II GSK 716/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-07-06
Skład orzekający: Andrzej Kisielewicz, Stanisław Gronowski, Ludmiła Jajkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając zastosowania przepisu wyłączającego odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców, musi szczegółowo odnieść się do podnoszonych przez przedsiębiorcę okoliczności, które mogłyby uzasadniać zastosowanie tego przepisu?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie uchylił decyzję organu, zarzucając mu brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych. NSA stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i trafnie uznały, iż podnoszone przez przedsiębiorcę okoliczności (awarie, problemy z przeprawą promową, choroba dzieci) nie stanowiły podstaw do wyłączenia jego odpowiedzialności za naruszenia przepisów o czasie odpoczynku kierowców, ponieważ nie były to zdarzenia nadzwyczajne i nieprzewidywalne w kontekście profesjonalnej działalności transportowej. Sąd I instancji sam uchylił się od oceny znaczenia tych okoliczności dla zastosowania art. 93 ust. 7 u.t.d.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę (M.W.) za naruszenie przepisów o czasie odpoczynku kierowców podczas międzynarodowego przewozu osób. Organy administracji nałożyły karę, odrzucając argumenty przedsiębiorcy o zdarzeniach losowych (awaria autobusu, problemy z przeprawą promową, choroba pasażerów) jako podstawę do wyłączenia odpowiedzialności. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, zarzucając im naruszenie przepisów proceduralnych i brak odniesienia się do wyjaśnień przedsiębiorcy. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, oddalając skargę przedsiębiorcy.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, oddalił skargę M.W. i zasądził od M.W. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz (spr.) Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia del. WSA Ludmiła Jajkiewicz Protokolant Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 5 stycznia 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1594/09 w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od M.W. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 235 (słownie: dwieście trzydzieści pięć) złotych tytułem kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 stycznia 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1594/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] i stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.
Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że w dniu [...] lipca 2008 r. w K. na ulicy Ż. zatrzymano do kontroli drogowej autobus marki S. o nr rej. [...] którym był wykonywany transport drogowy osób z Polski do Włoch. Należący do skarżącego pojazd prowadził kierowca – K.Z., a drugim kierowcą załogi był L.K. W wyniku ustaleń poczynionych w toku kontroli decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Ś. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 1750 zł z tytułu naruszeń prawa stwierdzonych na podstawie protokołu kontroli z dnia [...] lipca 2008 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek odwołania skarżącego Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej skrócenia dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji i utrzymał tę decyzję w mocy w części dotyczącej przekroczenia maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego.
WSA w W. wyrokiem z dnia 29 maja 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 403/09 uchylił powyższą decyzję z dnia [...] grudnia 2008 r. w zakresie nałożenia kary za przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego i w tej samej części uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2008 r. z uwagi na naruszenie przepisów procedury administracyjnej.
Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu Ś. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] na podstawie art. 104 i art. 107 § 1 k.p.a., art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), zwanej dalej: u.t.d., w związku z Lp. 10.2. lit. a) i b) załącznika do tej ustawy oraz art. 4 lit. f), lit. g) i lit. o), art. 8 ust. 1 – 5 i ust. 8 rozporządzenia WE Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE.L.06.102.1), zwanego dalej rozporządzeniem Nr 561/2006, nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 1200 złotych za skrócenie przez kierowców K.Z. i L.K. dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas do jednej godziny oraz za każdą rozpoczętą kolejną godzinę. Zdaniem organu, skrócenie dziennego czasu odpoczynku przez kierowcę wykonującego przewóz drogowy osób w załodze dwuosobowej o 3 godziny w stosunku do minimalnego wymaganego odpoczynku 9-godzinnego miało wpływ na bezpieczeństwo przewożonych osób i zagrażało bezpieczeństwu drogowemu.
W wyniku odwołania skarżącego Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8 u.t.d. w związku z Lp. 10.2. lit. a) i b) załącznika do tej ustawy oraz art. 8 ust. 1 – 5 i ust. 8 rozporządzenia Nr 561/2006 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podzielił ustalenia organu I instancji i stwierdził, że nie było podstaw do zastosowania art. 93 ust. 7 u.t.d. wyłączającego odpowiedzialność przedsiębiorcy, gdyż okoliczności podane przez skarżącego nie powinny wpłynąć na podjęcie decyzji o skróceniu opisanych okresów odpoczynku. Nie zachodziły również przesłanki z art. 92a ust. 4 u.t.d., gdyż stwierdzone naruszenia zagrażały bezpieczeństwu ruchu drogowego. Kierowca, który nie przeznacza odpowiedniego czasu na odpoczynek osłabia swoje predyspozycje psychofizyczne do kierowania pojazdem, stając się realnym zagrożeniem dla pasażerów oraz innych uczestników ruchu drogowego. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że stwierdzone naruszenia zostały popełnione wielokrotnie.
W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., art. 12 rozporządzenia Nr 561/2006 oraz niezastosowanie art. 93 ust. 7 u.t.d.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., uchylił wydane w sprawie decyzje organów obu instancji z uwagi na mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu podzielił stanowisko skarżącego, zgodnie z którym organ rozstrzygając o braku podstaw do zastosowania art. 93 ust. 7 u.t.d. z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do wyjaśnień złożonych przez skarżącego w piśmie z dnia [...] sierpnia 2008 r., dotyczących dwugodzinnej naprawy awarii silnika autobusu w trakcie wykonywanej jazdy, której konsekwencją był opóźniony wyjazd grupy dzieci z Węgier do Polski. Nie ustosunkował się też do okoliczności podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, to jest opóźnienia przeprawy promowej z Calais do Dover związanego ze złymi warunkami atmosferycznymi i organizacją przeprawy promowej. Brak stanowiska organu dotyczy również awarii autobusu i konieczności jego naprawy – w trakcie przejazdu z Kielc do Hajduszoboszlo w dniu [...] lipca 2008 r. oraz zdarzenia potwierdzonego w piśmie z dnia [...] września 2008 r., to jest niespodziewanego zachorowania grupy przewożonych dzieci w trakcie zaplanowanego odpoczynku dobowego dla kierowców w Hajduszoboszlo i związanej z tym konieczności szybkiego powrotu do Kielc. Organ stwierdził jedynie, że art. 93 ust. 7 u.t.d. ma charakter wyjątkowy i może być stosowany, gdy naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń losowych lub okoliczności, na które podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu bądź których nie mógł przewidzieć, nie uzasadnił natomiast odmowy zastosowania tego przepisu na gruncie rozpoznawanej sprawy. Skarżący w toku postępowania powoływał się natomiast na brak możliwości przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, których skutkiem było naruszenie norm określających obligatoryjny odpoczynek kierowców, oraz że dokonał wszelkich starań w zakresie organizacji przewozu i odpoczynku kierowców. Brak odniesienia się przez organ do twierdzeń skarżącego uniemożliwiło kontrolę wydanych rozstrzygnięć. Nałożenie w drodze decyzji na określony podmiot kary administracyjnej winno znajdować szczególnie staranne uzasadnienie prawne i faktyczne, odpowiadające zasadzie przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a. Organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, co do kwestii podnoszonych przez skarżącego, a w razie prawdziwości jego twierdzeń, rozważyć zastosowanie art. 93 ust. 7 u.t.d. Powyższe zaniechanie organów stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. w zakresie ustalenia prawdy obiektywnej oraz obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Sąd powołał się też na wydany w tej sprawie wyrok z dnia 29 maja 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 403/09, którym WSA w W. uchylił w części decyzje z dnia [...] grudnia 2008 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2008 r. z uwagi na naruszenie procedury administracyjnej.
Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną w całości, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji, że organy w tej sprawie nie podjęły niezbędnych działań w celu wyjaśnienia w sposób wszechstronny wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, oraz że nie zgromadziły i nie dokonały oceny całokształtu materiału dowodowego, a także nie odniosły się w sposób wyczerpujący do zarzutów strony w uzasadnieniu swoich decyzji, podczas gdy stan faktyczny sprawy został ustalony należycie, a zaskarżona decyzja zawierała uzasadnienie faktyczne i prawne w sposób staranny i wyczerpujący wyjaśniające motywy wydanego rozstrzygnięcia.
Uzasadniając powyższe zarzuty skarżący organ powołał się na pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 989/08, zgodnie z którym to przedsiębiorca powołujący się na przepisy art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 u.t.d. powinien udowodnić, że nie miał wpływu lub nie mógł przewidzieć naruszenia przez kierowcę przepisów o czasie pracy. Zdaniem organu, nie jest więc wystarczające samo powoływanie się przez przedsiębiorcę na zaistnienie okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność. Powołał się też na wynikający z art. 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia Nr 561/2006 obowiązek ciążący na przedsiębiorstwie transportowym takiej organizacji pracy kierowców, aby ci mogli przestrzegać przepisy o czasie pracy. Przepis art. 12 tego rozporządzenia nie upoważnia kierowcy do odstępstw od stosowania się do wymogów tego rozporządzenia z powodów, które były znane przed rozpoczęciem podróży. Ma on umożliwić kierowcom prawidłową reakcję w sytuacjach nadzwyczajnych, niezależnych od woli kierowcy, nieuniknionych, czy niedających się przewidzieć. Przy powyższym rozumieniu wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika należy przyjąć, wbrew stanowisku Sądu I instancji, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i trafnie przyjęły, że okoliczności popełnienia naruszeń przedstawiane przez skarżącego nie mogą stanowić o wyłączeniu jego odpowiedzialności za ich popełnienie przez kierowców, czemu organy dały wyraz w uzasadnieniu decyzji, a czego nie dostrzegł Sąd I instancji. Organ miał na uwadze przyczyny powstania naruszeń podnoszone przez stronę, lecz uznał, że nie powinny one wpłynąć na podjęcie decyzji o skróceniu okresów odpoczynku kierowców. Wobec ustalenia, że w kontrolowanym okresie kierowcy wielokrotnie dopuścili się naruszeń polegających na skróceniu dziennego czasu odpoczynku, niedopuszczalne jest przyjęcie, że naruszenia te każdorazowo miały charakter wyjątkowy. Trudno bowiem przyjąć, że powtarzające się problemy ze stanem technicznym pojazdu, utrudnienia w komunikacji promowej czy nawet choroba uczestników wycieczki są okolicznościami nadzwyczajnymi, mogącymi zaskakiwać przedsiębiorcę profesjonalnie trudniącego się transportem drogowym, skoro występują regularnie podczas realizacji przewozów. Powyższe świadczy o naruszeniu przez Sąd I instancji przy wydaniu zaskarżonego wyroku powołanych przepisów postępowania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną M.W. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach, chociaż nie wszystkie powoływane w niej argumenty zasługiwały na uwzględnienie.
Zasadne okazały się podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., których naruszenia Główny Inspektor Transportu Drogowego upatrywał w przyjęciu przez Sąd I instancji, że organy w tej sprawie nie podjęły niezbędnych działań w celu wyjaśnienia w sposób wszechstronny wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, oraz że nie zgromadziły i nie dokonały oceny całokształtu materiału dowodowego, który by pozwolił na przyjęcie, że w sprawie nie zachodziły podstawy do wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy za naruszenie przez kierujących pojazdem - w ramach jego przedsiębiorstwa - przepisów dotyczących czasu odpoczynku kierowców wykonujących przewóz drogowy.
Z przepisów art. 92 ust. 1 pkt 2 i pkt 8 u.t.d. stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji wynika, że karze pieniężnej podlega podmiot, który wykonuje przewóz drogowy, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy o transporcie drogowym lub przepisów o czasie pracy kierowców i przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych. Pojazdy służące do przewozów mogą być prowadzone przez zatrudnionych przez przedsiębiorcę kierowców, a także inne osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, lecz wykonujące osobiście przewozy na jego rzecz (art. 5 ust. 3 pkt 4 u.t.d.). Podmiotem wykonującym przewóz drogowy na własny rachunek i podlegającym karze administracyjnej na podstawie art. 92 ust. 1 tej ustawy jest przedsiębiorca. Z kolei za stwierdzone podczas kontroli drogowej naruszenia wymienione w art. 92a ust. 1 u.t.d. odpowiedzialność karno-administracyjną ponosi kierowca pojazdu samochodowego realizujący przewóz (art. 92a ust. 2 u.t.d.). Podkreślenia wymaga, że stosownie do art. 92a ust. 3 u.t.d. wszczęcie postępowania wobec kierowcy nie stoi na przeszkodzie wszczęciu postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy lub podmiotu realizującego przewóz drogowy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się na niezależność odpowiedzialności przedsiębiorców na podstawie art. 92 ust. 1 i ust. 4 u.t.d. oraz załącznika do tej ustawy od odpowiedzialności karnoadministracyjnej kierowców na podstawie art. 92a ust. 1 i ust. 2 u.t.d. (por. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2006 r. sygn. akt I OSK 1000/05, niepublikowany). Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo i na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą.
Odpowiedzialność przedsiębiorcy prowadzącego usługi w zakresie transportu drogowego za czyny osób wykonujących transport drogowy w jego imieniu nie jest odpowiedzialnością absolutną za cudze czyny. Podkreślił to Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 4 lipca 2002 r. sygn. akt P 12/01. Trybunał stwierdził, że obiektywna koncepcja odpowiedzialności administracyjnej nie jest odpowiedzialnością absolutną, tzn. że naruszający przepisy może zwolnić się od odpowiedzialności jeżeli wykaże, że uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, aby do naruszenia przepisów nie dopuścić. Pogląd Trybunału Konstytucyjnego zachowuje aktualność na gruncie ustawy o transporcie drogowym. Ustawa przewiduje bowiem możliwość obalenia domniemania odpowiedzialności przedsiębiorcy. Istnieje możliwość zwolnienia skarżącego z odpowiedzialności za działania osób, którymi się posługuje w wykonywaniu działalności, jeżeli zostaną wykazane okoliczności wymienione w art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 u.t.d.
Zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych, wyrażonym również w powołanym w skardze kasacyjnej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 989/08, okoliczności objęte hipotezą art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 u.t.d. powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu, w postaci uwolnienia go od odpowiedzialności za naruszenie przepisów przez kierowcę. Przepis art. 92a ust. 4 u.t.d. posługuje się sformułowaniem braku wpływu podmiotu wykonującego przewóz (przedsiębiorcy) na naruszenie prawa przez kierowcę. Natomiast przepis art. 93 ust. 7 u.t.d. stanowi o braku możliwości przewidzenia przez przedsiębiorcę zdarzeń lub okoliczności, w jakich nastąpiło naruszenie przez kierowcę przepisów prawa.
W toku postępowania przed organami oraz w skardze do Sądu I instancji skarżący kwestionował niezastosowanie wobec niego wyłączenia odpowiedzialności przewidzianego w art. 93 ust. 7 u.t.d. Sąd I instancji uwzględnił skargę z powodów procesowych, stwierdzając, że organ w zaskarżonej decyzji nie odniósł się do argumentów i pisemnych wyjaśnień skarżącego dotyczących okoliczności, które mogłyby uzasadniać zastosowanie w tej sprawie art. 93 ust. 7 u.t.d. Zgodnie z treścią tego przepisu (zdanie pierwsze) ust. 1-3 (stanowiących o nałożeniu na wykonującego przewozy drogowe kary pieniężnej) nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. Stosownie do zdania drugiego tego przepisu, w takiej sytuacji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej.
Warto przypomnieć, że przepis art. 93 ust. 7 u.t.d. nie obowiązywał w pierwszej redakcji ustawy o transporcie drogowym. Został dodany art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o czasie pracy kierowców oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 661) z dniem 20 czerwca 2007 r. Do tego czasu przedsiębiorca ponosił bezwzględną odpowiedzialność za naruszenia przepisów i wymagań dotyczących wykonywania transportu drogowego. Zmiana polegająca na dodaniu art. 93 ust. 7 ustawy spowodowała złagodzenie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Ustawodawca wprowadzając możliwość wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy połączył tę odpowiedzialność tylko z takimi okolicznościami i zdarzeniami, które są przewidywalne, a więc typowe i zwyczajne w działalności polegającej na wykonywaniu przewozu osób w transporcie drogowym.
Sąd I instancji zarzucił organowi, że ten nie uwzględnił w kontekście ewentualnego zastosowania art. 93 ust. 7 u.t.d. okoliczności podanych przez przedsiębiorcę w pismach z dnia [...] sierpnia 2008 r. oraz z dnia [...] września 2008 r. W szczególności chodziło o opóźnienie przeprawy promowej do Dover z powodu złych warunków atmosferycznych, dwukrotną awarię silnika autobusu, roboty drogowe na terytorium UE, czy nagłą chorobę przewożonych dzieci. W ten sposób Sąd zasugerował, że te okoliczności i zdarzenia mogłyby być uznane za niedające się przewidzieć w toku wykonywania transportu drogowego. Przede wszystkim zaś jako okoliczności stanowiące bezpośrednie przyczyny naruszeń prawa stanowiących podstawę nałożenia kary na przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy.
Należałoby w związku z tym rozważyć, czy zarzucane przedsiębiorcy naruszenia prawa nie były spowodowane w istocie dążeniem do uniknięcia opóźnień w podróży, grożących w związku z przywołanymi zdarzeniami i czy pośpiech na trasie kosztem nieliczenia się z elementarnymi wymaganiami bezpieczeństwa, do których należą niewątpliwie wymagania dotyczące czasu pracy i czasu wypoczynku kierowców, może być traktowany jako okoliczność mieszcząca się w dyspozycji art. 93 ust. 7 u.t.d. Po drugie zaś – czy okoliczności, do których Sąd przykłada tak dużą wagę, należą rzeczywiście do kategorii nieprzewidywalnych dla przeciętnego nawet przedsiębiorcy, zajmującego się zawodowo świadczeniem usług transportowych. Zwykła bowiem wiedza i doświadczenie życiowe uczą, np. że utrudnieniem w ruchu drogowym są często spotykane roboty drogowe, samochody mają awarie, a w Kanale La Manche dobra pogoda nie jest normą.
Sąd zarzucając organowi, że do tych okoliczności faktycznych nie odniósł się dostatecznie wyczerpująco sam uchylił się od oceny ich znaczenia z punkty widzenia przesłanek zastosowania art. 93 ust. 7 u.t.d.
Mając to wszystko na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 i art. 151 oraz art. 203 pkt 2 i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło