II FZ 432/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Antoni Hanusz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W.O. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 2 lutego 2012 r. sygn. akt I SA/Bd 142/11 w zakresie odmowy przywrócenia terminu w sprawie ze skargi W.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 14 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. postanawia: oddalić zażalenie. II FZ 432/12 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 lutego 2012 roku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w sprawie o sygnaturze akt I SA/Bd 142/11, odmówił W.O. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 14 grudnia 2010 roku w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 rok. Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę W.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 14 grudnia 2010r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2004. Pismem z dnia 20 grudnia 2011r. skarżący zwrócił się z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia powyższego wyroku. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 21 grudnia 2011r. Sąd wezwał stronę skarżącą o uzupełnienie w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego wezwania braku wniosku z dnia 20 grudnia 2011r. przez jego podpisanie lub nadesłanie podpisanego odpisu, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Wezwanie doręczono stronie w dniu 04 stycznia 2012r. Pismem z dnia 24 stycznia 2012r. (data nadania 25.01.2012r.) skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego jego wniosku z dnia 20 grudnia 2011r. Podał, że w terminie od 5-23.01.2012r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, dlatego też nie mógł osobiście przyjechać do Bydgoszczy i podpisać wniosku. Oświadczył, że ponownie składa wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku o sygn. akt I SA/Bd 142/11 i przesłanie go na adres jego zamieszkania. Do wniosku załączono zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy skarżącego w dniach 05-23.01.2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmawiając przywrócenia terminu uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności, które w myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270), pozwalają przywrócić uchybiony termin. Sąd podniósł, że skarżący w uzasadnieniu wniosku powołał się na chorobę oraz przebywanie na zwolnieniu lekarskim, które to okoliczności uniemożliwiły mu przyjazd do B. celem podpisania wniosku. Zdaniem Sądu jednak, niezdolność do pracy nie wyjaśnia, dlaczego skarżący nie uzupełnił braku wniosku w terminie i tym bardziej nie może tej okoliczności usprawiedliwiać. Również samo zwolnienie lekarskie nie stanowi potwierdzenia braku winy strony w uchybieniu terminu. Jak wynika z przedłożonego przez skarżącego zwolnienia lekarskiego, dolegliwości zdrowotne nie uniemożliwiały mu chodzenia. Sąd zaznaczył również, że skarżący zobowiązany był podpisać wniosek lub nadesłać podpisany odpis tego wniosku. Zatem strona nie musiała stawić się osobiście w Sądzie celem podpisania wniosku, lecz mogła uzupełnić ten brak również poprzez nadesłanie uzupełnionego wniosku. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie. Argumentował, że do uchybienia terminu doszło bez jego winy, gdyż nie wiedział, że uzupełnienie braków wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku może nastąpić także poprzez nadesłanie podpisanego odpisu wniosku. Skarżący zarzucił też Sądowi, że ten nie odniósł się do stanu zdrowia skarżącego, który uniemożliwił mu uzupełnienie braków w wyznaczonym przez Sąd terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a zatem należało je oddalić. Przepis art. 86 § 1 u.p.p.s.a. przewiduje, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Zasadniczym celem instytucji przywrócenia terminu jest wyeliminowanie negatywnych skutków jego uchybienia w sytuacji, gdy do tego uchybienia doszło w rezultacie okoliczności niezawinionych przez uczestnika postępowania, zobligowanego do dokonania pewnej czynności procesowej w oznaczonym czasie. W orzecznictwie i w literaturze przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011). Tak więc przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 29 maja 2009 r., II FZ 115/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd pierwszej instancji odmawiając przywrócenia terminu, słusznie argumentował, że stan zdrowia skarżącego nawet przebywającego na zwolnieniu lekarskim, którego kopia znajduje się w aktach sprawy, nie uniemożliwiał uzupełnienia dostrzeżonych przez Sąd braków wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Choroba żeby mogła być uznana za przesłankę ekskulpacyjną, musi wykluczać możliwość dokonania czynności procesowej bądź zlecenia tego innej osobie. Tymczasem sporządzenie podpisanego odpisu wniosku o uzasadnienie wyroku oraz odesłanie go do Sądu nie było czynnością, której nieterminowe niezawinione w rozumieniu art. 86 § 1 u.p.p.s.a. wykonanie mogło zostać uzasadnione niedyspozycją zdrowotną udokumentowaną zwolnieniem lekarskim, którego odpis znajduje się w aktach sprawy. Ani więc Sąd pierwszej instancji, ani Naczelny Sąd Administracyjny, nie neguje choroby skarżącego, jednakże nie mogła ona stanowić okoliczności uzasadniającej przywrócenie uchybionego terminu. Znajdujące się w aktach sprawy (karta 105) wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w swej treści wskazuje także, że wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd sprecyzował sposób uzupełnienia wniosku albo poprzez podpisanie w siedzibie Sądu, albo poprzez nadesłanie podpisanego odpisu wniosku. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 u.p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.