IV SA/Gl 846/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz - Kunicka (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2011 r. sprawy ze skargi Szpitala A w B. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję i określa, że nie może być wykonana. Decyzją z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. stwierdził u D. C.-M. chorobę zawodową – wirusowe zapalenie wątroby typu "C" – wymienioną w poz. 26/1 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132 poz. 1115). Następnie w wyniku rozpoznania odwołania od powyższej decyzji, wniesionego przez Szpital Specjalistyczny Nr 2 w B. i Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w G., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., decyzją z dnia [...]., nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 14 lutego 2008 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 826/07, w wyniku rozpoznania skargi Szpitala Specjalistycznego Nr 2 w B., uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. wskazując, że organ odwoławczy w ogóle nie rozważył argumentów zawartych w odwołaniu strony skarżącej, jak też w odwołaniu Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w G., według których do zakażenia przedmiotową chorobą nie doszło na terenie wymienionych jednostek medycznych. Sąd podkreślił, że strona skarżąca w odwołaniu wskazała okoliczności mogące świadczyć o tym, iż przedmiotowe zakażenie miało miejsce wcześniej. Podniosła bowiem, że w okresie poprzedzającym podjęcie stażu w Szpitalu Specjalistycznym Nr 2 w B. stwierdzono u D. C.-M. podwyższone wartości transaminaz (badanie z dnia [...]r.) -co mogło sugerować wstępną fazę inkubacji HCV. W związku z tym Sąd wskazał, że obowiązkiem organu odwoławczego było rozważenie wyżej przytoczonych argumentów strony skarżącej i Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w G. i odniesienie się do nich w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., decyzją z dnia [...]r., nr [...], na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchylił decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...]r. i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, wskazując, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy niezbędne jest uzupełnienie materiału dowodowego o orzeczenie lekarskie Poradni Chorób Zakaźnych, Poradni Hepatologicznej Szpitala Specjalistycznego Nr 1 w B., wyjaśniające kwestie wymienione w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B., stwierdził u D. C-M. chorobę zawodową wymienioną w poz. 26 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Szpital Specjalistyczny Nr 1 w B. wniósł odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia zarzucając błąd w ustaleniach decyzji oraz działanie organu wbrew wskazaniom wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 lutego 2008 r. W uzasadnieniu wskazał, że organ dokonał błędnej oceny stanu faktycznego wskutek pominięcia okoliczności podnoszonych przez skarżącego już we wcześniejszym postępowaniu oraz poprzez działanie wbrew zaleceniom wymienionego wyroku. Skarżący ponownie podniósł, że w okresie poprzedzającym podjęcie stażu w Szpitalu Specjalistycznym Nr 1 w B. u D. C.-M. stwierdzono podwyższone wartości transaminaz (badanie z [...]r.), co mogło sugerować wstępną fazę inkubacji HCV. Ponadto dodał, że wyżej wymieniona była wcześniej kilkakrotnie hospitalizowana, a organ nie ustalił, czy w związku z tym nie doszło wcześniej do zakażenia. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...],[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż D.C. –M. była zatrudniona w okresie od [...]r. do [...]r. w Szpitalu Specjalistycznym Nr 2 w B. na stanowisku lekarza stażysty, gdzie miała wielokrotny bezpośredni kontakt z materiałem biologicznym potencjalnie zakaźnym. Organ podniósł, że w wyniku analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego dotyczącego ekspozycji zawodowej D. C.-M. na czynniki biologiczne uznał, iż wykonywała zawodowe obowiązki lekarza stażysty mając kontakt z materiałem biologicznym potencjalnie zakaźnym. Wobec tego pracowała w warunkach stwarzających ryzyko zakażenia m. in. wirusem zapalenia wątroby typu C. Organ dodał, że zgodnie z wykładnią Sądu Najwyższego (wyrok z dnia 6.01.2000 r. sygn. akt II UKN 280/99 publ. OSNP 2001/8/28) praca personelu medycznego odbywa się z natury rzeczy w warunkach bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia czy nawet życia ludzkiego, dlatego na pracodawcy (w tym przypadku Szpital Specjalistyczny Nr 2 w B.) spoczywa zwiększone ryzyko odpowiedzialności za ewentualne zakażenia personelu medycznego stąd jego przedstawiciele dotknięci wirusowym zapaleniem wątroby nie muszą udowadniać, że do zakażenia doszło w związku z pracą zawodową, gdyż wynika to z samego faktu zatrudnienia w warunkach narażenia na takie zakażenie. Następnie organ wskazał, że D. C.-M. była badana w Oddziale Obserwacyjno-Zakaźnym i Hepatologii Zakaźnej Szpitala Specjalistycznego Nr 1 w B. (orzeczenie lekarskie z dnia [...]r. nr [...] wydane na podstawie przepisów rozp. RM z dnia 30.07.2002 r. oraz z dnia 24.02.2010 r. nr 4/2010 wydane na podst. przepisów rozp. RM z dnia 30.06.2009 r.). Podniósł, że w uzasadnieniu orzeczenia z dnia 24.02.2010 r. lekarze specjaliści wskazali, iż od 2003 roku stwierdzono u wyżej wymienionej nieprawidłową aktywność aminitransferaz i w wyniku przeprowadzonych w tym czasie badań serologicznych stwierdzono, że HCV Ab było nieobecne. W okresie od października 2002 r. do października 2003 r., tj. zatrudnienia w Szpitalu Specjalistycznym Nr 2 w B. D. C.-M. nie była leczona szpitalnie, a tym bardziej operacyjnie. Organ dodał, że lekarze specjaliści stwierdzili, iż ze względu na bezpośredni związek czasowy wzrostu aktywności aminitransferaz oraz serokonwersję HCV Ab w 2003/2004 roku z zatrudnieniem D.C. –M.w Szpitalu Specjalistycznym Nr 2 w B. zakażenie HCV jako chorobą zawodową wydaje się być bardzo prawdopodobne. Podniósł, że został wykazany związek przyczynowy między wielokrotną ekspozycją na czynniki biologiczne w środowisku pracy w okresie zatrudnienia w Szpitalu Specjalistycznym Nr 2 w B., a rozpoznaną przez orzeczników chorobą zawodową. Wystąpiły zatem podstawy diagnostyczno - orzecznicze oraz narażeniowe do wydania decyzji stwierdzającej u D. C.-M. chorobę zawodową wym. w poz. 26 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. Ponadto podkreślił, że dla uznania choroby za zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że warunki takie chorobę spowodowały. Nie wyłącza to możliwości wykazania, że mimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę, jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia, przy czym nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na daną chorobę zawodową (wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 1982r. sygn. akt II SA 372/82, opubl. w ONSA 1982/1/33). W skardze od powyższej decyzji Szpital Specjalistyczny Nr 1 w B. podniósł zarzut, że organ odwoławczy dokonał błędnej oceny stanu faktycznego wskutek pominięcia okoliczności podnoszonych przez skarżącego już we wcześniejszym postępowaniu oraz poprzez działanie wbrew zaleceniom wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 lutego 2008 r., nakazującym wyjaśnienie okoliczności wskazujących, że przedmiotowe zakażenie mogło nastąpić wcześniej. Skarżący podniósł, że w okresie poprzedzającym podjęcie stażu w Szpitalu Specjalistycznym Nr 1 w B. u D. C. –M. stwierdzono podwyższone wartości transaminaz (badanie z [...]r.), co mogło sugerować wstępną fazę inkubacji HCV. Ponadto dodał, że wyżej wymieniona była wcześniej kilkakrotnie hospitalizowana, a organ nie ustalił, czy w związku z tym nie doszło wcześniej do zakażenia. Podniósł, że D. C.-M. odbywała staże cząstkowe również w innych jednostkach służby zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należało, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze. zm. ), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...]Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r., utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...]r. o stwierdzeniu u D. C.-M. choroby zawodowej - choroby zakaźnej wymienionej w poz. 26 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Ocena zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia została przeprowadzona przy uwzględnieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 z 2009 r., poz. 869), zwanego dalej również rozporządzeniem w sprawie chorób zawodowych, bowiem zgodnie z § 11 ust. 1 tego rozporządzenia, do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym, że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Natomiast postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte przed datą wejścia w życie rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. (tj. przed 3 lipca 2009 r.). Ponadto materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którą, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W ramach oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji podkreślenia również wymagało, że sprawa, której dotyczy niniejsze postępowanie, stanowiła już przedmiot oceny sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 14 lutego 2008 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 826/07 uwzględnił poprzednią skargę Szpitala Specjalistycznego Nr 2 w B. i uchylił wcześniejszą decyzję organu odwoławczego. Wobec tego uwzględnić zatem należało, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w tej sprawie sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Natomiast w treści wyżej wymienionego wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny przede wszystkim wskazał, że organ odwoławczy w ogóle nie rozważył argumentów zawartych w odwołaniu strony skarżącej, wskazujących okoliczności mogące świadczyć o tym, iż zakażenie przedmiotową chorobą miało miejsce w okresie poprzedzającym podjęcie stażu przez D. C.-M. w Szpitalu Specjalistycznym Nr 2 w B. W szczególności Sąd podkreślił, że organ odwoławczy pominął wskazaną w odwołaniu okoliczność stwierdzenia u wyżej wymienionej podwyższonych wartości transaminaz w badaniu z dnia [...]r., które – według twierdzeń odwołania - mogło świadczyć o wystąpieniu wstępnej fazy inkubacji HCV. W związku z tym Sąd wskazał, że obowiązkiem organu odwoławczego było rozważenie wyżej przytoczonych argumentów i odniesienie się do nich w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. W motywach zaskarżonej decyzji organ przytoczył fragment orzeczenia lekarskiego z dnia [...]r., według którego od [...] roku stwierdzono u D.C.-M. nieprawidłową aktywność aminitransferaz i w wyniku przeprowadzonych w tym czasie badań serologicznych stwierdzono, że HCV Ab było nieobecne. Ponadto dodał, że lekarze specjaliści stwierdzili, iż ze względu na bezpośredni związek czasowy wzrostu aktywności aminitransferaz oraz serokonwersję HCV Ab w [...] r. z zatrudnieniem wyżej wymienionej w Szpitalu Specjalistycznym Nr 2 w B., zakażenie HCV wydaje się być bardzo prawdopodobne. W wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdzić zatem należało, że organ odwoławczy ponownie pominął analizę w zakresie wskazanej w odwołaniu okoliczności stwierdzenia u D. C.-M. podwyższonych wartości transaminaz w badaniu z dnia [...]r., które – według twierdzeń odwołania - mogło świadczyć o wystąpieniu wstępnej fazy inkubacji HCV przed rozpoczęciem w [...]r., przez wyżej wymienioną, stażu w Szpitalu Specjalistycznym Nr 2 w B. W szczególności nie czyni zadość obowiązkom organu w powyższym zakresie, przytoczenie w uzasadnieniu decyzji, wniosków orzeczenia lekarskiego z dnia [...]r., zawierających analizę wyników badań wyżej wymienionej, przeprowadzonych w [...] r., bez jednoczesnego wyraźnego stwierdzenia, czy te wyniki badań wykluczają możliwość wystąpienia wstępnej fazy inkubacji HCV w dacie badań z dnia [...]r. Zgodnie bowiem ze wskazaniami Sądu, organ był zobowiązany do rozważenia argumentu odwołania dotyczącego stwierdzenia u D. C.-M. podwyższonych wartości transaminaz w badaniu z dnia [...]r. Przyjmując jako podstawę ustaleń cytowane wyżej orzeczenie lekarskie, które nie zawierało odniesienia do tej kwestii, organ ponownie pominął analizę w zakresie wskazanej w odwołaniu okoliczności i przez to jednocześnie nie wykonał wskazań Sądu wyrażonych w wyroku z dnia [...]r., co w konsekwencji doprowadziło do uchybienia przepisom postępowania, w tym art. 153 P.p.s.a. Z tego powodu doszło także do naruszenia przez organ przepisów dotyczących postępowania dowodowego, tj. art. 7 i 77 § 1 K.p.a., według których organ administracji jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i podjąć wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ponadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia warunków wymienionych w art. 107 § 3 K.p.a., nie zawiera bowiem w ogóle odniesienia do – wyżej przedstawionych - argumentów odwołania, które wobec tego zostały już po raz drugi pominięte przez organ odwoławczy. W podsumowaniu stwierdzić zatem należało, że brak wskazania przez organ odwoławczy ustaleń i ocen w wymienionym wyżej zakresie – zwłaszcza wobec treści zarzutów odwołania - stanowi istotne uchybienie przepisom postępowania administracyjnego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że naruszenie w powyższy sposób przepisów postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Pominięte przez organ odwoławczy wskazanie ocen i ustaleń w sprawie dotyczyło przecież podstaw rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej Wobec tego - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. - Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ administracji uwzględni powyższe zarzuty w zakresie pominięcia ustosunkowania się do wyżej wymienionych twierdzeń odwołania oraz wskaże w uzasadnieniu rozstrzygnięcia istotne oceny i ustalenia w sprawie i określi – zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. - na jakiej podstawie uznał konkretne okoliczności za ustalone i z jakich przyczyn ocenił dowody jako wiarygodne, ewentualnie z jakich powodów odmówił wiary poszczególnym dowodom. Na podstawie art. 152 P.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.