II SA/Op 271/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz po rozpoznaniu w dniu 26 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. D. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 13 grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania w sprawie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za rok 2010 postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 2 marca 2011 r. P. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 13 grudnia 2010 r., nr [...], o odmowie przyznania P. D. kosztów stawiennictwa na wezwanie organu z dnia 29 listopada 2010 r. Zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie art. 123 § 1 w zw. z art. 56 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z żądaniem P. D. dotyczącym zwrotu kosztów stawiennictwa na wezwanie organu, które to wezwanie skierowano do skarżącego jako do strony postępowania odwoławczego. W wykonaniu zarządzenia z dnia 28 czerwca 2011 r. skarżący wezwany został do usunięcia braków formalnych skargi poprzez wskazanie, czy przed wniesieniem skargi do Sądu wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa w zakresie przyznania kosztów osobistego stawiennictwa na wezwania organu. Wezwanie zawierało pouczenie, że nieusunięcie braków formalnych w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, spowoduje odrzucenie skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone w dniu 1 lipca 2011 r. do rąk M. D. – matki skarżącego, co potwierdza adnotacja na zwrotnym pocztowym potwierdzeniu odbioru przesyłki. Odpowiadając na to wezwanie, skarżący w piśmie z dnia 6 lipca 2011 r. wyjaśnił, że przed wniesieniem skargi do sądu nie wzywał organu do usunięcia naruszenia prawa, gdyż zaskarżone postanowienie zawierało pouczenie o braku zażalenia oraz o możliwości jego zaskarżenia łącznie z wydaną decyzją. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargę należało odrzucić. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Badając dopuszczalności skargi wniesionej w niniejszej sprawie w ocenie Sądu uznać należało, że zaskarżona odmowa przyznania skarżącemu zwrotu kosztów stawiennictwa na wezwanie organu w postępowaniu administracyjnym, jakkolwiek dokonana została przez organ w formie postanowienia, w rzeczywistości jest czynnością z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Dotyczy ona bowiem uprawnień wynikających z przepisów prawa, do których ustawodawca odwołuje się w art. 56 § 1 K.p.a. Ponadto, pomimo cywilnoprawnego charakteru roszczenie o zwrot kosztów osobistego stawiennictwa, dochodzi się go w trybie administracyjnym, a wypłata dokonywana jest w zakresie działalności publicznej (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Po 525/08, wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 919/10, zamieszczone na stronie internetowej – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zgodzić należy się zatem z poglądem, że rozpoznanie żądania z art. 56 K.p.a. nie wymaga wydania aktu administracyjnego w formie decyzji lub postanowienia, lecz dokonywane jest w drodze czynności, która zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Stosownie do art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a skargę do Sądu można jednak wnieść po uprzednim wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy natomiast rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Jeżeli natomiast ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, a taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, po myśli art. 52 § 3 P.p.s.a., skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. W rozpatrywanej sprawie warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego na odmowę przyznania zwrotu kosztów stawiennictwa na wezwanie organu w postępowaniu administracyjnym, błędnie wyrażoną przez organ w formie postanowienia, było zatem, stosownie do art. 52 § 3 P.p.s.a., wystąpienie przez skarżącego do organu w terminie 14 dni, od chwili kiedy skarżący mógł dowiedzieć się o podjęciu czynności, z pisemnym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Brak wystosowania takiego wezwania do organu, w świetle powołanej regulacji czyni bowiem niedopuszczalnym wniesienie skargi do sądu. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, aby przed wniesieniem skargi dopełnił wskazanej czynności i z tego względu wezwany został przez Sąd do uzupełnienia braków skargi w tym zakresie. Odpowiadając na wezwanie oświadczył jednak jednoznacznie, iż przed wniesieniem skargi nie wzywał organu do usunięcia naruszenia prawa. W konsekwencji uznać należało, że skarżący nie wyczerpał trybu określonego w art. 52 § 3 P.p.s.a Z tego też względu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., wniesioną skargę należało odrzucić. Na mocy ostatnio powołanego przepisu sąd odrzuca bowiem skargę w przypadku, gdy jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wskazane w art. 58 § 1 pkt 1 – 5 P.p.s.a. Brak wyczerpania trybu zaskarżenia z art. 52 § 3 P.p.s.a. jest taką właśnie okolicznością, powodującą niedopuszczalność wniesienia skargi. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji.