej populacji. Rozwiązanie gdzie zarówno świadczeniodawcy udzielający świadczeń stacjonarnie jak i mobilnie są oceniani według tych samych kryteriów było błędne, skutkujące utrudnieniem dostępności świadczeń dla kobiet ich potrzebujących. Ponadto w ocenie skarżącej Komisja konkursowa w sposób wadliwy prowadziła negocjacje. Nieprawidłowość polegała na prowadzeniu negocjacji cenowych z jednymi świadczeniodawcami - prowadzących do uzyskania przez nich większej ilości punktów w rankingu końcowym, natomiast inni świadczeniodawcy, w tym skarżąca, zostali poinformowani, iż negocjacje będą bezcelowe, gdyż doprowadzą do uzyskania większej ilości punktów. Kolejną kwestią będącą w ocenie skarżącej naruszeniem zasad zdrowej konkurencji w toku postępowania była okoliczność, iż Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ jako jedyny podał cenę oczekiwaną 10 PLN za punkt. Spowodowało to, że nie mógł on w negocjacjach uzyskać ceny niższej niż 9 PLN za punkt, gdyż za cenę można uzyskać max 30 punktów jeżeli obniży się ją o 10% w stosunku do ceny oczekiwanej. Większa obniżka dla świadczeniodawcy byłaby bezcelowa, gdyż nie dawała ona dodatkowych punktów, a tym samym nie mogła prowadzić do poprawienia oferty. W innych oddziałach NFZ cena oczekiwana była na poziomie 9 PLN za punkt co dawało w negocjacjach możliwość obniżenia ceny do 8,10 PLN za punkt, która to cena dawała maksymalnie 30 punktów. Przedstawione naruszenia w toku postępowania konkursowego powinny, zdaniem strony, skutkować jego powtórzeniem. W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentacje prezentowana na etapie postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz mając na uwadze przepis art. 134 ustawy o świadczeniach, należy uznać, iż jest ona zasadna. W myśl powołanego przepisu Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej udostępniane są świadczeniodawcom na takich samych zasadach. Jak podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 16 grudnia 2009 r. wydanym w sprawie II GSK 1012/09 (por. także postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 28 marca 2011 r. w sprawie III SA/Gd 57/11), Prezes NFZ jest organem Narodowego Funduszu Zdrowia (art. 98 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach). Z kolei, sam NFZ jest państwową jednostką organizacyjną, posiadającą osobowość prawną (stanowi o tym art. 96 ust. 1 ustawy o świadczeniach). Nie jest zatem organem administracji publicznej w rozumieniu ustrojowym i nie przyznano mu generalnie kompetencji do stosowania środków prawnych właściwych dla tych organów. Dopiero na mocy konkretnych przepisów, jak np. art. 33 ust. 2, art. 154 ust. 6 powołanej ustawy, stosuje środki prawne właściwe organom administracji publicznej. Stanowisko takie zostało wyrażone także w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 470/07 oraz z dnia 17 października 2008 r., sygn. akt II GSK 394/08 (oba publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zatem rozstrzygnięcia zapadłe w imieniu Narodowego Funduszu Zdrowia (przez dyrektora wojewódzkiego oddziału NFZ i następnie przez Prezesa NFZ) wówczas mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie tak wskazuje (art. 154 ust. 6 ustawy o świadczeniach). Przyjąć w związku z tym należy, że dopiero odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania przez komisję, składane na podstawie art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach, otwiera postępowanie administracyjne, do którego zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w zakresie niewyłączonym przez przepisy ustawy. Z tego powodu odwołanie oceniać należy w kategoriach wniosku rozpoczynającego postępowanie administracyjne, ze wszystkimi tego skutkami. Należy przez to rozumieć, że organ rozpoznający odwołanie bada jedynie, gdyż nie przeprowadza ponownie konkursu, czy w postępowaniu tym nie doszło do naruszenia obowiązujących zasad, w wyniku którego to naruszenia oferent doznał uszczerbku interesu prawnego (art. 134 ustawy o świadczeniach). Zarówno organ I instancji, jak i Prezes Funduszu nie dokonują ponownego ustalenia stanu faktycznego, jednakże oba organy są obowiązane, po złożeniu odwołania, wyjaśnić i uzasadnić dlaczego jeden z oferentów otrzymał podaną ilość punktów przez komisję. Uzasadnienie tej ilości punktów przyznanej obu oferentom może wynikać jedynie z porównania ofert obu oferentów z czym wiąże się udostępnienie zarówno stronie postępowania administracyjnego, jak i Sądowi takiej analizy przeciwstawionych ofert. Zgodnie z art. 148 ustawy o świadczeniach porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obejmuje w szczególności: ciągłość, kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją; ceny i liczby oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacje kosztów. Na tle cytowanego przepisu należy zauważyć, że pomimo jednoznacznego wniosku skarżącej spółki, żaden z organów wypowiadających się w sprawie wydanymi rozstrzygnięciami, z naruszeniem art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., nie ujawnił na podstawie jakich konkretnych kryteriów wynikających z przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych i na podstawie jakich kryteriów wynikających z powołanych zarządzeń Prezesa Funduszu oferta skarżącej uzyskała wyniki podane przez komisję. Do akt załączono jedynie dokumentację dotyczącą spółki G. (brak jest dokumentacji drugiego oferenta, który wygrał konkurs) bez analizy dokumentacji drugiego oferenta w stosunku do ujawnionych danych skarżącej. Jeżeli zatem Prezes Funduszu odmowę ujawnienia dokumentacji oferenta, który wygrał, uzasadniał "danymi wrażliwymi" tego oferenta, to co najmniej niezrozumiałym jest ujawnienie dokumentacji skarżącej spółki G. również zawierającej "dane wrażliwe". Stwierdzenie natomiast organu o praktyce nieudostępniania oferentowi analizy oferty konkurenta, nie znajduje żadnego uzasadnienia prawnego w przepisach prawa materialnego oraz co do zasady w przepisach postępowania administracyjnego. W ocenie składu orzekającego Sądu, Fundusz nie wykazała, że konkurs w rozpoznawanej sprawie był przeprowadzony, zgodnie z art. 134 ustawy o świadczeniach, w warunkach poszanowania zasad równego traktowania wszystkich świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu o zawarcie umowy w przedmiocie świadczenia usług zdrowotnych. Zdaniem Sądu, w postępowaniu zainicjowanym odwołaniem od rozstrzygnięcia konkursu ofert, dla wykazania i uzasadnienia prawidłowego rozstrzygnięcia tego konkursu koniecznym było przeprowadzenie analizy porównawczej oferty skarżącej spółki w relacji do oferty podmiotu, który konkurs wygrał i przedstawienie tej analizy w uzasadnieniu obu decyzji co do każdego z kryteriów ocen. Zarówno brak właściwej dokumentacji w tym zakresie i uzasadnienia decyzji stoi w niezgodzie, w zakresie mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w związku z art. 80 k.p.a. przez brak oceny na podstawie zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego z jakich względów organ uznał zasadność nieuwzględnienia oferty skarżącej. Brak porównania przedmiotowych ofert, na podstawie jednolitych kryteriów wynikających z przepisów ustawy i przepisów obowiązujących komisję, uniemożliwiło również Sądowi zbadanie legalności zaskarżonych decyzji oraz uniemożliwiało skarżącej wypowiedzenie się co do istotnych okoliczności sprawy (art. 81 k.p.a.). Skargę oparto zarówno na podstawie naruszenia prawa materialnego jak i naruszeniu przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem rozważyć należało zasadność zarzutów o charakterze procesowym, albowiem zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny tylko w stosunku do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. W związku z powyższym, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, Sąd orzekający w sprawie nie wypowiadał się w kwestii naruszenia prawa materialnego, bowiem przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ administracji publicznej dokona on powtórnie ustaleń materialnoprawnych. Z tych względów przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Narodowy Fundusz Zdrowia powinien dokonać, na podstawie zebranego i dołączonego do akt kompletnego materiału dowodowego, analizy porównawczej obu ofert, by w następstwie ich porównania wydać rozstrzygnięcie z uzasadnieniem spełniającym warunki art. 107 § 3 k.p.a. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło