I GZ 217/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Magdalena Bosakirska po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "T. C." Spółki z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 1041/11 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "T. C." Spółki z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie opłaty manipulacyjnej dodatkowej postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 29 września 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1041/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił "T. C." Spółce z o.o. z siedzibą w W. wstrzymania wykonania zaskarżonej przez tę spółkę decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2011 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzją organu I instancji wymierzającą skarżącej spółce opłatę manipulacyjną dodatkową w kwocie 86020,19 zł. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wraz ze skargą spółka złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając ten wniosek strona stwierdziła, że wykonanie decyzji będzie skutkować trudnymi do odwrócenia konsekwencjami w postaci pozbawienia płynności finansowej, niezbędnej do bieżącego regulowania należności, w tym również z tytułu wynagrodzeń pracowników. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, argumenty podniesione w uzasadnieniu złożonego wniosku nie pozwalają na uznanie, że wykonanie zaskarżonej decyzji naraża skarżącą na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca nie powołała bowiem żadnych okoliczności uprawdopodabniających, że egzekucja kwoty objętej decyzją może spowodować niebezpieczeństwo utraty przez stronę płynności finansowej, w szczególności nie wskazała liczby pracowników, orientacyjnej wysokości stałych miesięcznych kosztów prowadzonej działalności, ani jakichkolwiek innych danych wskazujących, że przedmiotowa kwota może stanowić istotne obciążenie zagrażające funkcjonowaniu spółki. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła "T. C." Sp. z o.o. Wniosła o uchylenie i zmianę zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. Zarzuciła rażące naruszenie przepisów postępowania, to jest: a) art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej powoływana jako "p.p.s.a.") poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody stronie skarżącej na skutek wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy natychmiastowe wykonanie tej decyzji poprzez wyegzekwowanie od spółki kwoty 129669 zł tytułem opłaty manipulacyjnej dodatkowej skutkować będzie dla strony trudnymi do odwrócenia konsekwencjami w postaci pozbawienia płynności finansowej prowadzonej działalności, a tym samym doprowadzi do znacznej szkody w jej majątku; b) art. 10 i art. 91 § 3 w związku z art. 61 § 5 p.p.s.a. poprzez zaniechanie przez Sąd pierwszej instancji rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na posiedzeniu jawnym oraz zaniechanie zarządzenia stawiennictwa strony skarżącej na posiedzenie, podczas gdy zgodnie z treścią przytoczonych przepisów rozpoznanie spraw odbywa się jawnie, a w razie wątpliwości, w celu dokładniejszego wyjaśnienia sprawy sąd może zarządzić stawienie się stron lub jednej z nich osobiście albo przez pełnomocnika. Strona wnosząca zażalenie stwierdziła, że prowadzona przez nią działalność gospodarcza została zawieszona. Strona nie posiada również jakichkolwiek środków pieniężnych. Wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje zachwianie sytuacji majątkowej spółki i może doprowadzić do nieodwracalnego skutku w postaci braku możliwości wznowienia prowadzonej przez stronę działalności. Do zażalenia strona załączyła kserokopie bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2010 r., rachunku zysków i strat sporządzonego na dzień 31 grudnia 2010 r., postanowień referendarza sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] w przedmiocie wznowienia działalności i zawieszenia działalności, a także kopie miesięcznych wyciągów z rachunku bankowego spółki w Banku [...] S.A. za kwiecień 2011 r. i wrzesień 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że niniejsze postępowanie dotyczy wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej, utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji o wymierzeniu skarżącej spółce opłaty manipulacyjnej dodatkowej w kwocie 86020,19 zł a nie w kwocie 129669 zł, która została wskazana w pierwszym zarzucie zażalenia. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, niepubl.). Złożony wraz ze skargą wniosek "T. C." Sp. z o.o. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został uzasadniony w sposób pozwalający na ocenę czy zaistniały przesłanki przemawiające za wstrzymaniem wykonania decyzji, skoro we wniosku tym podniesiono jedynie ogólnikowe stwierdzenia, które nie odnosiły się do konkretnej sytuacji skarżącej. Wobec tego Sąd pierwszej instancji zgodnie z prawem odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skoro do dnia rozpatrzenia omawianego wniosku strona nie wskazała żadnych okoliczności, które w kontekście przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a uzasadniałyby zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Bezzasadny jest w tym zakresie zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 10 i art. 91 § 3 w związku z art. 61 § 5 p.p.s.a. poprzez brak wyznaczenia posiedzenia jawnego w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, na którym to posiedzeniu strona mogłaby przedstawić swoje argumenty na poparcie wniosku. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 61 § 5 p.p.s.a. postanowienie w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. Jak wskazano wyżej, to strona wnioskująca o udzielenie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma obowiązek przedstawienia należytego uzasadnienia dla swego wniosku. Nie jest obowiązkiem sądu poszukiwanie tego uzasadnienia ani wyznaczanie posiedzenia jawnego, na którym strona miałaby możliwość przedstawienia swojej argumentacji. Skoro strona chciała, aby jej wniosek został rozpoznany na posiedzeniu jawnym, to powinna w tym celu złożyć stosowny wniosek, jeżeli zaś tego nie uczyniła, to "sąd może", czyli ma prawo, rozpoznać wniosek na posiedzeniu niejawnym. Wprawdzie do zażalenia strona załączyła dokumenty odnoszące się w pewnym stopniu do jej sytuacji majątkowej, lecz, po pierwsze, powoływanie argumentacji mającej przemawiać za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu dopiero na etapie postępowania zażaleniowego pozostaje co do zasady bezskuteczne (zob. postanowienie NSA z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt II FZ 469/08, LEX nr 515354), zaś po drugie - przedstawiona przez stronę dokumentacja wciąż nie jest wystarczająca dla zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności nie zawiera informacji, których brak wskazywał Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Natomiast sam fakt zawieszenia działalności gospodarczej nie uzasadnia zastosowania wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nawet chwilowa utrata płynności finansowej, nie musi prowadzić do likwidacji podmiotu, zatem nie wywołuje trudnego do odwrócenia skutku. Podkreślenia wymaga, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Na marginesie jedynie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a. sąd ma prawną możliwość zmiany bądź uchylenia w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącego, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie. Skarżąca zatem w każdym czasie może złożyć kolejny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w którym wykaże istnienie okoliczności uzasadniających zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, przedstawiając w szczególności informacje, których brak Sąd pierwszej instancji wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. oddalił zażalenie.