II GSK 60/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędzia NSA Jan Bała (spr.) Sędzia del. WSA Joanna Zabłocka Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 września 2011 r. sygn. akt III SA/Łd 413/11 w sprawie ze skargi Z. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 14 września 2011 r., sygn. akt III SA/Łd 413/11, oddalił skargę Z. N. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] marca 2011r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów. Referując stan faktyczny sprawy, Sąd I instancji podał, że Prezydent Miasta Ł. decyzją z [...] stycznia 2011 r. cofnął Z. N. uprawnienia do dokonywania badań technicznych pojazdów i zobowiązał skarżącego do zwrotu w oznaczonym terminie "Imiennego uprawnienia diagnosty" wydanego przez Prezydenta Miasta Ł.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ podał, że powodem cofnięcia skarżącemu uprawnienia do dokonywania badań technicznych pojazdów było przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym sposobem wykonania oraz wydania przez diagnostę zaświadczenia niezgodnie z przepisami. W związku z powyższym organ I instancji cofnął uprawnienia na podstawie art. art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 Prawa o ruchu drogowym oraz § 2 ust. 3 lit. c/, i/, a także § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 września 2009r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. Nr 155, poz. 1232). Organ I instancji w ramach wykonywanego nadzoru w dniu [...] maja 2010 r. przeprowadził kontrolę stacji kontroli pojazdów [...], której wyniki zostały opisane w protokole. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, m.in. że w dniu [...] maja 2010 r. skarżący diagnosta wykonał badanie okresowe pojazdu marki V. T4 2,4 o nr rejestracyjnym [...], oraz pojazdu marki FIAT DUCATO 14 2,8 TD o nr rejestracyjnym [...]. W obu przypadkach wynik badania negatywny. Diagnosta nieprawidłowo nadał terminy następnych badań do dnia [...] czerwca 2010r. Następnie w dniu [...] maja 2010 r. podczas kontroli SKP diagnosta wykonał badanie okresowe pojazdu marki FORD TRANSIT 2,4 TDCI o nr rej. [...]. Wynik badania negatywny. Diagnosta podczas sprawdzania skuteczności działania hamulców na urządzeniu rolkowym nie podłączył miernika siły nacisku na pedał hamulca. Nie dokonał również sprawdzenia zadymienia spalin. Diagnosta nieprawidłowo nadał termin następnego badania do [...] czerwca 2010r. Odnosząc się do wyników przeprowadzonego okresowego badania technicznego oraz terminów wyznaczania następnych badań organ odwoławczy przywołał treść art. 81 ust. 6 Prawa o ruchu drogowym oraz treść § 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 września 2009 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach, a następnie stwierdził, że diagnosta przeprowadzający okresowe badanie techniczne wyznacza kolejny termin badania jedynie w wypadku jego pozytywnego wyniku. Natomiast 14 dniowy termin o którym mowa w ww. § 6 ust. 5 rozporządzenia dotyczy wyłącznie zakresu ponownego badania technicznego zespołów i układów pojazdu, w których stwierdzono usterki, ale w żadnym przypadku nie może być podstawą dopuszczenia tego pojazdu do ruchu (nawet na 14 dni), które przecież oznacza, iż pojazd spełnia wymagania techniczne art. 66 ww. ustawy. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że Z. N. wydając zaświadczenia nr [...], [...] oraz [...] o przeprowadzonym badaniu technicznym z wynikiem negatywnym i wyznaczając jednocześnie następny termin badania technicznego (niezależnie od tego w jakim wymiarze), postąpił niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Odnosząc się z kolei, do zakresu przeprowadzonego okresowego badania technicznego, organ II instancji przywołał treść § 2 ust. 1 pkt 3 lit. c/ i i/ rozporządzenia oraz § 2 ust. 1 pkt 4 i 5 działu II załącznika nr l do rozporządzenia, a także § 9 ust. 1 działu IV załącznika nr l do rozporządzenia, Kolegium stwierdziło, że pominięcie w trakcie przeprowadzenia okresowego badania technicznego sprawdzenia zadymienia spalin przy użyciu dymomierza optycznego, jak i sprawdzanie skuteczności działania hamulców na urządzeniu rolkowym bez miernika siły nacisku na pedał hamulca, stanowi o przeprowadzeniu takiego badania technicznego niezgodnie z sposobem wykonania, z czym przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy, wiąże skutek w postaci cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a." W uzasadnieniu Sąd powołał treść przepisu § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 września 2009 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach, podając że Sądowi nie udało się ustalić (i organ też tego nie ustalił), czy stwierdzone w dniu [...] maja 2010 r. przez diagnostę usterki w pojazdach marki VOLKSWAGEN T4 2,4 i FIAT DUCATO 14 2,8 TD nie stwarzały, czy też stwarzały bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego (§ 6 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia), to zdaniem Sądu i tak nie miało to wpływu na treść rozstrzygnięcia, w sytuacji, gdy bezspornym pomiędzy stronami pozostaje fakt, że w dniu [...] maja 2010 r. podczas kontroli SKP diagnosta wykonał badanie okresowe pojazdu marki FORD TRANSIT 2,4 TDCI o nr rej. [...], którego wynik był negatywny. Jak wynika z protokołu kontroli diagnosta podczas sprawdzania skuteczności działania hamulców na urządzeniu rolkowym nie podłączył miernika siły nacisku na pedał hamulca. Nie dokonał również sprawdzenia zadymienia spalin, a także nieprawidłowo nadał termin następnego badania do [...] czerwca 2010r., co narusza treść § 2 ust. 1 pkt 3 lit. c/ i i/ oraz § 6 ust. 5 rozporządzenia, jak również § 2 ust. 1 pkt 4 i 5 działu II załącznika nr l do rozporządzenia, a także § 9 ust. 1 działu IV załącznika nr l do rozporządzenia. Pominięcie w trakcie przeprowadzenia okresowego badania technicznego sprawdzenia zadymienia spalin przy użyciu dymomierza optycznego, jak i sprawdzanie skuteczności działania hamulców na urządzeniu rolkowym bez miernika siły nacisku na pedał hamulca, stanowi o przeprowadzeniu takiego badania technicznego niezgodnie z sposobem wykonania, o jakim mowa w art. 84 ust. 3. Z kolei 14-dniowy termin, wynikający z § 6 ust. 5 ww. rozporządzenia w ocenie Sądu dotyczy wyłącznie okresu, w jakim powinno być przeprowadzone badanie techniczne polegające na ponownym sprawdzeniu zespołów i układów pojazdu, w których stwierdzono usterki, o których mowa w § 6 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia. Nie daje jednak podstaw do dopuszczenia pojazdu do ruchu. Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji podał, że przepis art. 84 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym jest przepisem o charakterze sankcyjnym i z tego powodu musi być stosowany ściśle. Z konstrukcji tego przepisu, a w szczególności ze zwrotu "starosta cofa", wynika, że starosta ma obowiązek cofnięcia uprawnień diagnoście, gdy w toku przeprowadzonej kontroli stwierdzi niezgodność pomiędzy wydanym zaświadczeniem albo dokonanym wpisem do dowodu rejestracyjnego pojazdu a stanem faktycznym lub obowiązującymi przepisami prawa. Ustawa nie dopuszcza żadnego wyjątku, który wyłączyłby wydanie takiej decyzji. W szczególności decyzja nie jest uzależniona od motywów, którymi się kierował diagnosta, naruszając art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Na treść wydanej decyzji nie może też wpłynąć dotychczasowy sposób wykonywania obowiązków diagnosty. Z. N. złożył skargę kasacyjna na wyrok, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarga kasacyjną zarzucił naruszenie: – art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 z ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie; – § 6 ust. 2 i 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 września 2009 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorców dokumentów stosowanych przy tych badaniach przez wadliwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podał, że Sąd I instancji ograniczył się do stwierdzenia, że wydanie przez diagnostę zaświadczenia jest niezgodne ze stanem faktycznym lub przepisami (art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym) nie wykazując na czym ta niezgodność polega. W ocenie skarżącego brak jest takiej niezgodności i tym samym zarzut naruszenia tego przepisu jest w pełni uzasadniony. Konstatacja Sądu I instancji o tym, iż przeprowadzone przez diagnostę badanie techniczne było niezgodne z określonym zakresem i sposobem wykonania, opiera się na przytoczeniu opisu badania podstawowego, nie zawiera natomiast pogłębionej analizy przepisów rozporządzenia przewidujących całość badania technicznego, obejmujących badanie podstawowe i dodatkowe. Tym samym w pełni zasadnym jest zarzut naruszenia art. 84 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Skarżący nie potwierdził pozytywnego wyniku przeprowadzonych badań pojazdów ze stwierdzonymi usterkami i tym samym nie można go zaliczyć do kategorii "nierzetelnych diagnostów". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Skarga ta została oparta wyłącznie na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym oraz § 6 ust. 2 i 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 września 2009 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzenia badań technicznych pojazdów (...). Zgodnie z art. 84 ust. 3 pkt 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania. Z bezspornych ustaleń organu zaakceptowanych przez Sąd I instancji wynikało, iż skarżący w dniu [...] maja 2010 r. wykonując badania techniczne pojazdów nie sprawdził zadymienia spalin przy użyciu dymomierza optycznego, jak również sprawdzał skuteczność działania hamulców bez miernika siły nacisku na pedał hamulca, co stanowiło naruszenie § 2 ust. 1 pkt 3 lit. c/ oraz i/ rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 września 2009 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów (...). Zgodnie z tym przepisem zakres badania technicznego obejmuje sprawdzenie i ocenę prawidłowości działania poszczególnych zespołów i układów pojazdu, w szczególności pod względem bezpieczeństwa jazdy i ochrony środowiska, w tym sprawdzenie i ocenę stanu technicznego, skuteczności i równomiernego działania hamulców (§ 2 pkt 3c) oraz emisji zamieszczeń gazowych lub zadymienia spalin (§ 2 pkt 3c) W tej sytuacji nie można podzielić zarzutu skargi kasacyjnej, iż Sąd I instancji niewłaściwie zastosował, a tym bardziej dokonał błędnej wykładni art. 84 ust. 3 pkt 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, skoro skarżący dokonał badań technicznych pojazdów niezgodnie z określonym w § 2 ust. 1 pkt 3 lit. c/ oraz i/ omawianego rozporządzenia zakresem okresowego badania technicznego pojazdów. Sąd I instancji trafnie przy tym stwierdził, iż wykonanie badań technicznych pojazdów sprzecznie z wymogami prawa i stanem faktycznym zawsze będzie rodziło po stronie organu obowiązek cofnięcia uprawnień, zwłaszcza zaś gdy dotyczy to – jak w niniejszej sprawie – sprawdzenia i oceny prawidłowości działania zespołów pojazdu mających wpływ na bezpieczeństwo jazdy i ochronę środowiska. Przepis art. 84 ust. 3 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym nie daje przy tym organowi prawa do miarkowania konsekwencji, co oznacza, że uchybienia o dużym ciężarze gatunkowym są traktowane na równi z uchybieniami o mniejszych skutkach. Należy natomiast podzielić zarzuty skargi kasacyjnej, iż Sąd I instancji nie ocenił należycie, czy w sprawie miał zastosowanie art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz § 6 ust. 2 i 5 omawianego rozporządzenia, gdyż w tym zakresie Sąd I instancji ograniczył się do przytoczenia odpowiednich przepisów prawa, stwierdzenia, iż nie udało się ustalić, czy stwierdzone uchybienia stwarzały zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym oraz, iż termin wynikający z § 6 ust. 5 nie daje podstaw dopuszczenia pojazdu do ruchu, a mimo to zastosował art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Uchybienie Sądu w tym zakresie nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, skoro wystarczającą podstawą do cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty były przesłanki określone w art. 84 ust. 3 pkt 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, a przepis ten – jak to już o tym była mowa we wstępie niniejszych rozważań – został prawidłowo zastosowany. Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.