II GSK 949/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-09-27
Skład orzekający: Anna Robotowska, Gabriela Jyż, Andrzej Kuba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy płatnik składek na ubezpieczenie zdrowotne ma interes prawny do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jego kontrahenta?Ratio decidendi
Płatnik składek na ubezpieczenie zdrowotne ma własny, bezpośredni i aktualny interes prawny do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym dotyczącym objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym jego kontrahenta, ponieważ rozstrzygnięcie o podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu wpływa na jego obowiązki jako płatnika składek. W konsekwencji płatnik jest stroną postępowania i ma prawo do złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Decyzją Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ ustalono, że Z. P. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od stycznia 2005 do grudnia 2008 r. Organ uznał, że umowa między Z. P. a firmą E. K. miała charakter umowy zlecenia, co rodzi obowiązek ubezpieczenia. Prezes NFZ umorzył postępowanie odwoławcze wobec E. K., uznając, że nie jest stroną postępowania. E. K. zaskarżył tę decyzję, kwestionując brak interesu prawnego do uczestnictwa w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 27 września 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 102/10 w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [..] listopada 2009 r. nr [..] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz E. K. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 102/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2009 r. nr [..] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.
Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia. Decyzją z dnia [..] września 2009 r. nr [..] Dyrektor [..] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Z. stwierdził, że Z. P. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od [..] stycznia 2005 r. do [..] grudnia 2008 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że pismem z dnia [..] czerwca 2009 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. zwrócił się do [..] OW NFZ z wnioskiem o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym Z. P. w okresie od [..] stycznia 2005 r. do [..] grudnia 2008 r. Według ustaleń organu, Z. P. był związany umową zlecenia z firmą [..] E. K. i nie został zgłoszony do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. W ocenie organu umowa wiążąca strony, nazwana umową o dzieło, w istocie była umową zlecenia rodzącą obowiązek ubezpieczenia. O wszczęciu postępowania zawiadomiono m.in. E. K., który wystąpił o zawieszenie postępowania w związku z zaskarżeniem decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do Sądu Okręgowego. Dyrektor [..] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Z. zawiesił postępowanie w sprawie, doręczając E. K. przedmiotowe postanowienie, a następnie postępowanie to podjął również doręczając E. K. stosowne postanowienie.
W następstwie przeprowadzonego postępowania została wydana wymieniona na wstępie decyzja, którą doręczono m.in. Z. P. i E. K.
Od decyzji tej E. K. złożył odwołanie.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [..] listopada 2009 r. nr [.] umorzył postępowanie odwoławcze stwierdzając, że E. K. nie był stroną postępowania. W ocenie Prezesa NFZ stronami postępowania byli wyłącznie Z. P. oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Z. W uzasadnieniu organ wskazał, że zaskarżona decyzja dotyczyła stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego przez Z. P. W związku z tym E. K. nie miał interesu prawnego w zaskarżeniu tej decyzji, gdyż jako płatnik nie był stroną postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [..] listopada 2009 r. nr [..] wskazał, że zaskarżona decyzja administracyjna zawiera rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa skarżącego E. K. do występowania w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym jego kontrahenta Z. P. Sąd wskazał, że z godnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Zatem w ocenie Sądu wymaga ustalenia, czy omawiane postępowanie administracyjne dotyczyło interesu prawnego lub obowiązku E. K. Sąd wywiódł, że w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny jest kategorią prawa materialnego. Interes prawny podmiotu do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym wywodzi się z bezpośredniego wpływu tego postępowania na sferę prawną tego podmiotu, który to wpływ wynikać musi z prawa materialnego. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się więc do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (np. decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes prawny nie wywodzi się z wewnętrznego przekonania osoby, która się na niego powołuje, lecz z wynikającego z przepisów prawa, rzeczywistego, bezpośredniego i aktualnego związku między sferą jej indywidualnych praw a prowadzonym postępowaniem.
Zdaniem Sądu, oceniając interes prawny E. K. do uczestnictwa w postępowaniu dotyczącym objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym Z. P., należy więc brać pod uwagę przepisy prawa materialnego określające czy i jaki status prawny ma E. K. w sprawie dotyczącej ustalenia podleganiu obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu Z. P. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e/ ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu podlegają osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia.
Zgodnie z art. 69 ust. 1 omawianej ustawy obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powstaje i wygasa terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.
Za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia /.../ składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego zamawiający (art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach opiekli zdrowotnej....).
Zgodnie zaś z art. 87 ust. 1 omawianej ustawy osoby, o których mowa w art. 85 (płatnicy) są obowiązane bez uprzedniego wezwania opłacić i rozliczyć składki na ubezpieczenie zdrowotne za każdy miesiąc kalendarzowy w trybie i na zasadach oraz w terminach przewidzianych dla składek na ubezpieczenie społeczne, a jeżeli do tych osób nie stosuje się przepisów o ubezpieczeniu społecznym – w terminie do 15 dnia następnego miesiąca.
Składki na ubezpieczenie zdrowotne osób wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia są opłacane i ewidencjonowane w ZUS, który następnie, zgodnie z art. 87 ust. 6, przekazuje je do centrali Funduszu (art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej...).
Zgodnie z art. 93 ust. 1 omawianej ustawy składki na ubezpieczenie zdrowotne podlegają ściągnięciu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych (ustawy systemowej). W myśl zaś art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. c/ i d/ ustawy systemowej wymierzanie, pobieranie składek na ubezpieczenie zdrowotne i prowadzenie rozliczeń z płatnikami składek należy do ZUS. W ocenie Sądu z powyższych uregulowań wynika, że ustalenie w toku postępowania administracyjnego prowadzonego przez NFZ, iż badana umowa ma charakter umowy zlecenia, powoduje dalsze ustalenie w drodze decyzji, że osoba wykonująca pracę na podstawie tej umowy podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Stwierdzenie w drodze decyzji administracyjnej podlegania zleceniobiorcy obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu powoduje jednocześnie, iż zleceniodawca uzyskuje status płatnika składek na ubezpieczenie zdrowotne zleceniobiorcy. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie o podleganiu zleceniobiorcy obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu wpływa zatem wprost na sferę prawną zleceniodawcy, gdyż nakłada na niego obowiązki płatnika składek za okres objęty umową i ubezpieczeniem. Okoliczność, że wysokość zaległości zostanie określona później odrębną decyzją wydaną w odrębnym postępowaniu prowadzonym przez ZUS, z udziałem płatnika, nie zmienia faktu, że to w postępowaniu decydującym o statusie ubezpieczonego rozstrzyga się jednocześnie status płatnika. Osoba statuowana jako płatnik ma więc własny, bezpośredni i aktualny interes prawny do uczestnictwa w tym postępowaniu. Sąd wskazał, że tylko w postępowaniu o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym badany jest charakter umowy będącej w następstwie tego ustalenia źródłem obowiązkowego ubezpieczenia. Później ta kwestia jest już przesądzona konsekwencją ustaleń poczynionych w postępowaniu o ustalenie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Ustalenie, że chodzi o umowę, z którą wiąże się obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, pociąga za sobą wydanie decyzji o objęciu strony tej umowy (zleceniobiorcy) ubezpieczeniem zdrowotnym. Ustalenie zatem w drodze decyzji podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu wpływa na sfery prawne dwóch podmiotów: zleceniodawcy statuując go jako płatnika składek i zleceniobiorcy jako ubezpieczonego. Zatem obie strony umowy mają interes prawny do uczestnictwa w postępowaniu rozstrzygającym o charakterze łączącej je umowy i stwierdzającym o podleganiu obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.
Z omawianych względów Sąd uznał, że organ administracji z pominięciem powyższych uregulowań prawa materialnego wadliwie ocenił brak interesu prawnego E. K. do występowania w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym jego kontrahenta Z. P. Zatem w ocenie Sądu błędne jest rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania odwoławczego. Niewłaściwe było również wskazanie dodatkowo jako podstawy prawnej art. 105 § 1 k.p.a. (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 5 lipca 1995 r. w sprawie OPS 16/98), co jednakże w ocenie Sądu samo w sobie nie miało wpływu na uchylenie zaskarżonej decyzji administracyjnej. Formułując wskazania w przedmiocie ponownie prowadzonego postępowania Sąd wskazał, aby organ drugiej instancji rozpoznał merytorycznie odwołanie E. K.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia złożył skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Zaskarżonemu orzeczeniu, działając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzucił naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
– przepisów art. 109 ust. 1 i 5 i art. 110 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez ich nieuwzględnienie, a z których jednoznacznie wynika, że organy Funduszu rozpatrują indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego, do których zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń, a tym samym, że czym innym jest kwestia objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, a czym innym obowiązek płacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne,
- co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
2) przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c/ Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 1 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i uchyleniu zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ w oparciu o niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym ustalenie wyroku w zakresie:
– pominięcia przez organ przepisów art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e/, 69 ust. 1, 85 ust. 4, 87 ust. 1 i 4 pkt 1 i 93 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej oraz art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych skutkujących naruszeniem art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i błędnym przyjęciu, że skarżący miał interes prawny do występowania w charakterze strony w toczącym się przed Prezesem Narodowego Funduszu Zdrowia postępowaniem dotyczącym objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym kontrahenta skarżącego,
– naruszenia przez organ art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. i błędne przyjęcie, że rozstrzygnięcie organu o umorzeniu postępowania było nieuprawnione,
- co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej kasator wskazał, że stronami postępowania, w wyniku którego wydano zaskarżoną decyzję, był Z. P., którego decyzja dotyczyła oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Z., na wniosek którego wszczęte zostało postępowanie. Kasator wskazał, że w jego ocenie o ile w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U z 2007 r. Nr 11, poz. 74 z późn. zm.) wydawane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzje są wydawane osobie zainteresowanej oraz płatnikowi składek, to w postępowaniu przed organami Narodowego Funduszu Zdrowia, płatnik, w tym przypadku Firma [..] E. K. nie jest stroną prowadzonego postępowania. Wnoszący skargę kasacyjną, powołując się na stanowisko judykatury, wskazał, że rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa skarżącej do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony, sprowadza się do ustalenia posiadania przez nią, lub nie, interesu prawnego. Kasator wywiódł, że o istnieniu interesu prawnego decydują zatem przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści. Nadto Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wywiódł, że powołując się na orzecznictwo sądowe interes prawny jest kwalifikowanym interesem faktycznym, który wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu i pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną tegoż podmiotu, przy czym interes prawny musi dotyczyć go bezpośrednio. W ocenie kasatora zdarzenia przyszłe, a w pewnym sensie nawet niepewne nie mogą stanowić o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony. Możliwość zastosowania normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji danego podmiotu powinna istnieć aktualnie, a nie w przyszłości wywołanej odrębnym zdarzeniem prawnym. Nie jest legitymowany do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ten, kto uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi, takimi, które według jego zamiarów wystąpią dopiero w przyszłości. Konkludując kasator wskazał, że jego zdaniem skarżący nie ma waloru strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., gdyż postępowanie nie dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku, a przepisy prawa materialnego nie wymieniają go wśród podmiotów, które mogą żądać podjęcia przez organ określonej czynności. Nadto kasator zarzucając Sądowi pierwszej instancji pominięcie w wyroku normy art. 109 ust. 1 i 5 oraz art.110 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, zaakcentował, że jednoznacznie z nich wynika, że organy Funduszu rozpatrują indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego, do których zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń, a tym samym, że czym innym jest kwestia objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, a innym obowiązek płacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne.
W odpowiedzi na skargę [...] E. K. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.
Nie jest trafny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisów art. 109 ust. 1 i 5 i art. 110 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zwanej dalej ustawą o świadczeniach, z których jednoznacznie wynika, że organy Funduszu rozpatrują indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego, a kwestia składek na to ubezpieczenie należy do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (art. 38 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).
Wbrew temu zarzutowi Sąd I instancji prawidłowo przyjął, iż skarżący jako płatnik tych składek ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu odwoławczym dotyczącym objęcia Z. P. obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego.
Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny.
Zasadnie w bogatym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak i w doktrynie prawa procesowego administracyjnego nie budzi wątpliwości zasada, iż postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnego podmiotu tylko wówczas, gdy w postępowaniu tym rozstrzyga się o prawach i obowiązkach tego podmiotu lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na sytuację prawną tej osoby.
Zatem przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw (vide wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2005 r. sygn. akt II OSK 310/05).
Należy w tym miejscu również przywołać wyrok NSA z dnia 25 października 2006 r. o sygn. akt II GSK 163/06, w którym stwierdzono, iż podmiot ma interes prawny w postępowaniu, jeżeli pomiędzy jego sytuacją prawną a przedmiotem postępowania istnieje uzasadnione treścią prawa materialnego realne i rzeczywiste powiązanie, czyniące go "zainteresowanym" tym postępowaniem i w konsekwencji uprawnionym do udziału w nim w charakterze strony.
W niniejszej sprawie ustalenie przez Dyrektora [..] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Z. w decyzji z dnia [..] września 2009 r., iż Z. P. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego powoduje, że skarżący E. K. jako płatnik tych składek będzie zobowiązany na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy o świadczeniach, bez uprzedniego wezwania, opłacić i rozliczyć składki na ubezpieczenie zdrowotne za każdy miesiąc kalendarzowy w trybie i na zasadach oraz w terminie przewidzianych dla składek na ubezpieczenie społeczne, przy czym zgodnie z art. 93 tej ustawy składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz należności z tytułu odsetek za zwłokę nieopłacone w terminie będą podlegały ściągnięciu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych.
W świetle przytoczonych wyżej regulacji prawnych dotyczących obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego należy w pełni podzielić stanowisko Sądu I instancji, że postępowanie przed organami NFZ w przedmiocie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym ma niewątpliwie wpływ na prawa i obowiązki płatnika składek na ubezpieczenie zdrowotne. Płatnik, a w tym przypadku skarżący E. K. firma [..] ma więc własny, bezpośredni i aktualny interes prawny do uczestniczenia w tym postępowaniu.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny – w składzie orzekającym w niniejszej sprawie – nie podziela stanowiska prezentowanego w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 11 marca 2011 r. sygn. akt II GSK 378/10, że "z faktu, iż jak wynika z art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych płatnik "oblicza" składki na ubezpieczenie zdrowotne, "odprowadza je", wywieść można jedynie, że są to czynności techniczne, co uzasadnia przyjęcie interesu faktycznego skarżącej". Trudno bowiem mówić o tym, że płatnika obciążają jedynie "czynności techniczne", skoro jest obowiązany bez uprzedniego wezwania opłacić i rozliczyć składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 87 ust. 1 ustawy), a w przypadku ich nieopłacenia składki te podlegają ściągnięciu w trybie i na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 93 ust. 1 ustawy).
Statusu skarżącego jako strony w postępowaniu o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym nie zmienia okoliczność, iż zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w razie sporu dotyczącego obowiązku ubezpieczeń społecznych Zakład wydaje decyzję osobie zainteresowanej oraz płatnikowi składek, skoro kwestia objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym ma znaczenie "przesądzające" o obowiązku opłacenia składek na ubezpieczenie zdrowotne.
Należy zgodzić się z uwagą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że w postępowaniu o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym badany jest charakter umowy będącej źródłem obowiązkowego ubezpieczenia.
W związku z tym, skoro stroną tej umowy jest zleceniodawca, czy też zamawiający dzieło, to nie zasługuje na uznanie pogląd organu NFZ, iż nie ta strona umowy nie ma interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym ustalenia treści tej umowy, skoro ustalenia w tym zakresie dotyczą również jego interesów chronionych w odpowiednich przepisach kodeksu cywilnego (umowa zlecenie – art. 734 i nast. k.c., czy też umowa o dzieło – art. 627 i nast. k.c.).
Reasumując powyższe rozważania należy jeszcze raz podkreślić, że skarżący jako płatnik składek na ubezpieczenie zdrowotne wykazał należycie swój interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. do udziału w charakterze strony w postępowaniu o objecie ubezpieczeniem zdrowotnym, a w konsekwencji, iż jest legitymowany do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło