II FSK 560/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-09-20

Skład orzekający: Tomasz Zborzyński, Edyta Anyżewska, Stefan Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prowadząca działalność handlową w boksie handlowym w centrum handlowym, które stanowi targowisko pod dachem, podlega opłacie targowej, jeśli nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że spółka prowadząca handel w boksie handlowym w centrum handlowym, które zostało uznane za targowisko, podlega opłacie targowej. Sąd stwierdził, że spółka nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości, co wyklucza zastosowanie zwolnienia z opłaty targowej. Nawet jeśli część przepisów (art. 15 ust. 2a u.p.o.l.) została uznana za niezgodną z Konstytucją, pozostałe przepisy (art. 15 ust. 1-2 w zw. z art. 16 u.p.o.l.) pozwalają na obciążenie spółki opłatą targową, ponieważ prowadziła handel na targowisku i nie była podatnikiem podatku od nieruchomości.
Stan faktyczny
Spółka Przedsiębiorstwo Handlowe N. sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta D. o nałożeniu opłaty targowej za okres od lutego do grudnia 2005 r. Spółka prowadziła działalność handlową w boksie w Centrum Handlowym M. w D. Spółka argumentowała, że obiekt nie jest targowiskiem, lecz obiektem budowlanym, a ona sama nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości, co powinno zwalniać ją z opłaty targowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę spółki, uznając Centrum Handlowe za targowisko. Spółka wniosła skargę kasacyjną do NSA, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów Prawa budowlanego, Ordynacji podatkowej i PPSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędziowie: NSA Edyta Anyżewska (sprawozdawca), WSA del. Stefan Kowalczyk, Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 20 września 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa Handlowego N. sp. z o.o. z siedzibą w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Rz 681/09 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowego N. sp. z o.o. z siedzibą w D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 6 marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie opłaty targowej za okres od 1 lutego 2005 r. do 31 grudnia 2005 r. oddala skargę kasacyjną. 1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 listopada 2009 r., I SA/Rz 681/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę Przedsiębiorstwa Handlowego N. sp. z o.o. z/s w D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 6 marca 2009 r. w przedmiocie opłaty targowej za okres od 1 lutego 2005 r. do 31 grudnia 2005 r. Jako podstawę prawną orzeczenia Sąd powołał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej Ppsa. 2. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że sporną decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta D. z dnia 3 listopada 2008 r. o wskazanym wyżej przedmiocie, stosownie do art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej Op, oraz art. 15 ust. 1-2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84 ze zm.), dalej p.o.l. Organ stwierdził, że spółka prowadziła działalność handlową na terenie Centrum Handlowego M., położonego w D., przy ul. K. [...], gdzie poszczególni sprzedawcy mają wydzielone indywidualne boksy handlowe. Zajmowany przez spółkę – na podstawie umowy cywilnoprawnej ze współwłaścicielami – boks handlowy znajdujący się w Centrum Handlowym nie jest odrębnym budynkiem, czy też budowlą, nie posiada własnej konstrukcji nośnej, a stanowi część budowli Centrum, jaką jest zadaszenie placu handlowego (wiata). Tym samym wspomniany boks handlowy nie może być uznany za odrębną nieruchomość, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Dlatego też nie zachodzi przesłanka zwolnienia z opłaty targowej, wymieniona w art. 16 p.o.l. Obiekt ten stanowi niewątpliwie targowisko, przy czym nawet przy przyjęciu, że boks handlowy zajmowany przez stronę stanowi budynek, należałoby go uznać za targowisko pod dachem, a sprzedaż na takim targowisku podlega opłacie targowej stosownie do art. 15 ust. 2a p.o.l. 3. W skardze do Sądu wojewódzkiego spółka domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji wskazując, że nie wyjaśniły one, czy Centrum Handlowe M. jest obiektem budowlanym, czy halą targową, zadaszoną wiatą, czy też innym rodzajem budowli. W świetle ustaleń faktycznych nie jest to bowiem targowisko, również w potocznym znaczeniu tego słowa. Skarżąca podkreśliła w konsekwencji, że nie prowadziła działalności na targowisku, lecz w obiekcie budowlanym w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. W związku z tym skarżąca zarzuciła, że wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 16 p.o.l. organy nie przeprowadziły dowodów z dokumentów na okoliczność, czy istniały decyzje wymiarowe w zakresie podatku od nieruchomości, adresowane do spółki, czy też do innych podmiotów wskazywanych w zaskarżonej decyzji jako współwłaściciele gruntu, na którym znajduje się Centrum. W tym kontekście strona zwróciła uwagę na pominięcie dowodu z pisma Burmistrza Miasta D. z dnia 9 marca 2005 r., nakazującego spółce złożenie deklaracji podatkowej w podatku od nieruchomości, a także na fakt, że wymienieni w zaskarżonej decyzji współwłaściciele gruntu nie są podatnikami podatku od nieruchomości. Wskazano ponadto na pominięcie szeregu dowodów z dokumentów – takich jak chociażby decyzja w przedmiocie pozwolenia na budowę – przemawiających za tym, że w przedmiotowej sprawie zaistniały okoliczności wyłączające możliwość wydania decyzji w przedmiocie opłaty targowej, zgodnie z art. 15 ust. 2a p.o.l. W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. 4. Oddalając skargę Sąd wskazał, że obowiązkiem uiszczenia opłaty targowej jest objęte każde miejsce, w którym dokonywana jest sprzedaż; dotyczy to także budynku lub jego części, ale tylko wtedy, gdy budynek taki lub jego część jest równocześnie targowiskiem pod dachem, albo halą używaną do targów, wystaw i aukcji. Zdaniem Sądu, Centrum Handlowe M. stanowi targowisko, toteż zasadnicze znaczenie ma kwestia czy stoisko, w którym skarżąca (i inne osoby) dokonywały sprzedaży, jest budynkiem lub jego częścią i równocześnie targowiskiem pod dachem. Sąd wykluczył możliwość uznania miejsca, w którym skarżąca dokonywała sprzedaży, za halę używaną do targów, aukcji i wystaw, ponieważ nie zostały podane jakiekolwiek okoliczności wskazujące na używanie tego obiektu do tych celów. Jak wynika z ustaleń organów podatkowych, Centrum Handlowe stanowi budowlę – otwartą wiatę o konstrukcji stalowej, z dwuspadowymi dachami, krytymi blachą i połączonymi pasmami świetlikowymi z poliwęglanu (zadaszenie placu handlowego). Jeśli zaś chodzi o poszczególne boksy handlowe, to są one częścią wskazanego obiektu i składają się na jego całość użytkową; nie są oddzielnie ani budynkiem, ani budowlą. Sąd uznał te ustalenia faktyczne za prawidłowe zauważając przy tym, że przedłożona przez spółkę opinia drugiego rzeczoznawcy nie wyklucza prawidłowości tych ustaleń. W szczególności wskazane w tej opinii cechy boksów, takie jak wydzielenie przestrzeni ścianami, nie wykluczają tego, że ich konstrukcja może być poddana demontażowi w dowolnym czasie i ulokowana w innym miejscu, pełniąc nadal swoją funkcję. Boks nie jest zatem trwale związany z gruntem – co stanowi immanentną cechę budynku – gdyż z podłożem został połączony za pomocą słupków, rur i śrub utrzymujących szkielet boksu w pionie i w poziomie. Ewentualny zupełny demontaż boksu nie pozbawia zajmowanej przez niego przestrzeni cech właściwych budowli, jaką jest zadaszona wiata; nadal można tę przestrzeń wykorzystać jako miejsce zawierania umów sprzedaży. Boks przesądza więc jedynie o standardzie i warunkach prowadzonej sprzedaży. Dalej zauważono, że skarżąca nie jest ani właścicielem (współwłaścicielem), ani też samoistnym posiadaczem przedmiotowej nieruchomości (Centrum Handlowego), gdyż stanowi ona współwłasność innych osób fizycznych. Spółka użytkuje jedynie boks handlowy na terenie Centrum na podstawie umowy cywilnoprawnej, jest więc posiadaczem zależnym, a nie samoistnym, w rozumieniu art. 336 Kodeksu cywilnego. Tym samym nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości i nie korzysta ze zwolnienia przewidzianego w art. 16 p.o.l. Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez stronę argumentacji – w zakresie wezwania skarżącej do złożenia deklaracji w podatku od nieruchomości oraz w zakresie nieuiszczania tego podatku przez współwłaścicieli nieruchomości położonej w D. – Sąd stwierdził, że nie ma ona znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiocie opłaty targowej. Wszelkie okoliczności związane z podatkiem od nieruchomości składają się na elementy innej sprawy podatkowej, której rozstrzygnięcie może również zostać poddane kontroli sądowoadministracyjnej. Analogicznie Sąd odniósł się do kwestii ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości na rzecz współwłaścicieli nieruchomości (Centrum Handlowego). Końcowo Sąd wskazał, że wyliczenie należnej od skarżącej opłaty targowej za wymienione w decyzji okresy prawidłowo oparto na zestawieniach sporządzonych przez służby miejskie, co do dat dokonywania sprzedaży i wielkości powierzchni, na której sprzedaż ta była dokonywana oraz na stawkach dziennych opłaty uchwalonych przez Radę Miejską w D. Skarżąca miała przy tym możliwość zaznajomienia się z tymi materiałami. 5. W skardze kasacyjnej od omówionego wyżej wyroku spółka wniosła o jego uchylenie oraz o zwrot kosztów postępowania, powołując się na następujące zarzuty: 1) błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego odnoszących się do znaczenia pojęcia budynek bądź budowla oraz uznanie, że może istnieć część budowli bez budowli, a także niewłaściwe zastosowanie wobec skarżącego art. 15 ust 2a i art. 16 p.o.l., 2) naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 Op poprzez jego wadliwe zastosowanie w odniesieniu do skarżącej jako strony postępowania podatkowego, czy to podatku od nieruchomości, czy to podatku zwanego opłatą targową, w sytuacji gdy spółka prowadziła działalność gospodarczą w zabudowanym obiekcie handlowym niebędącym własnością Miasta D.; 3) naruszenie art. 141 § 4 Ppsa z uwagi na brak odniesienia się do zarzutów podniesionych w skardze złożonej do Sądu pierwszej instancji, a związanych z brakiem ustalenia kto i od kiedy jest płatnikiem podatku od nieruchomości w Centrum Handlowym w D., kto w 2005 r. był adresatem decyzji wymiarowych w podatku od nieruchomości, dlaczego skarżąca była wzywana przez organ pierwszej instancji do uiszczania podatku od nieruchomości i dlaczego wpłacone przez nią na ten podatek pieniądze nie zostały zwrócone na podstawie właściwej decyzji administracyjnej, a także wobec braku wyjaśnienia podniesionego przez skarżącą zarzutu w przedmiocie wskazywania przez organy i Sąd osób z USA i Izraela jako współwłaścicieli nieruchomości na podstawie wypisów z rejestru gruntów z pominięciem Ksiąg Wieczystych i wskazanego tam ewentualnego legalnego i zgodnego z rzeczywistością następstwa prawnego dającego tytuł prawny do nieruchomości opisanym ewentualnym współwłaścicielom, 4) naruszenie art. 33 § 1 Ppsa ponieważ stroną postępowania sądowego powinni być także wskazani w wyroku współwłaściciele nieruchomości bądź ich pełnomocnik, o ile byli oni adresatami decyzji wymiarowych w podatku od nieruchomości płaconym do kasy Miasta D., natomiast w tej sprawie organy administracyjne oraz Sąd nie prowadzili tego postępowania z udziałem wszystkich stron, podczas gdy jedna z opinii biegłych (A. S.) wskazuje, że Centrum Handlowe zbudowano w sposób niezgodny z projektem budowlanym i decyzjami budowlanymi. Uzasadniając skargę kasacyjną strona wywiodła, że Sąd wojewódzki nie odniósł się do zarzutu, iż obiekt budowlany w D., w którym prowadzony jest handel, nie jest targowiskiem pod dachem; takiego przeznaczenia tego obiektu nie wykazały organy z uwagi na brak postępowania dowodowego z treści decyzji o przeznaczeniu obiektu budowlanego o nazwie Centrum Handlowe M. w D. Sąd nie odniósł się ponadto do zarzutu, że wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 16 p.o.l. organy nie przeprowadziły dowodu z dokumentów na okoliczność, czy istniały decyzje wymiarowe w podatku od nieruchomości dotyczące skarżącej albo innych podmiotów wskazywanych w zaskarżonej decyzji jako współwłaściciele gruntu, na którym znajduje się Centrum Handlowe, jak też do zarzutu, że skoro decyzję o pozwoleniu na użytkowanie całej budowli wydano na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, to już sama nazwa tego rozporządzenia powinna wykluczać jakikolwiek dywagacje pojęciowe z tym związane. Sąd nie odniósł się także do zarzutu, że spółka została wadliwie uznana za płatnika opłaty targowej w oparciu o art. 15 ust. 1 p.o.l., ponieważ nie prowadzi ona swojej działalności na targowisku, lecz w obiekcie budowlanym definiowanym w Prawie budowlanym jako "każdy obiekt budowlany stanowiący całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, niebędący budynkiem, ani obiektem małej architektury", co stanowiło o podniesieniu w skardze zarzutów naruszenia art. 15 ust. 1 i ust. 2a w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2, art. 2 ust. 1 pkt 3 p.o.l. oraz art. 3 pkt 1, pkt 3, pkt 5 ustawy Prawo budowlane. Dodatkowo podniesiono, że po wydaniu zaskarżonego wyroku przez Sąd wojewódzki, Trybunał Konstytucyjny uznał art. 15 ust. 2a p.o.l. za sprzeczny z Konstytucją. Konkludując wskazano, że ani organy administracyjne, ani Sąd wojewódzki nie stwierdziły, że Centrum Handlowe jest targowiskiem. Skoro więc nim nie jest, to skarżąca nie powinna być stroną postępowania podatkowego w przedmiocie opłaty targowej, co podnosi w kontekście przesłanki nieważności postępowania w sprawie, określonej w art. 183 § 2 pkt 2 Ppsa. 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W pierwszym rzędzie należy z urzędu stwierdzić, że w sprawie nie występuje żadna z przesłanek nieważności postępowania określonych w art. 183 § 2 Ppsa, w szczególności zaś nie zachodzą okoliczności wskazane w pkt 2 w/w przepisu, na co powołuje się spółka. Strona skarżąca jest osobą prawną, spółką z o.o. (zob. art. 12 Kodeksu spółek handlowych), która wszelkich czynności w postępowaniu dokonywała przez osobę uprawnioną do działania w jej imieniu, bądź też przez prawidłowo umocowanego pełnomocnika (zob. k. 3-5, 23-25, 28, 42 akt WSA). Nie do przyjęcia jest zatem teza, że strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, o której mowa w art. 25 § 1 w zw. z art. 26 § 1 Ppsa, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo że pełnomocnik strony nie był należycie umocowany. Stwierdzenie tego typu okoliczności wyklucza treść akt sprawy, zwłaszcza zaś odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS oraz udzielonego pełnomocnictwa. Nie mieści się natomiast, wbrew przekonaniu skarżącej, w przesłance z art. 183 § 2 pkt 2 Ppsa ewentualne skierowanie decyzji administracyjnej do osoby niebędącej stroną w sprawie, już tylko z tego powodu, że przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego odnoszą się do wyroku sądu pierwszej instancji, nie zaś do decyzji podatkowej. Sytuacja wyżej opisana stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji wymienioną w art. 247 § 1 pkt 5 Op, której to kwestii skarżąca nie podnosi w ramach podstaw kasacyjnych, wiążących Sąd odwoławczy stosownie do art. 183 § 1 Ppsa (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2004 r. sygn. akt FSK 13/04, ONSAiWSA 2004/1/15). Przechodząc kolejno do rozpoznania zarzutów procesowych, na wstępie należy wskazać na brak podstaw do stwierdzenia naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 33 § 1 Ppsa. Zgodnie z tym przepisem, osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Niezrozumiałe jest, z jakich względów współwłaściciele Centrum Handlowego mają w ocenie spółki interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy nie dotyczącej ich w żadnym stopniu (tj. opłaty targowej wymierzonej innemu podmiotowi). Strona skarżąca nie wyjaśnia tego związku. Nie ułatwia przy tym odczytania wskazanego zarzutu jego hipotetyczna konstrukcja ("o ile byli oni adresatami decyzji wymiarowych podatku od nieruchomości") oraz nawiązanie w nim do ustaleń faktycznych sprawy (tj. do opinii biegłego odnośnie do spełniania przez Centrum Handlowe wymogów Prawa budowlanego). Ten chaotycznie sformułowany zarzut należy zatem opatrzyć takim tylko komentarzem, że interes prawny w niniejszej sprawie miała wyłącznie spółka, jako adresat zaskarżonej decyzji. Niezasadny jest także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 Ppsa. Zgodnie z uchwałą NSA z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09 (ONSAiWSA 2010/3/39), przepis ten może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 Ppsa), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Taka sytuacja nie miała w sprawie miejsca, bowiem Sąd precyzyjnie i wyczerpująco wskazał stan faktyczny będący podstawą rozstrzygnięcia. W szczególności przyjęto, analizując ocenę organów odnośnie do zgromadzonych dowodów (zwłaszcza opinii biegłych), że prawidłowe jest ustalenie, iż skarżąca nie prowadziła działalności handlowej w budynku lub jego części niebędącej zarazem targowiskiem (s. 6-10 uzasadnienia wyroku). Centrum Handlowe stanowi więc targowisko (s. 5 uzasadnienia). W uchwale wyjaśniono natomiast, że gdy uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia wskazuje jaki stan faktyczny sprawy został przez sąd przyjęty i dlaczego, to wówczas art. 141 § 4 Ppsa nie może stanowić wystarczającej podstawy kasacyjnej; konieczne jest odniesienie się do treści np. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania administracyjnego, aby było możliwe skuteczne zakwestionowanie stanowiska sądu pierwszej instancji, który formalnie z nałożonego na niego obowiązku się wywiązał, ale w ocenie strony przyjęte ustalenia są merytorycznie błędne. W związku z powyższym bez dalszego komentarza należy pozostawić próby podważenia – tylko w ramach omawianego zarzutu (naruszenia art. 141 § 4 Ppsa) – stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego orzeczenia w zakresie uznania, że skarżąca prowadziła handel na targowisku (s. 3 skargi kasacyjnej). Sąd wyraził bowiem ocenę, co do zgodności powyższego ustalenia z przepisami Ordynacji podatkowej o postępowaniu dowodowym (zob. s. 9-10 uzasadnienia wyroku). Brak jest natomiast zarzutów ich naruszenia. Z kolei twierdzeniu spółki o nieodniesieniu się przez Sąd wojewódzki, zgodnie z wymogami art. 141 § 4 Ppsa, do podnoszonego przez stronę zagadnienia podmiotów podatku od nieruchomości (Centrum Handlowego) przeczy treść uzasadnienia kwestionowanego wyroku. Sąd wyjaśnił bowiem – nawiązując do treści art. 16 p.o.l. – że kwestia ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, tym bardziej że podmiotem takim nie jest spółka (s. 10-11 uzasadnienia). Przy tym ponownie podkreślić należy, że merytoryczna poprawność tej oceny nie może być przedmiotem rozważań Sądu kasacyjnego w kontekście zarzutu naruszenia art. 141 § 4 Ppsa. Mając powyższe na względzie za chybiony należało też uznać zarzut naruszenia art. 233 § 1 pkt 1 Op. Przepis ten określa kompetencję procesową organu odwoławczego stanowiąc, że organ ten "wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji". Z treści skargi kasacyjnej wynika, że zdaniem spółki Sąd wojewódzki błędnie uznał, iż organ odwoławczy miał podstawy do zastosowania tego przepisu, mimo że skarżąca nie powinna być stroną postępowania podatkowego. Jak zauważono, spółka nie podważyła skutecznie ustalenia przyjętego za podstawę faktyczną zaskarżonego wyroku, że prowadziła sprzedaż na targowisku, toteż nie może twierdzić, że nie powinna być stroną postępowania w przedmiocie opłaty targowej. Brak skutecznych zarzutów naruszenia przepisów postępowania powoduje, że zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa dla Sądu kasacyjnego wiążące są ustalenia faktyczne przyjęte przez Sąd wojewódzki (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2004 r., sygn. akt FSK 181/04, ONSAiWSA 2004, nr 2, poz. 36). Z tego też powodu nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 16 p.o.l. Zgodnie z tym przepisem, zwalnia się od opłaty targowej osoby i jednostki wymienione w art. 15 ust. 1, które są podatnikami podatku od nieruchomości w związku z przedmiotami opodatkowania położonymi na targowiskach. Skarżąca nie podważyła ustalenia uwzględnionego przez Sąd pierwszej instancji (s. 10 uzasadnienia), że nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości w związku z zajmowanym boksem handlowym, toteż nie sposób uznać, aby zgodnie z jej twierdzeniem znajdowało do niej zastosowanie w/w zwolnienie podatkowe. Osobnego rozważenia wymaga zarzut naruszenia art. 15 ust. 2a p.o.l. Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r., K 7/08 (OTK-A 2009/11/166) przepis ten został uznany za niezgodny z art. 2 w zw. z art. 217 Konstytucji, tracąc moc obowiązującą z dniem 19 czerwca 2011 r. Okoliczność tę Sąd kasacyjny byłby zobowiązany uwzględnić, nawet gdyby strona nie wskazała na nią w środku odwoławczym, co jednak nie miało miejsca (zob. uchwałę NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., I OPS 9/09, ONSAiWSA 2010/2/16). Oznacza natomiast powyższe, że przepis ten nie może stanowić w niniejszej sprawie podstawy prawnej oceny stanu faktycznego, bowiem derogacja trybunalska przełamuje zasadę tempus regit actum (szerzej zob. R. Hauser, J. Trzciński, Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 2008, s. 45 i n.). Niewątpliwie zaś Sąd wojewódzki oparł swoje rozstrzygnięcie m.in. na treści w/w przepisu. Niemniej jednak okoliczność ta pozostaje, zdaniem Sądu odwoławczego, bez wpływu na wynik sprawy, skoro skarżąca nie podważyła ustalenia, że prowadzona sprzedaż miała miejsce na targowisku, a zarazem spółka nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości w związku z zajmowanym boksem handlowym. W kontekście takiej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia wystarczająca jest bowiem rekonstrukcja normy obligującej spółkę do uiszczenia opłaty targowej z tytułu sprzedaży dokonywanej na terenie Centrum Handlowego, na którą pozwalają art. 15 ust. 1-2 w zw. z art. 16 p.o.l. Stosownie do art. 15 ust. 1 p.o.l., opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach. W świetle zaś ust. 2 targowiskami, o których mowa w ust. 1, są wszelkie miejsca, w których jest prowadzony handel, z zastrzeżeniem ust. 2a (nieistotnym z uwagi na wspomniany wyrok Trybunału Konstytucyjnego). Zestawienie tych przepisów z cytowanym wyżej art. 16 p.o.l. pozwala wywieść wniosek, że opłatą targową objęty jest każdy, kto prowadzi handel na targowisku i jednocześnie nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości w związku z przedmiotami opodatkowania położonymi na targowisku (w miejscu handlu). Okoliczności te, jak wskazano, nie budzą w sprawie wątpliwości. Należy także zauważyć, że art. 15 ust. 2a p.o.l. nie został wymieniony w podstawie prawnej decyzji zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji (zob. k. 45 akt adm.). Zarzut naruszenia przepisów Prawa budowlanego nie został uwzględniony z uwagi na brak niezbędnej precyzji. Do prawidłowego sformułowania podstawy kasacyjnej konieczne jest wskazanie konkretnego przepisu (lub przepisów) aktu normatywnego, który został naruszony przez sąd pierwszej instancji (por. post. NSA z dnia 8 marca 2004 r., FSK 41/04, ONSAiWSA 2004/1/9). W przeciwnym razie Sąd drugiej instancji nie może rozpoznać podstawy zaskarżenia, nie może się jej bowiem domyślać, ani formułować za stronę, a to z uwagi na treść art. 183 § 1 Ppsa (związanie granicami skargi kasacyjnej). Z tych względów orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 Ppsa, ponieważ zaskarżony wyrok odpowiada prawu, mimo częściowo błędnego uzasadnienia (w zakresie, w jakim normatywną podstawę oceny przyjętego stanu faktycznego stanowił art. 15 ust. 2a p.o.l.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło