I OSK 55/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-05-24
Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Monika Nowicka, Maria Werpachowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która częściowo zrealizowała prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP, może ubiegać się o ujawnienie w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji tego prawa na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty?Ratio decidendi
Osoba, która częściowo zrealizowała prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP poprzez nabycie nieruchomości Skarbu Państwa, nie może ubiegać się o ujawnienie w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji tego prawa na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty. Taka osoba powinna wystąpić z wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty na podstawie art. 5 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 3 ustawy. Przepis art. 7 ust. 3 ustawy dotyczy wyłącznie osób, które posiadają orzeczenie potwierdzające prawo do rekompensaty, ale go nie zrealizowały.Stan faktyczny
J.B. wystąpił o ujawnienie w rejestrze wojewódzkim realizacji prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną przez jego rodziców poza granicami RP. Okazało się, że jego poprzednicy prawni częściowo zrealizowali to prawo, nabywając lokal mieszkalny. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznały, że w takiej sytuacji nie można ubiegać się o ujawnienie w rejestrze, a jedynie o potwierdzenie prawa do rekompensaty. J.B. wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów ustawy o realizacji prawa do rekompensaty.Rozstrzygnięcie
1. prostuje komparycję zaskarżonego wyroku w ten sposób, że po słowie w przedmiocie, w miejsce "odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP" wpisać "realizacji prawa do rekompensaty" 2. oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia NSA Monika Nowicka, Sędzia del. WSA Maria Werpachowska (spr.), Protokolant asystent sędziego Łukasz Mazur, po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 341/11 w sprawie ze skargi J.B. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia 29 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie realizacji prawa do rekompensaty 1. prostuje komparycję zaskarżonego wyroku w ten sposób, że po słowie w przedmiocie, w miejsce "odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP" wpisać "realizacji prawa do rekompensaty" 2. oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 16 września 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 341/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.B. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia 29 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP.
Wyrok wydany został w następującym stanie sprawy.
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia 29 grudnia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 13 września 2010 r. nr [...] odmawiającą J.B., M.B., D.B., W.B. i I.L. ujawnienia w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M. i A. małż. B. nieruchomości położonej poza obecnymi granicami RP, w miejscowości P., gm. [...], pow. [...], woj. [...].
Z ustaleń organu wynika, że wnioskiem z dnia 19 października 2005 r. J.B. wystąpił do Wojewody Zachodniopomorskiego o ujawnienie w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M.
i A. małż. B. nieruchomości szczegółowo opisanych w decyzji, które zostało potwierdzone zaświadczeniem Prezydenta Miasta [...] z dnia 14 czerwca 1999 r. nr [...]. Zgodnie z zaświadczeniem kwota zaliczenia została wskazana na 174 705 zł. Kwota ta wynika z faktu częściowego zrealizowania prawa do rekompensaty przez M. i A. małż. B., którzy aktem notarialnym z dnia 29 września 1978 r. Repertorium A nr [...] nabyli na własność lokal mieszkalny nr [...] położony w [...], przy [...] wraz z udziałem we współwłasności budynku oraz prawem użytkowania wieczystego gruntu. Na poczet ceny sprzedaży nieruchomości w kwocie 143 746 zł zaliczono kupującym wartość pozostawionego przez nich poza granicami kraju mienia, oszacowaną na kwotę 293 800 zł.
Organ wojewódzki poinformował wnioskodawcę o obecnie obowiązujących przepisach ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
(Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) i wezwał do sprecyzowania treści żądania. J.B. pismem z dnia 4 lipca 2010 r. wyjaśnił jednoznacznie, że jego intencją jest ujawnienie
w rejestrze wojewódzkim przyznania prawa do ekwiwalentu, na podstawie zaświadczenia Prezydenta Miasta [...] nr [...].
Przytaczając treść art. 7 ust. 3 i ust. 4 powołanej ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP organ stwierdził, że osoby bądź ich poprzednicy prawni, którzy częściowo zrealizowali prawo do rekompensaty przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., tj. dniem
7 października 2005 r. ubiegające się o realizację pozostałej części uprawnienia, zobowiązani są do uzyskania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty w trybie przepisów cytowanej ustawy. Konieczność przeprowadzania w takiej sytuacji, postępowania administracyjnego i wydanie decyzji znajduje potwierdzenie w treści przepisów art. 6 ust. 3, art. 7 ust. 1 pkt 4 i art. 8 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.
Skoro strona jednoznacznie określiła, że jej wniosek z dnia 19 października 2005 r. jest wnioskiem o ujawnienie danych w rejestrze wojewódzkim, to biorąc pod uwagę treść wskazanych przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. organ odwoławczy uznał, iż Wojewoda Zachodniopomorski zasadnie odmówił ujawnienia w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty.
W skardze na decyzję Ministra Skarbu Państwa J.B. przedstawił szczegółowo historię rodziny i pozostawionego przez rodziców majątku, a także przebieg postępowania administracyjnego. Wniósł prośbę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wnikliwe rozpatrzenie odwołania, oświadczając, że działał w sprawie prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi procedurami.
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie
i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku stwierdził, że zgodnie z treścią art. 7 ust. 3 ustawy
z 8 lipca 2005 r. osoby, które posiadają zaświadczenie lub decyzje potwierdzające prawo do rekompensaty wydane na podstawie odrębnych przepisów i nie zrealizowały prawa do rekompensaty występują do właściwego wojewody z wnioskiem o ujawnienie w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty. Z powołanego przepisu ustawy wynika, że wniosek o ujawnienie w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty dotyczy tylko osób, które posiadają dokumenty potwierdzające prawo do rekompensaty wydane na podstawie odrębnych przepisów i nie zrealizowały prawa do rekompensaty. Treść tego przepisu jest oczywista, jasna i nie pozostawia żadnych wątpliwości, że sytuacja uregulowana tym przepisem odnosi się tylko do osób, które prawa do rekompensaty nie realizowały w ogóle. Natomiast osoby, które w ramach realizacji prawa do rekompensaty nabyły na własność albo w użytkowanie wieczyste nieruchomości Skarbu Państwa lub takie nieruchomości nabyli ich poprzednicy prawni, aby uzyskać potwierdzenie prawa do rekompensaty zobowiązane były do złożenia wniosku o potwierdzenie nie później niż do 31 grudnia 2008 r. Wskazuje na to treść art.
6 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 ustawy z 8 lipca 2005 r. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, iż poprzednicy prawni skarżącego w ramach realizacji prawa do rekompensaty, na podstawie odrębnych przepisów, nabyli na własność od Skarbu Państwa lokal mieszkalny i udział
w użytkowaniu wieczystym nieruchomości. W świetle przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP sytuacja taka nie uprawnia ich następców prawnych do wystąpienia do wojewody z wnioskiem o ujawnienie w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty, mimo że posiadają zaświadczenie, wydane na podstawie odrębnych przepisów, potwierdzające prawo do rekompensaty. Skoro zatem J.B. mimo udzielonych przez organ I instancji wyjaśnień co do obowiązujących w tym zakresie przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. podtrzymał wniosek o ujawnienie w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty to organ obowiązany był rozpatrzeć powyższe żądanie zgodnie ze złożonym wnioskiem.
W ocenie Sądu, wykładnia przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. została dokonana przez organy prawidłowo i przepisy właściwie zastosowano do stanu faktycznego ustalonego w sprawie. Jednocześnie Sąd wskazał, że J.B. w imieniu własnym jak i pozostałych spadkobierców M. i A. małż. B. złożył również wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty, który wpłynął do organu w dniu 9 stycznia 2009 r. i co do którego toczy się odrębne postępowanie administracyjne.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia
16 września 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 341/11 skargę kasacyjną wniósł J.B., reprezentowany przez radcę prawnego.
Zaskarżając wyrok w całości skarżący kasacyjnie wniósł o jego uchylenie
i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 7 ust. 3 i ust. 4 oraz art. 6 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 i art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP w związku z art. 19 ust. 1 i art. 13 ust. 1 tej ustawy. Uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem z uwagi na błędne przyjęcie, że mając ustalone prawo do rekompensaty nawet przy częściowej realizacji tej rekompensaty, wnioskodawcy nie przysługuje prawo do złożenia wniosku o ujawnienie
w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty.
Podał, że z uzasadnień organów administracji, jak również rozstrzygnięcia sądu administracyjnego, wynika, iż wnioskowane przez J.B. ujawnienie w rejestrze wojewódzkim jest niedopuszczalne, bowiem zgodnie z art. 7 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia
8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP, osoby które częściowo zrealizowały przed dniem wejścia
w życie tej ustawy prawo do rekompensaty i ubiegają się realizacji pozostałej części uprawnienia, zobowiązane są do uzyskania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty w trybie postępowania administracyjnego. Natomiast możliwość wnioskowania ujawnienia w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty dotyczy wyłącznie osób, które prawa do rekompensaty nie realizowały wcześniej.
Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że nie zgadza się z powyższym stanowiskiem. Wskazał, że wnioskodawca posiada zaświadczenie o przyznanym mu i jego bratu prawie do rekompensaty za pozostawione mienie nieruchome swoich rodziców M. i A. B.
Zaznaczył, że wywodzi swoje roszczenie z art. 7 ust. 3 powołanej ustawy, który to przepis obliguje organ do ujawnienia w rejestrze, o którym mowa w art. 19 ust. 1 wybranej formy realizacji. Zgodnie z literalnym brzmieniem powołanego przepisu istotne są dwa warunki, aby ujawnić w rejestrze wybraną formę: 1) posiadanie zaświadczenia lub decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty, którą skarżący bezsprzecznie posiada,
2) niezrealizowanie prawa do rekompensaty.
W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, nie można przyjąć, że ustawodawca wykluczył również tych uprawnionych, którzy częściowo zrealizowali swoje uprawnienia. Jeśli zamiarem ustawodawcy byłoby wskazanie również ograniczenia wynikającego
z częściowej chociażby realizacji rekompensaty to zapewne ująłby taki warunek wprost
w treści. Nie można w przypadku przepisu o takim brzmieniu i o takim charakterze opierać się na dowodzeniu a maiori ad minus. Takie podejście do obywateli różnicujące ich uprawnienia w zależności od czasu powstania, a raczej wpisania w porządek prawny tych uprawnień budzi sprzeciw.
Zwrócił uwagę, że przepisy na które powołuje się Sąd I instancji, są usystematyzowane wcześniej, niż zapis art. 7 ustawy. Ponadto treść art. 6 ust. 3 tej ustawy ze względu na systematykę, dopuszcza możliwość złożenia wniosku o ujawnienie,
w przypadku częściowej rekompensaty i wystarczającym w tym przypadku dokumentem jest m. in. zaświadczenie - dokument urzędowy .
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Skarbu Państwa wniósł o jej odrzucenie, na podstawie art. 173 § 1 w zw. z art. 178 P.p.s.a z uwagi na fakt wniesienia przez J.B. skargi kasacyjnej bez doręczenia odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Podkreślił, że w przedmiotowej sprawie postanowieniem z dnia 15 września 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił sporządzenia i doręczenia uzasadnienia wyroku, a postanowieniem z dnia 9 listopada 2011 r. odrzucił zażalenie na ww. postanowienie.
Ponadto z ostrożności procesowej Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.
Podkreślił, że skarżący jednoznacznie określił, że wniosek z dnia 19 października 2005 r. jest wnioskiem o ujawnienie danych w rejestrze wojewódzkim, zatem WojewodA [...] zasadnie odmówił J.B. (działającemu w imieniu własnym oraz reprezentującemu M.B., D.B., W.B., B.B. oraz I.L.) ujawnienia w rejestrze wojewódzkim, wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty, gdyż potwierdzenie prawa do rekompensaty na gruncie obecnie obowiązujących przepisów bez przeprowadzenia postępowania administracyjnego nie jest możliwe. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
5 października 2009 r., sygn. akt I OSK 1448/08 wskazał, że organ wojewódzki dokonując negatywnej oceny spełnienia wymagań określonych w art. 7 ust. 3 powołanej ustawy, obowiązany jest wydać decyzję administracyjną o odmowie ujawnienia danych w rejestrze wojewódzkim.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania.
W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, stąd Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach.
Przechodząc do uzasadnienia zawartego w pkt 1 sentencji wyroku, a więc sprostowania oczywistej omyłki Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że analiza przedstawionych wraz ze skargą kasacyjną akt sprawy nakazuje przyjąć, że wyłącznie omyłkowo oznaczono jako przedmiot sprawy prowadzonej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie odmowę potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP. W rzeczywistości kontrolą Sądu I instancji objęto decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia 29 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ujawnienia w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości położonych poza obecnymi granicami RP. Zarówno rozważania organu jak i Sądu I instancji przedstawione w uzasadnieniu wyroku wskazują, że ta kwestia była objęta badaniem Sądu i taki też przedmiot zawierał wniosek J.B. skierowany do organ, a następnie jednoznacznie sprecyzowany pismem z dnia 4 lipca 2010 r. W tej sytuacji konieczne było sprostowanie powyższej oczywistej omyłki, na podstawie art. 156 § 3 P.p.s.a.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie zarzucono błędną wykładnię przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty
z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.); zwanej dalej ustawą, tj. art. 7 ust. 3 i ust. 4, art. 6 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 8 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 19 ust. 1 i art. 13 ust. 1, jednak istotne znaczenie w sprawie mają przepisy art. 6 ust. 3 oraz art. 7 ust. 3.
Przepis art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o rekompensacie określa, że do wniosku
o potwierdzenie prawa do rekompensaty należy dołączyć oświadczenie o dotychczasowym stanie realizacji prawa do rekompensaty, art. 8 ust. 1 pkt 2 wskazuje elementy decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty, art. 13 ust. 1 - formy realizacji prawa do rekompensaty, zaś art. 19 ust. 1 - dane wojewódzkich rejestrów prowadzonych przez wojewodów. Powołane powyżej przepisy nie były w rzeczywistości zastosowane przez Sąd
I instancji, dlatego trudno zarzucić Sądowi błędną ich wykładnię.
Istota sprawy sprowadza się do wyjaśnienia, czy skarżący kasacyjnie może ubiegać się o ujawnienie w rejestrze prawa do rekompensaty - art. 7 ust. 3 ustawy, czy też
o potwierdzenie prawa do rekompensaty - art. 5 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 3.
Powyższą kwestią zajmował się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia
23 października 2009 r., sygn. akt I OSK 60/09, którego stanowisko rozpoznający przedmiotową sprawę skład orzekający w pełni podziela (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl.).
Ustawa o rekompensacie określa zasady realizacji prawa do rekompensaty
z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, wskazując podmioty i tryb postępowania.
Podmioty zdefiniowane w art. 2 i art. 3 ustawy, którym służy prawo do rekompensaty ustawa dzieli na grupy: art. 5 ust. 1 - ubiegających się po raz pierwszy o prawo do rekompensaty, art. 6 ust. 3 - posiadających już prawo do rekompensaty i art. 7 ust. 3, przy czym w tej drugiej grupie ujawnia się jeszcze podział na tych, którzy częściowo zrealizowali służące im prawo i tych, którzy prawa tego nie zrealizowali. Z treści powyżej wskazanych przepisów wynika, że do jednej grupy zaliczono zarówno ubiegających się po raz pierwszy, jak i legitymujących się już częściową realizacją prawa, zaś do drugiej tylko posiadających potwierdzenie prawa bez jego realizacji. Do tak przebiegającej linii rozgraniczenia dostosowano tryb i sposób załatwienia sprawy.
Przepis art. 5 ustawy, reguluje zasady postępowania w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty, które ma zostać zakończone decyzją wojewody. Postępowanie to wszczynane jest wnioskiem osób ubiegających się o potwierdzenie - art. 5 ust. 1, które na podstawie przepisów odrębnych w ramach realizacji prawa nabyły nieruchomości Skarbu Państwa - art. 6 ust. 3. W stosunku do nich wymagane są tylko dodatkowe dowody - sądowe potwierdzenie nabycia i oszacowanie nabytego prawa - art. 6 ust. 3, art. 7 ust. 1 pkt 4, zaś decyzja o potwierdzeniu prawa ma zawierać dodatkowy element co do zwaloryzowania wartości nabytego prawa. Z systematyki przepisów dotyczących zasad postępowania, tj. art. 5-8 wynika, że potwierdzenie decyzją prawa do rekompensaty dotyczy osób, które częściowo zrealizowały te prawa. Regulacja do osób, które prawa nie zrealizowały jest wyjątkiem. Powinna to być osobna jednostka redakcyjna, umieszczona po zakończeniu regulacji dotyczącej zasad postępowania w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty, a nie wśród tych przepisów. Taka systematyka jest myląca, jednak
z brzmienia art. 7 ust. 3 i art. 6 ust. 3 wynika wyraźna różnica co do trybu postępowania
i sposobu załatwienia sprawy.
Art. 7 ust. 3 ustawy stanowi, że osoby, które posiadają orzeczenia potwierdzające prawo do rekompensaty na podstawie odrębnych przepisów i nie zrealizowały prawa do rekompensaty, występują do wojewody z wnioskiem o ujawnienie w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty. Ze sformułowania "nie zrealizowały prawa do rekompensaty" mogłoby wynikać, że obejmuje ono zarówno sytuację, gdy prawo to nie zostało zrealizowane w ogóle, jak też zrealizowane zostało częściowo. Taka interpretacja przepisu byłaby uprawniona, gdyby nie art. 6 ust. 3, zgodnie z którym osoba, która na podstawie odrębnych przepisów, w ramach realizacji prawa do rekompensaty, nabyła nieruchomości Skarbu Państwa dołącza do wniosku dokumenty urzędowe poświadczające nabycie. Wniosek zawarty w tym przepisie dotyczy potwierdzenia prawa do rekompensaty (art. 5 ust. 1). Wynika to z art. 6 ust. 1, który określa dokumenty jakie należy dołączyć do wniosku, o którym mowa w art. 5 ust. 1.
Z zestawienia brzmienia art. 6 ust. 3 i art. 7 ust. 3 ustawy o rekompensacie wynika wyraźnie różnica co do zasad postępowania w stosunku do osób, które w ramach regulacji prawa do rekompensaty nabyły nieruchomości Skarbu Państwa, a osób które posiadają potwierdzenie prawa do rekompensaty i prawa tego nie zrealizowały. Te pierwsze występują z wnioskiem, o którym mowa w art. 5 ust. 1 - potwierdzenie prawa do rekompensaty, zaś te drugie z wnioskiem o ujawnienie w rejestrze. Wniosek ten jest wyjątkiem od ogólnej reguły potwierdzenia działania prawa o rekompensacie.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że poprzednicy prawni J.B. częściowo zrealizowali prawo do rekompensaty poprzez nabycie na własność lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w [...], przy ul. [...] wraz z udziałem we współwłasności budynku oraz prawem wieczystego użytkowania gruntu - zaświadczenie Prezydenta Miasta [...] z dnia 14 czerwca 1999 r. nr [...]. Z akt sprawy wynika, że Wojewoda [...], informując J.B. o obowiązujących przepisach ustawy o rekompensacie oraz braku podstaw prawnych do ujawnienia danych w rejestrze wojewódzkim osób, które mają wydane zaświadczenia lub decyzje, ma mocy odrębnych przepisów, ale zrealizowały w części przysługujące im prawo, wezwał skarżącego do sprecyzowania treści żądania. W odpowiedzi J.B. w dniu 4 lipca 2010 r. wyraźnie wskazał, że jego intencją było ujawnienie w rejestrze wojewódzkim przyznanego prawa do ekwiwalentu na podstawie zaświadczenia nr [...] wydanego przez Prezydenta Miasta [...].
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro skarżący kasacyjnie jednoznacznie określił zakres żądania poprzez złożenie wniosku o ujawnienie w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty to Sąd I instancji zasadnie oddalił skargę J.B., wskazując, że gdy poprzednicy prawni skarżącego częściowo zrealizowali prawo do rekompensaty, tj. nabyli odrębną własność lokalu mieszkalnego, to
w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 7 ust. 3 i ust. 4 ustawy. W związku
z tym Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 6 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 oraz art. 7 ust. 3 ustawy.
Z uwagi, że podstawy skargi kasacyjnej były nieusprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 2 wyroku, na mocy art. 184 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło