II OSK 74/12

Dnia 20 stycznia 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 września 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 760/11, o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi J. S. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] maja 2011 r., Nr [...], w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 30 września 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 760/11, odrzucił skargę J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] maja 2011 r., Nr [...], w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy, zobligowany był do zbadania dopuszczalności wniesienia skargi, w tym m.in. czy skarżący jest osobą uprawnioną do złożenia skargi, o której mowa w art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Zdaniem Sądu I instancji skarżący nie posiada interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] maja 2011 r. ponieważ postępowanie w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody za realizację przedsięwzięcia pn. "Budowa obejścia miasta Barlinek w ciągu drogi wojewódzkiej nr 151" zostało wszczęte na wniosek Wojewody Zachodniopomorskiego, zatem to Wojewoda był stroną postępowania. Natomiast skarżący w tym postępowaniu brał udział wyłącznie w charakterze pełnomocnika ww. strony. Występował więc w sprawie w imieniu swojego mocodawcy Wojewody Zachodniopomorskiego. Skoro skarga nie dotyczy jego własnej sprawy administracyjnej, zatem skarżący nie posiada interesu prawnego do wniesienia skargi. Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), stanowiąca podstawę wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie przyznała legitymacji skargowej osobie pełniącej funkcję pełnomocnika strony. Powołanie się w skardze na okoliczność, iż rozstrzygnięcie sprawy przez sąd administracyjny będzie miało decydujące znaczenie dla ustalenia odpowiedzialności cywilnej wobec inwestora za nieterminowe wykonanie umowy nie przesądza o istnieniu interesu prawnego, lecz faktycznego. W postępowaniu sądowoadministracyjnym niedopuszczalna jest podejmowana przez skarżącego próba obrony swoich interesów wynikających z umowy o charakterze cywilnoprawnym. Z tych względów Sąd skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). J. S. w skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 33 § 2 i w konsekwencji art. 50 p.p.s.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że jest wykonawcą umowy nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., której przedmiotem jest wykonanie w terminie do 15 czerwca 2011 r. dokumentacji projektowej dla "Budowy obejścia miasta Barlinek w ciągu drogi wojewódzkiej nr 151". Decyzja Burmistrza Barlinka z dnia [...] stycznia 2011 r., uchylona zaskarżoną decyzją SKO, warunkowała terminową realizację umowy pomiędzy inwestorem a skarżącym. Rozstrzygnięcie sądowoadministracyjne na tle § 19 umowy ma decydujące znaczenie dla ustalenia odpowiedzialności cywilnej wobec inwestora za nieterminowe wykonanie umowy. W świetle powyższego nie można z pewnością stwierdzić, że skarżący posiada jedynie interes faktyczny do wniesienia skargi. Interes ten jest interesem prawnym, bowiem dotyczy jego prawnej, a nie żadnej innej odpowiedzialności. Istotne jest, że w razie uwzględnienia skargi inwestor nie będzie mógł przypisać wykonawcy winy (odpowiedzialności) za opóźnienie w wykonaniu zamówienia publicznego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Przepis art. 50 § 1 p.p.s.a. stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny oraz prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Zatem z treści powyższego przepisu wynika, że uprawnionym do wniesienia skargi oprócz podmiotów enumeratywnie tam wskazanym jest każdy, kto ma interes prawny do jej wniesienia. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że uprawnionym do wniesienia skargi jest ten, kto wykaże związek pomiędzy swoją sytuacją prawną, a normą prawa materialnego, procesowego czy ustrojowego, którą może wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Innymi słowy interes prawny musi znaleźć oparcie w przepisach obowiązującego prawa, a poza tym musi być własny i indywidualny. Istnienie tak rozumianego interesu prawnego powoduje, że dany podmiot w określonym stanie faktycznym może domagać się konkretyzacji swoich uprawnień lub obowiązków, bądź żądać kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony swoich praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzeniem tego aktu do stanu zgodnego z prawem (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, wyd. CH Beck 2011, str. 265). Jak wynika z treści skargi kasacyjnej jej autor upatruje istnienie interesu prawnego skarżącego kasacyjnie do wniesienia skargi i udziału w postępowaniu w fakcie, że jest związany umową cywilnoprawną, której przedmiotem jest wykonanie w terminie do 15 czerwca 2011 r. dokumentacji projektowej dla "Budowy obejścia miasta Barlinek w ciągu drogi wojewódzkiej nr 151". W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie nie brał udziału w postępowaniu przed organami administracji zarówno w I jak i II instancji, gdyż nie dotyczyło to jego praw i obowiązków. Nie zgłaszał również takiego zamiaru, mimo że wiedział o toczącym się postępowaniu, ponieważ brał w nim udział w charakterze pełnomocnika organu - Wojewody Zachodniopomorskiego. Zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny oceniał jego legitymację skargową na etapie wniesienia skargi na zakwestionowaną decyzję przez pryzmat art. 50 § 1 p.p.s.a., który uzależnia uprawnienie danego podmiotu do wniesienia skargi od istnienia po jego stronie interesu prawnego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przedmiotowe postępowanie nie dotyczy uprawnień i obowiązków skarżącego kasacyjnie, albowiem zakwestionowana przez niego decyzja adresowana jest do Wojewody Zachodniopomorskiego. W związku z tym, że skarżący związany jest umową cywilnoprawną o wykonanie dokumentacji projektowej to jest on wyłącznie zainteresowany sposobem zakończenia postępowania, a to oznacza, że ma on jedynie interes faktyczny. Natomiast istnienie interesu faktycznego po stronie skarżącego kasacyjnie nie upoważnia go do skutecznego wniesienia skargi. Przepis art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. stanowi, iż sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Pod pojęciem tych "innych przyczyn" można także rozumieć brak legitymacji skargowej po stronie wnoszącego skargę. Wprawdzie co do zasady brak interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. winien skutkować oddaleniem wniesionej skargi, jednakże w orzecznictwie zarysował się pogląd, że postanowienie odrzucające skargę jest dopuszczalne, gdy brak legitymacji skargowej jest ewidentny (porównaj: postanowienie NSA z dn. 27.01.2011 r., sygn. akt II FSK 2500/10, opubl. LEX nr 742360 czy postanowienie NSA z dn. 13.06.2007 r., sygn. akt II FSK 1337/06, opubl. LEX nr 384145). Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.