VI SA/Wa 1594/09
WyrokWSA w Warszawie2010-01-05
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Danuta Szydłowska, Dorota Wdowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły zastosowania art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, który wyłącza stosowanie sankcji w przypadku, gdy naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć, mimo przedstawienia przez stronę dowodów na wystąpienie takich zdarzeń?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy administracji nie wykazały należytego uzasadnienia dla odmowy zastosowania art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Organy nie odniosły się w sposób wyczerpujący do przedstawionych przez stronę okoliczności wskazujących na wystąpienie zdarzeń losowych lub niemożliwych do przewidzenia, które doprowadziły do naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, co stanowi naruszenie art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę transportowego za skrócenie przez kierowców dziennego czasu odpoczynku oraz przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu. Skarżący zarzucił organom administracji, że nie uwzględniły przedstawionych przez niego dowodów na wystąpienie nieprzewidywalnych okoliczności, takich jak awaria autobusu, opóźnienie przeprawy promowej czy nagłe zachorowanie dzieci, które uniemożliwiły przestrzeganie przepisów dotyczących czasu odpoczynku. Organy obu instancji utrzymały w mocy decyzję o nałożeniu kary, uznając przedstawione okoliczności za niezasadne.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, stwierdzając, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007r., Nr 125, poz. 874 ze zm., dalej: u.t.d.) oraz lp. 10.2 lit a i b załącznika do u.t.d., art. 8 ust. 1-5 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE. L 2006 Nr 102, str. 1), po rozpatrzeniu odwołania M. W. (nazywanego dalej skarżącym) prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. "W." z dnia [...] lutego 2009 r. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2009 r. Nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1200 złotych (jednego tysiąca dwustu złotych).
Uzasadniając swoją decyzję Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 1750 złotych z tytułu naruszeń prawa stwierdzonych na podstawie protokołu kontroli drogowej pojazdu marki [...] o nr rej. [...] w dniu [...] lipca 2008 r. w K. na ul. [...]. Kontrolowany pojazd kierowany był przez kierowcę K. Z. Drugim kierowcą załogi dwuosobowej był L. K.
Podstawą faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiło:
1. skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego:
a) o czas do jednej godziny;
b) za każdą rozpoczętą godzinę;
2. przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego:
a) o czas powyżej 15 minut do 1 godziny;
b) za każdą następna rozpoczęta godzinę.
W wyniku wniesionego odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej skrócenia dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji (pkt 1 decyzji), natomiast utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w części dotyczącej przekroczenia maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego (pkt 2 decyzji).
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania administracyjnego, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 1200 złotych za skrócenie przez kierowców K. Z. i L. K. dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas do jednej godziny, tj. naruszenie określone w lp. 10.2 lit. a załącznika do ustawy o transporcie drogowymi oraz za każdą rozpoczętą kolejną godzinę, tj. naruszenie określone w lp. 10.2 lit. b załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Powyższe naruszenie zostało stwierdzone podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2008 r. w K. na ul. [...]. Kontrolowanym autobusem marki [...] o nr rejestracyjnym [...] kierowali w załodze dwuosobowej: K. Z. i L. K. Przedsiębiorca wykonywał transport drogowy osób. Był to przewóz okazjonalny z P. do W. W tachografie w pozycji dla pierwszego kierowcy znajdowała się tarcza kierowcy K. Z., drugim kierowcą był L. K. Kierowcy jechali jako załoga dwuosobowa.
Wyniki kontroli zamieszczono w protokole kontroli z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], który został podpisany przez kontrolowanego.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym zarzucił organowi niezastosowanie w sprawie art. 93 ust. 7 u.t.d. Skarżący wyjaśnił, że już w odwołaniu z dnia [...] września 2008 r. od decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r. wskazał, że do powstałych przekroczeń doszło w wyniku okoliczności niezależnych od przedsiębiorcy i niemożliwych do przewidzenia, m.in. w postaci opóźnień w trakcie przeprawy promowej z C. – D. z powodu złych warunków pogodowych oraz złej organizacji przeprawy promowej. Opóźnienie o 1 godzinę przeprawy spowodowało wydłużenie czasu przejazdu na linii regularnej do L., a w konsekwencji opóźnienie czasu przejazdu. Tym samym, nastąpiło wydłużenie czasu pracy kierowcy, mimo, że nie przekroczył on wymaganego limitu dziennego czasu pracy kierowania pojazdem. Niezależną od skarżącego okolicznością była również awaria autobusu i konieczność jego naprawy w trakcie przejazdu z K. do H., jak również utrudniony ruch drogowy na terenie S. w dniach [...] – [...] lipca 2008 r. Organ pominął jako dowód wykresówkę ze stosowną adnotacją kierowcy.
Skarżący zarzucił organowi, iż ten nie wziął pod uwagę, że w trakcie właściwie zaplanowanego i profesjonalnie przygotowanego odpoczynku dla kierowców w H. doszło do nagłego zachorowania grupy przewożonych dzieci i powstania konieczności jak najszybszego dowiezienia ich do K. Skarżący podkreślił, że kierowcy rozpoczęli planowany odpoczynek dobowy w zarezerwowanych przez skarżącego przedsiębiorcę pokojach hotelowych zanim dowiedzieli się o podanych powyżej okolicznościach. Wypoczynek został przerwany w związku z zaistniałymi zdarzeniami. Fakt ten został udokumentowany na wykresówce jednego z kierowców.
Pominięty przez organ materiał dowodowy przedstawiony przez skarżącego, jak również opisane okoliczności towarzyszące wykonywanemu przewozowi powinny stanowić podstawę do wydania decyzji o umorzeniu postępowania, z uwzględnieniem art. 93 ust. 7 u.t.d.
W wyniku postępowania odwoławczego Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając argumenty strony o braku odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia za niezasadne.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał art. 8 ust. 1 – 5 i ust. 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 oraz lp. 10.2 lit. a i b załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego, pracodawca winien w ramach swoich obowiązków dbać, aby osoby zatrudnione u niego jako kierowcy należycie wykonywały swoje obowiązki. W sytuacji stwierdzenia, że kierowca nieodpowiednio dba o powierzone mu rzeczy, dokumenty, czy też nie stosuje się do zasad wykonywania swojej profesji, pracodawca ma szereg środków dyscyplinujących, aby wyegzekwować od niego właściwe postępowanie.
Odnosząc się do zarzutu niezastosowania w sprawie art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, organ podkreślił, że przepis ten odnosi się jedynie do sytuacji o charakterze wyjątkowym, kiedy naruszenie prawa nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W rozpatrywanej sprawie, wskazane przez skarżącego okoliczności nie usprawiedliwiały decyzji kierowców o skróceniu dziennego czasu odpoczynku. Nie stanowiły one wystarczającej podstawy do umorzenia postępowania.
W ocenie organu, nie zachodzą również przesłanki określone w art. 92a ust. 4 u.t.d., gdyż przepisu tego nie stosuje się, jeżeli naruszenie polegające między innymi na niezachowaniu zasad dotyczących maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, dziennego czasu odpoczynku lub przekraczania maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, określonych w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006 oraz w umowie europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087), ma charakter rażący, a w szczególności zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub zostało popełnione wielokrotnie. W ocenie organu, stwierdzone naruszenia zagrażały bezpieczeństwu ruchu drogowego. Kierowca, który prowadzi autokar i nie przeznacza odpowiedniego czasu na odpoczynek osłabia swoje predyspozycje psychofizyczne do kierowania pojazdem. Jego czas reakcji i percepcja zostają osłabione, a przez to skutki, jakie może wywołać, powodując kolizję, czy wypadek drogowy są realnym zagrożeniem dla pasażerów oraz dla innych uczestników ruchu drogowego.
Organ za niezasadny uznał pogląd skarżącego, który skrócenie dziennego okresu odpoczynku przez kierowcę K. Z. w dniach [...] – [...] lipca 2008 r. uzasadniał koniecznością dowozu pasażerów na przystanek końcowy, gdyż zgodnie z art. 12 rozporządzenia (WE) 561/2006, kierowca wskazuje odstępstwa od stosowania przepisów art. 6-9 na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy, ale najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. W przedmiotowej sprawie kierowca nie opisał bowiem powyższej okoliczności na wykresówce.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2009 r., zarzucając naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na niewskazanie przez organy obu instancji przyczyn i faktów, z powodu których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej faktom przedstawionym przez stronę w odwołaniu z dnia [...] lutego 2009 r.: warunkom atmosferycznym nad K., zdarzeniu w H. na W. i problemom drogowym na S.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. skarżący podał, że organy nie uwzględniły dowodu w postaci wykresówki kierowcy L. K. opisanej zgodnie z treścią art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 jak również wykresówki M. W. z dni [...] – [...] lipca 2008 r., które dokumentują odstąpienie od wymaganego czasu odpoczynku z powodu awarii autobusu. Podał, iż w jego ocenie w obu przypadkach opisane wykresówki były kluczowymi dowodami w sprawie.
Zdaniem skarżącego, organ dokonał niewłaściwej interpretacji art. 12 Rozporządzenia 561/2006 WE, nakładając na przedsiębiorcę karę za brak opisu wykresówki przez kierowcę, który nie mógł go sporządzić, gdyż spał w sypialni kierowców, w czasie gdy drugi kierowca – jego zmiennik, kierował autokarem, doprowadzając go do K. Karze podlegało zatem postępowanie kierowcy, które nie zagrażało bezpieczeństwu drogowemu.
Zdaniem skarżącego jest on po raz kolejny karany za ten sam czyn, ponieważ mandatem karnym został już ukarany kierowca.
Skarżący wskazał także, że organ próbował ukarać stronę za przekroczenie czasu kierowania pojazdem i sprawa była przedmiotem rozpoznania przez WSA w Warszawie w sprawie (sygn. akt VI SA/Wa 403/09). Przywołana sprawa dotyczy tego samego zdarzenia, które wywołało naruszenie przepisów prawa, tj. nagłe zachorowanie grupy dzieci przewożonych z B. do P., które zmusiło kierowców do przerwania dobowego odpoczynku w pokojach hotelowych celem ratowania zdrowia dzieci i zapewnienia bezpieczeństwa pasażerów.
Odnośnie stwierdzonego przez organy skrócenia przez L. K. w dniach [...] –[...] lipca 2008 r. dziennego czasu odpoczynku o 35 minut, skarżący podał, że przedsiębiorca przebywający w tym czasie kilkaset kilometrów od autobusu nie mógł mieć żadnego wpływu na zachowanie swojego kierowcy.
Skarżący podkreślił nadto, że w celu zapewnienia właściwego odpoczynku kierowcom, wynajął pokoje w hotelu H., zaś kurs do L. wykonywany był zgodnie z profesjonalnie opracowanym rozkładem jazdy linii regularnej. Kierowca, który w trakcie oczekiwania na prom i podczas rejsu promem miał dodatkowe 3 godziny odpoczynku, nie mógł przekroczyć dziennego czasu kierowania pojazdem, jak również zagrozić bezpieczeństwu pasażerów. Opóźnienie przeprawy promowej było przyczyną przedłużenia czasu przejazdu
Skarżący podkreślił także, że w drodze na W. nieoczekiwanie popsuł się autobus, który został naprawiony w drodze.
M. W. potwierdził słuszność podjętej przez kierowców w drodze powrotnej do kraju decyzji o kontynuowania podróży i rezygnacji z 9 godzin przerwy w kierowaniu pojazdem, która naraziłaby dzieci na konieczność spędzenia nocy na parkingu w lesie, po 30 godzinach już trwającej podróży. Zdaniem skarżącego, podjęcie odmiennej decyzji byłoby przejawem nieodpowiedzialności, zagrażającej zdrowiu i bezpieczeństwu dzieci. Skarżący zauważył, że dzieci wracające z wakacji nie miały już pieniędzy na zakup jedzenia i napojów w przypadku dodatkowych 10 -11 godzin podróży.
Zdaniem skarżącego, organ naruszył art. 93 ust. 7 u.t.d. Za niezrozumiałą uznał argumentację organu, który przyjął, że skarżący jest w stanie przewidzieć na kilkanaście godzin przed wyjazdem autobusu, że w przyszłości wystąpią nagłe i nieprzewidywalne dla nikogo zdarzenia i okoliczności jak awaria pojazdu, zachorowanie dzieci, opóźnienie przeprawy promowej przez K., awaria silnika autokaru. Wszystkie te zdarzenia wydarzyły się za granicą kraju i miały charakter nagły.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Odnośnie prawidłowości stosowania art. 12 Rozporządzenia nr 561/2006, organ podał, że przepis ten należy traktować jako wyjątek, a przy jego stosowaniu ściśle trzymać się procedury w nim określonej, której dochowanie przez kierowcę pozwala dopiero na ocenę jego zachowania pod kątem zasadności naruszenia ograniczeń w zakresie czasu prowadzenia pojazdu. W przypadku, gdy kierowcy wykonują przewóz w załodze, to fakt odstąpienia od przepisów ustalających minimalne normy odpoczynku dziennego, powinni opisać wszyscy jadący w niej kierowcy. Formalność ta, w przypadku niniejszej sprawy, nie została spełniona. Kierowca J. D. opisał tarczę wykresówki w sposób zgodny z art. 12 Rozporządzenia nr 561/2006, jednak drugi z kierowców – L. K. tego nie uczynił. Zdaniem organu, fakt ten wyklucza zastosowanie odstępstwa od minimalnych norm odpoczynku dziennego przewidzianego w ww. przepisie.
Odnośnie zarzutu skarżącego o braku zastosowania w sprawie art. 93 ust. 7 u.t.d., organ nie podzielił argumentu skarżącego. Wskazał wyrok Trybunał Konstytucyjny z dnia 31 marca 2008 r. sygn. akt SK 75/06 ( Z.U. 30/2A/2008), w którym Trybunał wypowiedział się w kwestii odpowiedzialności przedsiębiorcy na podstawie ustawy o transporcie drogowym. Podkreślił, iż automatyzm stosowania sankcji administracyjnych ma przede wszystkim znaczenie prewencyjne.
Odnośnie naruszenia art. 7, art. 75 i art. 77 § 1 k.p.a., Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, że w zaskarżonej decyzji ponownie przeanalizował dane zawarte na wykresówkach, tym samym odniósł się do zarzutów strony w zakresie wyliczonych przekroczeń dopuszczalnych norm prowadzenia pojazdu. Organy I i II instancji podkreśliły, iż w ich ocenie materiał dowodowy został w sposób wyczerpujący zebrany i poddany stosownej analizie.
Pismem z dnia 5 stycznia 2010 r. złożonym na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie skarżący ustosunkował się do stanowiska organu wyrażonego w odpowiedzi na skargę, podtrzymując całość argumentów przedstawionych w uzasadnieniu skargi wniesionej do Sądu, w szczególności stanowisko dotyczące wpływu nieprzewidywalnych zdarzeń na stosowanie przez organy art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym.
Skarżący podkreślił, iż w jego ocenie, błędna jest dokonana przez organ interpretacja art. 12 Rozporządzenia nr 561/2006. Zdaniem skarżącego, wystarczy aby tylko jeden z kierowców dokonał stosownej adnotacji na wykresówce, z której będą wynikać przyczyny odstąpienia od przepisów art. 6-9 ww. rozporządzenia.
Zdaniem skarżącego, organ po zapoznaniu się z jego argumentacją winien był umorzyć postępowanie administracyjne na podstawie art. 93 ust. 7 u.t.d.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Istotą sądowej kontroli jest ocena zgodności zaskarżonego aktu administracyjnego z normą prawną. W tym celu sąd administracyjny dokonuje wykładni przepisów prawnych, które były podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Następnie ocenia prawidłowość zastosowania odpowiednio rozumianego przepisu prawnego do ustalonego stanu faktycznego sprawy. Badając legalność zaskarżonej decyzji, w tym drugim aspekcie, Sąd musi więc odnieść się do ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu administracyjnym. W tym sensie Sąd zajmuje się zatem kwestią ustaleń faktycznych sprawy i weryfikuje ich prawidłowość. Tylko bowiem gdy stan faktyczny w sprawie jest wyczerpująco i prawidłowo ustalony (i strony go nie kwestionują) możliwe jest stwierdzenie, czy prawo materialne zostało właściwie zastosowane.
Skarga analizowana stosownie do podanych kryteriów kontroli decyzji administracyjnych zasługuje na uwzględnienie.
W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie i rozważenie stanu faktycznego sprawy stosownie do art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona, z wyszczególnieniem materiału dowodowego, na którym oparto rozstrzygnięcie i poddaniem analizie poczynionych w sprawie ustaleń, w świetle mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa. Uzasadnienie jest bowiem źródłem informacji co do sposobu rozumowania organu i przyjętych przez niego założeń stanowiących podstawę rozstrzygnięcia.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie spełniają wyżej wskazanych kryteriów. Zaskarżona decyzja nakładała na przedsiębiorcę M. W. karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz rozporządzenia (WE) nr 561/2006 w związku ze skróceniem przez kierowców dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego. Skarga przedsiębiorcy jest treściowo tożsama z odwołaniem od decyzji organu I instancji i sprowadza się do zakwestionowania rozstrzygnięcia organu, który odmówił zastosowania w sprawie przede wszystkim art. 93 ust. 7 u.t.d., zgodnie z którym przepisów ust. 1-3 tego przepisu nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W takiej sytuacji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej.
Sąd podziela stanowisko skarżącego, że organ rozstrzygając o braku podstaw do zastosowania powyższej normy prawnej przepisu nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do przedstawionych argumentów i pisemnych wyjaśnień złożonych przez skarżącego, a w trakcie prowadzonego postępowania nie podjął niezbędnych kroków celem wyjaśnienia okoliczności podanych przez skarżącego.
Tym samym, Sąd nie można uznać, że rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o materiał dowodowy sprawy, jak podano w uzasadnieniu decyzji organu II instancji.
W piśmie z dnia [...] sierpnia 2008 r. skarżący wspomniał o dwugodzinnej naprawie awarii silnika autobusu w trakcie wykonywanej jazdy, której konsekwencją był opóźniony wyjazd grupy dzieci z W. do P. Wskazana okoliczność została opisana na wykresówce M. W., jednakże nie została uwzględniona w trakcie analizy przesłanek zastosowania art. 93 ust. 7 u.t.d.
W odwołaniu od decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. skarżący podejmując próbę wykazania braku winy przedsiębiorcy w wykazanych przez organ naruszeniach, powołując się na opóźnienie przeprawy promowej z C. do D. związane ze złymi warunkami atmosferycznymi i organizacją przeprawy promowej. Powyższa okoliczność nie znalazła odzwierciedlenia w uzasadnieniu decyzji w części dotyczącej naruszeń czasu odpoczynku kierowców w dniach [...] – [...] lipca 2008 r.
Organ odwoławczy nie ustosunkował się również do innego wydarzenia – awarii autobusu i konieczności jego naprawy – w trakcie przejazdu z K. do H. w dniu [...] lipca 2008 r. i oceny pod tym kątem winy przedsiębiorcy w powstałym naruszeniu przepisów ustawy o transporcie drogowym. Brak stanowiska organu w powyższym zakresie jest tym bardziej niezrozumiały, że okoliczność ta została opisana na wykresówce jednego z kierowców.
Odnośnie naruszeń powstałych w dniach [...] – [...] lipca skarżący w odwołaniu podał, że w trakcie zaplanowanego i przygotowanego odpoczynku dobowego dla kierowców w H. doszło do niespodziewanego zachorowania grupy przewożonych dzieci i w konsekwencji konieczności szybkiego powrotu do K. Zdarzenie to znajduje swoje potwierdzenie w piśmie z dnia [...] września 2008 r., w którym kierowca – J. D. mówi o prośbach opiekunów grupy oraz pilota – przewodnika, którzy powiadomili kierowców o nagłym wystąpieniu dolegliwości zdrowotnych u 5 młodych osób po kilkugodzinnym pobycie na basenach termalnych. Nie znalazło natomiast odzwierciedlenia w argumentacji organów, które są zobowiązane do wskazania faktów, które uznały za udowodnione, dowodów, na których oparły swoje rozstrzygniecie oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej.
Badając zatem, czy wydana decyzja jest w tym zakresie zgodna z prawem należy stwierdzić, iż nie odpowiada ona w szczególności wymaganiom art. 107 § 3 k.p.a. Organ administracji nie uzasadnił powołanych w decyzji naruszeń, ograniczając się do wskazania właściwych przepisów, które te naruszenia regulowały.
Brak odniesienia się do okoliczności wymienionych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz wcześniej złożonych wyjaśnień powoduje, że niejasne jest stanowisko organu, który uznał, że nie były to przyczyny potwierdzające prawidłowość podjętych decyzji o skróceniu okresów odpoczynku. Organ kategorycznie stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przepis art. 93 ust. 7 u.t.d. ma charakter wyjątkowy i może być stosowany jedynie wówczas, gdy naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń losowych lub innych okoliczności, na które podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu bądź których nie mógł przewidzieć. Przyjęte stanowisko nie zostało jednak w żaden sposób uzasadnione. Jest to o tyle istotne, iż skarżący przez cały czas trwania postępowania administracyjnego konsekwentnie powołuje się na okoliczności wskazujące na brak możliwości przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, których skutkiem było naruszenie odpowiednich norm określających obligatoryjny odpoczynek kierowców. W szczególności skarżący podnosił, iż dokonał wszelkich aktów staranności w zakresie organizacji przewozu, w tym - odpoczynku kierowców. Brak szczegółowego odniesienia się do argumentacji skarżącego przez organy I i II instancji uniemożliwiły de facto poddanie kontroli sądowoadministracyjnej rozumowania przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.
Wymaga podkreślenia, iż strona postępowania ma prawo do pełnego wyjaśnienia, dlaczego jej racje nie mają w sprawie znaczenia. Skarżący prowadzi przecież ciągłą działalność gospodarczą polegającą na transporcie osób i nie może być dla niego bez znaczenia prawidłowe rozumienie przepisów związanych z organizacją pracy zatrudnianych przez niego kierowców.
Pamiętać przy tym należy, że nałożenie w drodze decyzji na określony podmiot kary administracyjnej winno znajdować szczególnie staranne uzasadnienie prawne i faktyczne. Reasumując, w sytuacji, w której strona postępowania przypisuje określonym zdarzeniom, faktom czy okolicznościom decydujące dla wyniku sprawy znaczenie, będzie naruszać prawo i uchybiać zasadzie przekonywania i wyjaśniania sformułowanej w art. 11 k.p.a. takie niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie organu, które w uzasadnieniu nie będzie odnosiło się w sposób rzeczywisty do przedstawionych argumentów. Wyżej opisane działanie organu narusza również przepisy art. 7 i 107 § 3 k.p.a. Sąd podziela pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2009 r. (II GSK 829/08), w którym NSA zwrócił uwagę, że organ wydając decyzję administracyjną nakładającą karę pieniężną na podstawie ustawy o transporcie drogowym powinien wyjaśnić, dlaczego normy prawne, które wyłączają zastosowanie sankcji (np. art. 93 ust. 7 u.t.d.) nie mogą w sprawie znaleźć zastosowania. Należy jednoznacznie stwierdzić, iż organy obu instancji nie wypełniły obowiązku ustosunkowania się do ewentualnego zastosowania normy wyłączającej odpowiedzialność przedsiębiorcy w zakresie podlegania karze pieniężnej, gdyż za takie nie mogą być uznane ogólne (o czym wspomniano powyżej) uwagi polegające na zacytowaniu przepisu. Tymczasem skarżący w toku postępowania administracyjnego, w tym już w odwołaniu od decyzji z [...] grudnia 2008 r. jak również w skardze i w piśmie z dnia [...] stycznia 2010 r. podnosił, że naruszenia czasu pracy kierowców związane były z nadzwyczajnymi zdarzeniami. Powyższe powinno skłonić organ do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego kwestii podnoszonych przez skarżącego, a w razie potwierdzenia prawdziwości twierdzeń, do rozważenia zastosowania przepisu art. 93 ust. 7 u.t.d.
Bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w powyższym zakresie nie można uznać, że organy ustaliły w sposób przekonujący i ostateczny stan faktyczny sprawy. Zaniechanie organów w tym zakresie stanowi naruszenie przepisów art. 7 i 77 k.p.a. w zakresie ustalania prawdy obiektywnej oraz obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Należy nadto wskazać, że ze sprawą niniejszą łączy się w sposób ścisły sprawa, która toczyła się przed tut. Sądem (sygn. akt VI SA/Wa 403/09), zakończona prawomocnym wyrokiem z dnia 29 maja 2009 r. Na mocy powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2008 r., w pkt 2 tj. w zakresie nałożenia kary za przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego i w tej samej części uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2008 r. Podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji było m.in. stwierdzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie istotnego naruszenia procedury administracyjnej w postaci analogicznej, jak w niniejszej sprawie.
Mając powyższe względy na uwadze i uznając, że naruszenia wskazanych przepisów mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji orzeczenia. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło