II OSK 2412/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. P. i M. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 811/11 o odrzuceniu skargi A. P. i M. P. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lipca 2011 r., Nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 20 września 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę A. P. i M. P. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lipca 2011 r., Nr [...] w przedmiocie wymeldowania. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarga A. P. i M. P., którzy są reprezentowani przez adwokata Ł. M., złożona została przez pełnomocnika substytucyjnego - adwokata A. B. wraz z pełnomocnictwem substytucyjnym. Z uwagi na fakt, iż w niniejszej sprawie nie przedłożono odpisu skargi oraz pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżących przez adwokata Ł. M., Sąd pismem z dnia 23 sierpnia 2011 r. (doręczonym w dniu 25.08.2011 r.), pod rygorem odrzucenia skargi wezwał pełnomocnika skarżących do usunięcia w/w braków formalnych skargi w terminie 7 dni. Pełnomocnik skarżących adwokat Ł. M. odpis skargi wraz z odpisem pełnomocnictwa, dowodem uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i dowodem uiszczenia opłaty sądowej w dniu 1 września 2011 r. (k. 41 akt) wysłał na adres Wojewody Wielkopolskiego Delegatura w Lesznie. Wojewoda Wielkopolski pismem z dnia 6 września 2011 r. (wysłanym w dniu 7 września 2011 r. - k. 42 akt) przekazał w/w dokumenty do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący uzupełnił brak formalny skargi w dniu 7 września 2011 r., a zatem po upływie siedmiodniowego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, który upłynął w dniu 1 września 2011 r. Stosownie do przepisu art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a.", skarga, której nie uzupełniono w terminie braków formalnych, podlega odrzuceniu. W skardze kasacyjnej na powyższe postanowienie reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika A. P. i M. P. zarzucili naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 174 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 46 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., - art. 174 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 47 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., - art. 174 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 219 P.p.s.a. w zw. z art. 56 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 46 P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., poprzez ich błędne zastosowanie i odrzucenie skargi, w sytuacji, gdy w wyniku podjętych czynności uzupełnione zostały wszelkie braki formalne skargi z zachowaniem zakreślonego terminu. Powołując się na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W motywach skargi kasacyjnej podniesiono, że pismo pełnomocnika skarżących, w którym załączono brakujące dokumenty, zostało skierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, ale omyłkowo wskazany został adres Oddziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu Delegatura w Lesznie. W związku z tym dokumenty zostały przesłane przez Wojewodę Wielkopolskiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, co WSA uznał za uchybienie terminu. Wskazano również, iż pełnomocnictwo z dnia [...] maja 2011 r. do reprezentacji skarżących w niniejsze sprawie, zostało złożone do akt organu prowadzącego postępowanie administracyjne pismem z dnia 1 czerwca 2011 r. Z treści pełnomocnictwa wprost wynika, iż obejmuje ono swoim zakresem reprezentację skarżących przed organami administracji publicznej i samorządowej I i II instancji, a także przed sądami administracyjnymi oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym, w związku z czym WSA miał do niego dostęp już w chwili pierwotnego wniesienia skargi. W ocenie skarżących kasacyjnie pełnomocnik nie był zobowiązany do ponownego załączania tego samego pełnomocnictwa, skoro znajdowało się ono w aktach postępowania administracyjnego, które miało być przedmiotem kontroli sądowej. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślono, iż z punktu widzenia celu przepisu (art. 37 § 1 P.p.s.a.) nie jest istotne, czy pełnomocnictwo zostało złożone przed organem administracyjnym, czy przed sądem. Ważna jest jego treść o to, czy sąd ma do tego dokumentu dostęp. Stwierdzono nadto, że niewykonanie wezwanie w zakresie nadesłania określonej liczby odpisów skargi nie oznacza samo przez się, że skarga podlega odrzuceniu z uwagi na uzupełnienie braków formalnych, bowiem Sąd pierwszej instancji władny jest wykonać dodatkowe kopie skargi we własnym zakresie. Podkreślono, iż na skutek wezwania do uzupełnienia braków formalnych pełnomocnik skarżących uzupełnił skargę i dokonał stosownych opłat w dniu 1 września 2011 r. , w związku z czym opłata została uiszczona w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Wobec tego do skargi znajduje zastosowanie art. 46 § 1 pkt 4 i § 3 P.p.s.a. Ustawodawca w ramach objętych tymi przepisami regulacji ustanawia dla stron wnoszących pisma w postępowaniu sądowoadministracyjnym wymogi podpisania skargi przez jeden z uprawnionych podmiotów, to jest stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, a jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa, także dołączenia pełnomocnictwa. Mając na względzie zakres regulacji omawianej ustawy procesowej obowiązek określony w art. 46 § 3 P.p.s.a. odnosić należy do konieczności przedłożenia pełnomocnictwa do zastępowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Odczytywane łącznie regulacje zawarte w art. 46 § 1 pkt 4 i § 3 P.p.s.a. mają na celu usunięcie wątpliwości, czy pismo zostało wniesione przez uprawnioną osobę. Na etapie wstępnego badania pisma procesowego brak pełnomocnictwa jest kwalifikowany jako brak formalny przy przyjęciu założenia, że udzielono pełnomocnictwa, a do pisma nie dołączono dokumentu potwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (por. H. Knysiak-Molczyk, Glosa do postanowienia NSA z dnia 23 czerwca 2005 r., sygn. akt II OZ 519/ 05, OSP 2006/5/63). W konsekwencji znajduje zastosowanie art. 49 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod odpowiednim rygorem. W przypadku skargi rodzaj rygoru ustawodawca określił w art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 174 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 46 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., należy uznać go za chybiony. Zgodnie z art. 37 § 1 P.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa. Jeżeli tego nie uczynił, pełnomocnictwo powinien dołączyć do pierwszego pisma przez siebie wnoszonego. Należy zwrócić uwagę, iż w przypadku postępowania sądowoadministracyjnego mamy do czynienia z nową sprawą i nowym postępowaniem, po zakończeniu którego akta administracyjne są zwracane stronom. Wbrew twierdzeniom skarżących kasacyjnie, zgodnie z praktyką orzeczniczą od obowiązku określonego w art. 46 § 3 P.p.s.a. nie zwalnia fakt, że pełnomocnictwo zostało złożone w postępowaniu administracyjnym. Nie można bowiem utożsamiać wskazanej w art. 37 § 1 P.p.s.a. pierwszej czynności procesowej z czynnością dokonaną przed organami administracji. Oba powyższe podpisy odnoszą się do postępowania przed sądami administracyjnymi i oba dotyczą akt sądowych konkretnej sprawy. Gdyby bowiem intencją ustawodawcy było zwolnienie pełnomocnika skarżących z przedkładania pełnomocnictwa w sytuacji, gdy znajduje się ono w aktach administracyjnych, to wówczas taka regulacja nie zostałaby niewątpliwie zawarta w ustawie Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Kolejny zarzut skargi kasacyjnej, związany niewykonaniem wezwania w zakresie nadesłania określonej liczby odpisów skargi, z uwagi na fakt, iż taki brak formalny nie uniemożliwiał nadania prawidłowego biegu złożonemu pismu, należy uznać za niezasadny. Stosownie do treści art. 47 § 1 P.p.s.a., do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Natomiast, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd, że brak odpisów dla pozostałych stron powoduje, że pismo nie może otrzymać prawidłowego biegu (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010 r., s. 136). Zatem z literalnego brzmienia powyższego przepisu wynika, że strona ma obowiązek dołączyć odpisy składanego pisma przeznaczone dla innych stron postępowania sądowego. Nie przewiduje on natomiast obowiązku dołączania odpisów pisma przeznaczonych jedynie do złożenia w aktach sądowych. Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 174 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 219 P.p.s.a. w zw. z art. 56 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 46 P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., bowiem Sąd pierwszej instancji w postanowieniu z dnia 20 września 2011 r. nie stwierdził braku uiszczenia opłaty sądowej od skargi w zakreślonym terminie. Należy ponadto wskazać, iż zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą niedochowanie przez fachowego pełnomocnika ciążącego na nim obowiązku należytego dbania o interesy swojego mocodawcy, powoduje, iż mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się swojego pełnomocnika. W niniejszej sprawie brak należytego działania pełnomocnika przejawia się w błędnym zaadresowaniu pisma z brakującymi załącznikami do Wielkopolskiego Urzędu w Poznaniu Delegatura w Lesznie zamiast do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Nie można się zgodzić ze stwierdzeniem strony skarżącej, jakoby braki formalne zostały uzupełnione z zachowaniem zakreślonego terminu. Pisma procesowe wnosi się bezpośrednio do sądu prowadzącego sprawę. Na mocy art. 83 § 3 P.p.s.a., równoznaczne z wniesieniem do sądu jest również oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub w polskim urzędzie konsularnym, jednak pod warunkiem, iż zostało ono prawidłowo zaadresowane. Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, iż pismo wniesione do niewłaściwego organu lub sądu uznaje się za wniesione do sądu właściwego dopiero z chwilą jego skierowania do tego sądu. W związku z powyższym należało uznać, iż skarżący uzupełnili brak formalny skargi w dniu 7 września 2011 r., a zatem po upływie siedmiodniowego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, który upłynął 1 września 2011 r. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.