III SA/Po 505/11
WyrokWSA w Poznaniu2011-09-14
Skład orzekający: Tadeusz M. Geremek, Małgorzata Górecka, Szymon Widłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo określił podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, odrzucając część korekt wartości dokonanych przez rzeczoznawcę strony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ podatkowy prawidłowo określił podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym. Organ miał prawo zakwestionować część korekt wartości dokonanych przez rzeczoznawcę strony, które dotyczyły kosztów przywrócenia pojazdu do stanu idealnego, a które są już wkalkulowane w cenę pojazdu na rynku wtórnym. Strona miała obowiązek przedstawić dowody na poparcie swoich twierdzeń, a organ mógł powołać własnego biegłego w celu ustalenia wartości pojazdu.Stan faktyczny
Skarżąca nabyła wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy marki Lexus SC 430, deklarując podstawę opodatkowania w podatku akcyzowym na kwotę niższą niż średnia wartość rynkowa. Organ podatkowy, po analizie wartości rynkowej i opinii biegłego, określił wyższą podstawę opodatkowania, odrzucając część korekt dokonanych przez rzeczoznawcę skarżącej. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatku akcyzowym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 września 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Szymon Widłak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi M. P. – K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia 13 kwietnia 2011 roku nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego o d d a l a s k a r g ę
Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu decyzją z dnia 13 kwietnia 2011 r., nr [...] działając m.in. na podstawie art. 100, 101 ust. 2, 104 ust. 8 ustawy z dnia 06 grudnia 2008r o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009r, nr 3 poz. 11 ze zm.) uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 22 marca 2010 r. o nr [...] określającą M. P.-K. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Lexus SC 430 rok prod.2006, orzekając o wymiarze podatku w zmienionej (niższej) wysokości.
W uzasadnieniu organ podał, iż M. P. – K. w dniu 6 marca 2009 r. złożyła w Urzędzie Celnym w Poznaniu Oddział Celny w G. deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC – U od nabycia samochodu osobowego marki Lexus SC 430, rok produkcji 2006 za kwotę [...] $. Jako podstawę opodatkowania wykazała kwotę [...] zł, przy zastosowaniu stawki podatku akcyzowego w wysokości 18,6%, dokonała samoobliczenia zobowiązania w podatku akcyzowym na kwotę [...] zł. Wyliczoną i zdeklarowaną kwotę podatniczka wpłaciła na konto Izby Celnej.
Pismem z dnia 16 lipca 2009 r., Naczelnik Urzędu Celnego, na podstawie art. 274 a § 2 Ordynacji podatkowej, w zw. z art. 104 ust. 8 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym, po stwierdzeniu, iż zadeklarowana podstawa opodatkowania ww. samochodu osobowego znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu, ustalonej przez organ na kwotę [...] zł, przy czym wartość samochodu stanowiąca podstawę opodatkowania wskazano kwotę [...] zł, wezwał podatniczkę do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub pisemnego wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej, przy czym rozbieżność pomiędzy wartością samochodu zadeklarowaną przez podatniczkę, a średnią wartością rynkową, ustalono na podstawie katalogu EUROTAXGLASS S nr 02/09 str. 285.
W dniu 3 sierpnia 2008r. podatniczka złożyła do organu podatkowego pismo datowane na 31 lipca 2009 r. wraz z załącznikami, w tym wyceną techniczną nr [...] wykonaną przez rzeczoznawcę H. S. - Polski Związek Motorowy, Biuro Certyfikowanych Rzeczoznawców Techniki Samochodowej, Ruchu Drogowego, Maszyn i Urządzeń, która wykazuje wyliczoną w deklaracji wartość rynkową brutto na polskim rynku, zawierającą podatek VAT, jak również podatek akcyzowy.
Postanowieniem z dnia 11 września 2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Poznaniu wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu marki Lexus SC 430, nr VIN [...].
Pismem z dnia 15 października 2009 r. ww. organ wezwał podatniczkę w terminie 14 dni od otrzymania wezwania do złożenia wskazanej przez nią oryginału wyceny technicznej wraz z dokumentacją fotograficzną oraz dokumentów handlowych potwierdzających wykonania naprawa wskazanych w ww. wycenie lub innych dowodów wskazujących stan techniczny pojazdu w dniu przywozu na terytorium kraju. W odpowiedzi na powyższe pismem doręczonym w dniu 9 listopada 2010 r. Naczelnikowi Urzędu Celnego podatniczka przedłożyła oryginał wyceny technicznej, jak i wyjaśniła, iż pojazd był niesprawny (czteroletnia eksploatacja w wynajmie leasingowym), a naprawę auta wykonał małżonek we własnym zakresie. W związku z tym podatniczka nie posiadała rachunków naprawy auta.
Postanowieniem z dnia 25 listopada 2009 r., organ I instancji powołał biegłego skarbowego J. S. celem wydania opinii dotyczącej ustalenia wartości samochodu Lexus SC 430, z uwzględnieniem stanu technicznego pojazdu na dzień powstania obowiązku podatkowego, tj. 5 marca 2009 r. W opinii z dnia 4 grudnia 2009 r. biegły wskazał, że wartość bazowa brutto wg Systemu Info-Ekspert to kwota [...] zł. Procentowy ubytek wartości pojazdu odpowiadający kosztom naprawy lub wymiany uszkodzonych podzespołów ustalono na podstawie danych zawartych w systemie informatycznym Info – Ekspert. Łączny procentowy ubytek wartości rynkowej pojazdu z tytułu braków i uszkodzeń wynosi 5% - kwota [...] zł wartości bazowej. Biegły zwrócił uwagę na duży przebieg wynoszący 47502 mil, natomiast przebieg normatywny dla pierwszej rejestracji w maju wynosi 38028 mil, co stanowi 2,4 % wartości bazowej – kwota [...] zł. Następnie w wycenie uwzględniono korekty z tytułu braków i uszkodzeń awaryjnych i ponadnormatywnego przebiegu. Łączna wartość odliczeń – korekt różnych to kwota [...] zł. Stan techniczny pojazdu na dzień powstania obowiązku podatkowego określono na podstawie analizy fotografii załączonych do wyceny nr [...]. Nie stwierdzono uszkodzeń pojazdu, przyjęto w wycenie zatem, iż mogą wystąpić ukryte , przyznając 5 % ubytku wartości pojazdu. Ostatecznie biegły wskazał, iż wartość rynkowa brutto ww. pojazdu na dzień 5 marca 2009r. wynosi [...] zł.
Pismem z dnia 28 grudnia 2009 r. podatniczka zakwestionowała opinię biegłego z uwagi na jej wykonanie bez oględzin pojazdu i analizy całości materiału dowodowego, z uwzględnieniem zasad stosowanych na terenie Izby Celnej w Poznaniu, a nie w oparciu o fundamentalne zasady wyceny wartości rynkowej pojazdów. Faktyczny stan pojazdu i jego wartość rynkowa w chwili powstania obowiązku podatkowego wynika z przedłożonej opinii – wyceny nr [...].
Pismem z dnia 21 stycznia 2010 r. Urząd Celny wezwał podatniczkę do złożenia dokumentów handlowych potwierdzających wykonanie diagnostyki i wymiany sterownika automatycznej skrzyni biegów, wymiany panela elektronicznego i systemu nawigacji, dostosowania oświetlenia zewnętrznego do norm EU, a nadto do wskazania miejsca znajdowania się pojazdu.
Pismem z dnia 12 lutego 2010 r. podatniczka ponownie podała, iż naprawą pojazdu zajął się jej małżonek, a części konieczne do napraw zostały nabyte na rynku wtórnym od osób trzecich bez rachunków. Samochód jest obecnie użytkowany i znajduję się w miejscu wykonywania pracy lub zamieszkania strony.
Decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w Poznaniu z dnia 22 marca 2010 r., doręczoną podatnikowi dnia 26 marca 2010 r., o nr [...] zostało określone zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Lexus SC 430 w wysokości [...] zł.
M. P.-K. w odwołaniu od ww. decyzji zarzuciła organowi podatkowemu, że rozstrzygniecie jest całkowicie wadliwe i sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a organ w sposób całkowicie dowolny ustalił wartość pojazdu. Podniosła także, iż w tej sprawie została sporządzona już opinia biegłego rzeczoznawcy, który określił zakres niezbędnych prac, a organ wydając decyzję oparł się na innej opinii sporządzonej przez rzeczoznawcę skarbowego, wykonanej bez zapoznania się z pojazdem.
Autorka odwołania podniosła także, iż organ zastosował przepis art. 104 ust. 8 ustawy o podatku akcyzowym w sposób nieprawidłowy i całkowicie dowolny, a w szczególności w żaden sposób nie odniósł się do kwestii przywołanych w opinii rzeczoznawcy H. S., który ją sporządził w oparciu o organoleptyczną ocenę pojazdu, a nie w oparciu o analizę dokumentacji fotograficznej, co w konsekwencji spowodowało pominięcie uwzględnienia w opinii korekt za stwierdzone i istniejące okoliczności dotyczące przebiegu, stanu technicznego, estetycznego oraz braków w wyposażeniu i uszkodzeń pojazdu. Podatniczka podniosła także, że okoliczności wykazane stosownymi dowodami wystąpiły, a wartość rynkowa pojazdu jest zgodna z zadeklarowaną i wynosi [...] zł, (w tym podatek od towarów i usług i VAT).
Pismem z dnia 9 grudnia 2010 r. Izba Celna w Poznaniu wezwała podatniczkę, by w terminie 14 dni wskazała podmiot, od którego nabyła sterownik skrzyni biegów, oświetlenie zewnętrzne, panel elektroniczny i system nawigacji.
W odpowiedzi na wezwanie pismem z dnia 21 grudnia 2010 r. podatniczka wyjaśniła, że podmioty, u których zakupił części jej mąż nie wystawiły żadnych rachunków i faktur, a dane osobowe i adresowe również nie zostały przez męża spisane. Płatności z tytułu nabytych części regulowane były bez jakichkolwiek pokwitowań. Pismem z dnia 24 stycznia 2011 r.
Pismem z dnia 2 lutego 2011 r. Izba Celna w Poznaniu zwróciła się do Autoryzowanego Dealera Lexus z prośbą o udzielenie informacji o cenach oraz kosztach wymiany: sterownika skrzyni automatycznej, dostosowania oświetlenie do norm UE, panel elektryczny i system nawigacji.
Przedstawiciel firmy Lexus pismem z dnia 16 lutego 2011 r. podał wycenę części do przedmiotowego pojazdu:
– wymiana sterownika skrzyni automatycznej [...] zł brutto
– oświetlenie zewnętrzne [...] zł brutto
– panel elektroniczny i system nawigacji [...] zł brutto.
W dniu 13 kwietnia 2011 r. Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu wydał decyzję o nr [...], w której uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Poznaniu w części dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym i w tym zakresie orzekł, iż kwota ta wynosi [...] zł.
W ocenie Dyrektora Izby Celnej podstawą opodatkowania jest średnia wartość rynkowa samochodu osobowego pomniejszona o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy. Przy czym średnią wartością rynkową samochodu jest wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, modelu, rocznika oraz – jeżeli jest to możliwe do ustalenia – z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy. Zdaniem organu strona powołując się w trakcie postępowania na określone okoliczności faktyczne, była zobowiązana przedstawić organom materiał dowodowy, który udowadniał jej twierdzenia, w innym przypadku uznać należy je za nieistniejące.
Wysokość zadeklarowanej przez podatnika podstawy opodatkowania stanowiła kwota [...] zł wskazana też w wycenie technicznej nr [...], w której biegły rzeczoznawca określił wartość bazową brutto pojazdu na kwotę [...] zł, a następnie umniejszył ją o kwotę [...] zł (korekta ze względu na przebieg- [...] zł, na stan utrzymania i dbałości o pojazd- [...] zł, korekta ze względu na liczbę właścicieli – [...] zł, szczególny charakter eksploatacji - [...] zł, regionalną sytuację rynkową – [...] zł, dokonany import prywatny – [...] zł oraz konieczne naprawy pojazdu – [...] zł) . Zdaniem organu odwoławczego nie można uwzględnić korekt dokonanych przez rzeczoznawcę, tj. korekty o stan utrzymania i dbałości o pojazd, ze względu na liczbę właścicieli, szczególny charakter eksploatacji, regionalną sytuacje rynkową i dokonany import prywatny. Okoliczności te wskazują jedynie na koszty jakie należałoby ponieść, aby odtworzyć pojazd w stanie idealnym, a ponadto okoliczności te są już wkalkulowane w cenę pojazdu na rynku wtórnym. W ocenie organu średnia wartość rynkowa samochodu na rynku krajowym, po uwzględnieniu uszkodzeń pojazdu i jego przebiegu, na dzień powstania obowiązku podatkowego wynosiła [...] zł. Za kwotę bazową przyjęto [...] zł, którą umniejszono o [...] zł z tytułu przebiegu oraz kwotę [...] ze względu na uszkodzenia. Następnie po umniejszeniu o kwotę podatku od towaru i usług i o podatek akcyzowy średnia wartość rynkowa auta wyniosła [...] zł. Tym samym podatek akcyzowy wynosi [...] zł.
M. P. – K. w skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej domagając się jej uchylenia zarzuciła naruszenie:
– art. 104 ust. 8 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 o podatku akcyzowym poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że kwota zadeklarowana przez podatnika stanowiąca podstawę opodatkowania z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Lexus SC 430 znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, podczas, gdy w toku postępowania wykazana została ponad wszelką wątpliwość , iż wartość rynkowa brutto pojazdu skarżącej wynosiła na dzień nabycia [...] zł, co wynikało z wyceny H. S. biegłego rzeczoznawcy samochodowego certyfikowanego przez Ministerstwo Infrastruktury.
– art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niezastosowanie i nie przeprowadzenie dowodu z oględzin pojazdu skarżącej przed wydaniem decyzji, mimo istnienia w tym zakresie możliwości faktycznych i prawnych .
– art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego
– art. 198 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin przedmiotowego pojazdu skarżącej przed wydaniem decyzji, mimo istnienia w tym zakresie możliwości faktycznych i prawnych
– art. 210 Ordynacji podatkowej polegającego na braku uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji poprzez nie odniesienie się do znajdującego się w aktach sprawy opinii biegłego skarbowego J. S. nr [...] z dnia 4 grudnia 2009 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż organ II instancji w ocenie Sądu dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i wydał decyzję zgodną z przepisami prawa.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w prawidłowej wysokości została przez organy orzekające w sprawie określona podstawa opodatkowania z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki marki Lexus SC 430 przez skarżącego, a w konsekwencji, czy organy w prawidłowej wysokości określiły M. P. – K. zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu tego nabycia.
Z przedstawionych wyżej ustaleń organów podatkowych poczynionych w sprawie wynika, że skarżący nabył samochód osobowy marki Lexus SC 430 wyprodukowany w 2006 r. za kwotę [...] $.
W dniu 6 marca 2009 r. skarżąca złożyła w Urzędzie Celnym w Poznaniu Oddział Celny w G. deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC – U od nabycia samochodu osobowego marki Lexus SC 430, rok produkcji 2006. Jako podstawę opodatkowania wykazała kwotę [...] zł, przy zastosowaniu stawki podatku akcyzowego w wysokości 18,6 %, dokonała samoobliczenia zobowiązania w podatku akcyzowym na kwotę [...] zł.
Podstawą opodatkowania w przypadku samochodu osobowego jest kwota, jaką podatnik jest obowiązany zapłacić za samochód osobowy w przypadku jego nabycia wewnątrzwspólnotowego, z tym że w przypadku, o którym mowa w art. 101 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 06 grudnia 2008 r o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r, nr 3 poz. 11 ze zm. – dalej upa), podstawą opodatkowania jest średnia wartość rynkowa samochodu osobowego pomniejszona o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy.
Zgodnie z art. 104 ust. 8 upa jeżeli wysokość podstawy opodatkowania w przypadku sprzedaży na terytorium kraju albo nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego. W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określi wysokość podstawy opodatkowania, co wynika wprost z art. 104 ust. 9 upa. Przepisy wprowadziły również definicję średniej wartości rynkowej samochodu osobowego jest wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, tego samego modelu, rocznika oraz – jeżeli jest to możliwe do ustalenia – z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy. Z uwagi na to, że w ocenie organu deklarowana przez podatnika podstawa opodatkowania znacznie odbiegała od średniej wartości rynkowej auta, którą organ wyliczył w oparciu o EUROTAXGLASS S nr 02/09 str. 285 na kwotę [...] zł. Organ uprawniony był do wezwania podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego. Następnie w braku wskazania przez podatnika okoliczności uzasadniających (w ocenie organu) oraz podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, organ podatkowy miał tym samym kompetencję do określenia wysokość podstawy opodatkowania.
Nie jest prawdą – jak chce skarżący – że to wyłącznie organ winien gromadzić dowody dla ustalenia stanu faktycznego. To strona ma bowiem interes faktyczny i prawny, aby przedstawić dowody dla poparcia swych twierdzeń. W niniejszej sprawie to wyłącznie strona mogła wykazać wydatki poniesione na doprowadzenie auta do stanu technicznego umożliwiającego jego rejestrację. W omawianej sprawie strona zarzuca, że organ skorzystał wyłącznie z opinii biegłego powołanego przez organ zamiast oprzeć się tylko na wycenie technicznej rzeczoznawcy ustanowionego przez stronę i dokonać oględzin samochodów przy ustaleniu wartości auta.
W ocenie Sądu organ był uprawniony do powołania "własnego" biegłego przy czym ze względu na nieprzedłożenie odpowiedniej dokumentacji potwierdzającej poniesione wydatki przez skarżącą organ miał prawo do ostatecznego ustalenia wyższej podstawy opodatkowania, aniżeli podał to podatnik i w tym względzie mógł odwołać się do Informatora lub innego systemu, np. Info-Ekspert. Wbrew stanowisku skarżącej organ skorzystał też z wyceny technicznej podatniczki, jak tez dostatecznie się do niej odniósł w swej decyzji.
W efekcie organ II instancji przyjął jako kwotę bazową kwotę [...] zł wskazaną wycenie technicznej nr [...] wykonaną przez rzeczoznawcę Polskiego Związku Motorowego. Tym samym zarzuty skarżącej o braku wszechstronnego zbadania materiału dowodowego w sprawie przez organ są chybione. Powyższa wartość bazowa jest bardzo zbliżona do kwoty opinii biegłego skarbowego, który określił ją na kwotę [...] zł. Podatnik złożył wyjaśnienia i przedłożył opinię rzeczoznawcy, które jego zdaniem dawały mu podstawę do podania w deklaracji kwoty nabycia, jako podstawy opodatkowania. Organ podatkowy powołał biegłego skarbowego, celem wydania opinii dotyczącej ustalenia wartości samochodu osobowego marki Lexus SC 430 z uwzględnieniem stanu technicznego ww. pojazdu na dzień powstania obowiązku podatkowego, tj. na 5 marca 2009 r.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażany już wielokrotnie w orzecznictwie i prezentowany w sprawie przez organy podatkowe, że ustalenie wartości pojazdu nabytego wewnątrzwspólnotowo może być dokonane przy pomocy każdego nie zabronionego prawem środka dowodowego. Jednakże ma rację organ kwestionując w części opinię – wycenę techniczną sporządzoną przez rzeczoznawcę, w niniejszej sprawie, zarzucając jej błędy polegające na nierzetelnym ustaleniu wartości samochodu. W przedstawionej przez podatniczkę wycenie technicznej, rzeczoznawca określił wartość bazową brutto pojazdu na kwotę [...] zł (skarżąca jej nie kwestionowała), a następnie umniejszył ją o kwotę [...] zł (korekta ze względu na przebieg – [...]zł, na stan utrzymania i dbałości o pojazd- [...]zł, korekta ze względu na liczbę właścicieli – [...]zł, szczególny charakter eksploatacji – [...] zł, regionalną sytuację rynkową – [...] zł, dokonany import prywatny – [...] zł oraz konieczne naprawy pojazdu – [...] zł). Sąd jako zasadne uznał stanowisko organu, iż w niniejszej sprawie nie można uwzględnić korekt dokonanych przez rzeczoznawcę, tj. korekty o stan utrzymania i dbałości o pojazd, ze względu na liczbę właścicieli, szczególny charakter eksploatacji, regionalną sytuacje rynkową i dokonany import prywatny. Okoliczności te wskazują jedynie na koszty jakie należałoby ponieść, aby odtworzyć pojazd w stanie idealnym, lecz przede wszystkim okoliczności te są już wkalkulowane w cenę pojazdu na rynku wtórnym ustalane według średnich cen aut. Przy ustaleniu wartości pojazdu organ celny odnosi się bowiem do średniej wartości rynkowej samochodu osobowego na rynku krajowym w dniu powstania obowiązku podatkowego. Wpływ czynnika regionalnego został jednak uwzględniony przy określaniu średniej ceny katalogowej, ponieważ wśród źródłowych cen samochodów, na podstawie których formułowana była cena uśredniona, wyszczególniono samochody pochodzące z nabycia wewnątrzwspólnotowego z różnych regionów kraju. Zatem uśredniona cena uwzględnia aktualną i regionalną sytuację rynkową. Ceny te uwzględniają również trudności w zbyciu samochodu określonej marki.
Podobne stanowisko zajął też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 11 czerwca 2010 r., o sygn, akt: I SA/Ke 239/10, w którym stwierdził, iż z uwagi na treść art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa Dyrektor Izby Celnej organ celny w trakcie postępowania nie jest skrępowany żadnymi regułami ustalającymi wartość poszczególnych dowodów, lecz dokonuje oceny na podstawie własnego przekonania opartego na wszechstronnym rozważeniu zebranego materiału dowodowego. Ocena techniczna pojazdu dokonana przez rzeczoznawcę nie jest dla organu wiążąca, może być jedynie wykorzystana posiłkowo przy ustalaniu wartości przedmiotowego pojazdu. Ocena rzeczoznawcy jest tylko jednym z dowodów służących do ustalenia wartości pojazdu uszkodzonego podlegającym swobodnej ocenie.
W rezultacie określenia podstawy opodatkowania dokonano w niniejszej sprawie na podstawie przedstawionej przez stronę wyceny technicznej nr [...] wykonanej przez Polski Związek Motorowy, Biuro Certyfikowanych Rzeczoznawców Techniki Samochodowej, Ruchu Drogowego, Maszyn i Urządzeń, z wyłączeniem korekty za sytuację regionalną, korekty o stan utrzymania i dbałości o pojazd, ze względu na liczbę właścicieli, szczególny charakter eksploatacji i dokonany import prywatny, posiłkując się również opinią biegłego skarbowego.
W ocenie organu średnia wartość rynkowa samochodu na rynku krajowym, po uwzględnieniu uszkodzeń pojazdu i jego przebiegu, na dzień powstania obowiązku podatkowego wynosiła [...] zł. Za kwotę bazową przyjęto [...] zł, którą umniejszono o [...] zł z tytułu przebiegu (o 7 zł wyższą niż wskazał to rzeczoznawca w opinii prywatnej) oraz kwotę [...] (kwota wskazana opinii prywatnej skarżącej) ze względu na uszkodzenia. Następnie po umniejszeniu o kwotę podatku od towaru i usług i o podatek akcyzowy średnia wartość rynkowa auta wyniosła [...] zł, która to wartość w ocenie Sądu jest prawidłowa.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że we wskazanym wyżej zakresie odnoszącym się do podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji, ustalenia, które ją stanowiły, mogą być uznane za wyczerpujące, spójne, jasne, wnikliwie rozpatrzone, a tym samym za takie, które można byłoby uznać za prawidłowe i zgodne z zasadą prawdy obiektywnej. Zgodnie zaś z art. 122 Ordynacji podatkowej w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Podejmowanie wszelkich działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym wyczerpującego zebrania materiałów dowodowych oraz załatwienia sprawy, to dyrektywa skierowana do organów podatkowych. Obowiązek właściwego działania tych organów nie może jednak odbywać się z oderwaniem od konieczności aktywnej współpracy strony postępowania podatkowego, zwłaszcza w sytuacji, gdy to wyłącznie strona może wykazać okoliczność na którą się powołuje i z która świadczy na jej korzyść. W ocenianym postępowaniu organ podatkowy uwzględnił wszystkie okoliczności podnoszone przez stronę, które znalazły potwierdzenie w dokumentach. Samodzielnie nadto ustalił wartość części koniecznych dla przywrócenia sprawności auta opierając się – z braku danych uzyskanych od strony – na cenach wykazanych przez przedstawiciela marki Lexus, nie kwestionując przy tym konieczności ich wymiany. W rezultacie przedstawiony w skardze zarzut naruszenia art. 122 OP. Uznać należało za bezzasadny. W konsekwencji powyższych uwag ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie nastąpiło także naruszenie przepisów art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 191. Przepis art. 187 Ordynacji Podatkowej stanowi konkretyzację zasady prawdy materialnej, przewidzianej w art. 122 o.p., poprzez wprowadzenie dyrektywy zupełności postępowania dowodowego. Z art. 187 § 1 oraz z art. 122 o.p. wynika ponadto zasada oficjalności postępowania dowodowego. To bowiem organ podatkowy zabiega w postępowaniu o udowodnienie każdego faktu za pomocą wszystkich dostępnych środków i źródeł dowodowych, by wydać stosowne orzeczenie. Z zasadami oficjalności i zupełności postępowania dowodowego wiąże się obowiązek wyjaśniania wszystkich okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz zebrania materiału dowodowego z urzędu. Nie powinno mieć zatem znaczenia, czy podejmowane czynności dowodowe służą udowodnieniu okoliczności korzystnych dla strony postępowania, czy przeciwnie - pozwalają na podjęcie rozstrzygnięcia dla niej niekorzystnego (wyrok z dnia 6 listopada 2003 r., I SA/Gd 1237/00, POP 2004, z. 1, s. 1). Nakaz uwzględniania zarówno okoliczności korzystnych, jak i niekorzystnych dla strony jest oczywistym przejawem konieczności działania organów podatkowych w sposób obiektywny. Realizacja prawdy materialnej może mieć miejsce tylko wtedy, gdy wszelkie czynności podejmowane przez organy podatkowe będą realizowane z zachowaniem obiektywizmu i rzetelności. Przy tym postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych nie jest celem samym w sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja podatnika podpada, czy też nie podpada pod hipotezę (a w konsekwencji i dyspozycję) określonej normy materialnego prawa podatkowego (wyrok NSA z dnia 28 lutego 2008 r., I FSK 256/07, Prz. Pod. 2008, nr 5, s. 47). Wniosek ten nawiązuje do treści art. 180 § 1 i art. 188 o.p. Po pierwsze, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zatem to, co nie może (nawet potencjalnie) przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, nie jest dopuszczane jako dowód (nie jest dowodem). Po drugie, żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. W postępowaniu podatkowym przeważająca ilość dowodów, co do zasady, jest lub powinna być w posiadaniu strony. Jak już wyżej wskazano to strona ma interes w tym, aby wszystkie te dowody przedstawić organowi celem wykazania swoich racji. Jeżeli tego nie czyni, to tym samym nie pozwala na postawienie organowi zarzutu, że działał nieprawidłowo pomijając dowody nieujawnione, którymi z powodu braku działania strony nie dysponował. Ocena prawidłowości i zgodności z prawem działania organu nie może być dokonywana w oderwaniu od tego w jakich okolicznościach towarzyszących postępowaniu organ wydawał decyzję, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. (Dowgier Rafał, Etel Leonard, Kosikowski Cezary, Pietrasz Piotr, Popławski Mariusz, Presnarowicz Sławomir komentarz LEX 2011Komentarz do art.187 ustawy - Ordynacja podatkowa).
W ocenie Sądu organ II instancji nie naruszył także art. 191 Ordynacji, albowiem swobodną ocena dowodów organ oparł na przekonywających podstawach i dał temu wyraz w uzasadnieniu. Swobodna ocena dowodów, nie przekształciła się w samowolę, była dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny. Naruszenie tych reguł, a także norm procesowych odnoszących się do środków dowodowych, stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów (wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2000 r., I SA/Ka 2160/98, LEX nr 43969), co w niniejszej sprawie nie wystąpiło.
Wreszcie nie można też organowi zarzucić naruszenia art. 198 Ordynacji Podatkowej, gdyż komentowany przepis pozostawia organowi podatkowemu pewną swobodę w zakresie podjęcia decyzji o przeprowadzeniu oględzin. Zostało to wyrażone przez użycie słowa "może", jednakże granice tej swobody są wyznaczone przez zasadę prawdy materialnej. Zaistnienie potrzeby przeprowadzenia oględzin oceniane jest każdorazowo przez organ podatkowy. Podobnie jak w przypadku opinii biegłego, w niektórych sytuacjach przepisy prawa materialnego co prawda nie wymagają wprost przeprowadzenia oględzin, jednak materia, z którą styka się organ podatkowy w konkretnym postępowaniu, determinuje bezpośrednie poznanie określonych zjawisk.(Dowgier Rafał, Etel Leonard, Kosikowski Cezary, Pietrasz Piotr, Popławski Mariusz, Presnarowicz Sławomir komentarz LEX 2011. Komentarz do art.198 ustawy – Ordynacja podatkowa). W niniejszej sprawie były przeprowadzone już oględziny przez rzeczoznawcę strony, kolejne dokonane przez organ stały się zatem zbyteczne. Ponadto dokonanie oględzin przez organ, po dokonanych już naprawach auta, dotyczyłyby pojazdu będącego już w innym stanie technicznym niż w momencie przywozu, co czyniło przeprowadzenie tego dowodu na okoliczności podnoszone przez podatnika zbędnym i bezcelowym.
Na końcu, uznać należy, iż również ostatni zarzut naruszenia art. 210 § 4 Ordynacji Podatkowej przez organ jest chybiony, organ odniósł się do opinii biegłego skarbowego dokonując uzasadnienia faktycznego, co znalazło odzwierciedlenie choćby w porównaniach wartości dokonanych przez tenże organ w decyzji.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd uznał skargę za bezzasadną i orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło