II SA/Ol 602/11

WyrokWSA w Olsztynie2011-09-20

Skład orzekający: Marzenna Glabas, Tadeusz Lipiński, Beata Jezielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiot niebędący stroną postępowania administracyjnego może skutecznie żądać wszczęcia postępowania z urzędu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej zezwolenie na wykonywanie regularnych przewozów osób?
Ratio decidendi
Podmiot, który nie jest stroną postępowania administracyjnego, może mieć interes prawny do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli interes ten wynika z przepisów prawa materialnego i dotyczy jego praw lub obowiązków. W przypadku braku ustalenia przez organ i sąd indywidualnych okoliczności faktycznych i prawnych dotyczących interesu prawnego wnioskodawcy, odmowa wszczęcia postępowania z urzędu jest przedwczesna. Organ powinien najpierw wyjaśnić, czy wnioskodawca posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, uwzględniając przepisy ustawy o transporcie drogowym i okoliczności faktyczne sprawy.
Stan faktyczny
Marszałek Województwa zmienił zezwolenie na wykonywanie regularnych przewozów osób na linii komunikacyjnej B. – O. - B. P. R. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, zarzucając rażące naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że P. R. nie ma interesu prawnego, gdyż nie był stroną postępowania o wydanie zezwolenia. P. R. zaskarżył tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który oddalił skargę. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność indywidualnej oceny interesu prawnego wnioskodawcy.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego; zasądził od Kolegium na rzecz skarżącego kwotę 740 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 września 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2011 roku sprawy ze skargi P. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zmiany zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób 1/ uchyla zaskarżoną decyzję; 2/ zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego P. R. kwotę 740 złotych (słownie: siedemset czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia 29 kwietnia 2009r. Marszałek Województwa zmienił na wniosek T. W. wydane mu zezwolenie nr "[...]" z dnia 15 października 2008r. na wykonywanie regularnych przewozów osób na linii komunikacyjnej B. – O. - B. Wnioskiem z dnia 16 czerwca 2009r. P. R. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji, podnosząc, iż została wydana z rażącym naruszeniem przepisów ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, bowiem organ nie dokonał, przed jej podjęciem, analizy sytuacji rynkowej w zakresie regularnego przewozu osób. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 14 lipca 2009r. odmówiło wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 29 kwietnia 2009r. w sprawie zmiany zezwolenia nr "[...]" z dnia 15 października 2008r. na wykonywanie regularnych przewozów osób na linii komunikacyjnej B. – O. - B. W uzasadnieniu wskazano, że P. R. nie jest podmiotem uprawnionym do skutecznego zainicjowania postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności powyższego zezwolenia wydanego innemu przewoźnikowi. W myśl art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego nie legitymuje się on własnym interesem prawnym do złożenia wniosku, gdyż nie był podmiotem występującym o wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów. P. R. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zarzucił decyzji Kolegium naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów ustawy o transporcie drogowym polegające na błędnym uznaniu, iż okoliczności sprawy nie uzasadniają wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z urzędu. Zarzucił, że Kolegium nie zajęło stanowiska odnośnie uchybienia wskazanego we wniosku oraz nie wskazało przyczyn, z powodu których odmówiło wszczęcia postępowania z urzędu. P. R. podniósł również, iż interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa może wypływać nie tylko z konkretnego przepisu powołanego jako podstawa materialnoprawna rozstrzygnięcia, ale i z przepisów regulujących prawa i obowiązki osób, których to prawa i obowiązki zderzają się z prawami i obowiązkami podmiotów, których uprawnienia wynikają z zastosowanego w sprawie przepisu prawa materialnego. Decyzją z dnia 25 sierpnia 2009r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy własną decyzję z dnia 14 lipca 2009r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że przed ustaleniem czy decyzja zawiera wady kwalifikujące ją do stwierdzenia nieważności konieczne jest przeprowadzenie fazy wstępnej postępowania, które ma za zadanie ustalić, czy postępowanie zainicjowane wnioskiem jest w ogóle dopuszczalne. Polega to na zbadaniu, czy w sprawie nie wystąpiła niedopuszczalność przedmiotowa i podmiotowa, do której należy m.in. brak legitymacji po stronie wnioskodawcy. Wskazano, iż zgodnie z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Nadto, interes prawny musi być zawsze jednostkowy, realny, konkretny i sprawdzalny. Podstawą interesu prawnego dla określonego podmiotu może być tylko konkretny przepis prawa materialnego, który w ten sposób stwarza mu legitymację procesową. Z przepisu tego powinno wynikać, że dana osoba (fizyczna, prawna lub inna jednostka organizacyjna) może być obarczona powinnością określonego zachowania wyznaczonego zakazem lub nakazem, oczywiście dopiero po skonkretyzowaniu ich w decyzji administracyjnej przez organ administracji publicznej, działający w granicach jego właściwości i kompetencji. Podniesiono, że przedmiotowa decyzja w sprawie zmiany zezwolenia w żaden sposób nie wpływa ani na prawa, jak i obowiązki P. R. Na jej mocy nie nałożono na wymienionego nowych obowiązków, jak również nie przyznano mu żadnych uprawnień. Fakt, iż P. R. jest zainteresowany rozkładem jazdy swego konkurenta w branży przewoźników należy rozpatrywać jedynie w znaczeniu interesu faktycznego, który nie uzasadnia uznania go za stronę, bowiem nie jest to interes prawny. Zatem, skoro wniosek o stwierdzenie nieważności złożył podmiot nie będący stroną, to merytoryczna ocena takiego wniosku jest niedopuszczalna. Dlatego też Kolegium nie mogło ustosunkować się do argumentów dotyczących wadliwości decyzji. Powyższą decyzję P. R. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, żądając jej uchylenia. Decyzji Kolegium zarzucił naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o transporcie drogowym poprzez błędne uznanie, że w okolicznościach sprawy nie ma przymiotu strony, co spowodowało niedopuszczalność merytorycznej oceny złożonego przez niego wniosku o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 29 kwietnia 2009r. Stwierdził, iż skoro zgodnie z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, oznacza to, że w postępowaniu wszczętym na żądanie strony mogą uczestniczyć osoby, które nie żądały jego wszczęcia natomiast dysponują interesem prawnym w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazał, że postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego lub obowiązku określonego podmiotu w tym znaczeniu, że w jego wyniku wydaje się decyzję rozstrzygającą o prawach i obowiązkach podmiotu, lub też rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach jednego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki innego podmiotu. Podkreślił, że interes prawny ma charakter indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, zaś jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Dlatego też ze względu na okoliczności, w których się znalazł, należy do kręgu osób, których dotyczą przepisy stanowiące podstawę decyzji z dnia 29 kwietnia 2009r. objętej wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności. Podniósł, że jego interes prawny należy badać w kontekście przepisów ustawy o transporcie drogowym regulujących kwestie wydania nowego lub zmiany istniejącego zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych osób. Skoro bowiem na podstawie art. 22a ust. 3 tejże ustawy podjęcie decyzji w sprawie wydania nowego lub zmiany istniejącego zezwolenia na linie komunikacyjne o długości do 100 km, w szczególności w zakresie zwiększenia pojemności pojazdów, częstotliwości ich kursowania, zmiany godzin odjazdów z poszczególnych przystanków powinno być poprzedzone analizą sytuacji rynkowej w zakresie regularnego przewozu osób, to wydanie zezwolenia lub zmiana zezwolenia udzielonego innemu podmiotowi odnosi się również do jego interesu prawnego i ma wpływ na zakres przyznanych mu i wykonywanych przez niego uprawnień. Konkludował, iż skoro o istnieniu interesu prawnego decydują przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści to legitymuje się - w okolicznościach sprawy - przymiotem strony bowiem zakwestionowana decyzja z dnia 29 kwietnia 2009r. dotyczy także jego uprawnień. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zakwestionowanej decyzji. Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2009r. (Sygn. akt II SA/Ol 944/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę P. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 sierpnia 2009r. w przedmiocie zmiany -na wniosek T. W. - wydanego mu zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób na linii komunikacyjnej B. – O. – B. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż zgodnie z art. 157 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przy czym stosownie do art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jednocześnie przyjmuje się, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji stroną jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz także każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji. Jednakże podmiot żądający stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji musi posiadać interes prawny w postępowaniu administracyjnym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Interes prawny oznacza zaś istnienie powszechnie obowiązującego przepisu prawa materialnego, który formułuje publiczne prawa (obowiązki) podmiotowe jednostki, które można realizować w drodze postępowania administracyjnego. Tylko zatem przepis prawa materialnego, stanowiąc podstawę interesu prawnego, stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową w postępowaniu administracyjnym. O tym, czy podmiot ten ma interes prawny nie może natomiast decydować jedynie sama wola tego podmiotu z różnych przyczyn zainteresowanego prowadzeniem tegoż postępowania. Interes prawny nie jest bowiem tożsamy z interesem faktycznym, który oznacza, iż określony podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz to "zainteresowanie" nie znajduje oparcia w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, które stanowiłyby podstawę żądania stosownych czynności organu administracji. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał, iż skarżący nie posiada interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z uwagi na brak normy publicznoprawnej, z której wynikałyby bezpośrednio dla skarżącego określone prawa lub obowiązki. Wskazano, iż postępowanie o zmianę wydanego zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w transporcie drogowym mogło być wszczęte jedynie na wniosek jego posiadacza, co wynika wprost z art. 24 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, który stwierdza, iż zezwolenie na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym zmienia się na wniosek jego posiadacza. Skarżący nie jest zatem stroną ani postępowania o zmianę zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym, ani postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej na wniosek strony – T. W. Powołane przez skarżącego przepisy ustawy o transporcie drogowym nie zawierają normy prawnej wskazującej na jego interes prawny. Przepis ustawy o transporcie drogowym stanowiący podstawę decyzji z dnia 29 kwietnia 2009r. dotyczy skarżącego, ale jedynie w sensie jego interesu faktycznego (obaj przewoźnicy są konkurentami w branży transportowej) nie zaś interesu prawnego. Zaznaczono, iż decyzja w sprawie zmiany zezwolenia wydanego T. W. w żaden sposób nie wpływa na prawa i obowiązki P. R., bowiem zarówno jednemu, jak i drugiemu przewoźnikowi wydane zostały określone zezwolenia na wykonywanie przewozów, gdzie wskazano dokładnie warunki ich wykonywania, przebieg trasy, przystanki oraz godziny przyjazdów i odjazdów. Decyzja z dnia 29 kwietnia 2009r. dotyczy wyłącznie zmiany zezwolenia udzielonego T. W. Na jej mocy nie nałożono na skarżącego nowych obowiązków, jak również nie przyznano mu żadnych uprawnień. Dlatego też w ocenie Sądu nie sposób zgodzić się z zarzutem skargi, iż decyzja w sprawie zmiany przedmiotowego zezwolenia wpływa na prawa i obowiązki skarżącego, czy też, że w niniejszej sprawie ma miejsce zderzenie praw i obowiązków T. W. z prawami i obowiązkami P. R. Zainteresowanie skarżącego rozkładem jazdy swojego konkurenta w branży przewoźników należy rozpatrywać jedynie w znaczeniu interesu faktycznego. Nie jest to natomiast interes prawny, a tylko taki uzasadniałby uznanie go za stronę postępowania. Zatem wniosek skarżącego nie mógł spowodować wszczęcia postępowania, zachodziła bowiem podmiotowa przeszkoda merytorycznego załatwienia wniosku. W ocenie Sądu Kolegium prawidłowo uznało, iż skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 29 kwietnia 2009r. i odmówiło wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie. Sąd podkreślił, że brak interesu prawnego podmiotu składającego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji powoduje niedopuszczalność rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w tym przedmiocie. Przy czym w sytuacji, gdy już z żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wynika w sposób oczywisty, że podmiot wnoszący żądanie nie ma interesu prawnego, winna nastąpić odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 157 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł P. R., reprezentowany przez radcę prawnego K. S., żądając uchylenia w całości wyroku z dnia 1 grudnia 2009 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego i procesowego tj. przepisów ustawy o transporcie drogowym poprzez błędne uznanie, że skarżący nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, co spowodowało niedopuszczalność merytorycznej oceny złożonego wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Marszałka Województwa z dnia 29 kwietnia 2009 r. oraz stwierdzenie braku podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji z dnia 29 kwietnia 2009r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazano, że decyzja z dnia 29 kwietnia 2009r. w przedmiocie zmiany zezwolenia obarczona jest wadą prawną, skutkującą koniecznością stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 §1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, została wydana z rażącym naruszeniem prawa, na co skarżący wskazywał we wniosku o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. W odniesieniu do motywów zaskarżonego wyroku, powołując się na treść art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz stanowisko prezentowane w doktrynie i orzecznictwie w skardze kasacyjnej wskazano, że w postępowaniu wszczętym na żądanie strony mogą uczestniczyć osoby, które nie żądały jego wszczęcia, natomiast dysponują interesem prawnym. W rozpatrywanej sprawie interes prawny strony ma charakter indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Ponadto interes prawny skarżącego rzeczywiście istniał w dacie stosowania przez organ norm prawa administracyjnego. W skardze kasacyjnej powołano się również na pogląd, zgodnie z którym organ, czyniąc ustalenia faktyczne i rozstrzygając sprawę w oparciu o konkretny przepis prawa, powinien mieć na uwadze system przepisów ustawy, na podstawie której rozstrzyga sprawę. Interes prawny w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego lub obowiązek może wypływać nie tylko z konkretnego przepisu powołanego jako podstawa materialnoprawna rozstrzygnięcia, ale i z przepisów regulujących prawa i obowiązki osób, których uprawnienia wynikają z zastosowanego w sprawie przepisu prawa materialnego. Zdaniem strony interes prawny skarżącego zaznacza się i wyraża w ochronie udzielonej skarżącemu przez normy prawne wynikające z art. 18 ust. 1 pkt 1 f, art. 24 ust. 2 pkt 1, art. 22a ust. 1 pkt 2 oraz art. 22a ust. 3 i ust. 5 ustawy o transporcie drogowym, który nakazuje, by podjęcie decyzji w sprawie wydania nowego lub zmiany istniejącego zezwolenia na linie komunikacyjne o długości do 100km, w szczególności w zakresie zwiększenia pojemności pojazdów, częstotliwości ich kursowania, zmiany godzin odjazdów z poszczególnych przystanków było poprzedzone analizą sytuacji rynkowej w zakresie regularnego przewozu osób, z uwzględnieniem m.in.: istniejącej komunikacji, w tym rodzaju pojazdów, godziny ich odjazdów lub częstotliwości kursów oraz ich dostosowania do potrzeb społecznych; dotychczasowego wywiązywania się przewoźników posiadających zezwolenia z realizacji przewozów i stosowanych taryf; przewidywanych zmian w natężeniu przewozu podróżnych. Wyrokiem z dnia 25 maja 2011r. (Sygn. akt II GSK 585/10) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia NSA podkreślił, iż postępowanie o stwierdzenie nieważności inicjowane, stosownie do art. 157 §2 kpa wnioskiem strony jest postępowaniem dwuetapowym, w którym w pierwszej fazie dokonuje się oceny co do kwestii formalnych warunkujących wszczęcie postępowania, a dopiero na kolejnym etapie bada się, czy zaistniały przesłanki określone w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Fakt uznania przez organ, że strona nie jest legitymowana do żądania wszczęcia postępowania, powodował - w stanie prawnym obowiązującym do dnia 11 kwietnia 2011 r. - wydanie decyzji o odmowie wszczęcia tego postępowania bez możliwości badania, czy przyczyny nieważności rzeczywiście wystąpiły. Na tym etapie sprawy jej istota sprowadza się zatem do kwestii legitymacji procesowej wnioskodawcy. O tym natomiast, kto w postępowaniu administracyjnym jest stroną rozstrzyga na gruncie rozpoznawanej sprawy norma ogólna zawarta w art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. NSA podkreślił, iż w przypadku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zasadą jest, że stroną, a zarazem podmiotem, który może żądać jego wszczęcia jest - co do zasady - osoba, która była uznana za taką stronę w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji w postępowaniu zwykłym. Może jednak zdarzyć się, że podmiot, który nie był uznany za stronę w postępowaniu zwykłym, będzie miał taki status w postępowaniu nadzwyczajnym. Jak zaznaczył NSA kwestię tę należy badać zawsze indywidualnie, odpowiadając na pytanie, jakiego interesu - prawnego czy faktycznego mogą dotyczyć skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji. Należy zatem w tym zakresie dokonać niezbędnych ustaleń oraz - uwzględniając okoliczności oraz stan prawny konkretnej sprawy - rozważyć komu w tej sprawie przyznać status strony niezależnie od ustaleń przyjętych w postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym. Niezbędne jest bowiem wyjaśnienie kwestii interesu prawnego wnioskodawcy w sposób nie budzący wątpliwości z uwzględnieniem okoliczności rozpatrywanej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy mieć wzgląd na to, iż niniejsza sprawa była przedmiotem oceny dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 maja 2011 r., mocą którego został uchylony w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 1 grudnia 2009r., a sprawę przekazano temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 wskazanej ustawy, należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ciążący na sądzie rozpoznającym ponownie daną sprawę, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 maja 2011 r. wskazał, iż Sąd pierwszej instancji rozpatrzył sprawę, nie odnosząc się bezpośrednio do indywidualnych okoliczności kształtujących sytuację prawną skarżącego, co doprowadziło do przyjęcia, że wnioskodawca dysponował wyłącznie interesem faktycznym, a w związku z tym nie jest legitymowany do skutecznego domagania się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zmiany zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób. Wskazano przy tym, iż skarżący wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji o zmianie zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów wydanego na rzecz T. W. powołał się na swój interes prawny wynikający m.in. z art. 22a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), zgodnie z którym organy mogą odmówić udzielenia lub zmiany zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym, w przypadku, gdy zostanie wykazane, że projektowana linia regularna stanowić będzie zagrożenie dla już istniejących linii regularnych, z wyjątkiem sytuacji, kiedy linie te są obsługiwane tylko przez jednego przewoźnika lub przez jedną grupę przewoźników. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis ten stanowi podstawę do wywiedzenia interesu prawnego podmiotów, które znalazły się w określonej w nim sytuacji. W związku z tym przy ocenie legitymacji wnioskodawcy w niniejszej sprawie należało - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - odnieść się m.in. do tego czy wnioskodawca prowadzi na określonej linii regularny przewóz osób na podstawie ważnego zezwolenia, jaka jest częstotliwość świadczonego przez niego przewozu i czy godziny odjazdów z poszczególnych przystanków są zbliżone z tymi, które ustalono w wyniku zmiany zezwolenia udzielonego T. W. Podnieść jednak należy, iż ani w toku postępowania administracyjnego, ani też w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie ustalał wyżej wskazanych okoliczności, ani też nie dokonywał ich oceny pod kątem interesu prawnego skarżącego. W tej sytuacji dokonywanie oceny nakazanej przez Naczelny Sąd Administracyjny przez tut. Sąd byłoby przedwczesne. Zatem w pierwszej kolejności Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno uzupełnić postępowanie wyjaśniające we wskazanym zakresie, a następnie zbadać kwestię istnienie, bądź braku interesu prawnego po stronie skarżącego, mając na względzie wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło