III SAB/Lu 2/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. H. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w przedmiocie sporządzenia wykazu rozpoznawanych spraw z udziałem skarżącego postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, złożonym na urzędowym formularzu, sporządzonym i nadanym w urzędzie pocztowym 11 lipca 2011 r., skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że ponosi znaczne wydatki na leczenie w związku ze złym stanem zdrowia swoim i żony, w związku z czym koszty zakupu leków, koszty rehabilitacji oraz wynajmu samochodu na dojazdy na lekarzy i na badania wynoszą ok. [...] zł miesięcznie. Ponadto wykazał stałe konieczne wydatki na utrzymanie domu, w którym zamieszkuje (woda, ścieki, wywóz śmieci, itp. - łącznie ok. [...] zł miesięcznie), a także podniósł, iż ponosi duże koszty na zakup opału – w okresie zimowym ok. [...]-[...] zł miesięcznie. W dalszej części urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i córką. Skarżący wykazał, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego jak również żadnych zasobów finansowych. Dom, w którym zamieszkuje wraz żoną i córką oraz działka pod domem o pow. [...] ha, należy do córki skarżącego. Skarżący podał, że córka jest studentką, ale nie pobiera żadnego stypendium i nie uzyskuje żadnych dochodów, w związku z czym pozostaje na utrzymaniu rodziców. Podkreślił jednocześnie, że koszty kształcenia córki są wysokie, m. in. ze względu na podjęcie studiów w odległym od miejsca zamieszkania mieście ([...]). Odnośnie uzyskiwanych dochodów skarżący podał, że na dochód rodziny w łącznej wysokości [...] zł brutto, składa się świadczenie rentowe skarżącego w kwocie [...] zł brutto oraz renta jego żony w kwocie [...] zł brutto. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności podnieść należy, że ocena możliwości poniesienia przez stronę kosztów postępowania jest uzależniona od tego, co zostanie przez stronę wykazane, stosownie bowiem do art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W sytuacji, gdy w/w oświadczenie jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Oświadczenie strony skarżącej zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do dokonania prawidłowej oceny sytuacji materialnej strony. Skarżący składając urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w dniu 11 lipca 2011 r. (okres wakacyjny) i podnosząc jednocześnie wysokie koszty kształcenia córki na studiach nie wykazał, czy faktycznie w tym okresie takie koszty istniały, czy rzeczywiście je ponosił. W urzędowym formularzu brak było również informacji o wysokości pobieranych przez skarżącego i jego żonę świadczeń w kwocie netto, a taki dochód jako stanowiący realne środki pozostające w dyspozycji wnioskodawcy należy brać pod uwagę przy ocenie zasadności wniosku o prawo pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2009 r., sygn. akt II GZ 151/09 LEX nr 552786). W związku z powyższym wezwaniem z dnia 22 lipca 2011 r. skarżącego zobowiązano do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. W odpowiedzi na powyższe, skarżący nadesłał pismo z 4 sierpnia 2011 r. (data wpływu do sądu), w którym wniósł o przedłużenie wykonania w/w wezwania z dnia 22 lipca 2011 r. - do dnia 16 sierpnia 2011 r. Zarządzeniem z dnia 9 sierpnia 2011 r. skarżącemu przedłużono wyznaczony w wezwaniu z dnia 22 lipca 2011 r. termin do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń o siedem dni od dnia doręczenia zarządzenia. Jak wynika z potwierdzenia odbioru, odpis powyższego zarządzenia doręczono skarżącemu w dniu 24 sierpnia 2011 r. Do dnia 14 września 2011 r. skarżący nie nadesłał dokumentów źródłowych, ani dodatkowych oświadczeń wskazanych w wezwaniu z dnia 22 lipca 2011 r. (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 września 2011 r.). W tym miejscu podkreślić należy, iż ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 p.p.s.a., ciąży na osobie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji majątkowej i finansowej. Dokonanie prawidłowej oceny czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy nie może ponieść jakichkolwiek, bądź pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, wymaga uprzedniego oszacowania sytuacji materialnej tej osoby oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym (z uwzględnieniem stanu majątkowego, źródeł dochodów i ich wysokości) ze stałymi koniecznymi wydatkami ponoszonymi na utrzymanie. Niezbędne jest również porównanie możliwości finansowych osoby wnioskującej o prawo pomocy (a więc badanie sytuacji materialnej po opłaceniu stałych koniecznych wydatków) z wielkością obciążeń tytułem kosztów, jakie musi ponieść w danym postępowaniu. W kontekście oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy z dnia 11 lipca 2011 r., stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w całkowitym, jak też w częściowym zakresie. Mimo wezwania do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń oraz przedłużenia terminu do jego wykonania, skarżący nie podał, jakie są dochody netto jego rodziny, nie wskazał również, jakie w miesiącu lipcu, tj. w czasie trwania przerwy wakacyjnej ponosi koszty związane z kształceniem córki. Powyższe uniemożliwiło ustalenie wielkości realnych dochodów skarżącego i odniesienie ich do poziomu ponoszonych wydatków w dacie złożenia przez skarżącego wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu. Tym samym nie można ustalić możliwości płatniczych skarżącego ponoszenia w tej sprawie kosztów postępowania. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.