II OZ 1086/11
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-11-15
Skład orzekający: Arkadiusz Despot - Mładanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest wstrzymanie wykonania uchwały dotyczącej studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, która nie jest aktem prawa miejscowego, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.?Ratio decidendi
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie jest aktem prawa miejscowego i nie wywiera bezpośrednich skutków prawnych wobec podmiotów innych niż gmina. W związku z tym nie nadaje się do wykonania w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., a zatem nie można wstrzymać jego wykonania na podstawie tego przepisu. Wstrzymanie wykonania jest możliwe tylko wobec aktów nadających się do wykonania, które wywołują bezpośrednie skutki prawne.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła skargę na uchwałę Rady Miasta dotyczącej studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz wniosek o wstrzymanie wykonania tej uchwały. WSA w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania uchwały, wskazując, że studium nie jest aktem prawa miejscowego i nie wywołuje bezpośrednich skutków prawnych wobec skarżącej. Skarżąca argumentowała, że uchwała spowoduje znaczne szkody materialne i trudne do odwrócenia skutki, w tym uniemożliwienie rozbudowy i napraw ciepłowni.Rozstrzygnięcie
Oddalił zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Sp. z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 1386/11 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] października 2006 r., nr [...] w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić zażalenie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] października 2006 r., nr [...] w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego [...], [...] sp. z o.o. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 września 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 1386/11 odmówił wstrzymania wykonania wskazanej wyżej uchwały.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wniosek nie został uzasadniony. Skarżący nie wskazał wprost jakie to zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dopiero pośrednio z treści skargi można wywnioskować, że w przypadku utrzymania w mocy dotychczasowych ustaleń studium zmieni się sposób wykonywania prawa użytkowania wieczystego przysługującego skarżącej spółce i tym samym nie będzie mogła dokonywać rozbudowy czy koniecznych napraw w celu dostosowania ciepłowni do przepisów prawa energetycznego.
Sąd zwrócił uwagę, że w świetle art. 9 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) studium nie jest aktem prawa miejscowego, a co za tym idzie - nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego. Nie może zatem bezpośrednio oddziaływać na sferę praw i obowiązków podmiotów innych niż gmina, która jest tym aktem związana. Zaskarżona uchwała nie kształtuje praw i obowiązków żadnych innych podmiotów, w szczególności nie wpływa na sytuację prawną właścicieli czy użytkowników wieczystych nieruchomości znajdujących się na terenie objętym studium. Takie skutki wywiera dopiero miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, którego ustalenia kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości.
[...] Sp. z o.o. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie.
Skarżąca podniosła, że w przypadku niewstrzymania wykonania wskazanego aktu dojdzie do wyrządzenia skarżącej znacznej szkody materialnej oraz powstaną trudne do odwrócenia skutki w postaci zaprzestania funkcjonowania ciepłowni, która zasila w ciepło odbiorców dzielnicy [...], w tym mieszkańców i funkcjonujące przedsiębiorstwa. W przypadku utrzymania w mocy dotychczasowych ustaleń studium, zmieni się sposób wykonywania prawa użytkowania wieczystego, przysługującego skarżącej i tym samym nie będzie on mógł dokonywać rozbudowy czy koniecznych napraw w celu dostosowania ciepłowni do przepisów prawa energetycznego także w zakresie regulacji unijnych. Ponadto, utrzymanie w mocy dotychczasowych ustaleń studium spowoduje nieodwracalne skutki w postaci niemożności funkcjonowania ciepłowni, co w konsekwencji doprowadzi do pozbawienia dostaw ciepła odbiorców mediów spółki [...] w liczbie ok. 30 000 mieszkańców i ponad 100 przedsiębiorstw.
Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem WSA, który stwierdził, że studium nie może bezpośrednio oddziaływać na sferę praw i obowiązków podmiotów innych niż gmina oraz że zaskarżona uchwała nie kształtuje praw i obowiązków żadnych innych podmiotów, w szczególności nie wpływa na sytuacje prawną właścicieli czy użytkowników wieczystych nieruchomości znajdujących się na terenie objętym studium. Skarżąca podniosła, że zgodnie z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym studium stanowi wytyczne dla sporządzenia planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego. Wynika z tego, że pośrednio także studium kształtuje prawa i obowiązki skarżącej, która nie mogąc dokonywać koniecznych napraw i rozbudowy obiektu ciepłowni, przestanie funkcjonować.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej p.p.s.a.), Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Zgodnie z art. 9 ust. 5 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z pózn. zm.), studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie jest aktem prawa miejscowego, a co za tym idzie nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego. Uchwała taka jedynie inicjuje proces planistyczny na terenie danej gminy, jest pierwszym z etapów procedury planistycznej, w wyniku której uchwalany jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego będący aktem prawa miejscowego. A zatem, sama możliwość wszczęcia lub wszczęcie postępowania w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którego treść, stosownie do treści art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zdeterminowana jest treścią obowiązującego studium i nie rodzi skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Bezpośrednie skutki mogą bowiem wystąpić jedynie wskutek wejścia w życie planu miejscowego (por. postanowienia NSA z 30 września 2009 r., sygn. akt II OZ 803/09, z 25 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OZ 359/07, czy z 7 grudnia 2007 r., sygn. akt II OZ 1267/07, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych o adresie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Studium nie nadaje się zatem do wykonania, a przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Wykonaniu podlegać mogą jedynie akty administracyjne, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów (por. postanowienie NSA z 22 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 676/10).
W takiej sytuacji należało uznać, że prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 września 2011 r. odmówił wstrzymania wskazanej wyżej uchwały.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło