VI SA/Wa 427/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Protokolant Agnieszka Bieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi B. B. i M. S. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej oddala skargę Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w [...] na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanym dalej kpa i art. 99 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271), dalej: Pf, po rozpatrzeniu wniosku B. B. i M. S. (dalej: skarżące) o zmianę zezwolenia nr [...] z dnia [...] września 2008 r. na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w D., dokonał zmiany wydanego zezwolenia na prowadzenie apteki w ten sposób, iż zmienił nazwisko jednej z przedsiębiorców prowadzących aptekę. Od powyższej decyzji odwołały się skarżące. Wskazały one, iż nie wnosiły o zmianę ww. zezwolenia na prowadzenie apteki, a jedynie o uaktualnienie danych, związanych ze [...], poprzez czynność materialno – techniczną, niepodlegającą opłacie o jakiej mowa w art. 105 ust. 2 Pf. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. znak [...] Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej: GIF) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 i art. 115 pkt 4 w związku z art. 99 ust. 2 i art. 102 pkt 1 Pf, po rozpatrzeniu odwołania skarżących utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] sierpnia 2009 r. GIF stwierdził, iż organ I instancji zgodnie z treścią wniosku skarżących z dnia [...] lipca 2010 r. o "uaktualnienie danych w zezwoleniu na prowadzenie apteki ogólnodostępnej", będących wynikiem zawarcia związku małżeńskiego przez jedną ze współwłaścicielek, słusznie potraktował powyższy wniosek jako wniosek o zmianę zezwolenia na prowadzenie apteki i decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. dokonał w decyzji z dnia [...] września 2008 r. - zezwoleniu na prowadzenie apteki (tekst jednolity) zmiany polegającej na zastąpieniu - w odniesieniu do M. B. - nazwiska "B." nazwiskiem "S.". GIF podniósł także, iż wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej jest decyzją administracyjną. "Uaktualnienie danych" zawartych w zezwoleniu powoduje konieczność skorygowania jego treści. W świetle przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, korekta treści decyzji administracyjnej - w tym również zezwolenia na prowadzenie apteki - może zostać dokonana przez uprawniony organ administracji publicznej w drodze: - decyzji administracyjnej, wydawanej na podstawie art. 155 kpa., - postanowienia wydanego na podstawie art. 113 § 1 kpa. Decyzja i postanowienie mogą dotyczyć każdego składnika zezwolenia, w tym również nazwiska osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą. Z brzmienia art. 113 § 1 kpa jednoznacznie wynika, że znajduje on zastosowanie tylko wtedy, gdy organ administracji publicznej w wydanej przez siebie decyzji popełnił błąd pisarski, rachunkowy lub inna oczywista omyłkę. Okoliczności zawiązane z wydaniem decyzji z dnia [...] września 2008 r. przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w przedmiocie zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki i jego tekstu jednolitego wskazują na brak podstaw do zastosowania art. 113 § 1 kpa. Wobec powyższego, w cenie organu II instancji, zezwolenie na prowadzenie apteki podlega korekcie w drodze decyzji administracyjnej wydawanej na podstawie art. 155 kpa. Wnioskodawczynie wnosiły o "uaktualnienie danych w zezwoleniu na prowadzenie apteki ogólnodostępnej". Decyzja wydana przez organ I instancji jest jedynym sposobem korekty treści zezwolenia w zakresie wskazanym przez strony. Odnosząc się do zarzutu odwołania, dotyczącego dokonania zmian w zezwoleniu poprzez "czynność materialno - techniczną" organ stwierdził, iż skarżące nie sprecyzowały, na czym miałaby taka czynność polegać, a możliwości dokonywania odręcznej korekty treści decyzji i postanowień wydawanych przez organy administracji publicznej przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują. Zdaniem organu, także wskazany przepis art. 107 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 Pf, nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Rejestry zezwoleń prowadzi wojewódzki inspektor farmaceutyczny. W przypadku zamiany zezwolenia organ ten wprowadza stosowną zmianę w rejestrze. Wprowadzenie zmiany w rejestrze nie odpowiada korekcie treści zezwolenia w drodze czynności materialno - technicznej polegającej na skreśleniu dotychczasowego nazwiska i wpisaniu w jego miejsce nazwiska nowego. Także przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi nie wymieniają czynności materialno – technicznej jako przedmiotu skargi wnoszonej do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Na powyższą decyzję skarżące wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając wydanej decyzji naruszenie art. 155 kpa i art. 99 ust. 2 Pf, przez bezpodstawne przyjęcie, że uaktualnienie danych w zezwoleniu na prowadzenie apteki przez ujawnienie w nim aktualnego nazwiska jednej ze współwłaścicielek, następuje w drodze decyzji zmieniającej oraz przez bezpodstawne przyjęcie, iż na zmianę tego zezwolenia w tym trybie skarżące wyraziły zgodę. Skarżące zarzuciły także naruszenie art. 7, 8, 104 i 107 § 3 kpa, przez niedostateczne rozważenie sprawy i wyjaśnienie podstawy prawnej zaskarżonej decyzji. Skarżące podniosły, iż uaktualnienie brzmienia nazwiska w zezwoleniu nie powoduje jakiejkolwiek zmiany warunków prowadzonej działalności gospodarczej ani nie dotyczy zmiany zezwolenia w zakresie wynikających z niego praw i obowiązków, w związku z czym, takie uaktualnienie danych nie wiąże się ze zmianą zezwolenia. W odpowiedzi GIF wniósł o nieuwzględnienie skargi i jej oddalenie, podnosząc, iż zezwolenie na prowadzenie apteki powinno być zawsze aktualne. Zmiana danych jednej ze współwłaścicielek winna była skutkować zmianą treści zezwolenia na prowadzenie apteki w tym zakresie. Każda zmiana danych objętych zezwoleniem – jak podniósł GIF - pociąga za sobą konieczność zmiany jego treści oraz wniesienia stosownej opłaty. Organ podniósł także, iż art. 155 kpa wymaga zgody strony na dokonanie przez organ administracji publicznej stosownej zmiany. Z uwagi na fakt, iż przepisy prawa nie przewidują uaktualniania treści zezwolenia na prowadzenie apteki w innym trybie niż jego zmiana, wniosek skarżących z dnia [...] lipca 2009 r., który nie został przez nie wycofany, organ I instancji słusznie potraktował – w ocenie GIF - jako zgodę na zmianę wydanego skarżącym zezwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Została ona wyrażona w art. 7 kpa. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, organ nie uchybił powyższej zasadzie. Nie naruszył także innych przepisów postępowania administracyjnego. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ odwoławczy - rozstrzygając sprawę - oparł się na materiale prawidłowo zebranym w toku postępowania, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone - zgodnie z art. 104 kpa - w zaskarżonej decyzji, organ II instancji uzasadnił w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 kpa. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego dotycząca zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji był art. 99 Pf, który w ust. 1 wskazuje, że apteka ogólnodostępna może być prowadzona tylko na podstawie uzyskanego zezwolenia na prowadzenie apteki, którego udziela, odmawia udzielenia, zmienia, cofa lub stwierdza jego wygaśnięcie wojewódzki inspektor farmaceutyczny (ust. 2). Zgodnie zaś z art. 102 pkt 1 Pf, zezwolenie na prowadzenie apteki powinno zawierać nazwę i siedzibę podmiotu, na rzecz którego zostało wydane zezwolenie, a w przypadku osoby fizycznej imię, nazwisko i adres. Zmiana treści zezwolenia na prowadzenie apteki może nastąpić w drodze decyzji zmieniającej zezwolenie, wydawanej na podstawie art. 155 kpa. Prawo farmaceutyczne nie zawiera samodzielnej podstawy do zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki w przypadku zmiany nazwiska przedsiębiorcy. Za wyłączną podstawę rozstrzygnięcia nie może być uznany przepis art. 99 ust. 2 Pf, albowiem jest to przepis kompetencyjny, który określa organ administracji publicznej właściwy do wydania m. in. do wydania zmiany zezwolenia. Skoro zmiana zezwolenia jest dokonywana także w drodze decyzji administracyjnej to oznacza, że podstawą do zmiany decyzji w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie apteki może być jedynie przepis art. 155 kpa. Przepis art. 155 kpa stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. "Zgodę strony" należy rozumieć, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 1996 r. (III SA 1214/05 Lex nr 27429), jako wniosek o zmianę decyzji. Sąd podziela stanowisko organu, że wniosek skarżących o "uaktualnienie danych zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej" był wnioskiem o zmianę decyzji. Tego wniosku skarżące nigdy nie cofnęły. W ocenie Sądu, skarżące występując z powyższym wnioskiem o korektę danych, de facto wystąpiły o zmianę udzielonego im zezwolenia, co nastąpiło decyzją organu I instancji wydaną na podstawie art. 155 kpa. Wobec braku cofnięcia pisemnego oświadczenia o zmianie danych objętych treścią zezwolenia, organ słusznie przyjął zgodę skarżących na jego zmianę, co wiązało się również zgodnie z art. 105 ust. 2 Pf, z koniecznością uiszczenia wymaganej opłaty. Przedmiotem postępowania określonego w art. 155 kpa, jest stwierdzenie istnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. Przepis ten wyraźnie stanowi, że zmianie lub uchyleniu podlega decyzja administracyjna, którą pojmować należy w sposób materialnoprawny. W granicach wyznaczonych przez prawo zmianie ulec może każdy z elementów decyzji administracyjnej, a nie jedynie zawarte w niej rozstrzygnięcie. Zgodnie z art. 102 Pf, zezwolenie na prowadzenie apteki musi zawierać, w przypadku osoby fizycznej m. in. imię i nazwisko. Skoro elementem zezwolenia na prowadzenie apteki jest imię i nazwisko osoby fizycznej, a zainteresowany podmiot (osoba fizyczna) jest zobowiązany zmianę tego rodzaju zgłosić organowi (art. 37 Pf), albowiem ulegają one ujawnieniu w Rejestrze, o którym mowa jest w art. 107 ust. 1 Pf, to ujawnienie tego rodzaju zmiany może być jedynie skutkiem zmiany decyzji. Zmiana nazwiska musi być uwzględniona w treści zezwolenia i nie jest to tylko techniczna zmiana danych osobowych. Zmianie ulega bowiem oznaczenie podmiotu jako adresata określonych praw wynikających z decyzji. Prawidłowe określenie adresata decyzji jako podmiotu praw z niej nabytych jest nieodłącznym elementem decyzji administracyjnej. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę wydania tej decyzji, jak również przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zauważyć także należy, że wnioskodawca ubiegający się o udzielenie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej obowiązany jest wykazać, że jest podmiotem uprawnionym do prowadzenia działalności gospodarczej zgodnie z odrębnymi przepisami. W zależności od formy prawnej do wniosku należy zatem załączyć wyciągi z odpowiednich rejestrów. Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą powinny załączyć do wniosku zaświadczenie z ewidencji działalności gospodarczej. Stosownie do art. 102 ust. 1 Pf, odpowiednie oznaczenie wnioskodawcy polega na podaniu oznaczenia przedsiębiorcy ubiegającego się o udzielenie zezwolenia (jego firmy i formy prawnej) oraz jego siedziby i adresu, a w przypadku osoby fizycznej - na podaniu imienia, nazwiska oraz adresu. Oznaczenie wnioskodawcy powinno być przy tym tożsame z oznaczeniem podmiotu, którego dotyczy zaświadczenie z ewidencji działalności gospodarczej czy odpis z rejestru przedsiębiorców, składane jako załącznik do wniosku. Zezwolenie określa przede wszystkim beneficjenta uprawnienia do prowadzenia działalności w formie apteki ogólnodostępnej, tj. podmiot, na rzecz którego zostało ono wydane. Zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej dotyczy Magdaleny Stachowicz. Zezwolenie wymienia również podstawowe warunki prowadzenia apteki ogólnodostępnej. Zostały one sprecyzowane w komunikacie GIF z dnia 5 marca 2007 r., w formie listy dodawanej do każdego zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Jednym z warunków jest obowiązek zgłaszania organowi zezwalającemu wszelkie zmiany danych określone w zezwoleniu oraz w złożonych dokumentach nie później niż w terminie 14 dni od dnia ich zaistnienia. Suma powyższych argumentów dowodzi trafności rozstrzygnięcia Głównego Inspektora Farmaceutycznego. Powyższymi rozważaniami Sąd podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 985/08, w którym to wyroku zawarta została teza, że ujawnienie zmiany nazwy przedsiębiorcy może nastąpić skutkiem zmiany zezwolenia, a więc zmiany decyzji. Powyższy wyrok, mimo, że odnosi się do zmiany zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej to z uwagi na podobną regulację prawną można go odnieść do zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.