II GSK 25/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-03-13
Skład orzekający: Andrzej Kuba, Stanisław Gronowski, Jacek Czaja
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca transportowy może zostać zwolniony z odpowiedzialności za naruszenie przepisów dotyczących transportu drogowego, jeśli wykaże, że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których nie mógł przewidzieć?Ratio decidendi
Przedsiębiorca transportowy może zostać zwolniony z odpowiedzialności za naruszenia przepisów, jeśli wykaże, że nastąpiły one wskutek zdarzeń lub okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Ciężar udowodnienia tych okoliczności spoczywa na przedsiębiorcy. Okoliczności takie jak zła pogoda czy likwidacja przystanków nie należą do kategorii nieprzewidywalnych dla zawodowego przewoźnika i nie stanowią podstawy do wyłączenia odpowiedzialności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorców transportowych za naruszenie warunków zezwolenia (zabranie pasażera poza wyznaczonym przystankiem) oraz przepisów o transporcie drogowym (brak opłaty za przejazd po drogach krajowych). Organy administracji nałożyły karę, uznając odpowiedzialność przedsiębiorców. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia del. WSA Jacek Czaja Protokolant Marta Zawadzka po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej ze skargi kasacyjnej H. K., J. K. - "K.-T." s.c. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 867/11 w sprawie ze skargi H. K., J. K. - "K.-T." s.c. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 867/11, oddalił skargę H. K. i J. K. - "[...]" s.c. (dalej: skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...], w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 18 ust. 1 i 2, art. 18b ust. 1 i 2, art. 20a, art. 22, art. 42 ust. 1, art. 92 ust. 1, art. 92 ust. 4 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874; z późn. zm., zwanej w skrócie "u.t.d."), § 1 – 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat po drogach publicznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 86, poz. 721; z późn. zm.), w związku z lp. 2.2. ust. 3 i lp. 4.1 załącznika do u.t.d., po ponownym rozpatrzeniu sprawy (w wyniku uchylenia przez organ II instancji wcześniejszej decyzji z dnia 9 lutego 2010 r.) - nałożył na skarżących przedsiębiorców: [...]" z siedzibą w L. [...] Pakość, karę pieniężną w wysokości 6.000 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących: ustalonej trasy lub wyznaczonych przystanków oraz z tytułu wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach publicznych.
Organ I instancji ustalił, że w dniu [...] października 2009 r., na podstawie zezwolenia nr [...] z dnia [...] października 2008 r., wydanego przez Marszałka Województwa [...] skarżącym, autobus marki K. wykonywał regularny krajowy przewóz osób w ramach linii regularnej do 50 km, na trasie [...]. W trakcie wykonywania przewozu kierujący pojazdem [...] poza wyznaczonymi w rozkładzie jazdy przystankami zabrał jednego pasażera, od którego pobrał opłatę za przejazd. Miało to miejsce w momencie, kiedy autobus zatrzymał się w P. na ul. [...] przed sygnalizatorem ustawionym przed remontowanym mostem na rzece N..
Ponadto organ ustalił, że kierowca autobusu nie posiadał w pojeździe i nie okazał aktualnej karty opłaty za korzystanie z dróg krajowych (dopuszczalna masa całkowita autobusu przekracza 12 t.). Na przedniej szybie autobusu znajdowały się jedynie trwale umieszczone 2 odcinki dobowych winiet samoprzylepnych ważnych dnia [...] czerwca 2009 r. [...] sierpnia 2009 r.
Wskazując na treść art. 18 ust. 1 pkt 3 u.t.d. organ stwierdził, że zabieranie i wysadzanie pasażerów może odbywać się wyłącznie na wyznaczonych w tym celu przystankach. Stwierdzone w sprawie zabranie pasażera poza wyznaczonym przystankiem jest wykonywaniem regularnego transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu. W konsekwencji należało wymierzyć karę wymienioną pod lp. 2.2. ust. 3 załącznika do u.t.d., zgodnie z którym wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy lub wyznaczonych przystanków zagrożone jest karą pieniężną w wysokości 3.000 zł
Natomiast wykonywanie przewozu drogowego po drogach krajowych bez aktualnej karty opłaty jest z kolei naruszeniem art. 42 ust. 1 u.t.d., za które to naruszenie, stosownie do lp. 4.1.załącznika do u.t.d. przewidziana jest kara także w wysokości 3.000 zł.
Organ uznał ponadto, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, iż przewoźnik nie miał wpływu na powstanie naruszenia bądź naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. Nie zachodzą tym samym wskazane w art. 92a ust. 4 u.t.d. i art. 93 ust. 7 u.t.d. przesłanki wyłączające odpowiedzialność przedsiębiorcy.
Po rozpoznaniu odwołania skarżących decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji i wskazał, że strony nie kwestionują faktu przejazdu po drodze krajowej bez stosownej opłaty, podnosiły jedynie, że kara jest niewspółmiernie wysoka do popełnionego naruszenia. Bezspornym jest także, że kierowca zabrał pasażera w niedozwolonym miejscu.
Główny Inspektor wskazał, że skarżący nie przedstawili dowodów zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 u.t.d., tj. dowodów potwierdzających, że nie mieli wpływu, nie mogli przewidzieć zaistniałych naruszeń.
W skardze do sądu administracyjnego skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie organy nie naruszając prawa ustaliły, że miało miejsce zarzucane skarżącym naruszenie warunków przewozu osób, określonych w udzielonym skarżącym zezwoleniu nr [...] i stanowiącym jego załącznik rozkładzie jazdy, jak też naruszenie przepisów prawa poprzez naruszenie określonego w art. 42 ust. 1 u.t.d. obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu drogowego po drogach krajowych. Materiał dowodowy świadczący o powyższych naruszeniach jest wiarygodny, rzetelny, wyczerpujący i wzajemnie się potwierdzający. Nie było w sprawie żadnych podstaw do podważenia zeznań świadka, zważywszy, że potwierdzała je dokumentacja fotograficzna sporządzona przez organ w trakcie kontroli.
W ocenie Sądu organy w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym działały zgodnie z wymogami z art. 7, art. 77 ust. 1 i art. 80 k.p.a. i w żadnym wypadku nie naruszyły zasady swobodnej oceny dowodów. Zebrany przez nie materiał dowodowy jest wystarczający i przedstawia spójny obraz zdarzeń z dnia [...] października 2009 r. Skarżący natomiast kwestionując poczynione ustalenia, nie przedstawili żadnych dowodów mogących je skutecznie podważyć. Tym samym ustalenie orzekających w sprawie organów o naruszeniu prawa poprzez zatrzymanie się poza wyznaczonymi przystankami oraz brak uiszczenia opłaty za przejazd drogą krajową należy uznać za prawidłowe. Naruszenia te jako wskazane pod lp. 2.2. pkt 3 oraz lp. 4. 1 załącznika do u.t.d., objęte jest dyspozycją art. 92 ust. 1 u.t.d. i jako takie obliguje organ do wymierzenia przedsiębiorcy kary pieniężnej.
Odstępstwo od tej zasady ustawodawca przewidział, jak już Sąd wskazał wyżej, jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności określonych w art. 92a ust. 4 i w art. 93 ust. 7 u.t.d. Ciężar udowodnienia tych okoliczności spoczywa na przedsiębiorcy. W sprawie nie wystąpiły zdarzenia lub okoliczności, których wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć, a więc okoliczności stanowiące podstawę do wyłącznie odpowiedzialności skarżących na podstawie art. 93 ust. 7 u.t.d. Należy podzielić stanowisko organów, że w hipotezie tego przepisu, tak jak i przepisu art. 92a ust. 4 u.t.d., nie mieszczą się sytuacje, które są wynikiem zachowania kierowcy, ale które bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych w zakresie dyscyplinowania osób wykonujących na rzecz przedsiębiorcy usługi kierowania pojazdem.
W konkluzji Sad I instancji wskazał, że skoro w przedmiotowej sprawie orzekające organy w sposób zgodny z prawem udowodniły w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, że skarżący dopuścili się naruszeń określonych pod lp. 2.2. pkt 3 i lp. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, a przedsiębiorcy nie wykazali okoliczności wyłączających ich odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie, to tym samym należało w myśl art. 92 ust. 1 u.t.d. orzec w stosunku do nich administracyjną karę pieniężną, opartą na zasadzie odpowiedzialności obiektywnej.
W skardze kasacyjnej [...] wnieśli o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez Sąd I instancji naruszenia proceduralnego w postępowaniu przed organem polegającym na niedostatecznym wyjaśnieniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 92 ust. 1 u.t.d. poprzez uznanie za zasadne nałożenie kary na skarżących. Skarżący zarzucili też naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 69 i art. 71 u.t.d. poprzez nieuwzględnienie zarzutu skarżących o niezgodności kontroli z prawem, co miało związek z przeprowadzeniem jej z nieoznakowanego pojazdu.
Uzasadniając powyższe zarzuty skarżący stwierdzili, że nawet jeżeli odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny, jak przyjął Sąd I instancji, to powinna spełniać podstawowe standardy konstytucyjne. Zaskarżonym decyzjom zarzucili także pominięcie i brak obiektywnego uwzględnienia stanu faktycznego oraz zaaprobowanie tego stanowiska przez Sad I instancji.
Wskazali także, że zachowanie kierowcy było związane z nadzwyczajną sytuacją tj.: robotami drogowymi na moście, które zmusiły kierowcę do zatrzymania autobusu w ciągu stojących pojazdów przed sygnalizatorem usytuowanym przed remontowanym mostem. Zdaniem skarżących taką okoliczność należy ocenić jako sytuacje wyjątkową, niezależna od kierowcy i przewoźnika, nie może ona dawać podstaw do nałożenia kary administracyjnej.
Ponadto podnieśli, że Inspekcja Transportu Drogowego dokonała kontroli z naruszeniem art. 69 i art. 71 u.t.d., ponieważ zatrzymanie pojazdu do kontroli nastąpiło w miejscu nieoznakowanym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie ulega wątpliwości, że skarżący w dniu kontroli drogowej wykonywali przewóz regularny osób w krajowym transporcie drogowym z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu nr [...], dotyczących: wyznaczonych przystanków, a także wykonywali transport drogowy bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.
W art. 18b ust. 1 u.t.d. zostały określone zasady wykonywania przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym. Z punktu 7 tego artykułu wynika, że przewozy regularne winny być wykonywane zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwoleniu, zaś zgodnie z treścią punktu 3 wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy. Obowiązujący rozkład jazdy stanowi zgodnie z art. 20 ust. 1a) u.t.d. załącznik do zezwolenia.
Natomiast art. 42 ust. 1 u.t.d. (w brzmieniu obowiązującym w momencie wydania zaskarżonej decyzji) stanowił, że podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 1.800 euro rocznie, z wyłączeniem:
1) przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką;
2) pojazdów transportu kombinowanego;
3) pojazdów realizujących komunikację miejską;
4) zakładów pracy chronionej lub zakładów aktywności zawodowej, w przypadku wykonywania przewozów na potrzeby własne;
5) pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 12 ton.
Ustalenia poczynione w toku kontroli w sposób jednoznaczny dowodzą, czego skarżący nie kwestionują, że kierujący autobusem zatrzymał się poza określonym w rozkładzie jazdy przystankiem, a także jechał drogą krajową bez uiszczenia stosownej opłaty. Te naruszenia znajdują potwierdzenie w jego zeznaniach i protokole kontroli. Uzasadniało zatem nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 92 ust. 1 i ust. 4 u.t.d. oraz lp. 2.2. pkt 3, lp. 4.1 (w brzmieniu obowiązującym w momencie wydania zaskarżonej decyzji) załącznika do tej ustawy.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy został prawidłowo oceniony przez Sąd I instancji. Skarżący nie zakwestionowali skutecznie poczynionych ustaleń. Przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka kierującego pojazdem bez obecności skarżących, nie uzasadnia zarzutu, że materiał dowodowy został zgromadzony wadliwie, zwłaszcza, że zeznania świadka znajdują potwierdzenie w dokumentacji fotograficznej sporządzonej podczas kontroli.
Bezzasadne są też zarzuty nieprawidłowego przeprowadzenia kontroli drogowej. Treść art. 69 u.t.d. składającego się z kilku jednostek redakcyjnych określa obowiązek wykonywania czynności kontrolnych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w umundurowaniu oraz posługiwania się legitymacją służbową i znakiem identyfikacyjnym. Skarżący nie podjęli nawet próby wyjaśnienia, na czym miało polegać naruszenie tego przepisu. Zarzut ten jest więc pozbawiony jakichkolwiek podstaw, tym bardziej, że znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna potwierdza, że kontrolujący byli ubrani w kamizelki z napisem "Inspekcja Transportu Drogowego". Kamizelka ostrzegawcza jest zaś jednym z zasadniczych składników umundurowania Inspekcji Transportu Drogowego, zgodnie z treścią § 3 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 15 maja 2009 r. w sprawie umundurowania Inspekcji Transportu Drogowego (Dz. U. Nr 82, poz. 688 ze zm.), wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 69 ust. 3 u.t.d.
Z kolei zgodnie z treścią art. 71 u.t.d. zatrzymać pojazd do kontroli mogą umundurowani inspektorzy, znajdujący się w pobliżu oznakowanego pojazdu służbowego lub w miejscu oznakowanym znakiem drogowym uprzedzającym o kontroli. Naruszenia tego przepisu skarżący upatrywali w zatrzymaniu pojazdu do kontroli w miejscu nieoznakowanym. Zarzut ten jest bezpodstawny, bowiem oznaczenie miejsca kontroli znakiem ostrzegawczym ustawionym przy samochodzie służbowym Inspekcji Transportu Drogowego zostało również potwierdzone w dokumentacji fotograficznej znajdującej się w aktach sprawy.
Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się do lakonicznego stwierdzenia, że Sąd I instancji z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. zaakceptował niedostateczne wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych, a w konsekwencji przyjął, że zasadnie nałożono na skarżących karę pieniężną na podstawie art. 92 ust. 1 u.t.d., chociaż zachodziła podstawa do wyłączenia ich odpowiedzialności.
Zgodnie z treścią art. 92 ust. 1 u.t.d. karze pieniężnej podlega podmiot, który wykonuje przewóz drogowy, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy o transporcie drogowym (...). Pojazdy służące do przewozów mogą być prowadzone przez zatrudnionych przez przedsiębiorcę kierowców, a także inne osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, wykonujące osobiście przewozy na jego rzecz (art. 5 ust. 3 pkt 4 u.t.d.). Podmiotem wykonującym przewóz drogowy na własny rachunek i podlegającym karze administracyjnej na podstawie art. 92 ust. 1 tej ustawy jest przedsiębiorca. Od odpowiedzialności przedsiębiorców na podstawie art. 92 ust. 1 i ust. 4 u.t.d. oraz załącznika do tej ustawy należy odróżnić odpowiedzialność karnoadministracyjną kierowców na podstawie art. 92a ust. 1 i ust. 2 u.t.d. Zasadą jest jednak, że za działalność przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy ponosi odpowiedzialność ten przedsiębiorca. Na nim spoczywa też odpowiedzialność za ewentualne skutki działań osób, którymi się posługuje w wykonywaniu działalności gospodarczej, niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z tą osobą.
Skarżący uzasadniając skargę kasacyjną kwestionowali uznanie odpowiedzialności administracyjnej przedsiębiorcy prowadzącego usługi w zakresie transportu drogowego za odpowiedzialność o charakterze obiektywnym. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że odpowiedzialność administracyjna przedsiębiorcy prowadzącego usługi w zakresie transportu drogowego za czyny osób wykonujących transport drogowy w jego imieniu nie jest odpowiedzialnością absolutną za cudze czyny (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2011 r. sygn. akt II GSK 716/10, dostępny na stronie internetowej www.nsa.gov.pl – zakładka Orzecznictwo, Baza orzeczeń - orzeczenia.nsa.gov.pl.). Podkreślił to także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 4 lipca 2002 r., sygn. akt P 12/01. Trybunał stwierdził, że obiektywna odpowiedzialność administracyjna nie jest odpowiedzialnością absolutną, tzn. że naruszający przepisy może uwolnić się od odpowiedzialności jeżeli wykaże, że uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, aby do naruszenia przepisów nie dopuścić. Pogląd Trybunału Konstytucyjnego zachowuje aktualność na gruncie ustawy o transporcie drogowym. Ustawa przewiduje bowiem możliwość obalenia domniemania odpowiedzialności przedsiębiorcy. Istnieje możliwość zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za działania osób, którymi się posługuje w wykonywaniu działalności, jeżeli zostaną wykazane okoliczności wymienione w art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 u.t.d. Zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych, okoliczności objęte hipotezą art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 u.t.d. powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu – domaga się uwolnienia go od odpowiedzialności za naruszenie przepisów przez kierowcę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 989/08, dostępny na stronie internetowej www.nsa.gov.pl – zakładka Orzecznictwo, Baza orzeczeń - orzeczenia.nsa.gov.pl.).
W toku postępowania przed organami oraz w skardze do Sądu I instancji skarżący kwestionowali niezastosowanie wobec nich wyłączenia odpowiedzialności przewidzianego w powołanych przepisach. Sąd I instancji (tak jak organ odwoławczy) nie uwzględnił podnoszonych przez skarżących okoliczności, uznając, że art. 92a ust. 4 u.t.d. w ogóle nie mógł mieć w tej sprawie zastosowania, a jeśli chodzi o art. 93 ust. 7 u.t.d. to skarżący nie wykazali, że w tym przypadku podjęli wszelkie niezbędne środki w celu zapobieżenia stwierdzonemu naruszeniu. Zgodnie z treścią tego przepisu (zdanie pierwsze) ust. 1-3 (stanowiących o nałożeniu na wykonującego przewozy drogowe kary pieniężnej) nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć.
Warto przypomnieć, że art. 93 ust. 7 u.t.d. został dodany art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o czasie pracy kierowców oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 661) z dniem 20 czerwca 2007 r. Do tego czasu przedsiębiorca ponosił bezwzględną odpowiedzialność za naruszenia przepisów i wymagań dotyczących wykonywania transportu drogowego. Zmiana polegająca na dodaniu art. 93 ust. 7 ustawy spowodowała złagodzenie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Ustawodawca wprowadzając możliwość wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy połączył tę odpowiedzialność tylko z takimi okolicznościami i zdarzeniami, które są przewidywalne, a więc typowe i zwyczajne w działalności polegającej na wykonywaniu przewozu osób w transporcie drogowym.
Skarżący przedsiębiorcy wykonując kontrolowany przewóz naruszyli przepisy ustawy o transporcie drogowym, to jest warunki określone w wydanym na jej podstawie zezwoleniu. Nie zachowali elementarnych wymogów bezpieczeństwa, do których należą niewątpliwie zatrzymywanie się i wysadzanie pasażerów na określonych przystankach. Okoliczności takie, jak zła pogoda – "przenikliwe zimno" i deszcz, czy też zlikwidowanie niektórych przystanków – nawet jeśli miały miejsce, nie należą z całą pewnością do kategorii nieprzewidywalnych dla przeciętnego przedsiębiorcy, zajmującego się zawodowo świadczeniem usług transportowych. Nie mieszczą się zatem w dyspozycji art. 93 ust. 7 u.t.d. Z uwagi na ochronę wartości, jaką jest bezpieczeństwo ruchu drogowego, przystanki autobusowe znajdują się w określonych miejscach – zatoczkach. W przypadku zaś ewentualnej likwidacji niektórych dotychczasowych przystanków, czy też utworzenia nowych, należy prowadzoną działalność dostosować do nowych realiów, np. występując o zmianę dotychczasowego lub udzielenie nowego zezwolenia.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło