II GSK 2/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. T. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 19 września 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1628/11 w sprawie ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 listopada 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 1628/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału [...] z dnia 5 sierpnia 2011 r. J. T. (dalej: skarżący) został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 400 zł, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka sądowa zawierająca powyższe wezwanie została, z uwagi na niemożność jej osobistego doręczenia skarżącemu, złożona w placówce pocztowej w dniu 16 sierpnia 2011 r. na okres 7 dni z adnotacją o jej niedoręczeniu, o czym powiadomiono skarżącego, umieszczając stosowne zawiadomienie w skrzynce oddawczej adresata (awizo k. 13 akt sądowych). Powtórnie przesyłkę awizowano w dniu 24 sierpnia 2011 r. Ponieważ skarżący nie odebrał przesyłki, urząd pocztowy zwrócił ją do Sądu z adnotacją "nie podjęto w terminie" (k. 13 akt sądowych). Zarządzeniem Sądu z dnia 8 września 2011 r. wezwanie zostało uznane za doręczone w trybie art. 73 p.p.s.a. z dniem 30 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 19 września 2011 r. odrzucił skargę. W uzasadnieniu podkreślił, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym od skargi na decyzję, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Zgodnie z art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez Sąd. Stosownie do treści art. 73 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia. Zawiadomienie umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu. Sąd I instancji wskazał, że skarżący nie odebrał przesyłki, pomimo jej dwukrotnego awizowania w dniu 16 sierpnia 2011 r., a następnie w dniu 24 sierpnia 2011 r., w związku z tym, skuteczne doręczenie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nastąpiło w dniu 30 sierpnia 2011 r., tak więc siedmiodniowy termin do jego wykonania kończył się z upływem dnia 6 września 2011 r. Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika złożył na powyższe postanowienie skargę kasacyjną domagając się jego uchylenia i nakazania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. przyjęcie skargi do rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: 1) naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 73 § 4 p.p.s.a. przez zastosowanie normy tego przepisu i w konsekwencji tego przyjęcie, że w rozpatrywanej sprawie istniała możliwość przyjęcia fikcji doręczenia, kiedy to w rzeczywistości nie da się przyjąć, że przesyłka przed przyjęciem fikcji doręczenia była dwukrotnie awizowana zgodnie z dyspozycją art. 73 p.p.s.a. 2) naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 220 § 2 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi na skutek nieusunięcia w terminie braków formalnych, kiedy to w rzeczywistości skarżący nie uchybił obowiązkowi uiszczenia wpisu sądowego, bowiem doręczenie zastępcze przesyłki zawierającej wezwanie do dokonania tej czynności procesowej nie było skuteczne. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że nie otrzymał awiza (tak pierwszego jak i drugiego). Ponadto adres wskazany przez skarżącego jest adresem prowadzenia jego działalności gospodarczej, zatem listonosz nie mógł pozostawić adnotacji na przesyłce o treści "mieszkanie zamknięte", gdyż pod adresem Ś. 125 nie mieści się lokal mieszkalny. A ponadto na drzwiach klubu należącego do skarżącego nie ma skrzynki oddawczej, nie ma również jej na ogrodzeniu przed budynkiem nr 125. Skarżący podejrzewa, że listonosz mógł omyłkowo zostawić awizo w budynku oznaczonym nr 125a, znajdującym się na tyłach posesji, w którym znajduje się mieszkanie właścicielki nieruchomości, ponieważ tam znajduje się skrzynka oddawcza. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna wobec braku usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu. Skuteczne doręczenie może mieć miejsce tylko w trybie i na zasadach określonych w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tryb doręczeń pism sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym został uregulowany w art. 65–81 p.p.s.a. Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65–72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Z kolei w myśl art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Doręczenie uregulowane w omawianym przepisie może mieć miejsce w razie niemożności doręczenia pisma w sposób właściwy lub zastępczy. Fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia, które to doręczenie jest oparte na domniemaniu, iż zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy zaznaczyć, że wezwanie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. do usunięcia braków formalnych skargi zostało nadane jako przesyłka polecona na adres wskazany w skardze. Z adnotacji poczynionych na potwierdzeniu odbioru oraz na kopercie, w której znajdowała się ta przesyłka wynika, że pismo Sądu nie mogło zostać doręczone w sposób właściwy. Jednocześnie ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika gdzie doręczyciel umieścił zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej. Na przesyłce oraz na zwrotnym potwierdzeniu odbioru umieszczono pieczęć "mieszkanie zamknięte awizo pozostawiono w skrzynce" oraz zaznaczono, że przesyłkę pozostawiono w Urzędzie Pocztowym Nr 91 (k. 13 akt sądowych). Dla skuteczności doręczenia w trybie art. 73 p.p.s.a. konieczne jest zaznaczenie przez doręczyciela na potwierdzeniu odbioru, gdzie umieścił on zawiadomienie o przesyłce dla adresata (por. post. NSA z dnia 12 maja 2006 r. sygn. akt II FSK 709/05, zbiór Lex nr 273669; wyrok SN z dnia 22 lutego 2001 r. sygn. III RN 70/00 opubl. OSNAPiUS 2001, nr 19, poz. 574; wyrok SN w sprawie o sygn. I CKN 861/00). W rozpoznawanej sprawie dokładnie wskazano, poprzez umieszczenie pieczęci, gdzie pozostawiono zawiadomienie. Dokonanie takiego zawiadomienia czyni doręczenie skutecznym, wskutek czego Sąd I instancji mógł przyjąć, iż w dniu 30 sierpnia 2011 r. nastąpiło doręczenie skarżącemu wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Powyższych ustaleń nie mogły podważyć twierdzenia zawarte w skardze kasacyjnej. Należy zaznaczyć, że nie została należycie uprawdopodobniona okoliczność wadliwego doręczenia. Nie zostały również dołączone dokumenty dotyczące postępowania reklamacyjnego na poczcie. W związku z tym zdaniem NSA należało oprzeć się na ustaleniach wynikających z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz adnotacji zamieszczonych na kopercie zawierającej korespondencję sądową. Z tych względów zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 73 § 4 w zw. z art. 220 § 3 p.p.s.a. okazały się niezasadne. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.182 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącego o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (ONSA i WSA 2008, nr 3, poz. 42), wyjaśnił, iż przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii należy postanowienie o odrzuceniu skargi i dlatego nie orzeczono o kosztach postępowania kasacyjnego.