I SA/Bd 613/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2011-10-04
Skład orzekający: sędzia NSA Zdzisław Pietrasik, sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka, sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo ocenił sytuację materialną strony, odmawiając umorzenia odsetek od składek na ubezpieczenie społeczne, pomimo przedstawienia przez stronę dokumentów potwierdzających trudną sytuację finansową?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nie zebrał i nie ocenił w sposób wszechstronny materiału dowodowego dotyczącego sytuacji materialnej strony. Organ błędnie zinterpretował przedstawione przez stronę dochody i wydatki, co doprowadziło do nieprawidłowego wniosku o braku przesłanki ubóstwa uzasadniającej umorzenie należności. Sąd podkreślił, że negatywne rozstrzygnięcie powinno być jasno i przekonująco uzasadnione, a organ wielokrotnie naruszył zasady postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o umorzenie lub rozłożenie na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a także umorzenie odsetek i kosztów, powołując się na trudną sytuację finansową. Po kilku odmownych decyzjach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i dwukrotnym uchyleniu tych decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, organ ponownie odmówił umorzenia odsetek, uznając, że sytuacja materialna strony nie wypełnia przesłanek ubóstwa. Strona złożyła skargę, podtrzymując argumenty o trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i określono, że decyzja nie może być wykonana w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant: po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 04 października 2011 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.
I SA/Bd 613/11
UZASADNIENIE
W dniu [...] października 2008 r. w Inspektoracie we W. strona złożyła wniosek o umorzenie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz umorzenie odsetek i powstałych kosztów, ewentualnie o rozłożenie na raty w/w składek, umorzenie odsetek i kosztów. W uzasadnieniu wniosku wskazano na trudną sytuację finansową rodziny. Podniesiono ponadto, iż strona otrzymywała zasiłek przedemerytalny, który był obciążony zajęciem komorniczym. Małżonek strony natomiast uzyskiwał wynagrodzenie za pracę, jednakże na utrzymaniu pozostawał syn kontynuujący naukę na wyższej uczelni.
W dniu [...] października 2008 r. Zakład skierował do strony pismo o sprecyzowanie wniosku z uwagi na wątpliwości, co do jego przedmiotu. W odpowiedzi wycofano wniosek o umorzenie zaległości, podtrzymując wniosek o rozłożenie na raty należności głównej i umorzenie odsetek oraz powstałych kosztów.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] lutego 2009 roku nr [...] odmówił umorzenia odsetek w łącznej kwocie [...] zł.
W dniu [...] marca 2009 r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i uwzględnienie prośby o umorzenie składek, odsetek i kosztów egzekucyjnych. Pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. strona wskazała, iż wniosek dotyczy umorzenia odsetek i kosztów egzekucyjnych.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Zakład utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Na rozstrzygnięcie strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, na skutek czego wyrokiem z dnia 10 listopada 2009 roku, sygn. akt I SA/Bd 603/09, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Zakład decyzją z dnia [...] września 2010 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie odmawiającą stronie umorzenia odsetek.
W dniu [...] października 2010 r. strona wniosła skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 14 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 952/10 uchylił ponownie zaskarżoną decyzję.
Podejmując postępowanie w celu ponownego rozstrzygnięcia wniosku strony Zakład pismem z dnia [...] marca 2011 r. wezwał stronę do złożenia dokumentacji potwierdzającej aktualną sytuację materialną i zdrowotną.
W dniu [...] kwietnia 2011 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w T. Inspektoratu we W. wpłynęło pismo wraz z załączoną dokumentacją.
Rozpatrując ponownie zasadność umorzenia przedmiotowych należności Zakład dokonał analizy okresu, w którym należność powstała pod kątem jej ewentualnego przedawnienia. Organ wskazał, iż zgodnie z pierwotnym brzmieniem art. 28 ust. 2 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegały przedawnieniu z upływem 5 lat, licząc od dnia, w którym składka stała się wymagalna. Organ wskazał, iż od dnia [...] lipca 2004 r. do przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne zastosowanie ma art. 33 ust. 2 ustawy - O powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.) stanowiący, iż należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, tj. po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Stanowi o tym art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - O systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.). Powyższe zasady nie mają zastosowania jedynie do oceny przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, które wygasły przed datą 1 lipca 2004 r. tj. składki za okres od [...]/1999 do [...]/1999 i należnych od nich pochodnych odsetek, których bieg 5 letniego terminu przedawnienia nie został przerwany. Organ podniósł, iż zgodnie z art. 24 ust. 5b ustawy o systemie społecznych bieg przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
Organ wskazał, iż w sytuacji strony nastąpiło zawieszenie biegu przedawnienia w stosunku do należności z tytułu składek za okres [...]-[...]/1999. W dniu [...] marca 2008 roku wdrożono wobec strony postępowanie egzekucyjne w postaci zajęcia zasiłku przedemerytalnego. Z uwagi na zbieg egzekucji prowadzonej przez Dyrektora Oddziału ZUS w T. z Komornikiem przy Sądzie Rejonowym we W., na podstawie postanowienia Sądu z dnia [...] lipca 2008 r., dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego względem strony przekazano Komornikowi Sądowemu. Zdaniem organu przedmiotowe należności nie uległy przedawnieniu.
Organ wskazał, iż zgodnie z art. 28 ust. 1, 2 i 3 ustawy - O systemie ubezpieczeń społecznych, należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Zgodnie z treścią art. 28 ust. 3a powołanej ustawy, w uzasadnionych przypadkach, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być umarzane, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Organ wskazał ponadto, iż w rozporządzeniu z dnia 31 lipca 2003 r. - W sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wskazał sytuacje uzasadniające umorzenie należności (§ 3 ust. 1).
Zdaniem organu, w przypadku strony nie zachodzi stan całkowitej nieściągalności, ponieważ wobec strony nadal prowadzone jest postępowanie egzekucyjne przez Komornika Sądowego.
Analizując sytuację materialną strony organ ustalił, iż otrzymuje ona świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł (brutto) a małżonek uzyskuje wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w kwocie [...] zł (brutto) zatem łączny dochód uzyskiwany w gospodarstwie domowym wynosi [...] zł.
Z pobieranego przez skarżącą zasiłku realizowane są potrącenia w wysokości [...] zł. Koszty miesięcznego utrzymania rodziny oraz koszty leczenia wynoszą średnio ok. [...] zł. Na zaspokojenie niezbędnych potrzeb rodziny pozostaje ok. [...] zł co w ocenie Zakładu nie wypełnia przesłanki ubóstwa o której mowa w par. 3 ust. 1 cyt. rozporządzenia. Jako istotną okoliczność wskazano również fakt, iż na utrzymaniu skarżącej nie znajduje się już syn [...]. Konkludując organ uznał, iż analiza sytuacji majątkowej oraz zdrowotnej strony oraz udokumentowany przez wnioskodawczynię stan faktyczny nie pozwala stwierdzić wypełnienia przesłanek określonych w art. 28 ust. 3a ustawy.
W skardze wskazano, iż organ nie wziął pod uwagę istotnych okoliczności przedstawianych przez stronę. Skarżąca powołuje się na swoją bardzo trudną sytuację materialną i zdrowotną.
Organ w odpowiedzi na skargę J. N. wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia [...] września 2011r. skarżąca podtrzymała wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji, ponownie wskazując na trudną sytuacje materialną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
W myśl art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej u.s.u.s.) należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Zgodnie z ust. 3 tego artykułu całkowita nieściągalność, zachodzi, gdy:
1) dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze,
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku,
z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej,
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Wyliczenie zawarte w powyższym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r., II UZP 6/04 Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że "(...) przepis art. 28 ust. 2 ustawy o u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone."
Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Podstawy umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, w którym jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Dotyczy to m.in. sytuacji wskazanej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, tj. gdy opłacenie należności z tytuły składek pozbawiało zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.
Podkreślenia wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s w związku z § 3 ust. 1 powyższego rozporządzenia także mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności.
Należy podkreślić, że przedmiotowa sprawa była już dwukrotnie rozpatrywana przez tut. Sąd. Wyrokiem z dnia 10 listopada 2009 r., I SA/Bd 603/09 WSA w Bydgoszczy uchylił decyzję organu II Instancji z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...]. Sąd stwierdził, że w stanie faktycznym sprawy doszło do naruszenia art. 7, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Zakład Ubezpieczeń Społecznych po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] września 2010r. nr [...] odmówił umorzenia należności z tytułu składek. W wyniku złożonej skargi tut. Sąd wyrokiem z dnia 14 grudnia 2010r. sygn. akt I SA/Bd 952/10 uchylił decyzję organu II instancji. Wskazano, iż naruszone zostały art. 11, art. 80 i art. 77 k.p.a. albowiem ocena materiału dowodowego dokonana przez organ drugiej instancji jest fragmentaryczna i niepełna. Sąd zwrócił także uwagę na to, że rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie dotyczy umorzenia odsetek od składek za 1999 r. co obliguje organ do wyjaśnienia, czy nie doszło do przedawnienia należności składkowych.
Rozpatrując ponownie sprawę Zakład w pierwszej kolejności dokonał analizy okresu, w którym należność powstała pod kątem jej ewentualnego przedawnienia. Organ wskazał, iż zgodnie z pierwotnym brzmieniem art. 28 ust. 2 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegały przedawnieniu z upływem 5 lat, licząc od dnia, w którym składka stała się wymagalna. Organ wskazał, iż od dnia 1 lipca 2004 r. do przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne zastosowanie ma art. 33 ust. 2 ustawy - O powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.) stanowiący, iż należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, tj. po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Stanowi o tym art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - O systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.). Powyższe zasady nie mają zastosowania do oceny przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, które wygasły przed datą 1 lipca 2004 r. tj. składki za okres od [...]/1999 do [...]/1999 i należnych od nich pochodnych odsetek, których bieg 5 letniego terminu przedawnienia nie został przerwany. Natomiast w stosunku do należności z tytułu składek za okres [...]-[...]/1999 nastąpiło zawieszenie biegu przedawnienia. W dniu [...] marca 2008 roku wdrożono wobec strony postępowanie egzekucyjne w postaci zajęcia zasiłku przedemerytalnego. Z uwagi na zbieg egzekucji prowadzonej przez Dyrektora Oddziału ZUS w T. z Komornikiem przy Sądzie Rejonowym we W., na podstawie postanowienia Sądu z dnia [...] lipca 2008 r., dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego względem strony przekazano Komornikowi Sądowemu. Stanowisko organu w tym przedmiocie Sąd uznał zatem za prawidłowe.
Na obecnym etapie postępowania nie ma sporu, podobnie jak w poprzednich rozstrzygnięciach, odnośnie braku w niniejszej sprawie przesłanki całkowitej nieściągalności. W ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego należności z tytułu składek są zaspokajane. Istota sporu, tak jak to miało miejsce poprzednio, dotyczy przesłanki wskazanej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r.
Dokonując, w ponownym postępowaniu, analizy sytuacji majątkowej skarżącej organ II instancji przeanalizował uzyskiwane dochody jak i ponoszone wydatki. Stwierdził, że otrzymuje ona świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł (brutto), a małżonek uzyskuje wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w kwocie [...] zł (brutto) zatem łączny dochód uzyskiwany w gospodarstwie domowym wynosi [...] zł. Z pobieranego przez skarżącą zasiłku realizowane są potrącenia w wysokości [...] zł. Koszty miesięcznego utrzymania rodziny oraz koszty leczenia wynoszą średnio ok. [...] zł. Na zaspokojenie niezbędnych potrzeb rodziny pozostaje ok. [...] zł co w ocenie Zakładu nie wypełnia przesłanki ubóstwa o której mowa w par. 3 ust. 1 cyt. rozporządzenia. Jako istotną okoliczność wskazano również fakt, iż na utrzymaniu skarżącej nie znajduje się już syn [...]. Konkludując organ uznał, iż analiza sytuacji majątkowej oraz zdrowotnej strony oraz udokumentowany przez wnioskodawczynię stan faktyczny nie pozwala stwierdzić wypełnienia przesłanek określonych w art. 28ust. 3a ustawy.
Podkreślić należy, na co zresztą zwrócił już uwagę Sąd orzekając dwukrotnie w niniejszej sprawie, że zwłaszcza negatywne rozstrzygnięcie, dotyczące umorzenia należności, powinno być przekonująco i jasno uzasadnione zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i zbadane (art. 11 k.p.a.). Ocena, czy przesłanki umorzenia występują w konkretnej sprawie (art. 80 k.p.a.) może być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 77 k.p.a.).
Analiza akt sprawy w konfrontacji z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, iż organ kolejny już raz uchybił wskazanym powyżej przepisom. Organ co prawda tym razem zgromadził dane dotyczące sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącej niemniej wnioski, które wywiódł pozostają w kolizji ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W piśmie skierowanym do Zakładu (wpływ w dniu [...] kwietnia 2011r.) Skarżąca dokonała zestawienia uzyskiwanych dochodów własnych i małżonka (w kwotach netto) oraz wszystkich ponoszonych wydatków wykazując, iż na egzystencję pozostaje kwota [...] zł, na dwie osoby miesięcznie. Jednocześnie do pisma tego załączono dokumenty z których wynikają kwoty ponoszonych wydatków i uzyskiwanych dochodów (m. in. decyzja o waloryzacji zasiłku przedemerytalnego, umowa o pracę zawiadomienie o zmianie wysokości czynszu, rachunek za gaz, rachunek za telewizję kablową, rachunki za doładowania telefonu). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż: " Jak wynika z zebranego materiału dowodowego koszty miesięcznego utrzymania Pani rodziny oraz ponoszone koszty leczenia wynoszą średnio ok. [...] zł. (...) na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych rodziny pozostaje ok. [...] zł miesięcznie." Jaki materiał dowodowy organ miał na myśli trudno ustalić bowiem w aktach sprawy aktualna sytuacja materialna skarżącej wynika jedynie z wyliczenia zawartego we wskazanym powyżej piśmie i dokumentów do tego pisma załączonych. Zgodnie zaś z tym materiałem dowodowym, który jest w aktach i który Sąd przeanalizował Skarżąca wraz z małżonkiem dysponują miesięcznie kwotą niespełna [...] zł na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych.
Po raz kolejny zatem ocena zebranego materiału dowodowego dokonana przez organ narusza zasadę swobodnej oceny dowodów. Nie znajduje zatem, zdaniem Sądu, oparcia w materiale dowodowym wniosek organu, iż sytuacja materialna skarżącej nie wypełnia przesłanki ubóstwa o której mowa w ustawie. W tym miejscu należałoby podkreślić, iż sposób prowadzenia niniejszej sprawy przez Zakład, fakt, iż po raz trzeci Sąd uchyla decyzję w istocie z tych samych powodów co poprzednio wskazuje na ignorancję organu oraz rażące naruszenia zasady wynikającej z art. 8 kpa tj. pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Zdaniem Sądu, jest niedopuszczalne w państwie prawa, aby organ trzeci rok prowadził, proste pod względem prawnym, postępowanie w przedmiocie umorzenia należności i nie był w stanie w sposób poprawny zebrać i rzetelnie tj. zgodnie z logiką i doświadczeniem życiowym, ocenić kilku dokumentów dotyczących sytuacji materialnej wnioskodawczyni. Taki stan niepewności prawa, z punkt widzenia zainteresowanego, jest niemożliwy do zaakceptowania.
Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni rzetelnie wszystkie dowody zebrane w sprawie.
Mając powyższe uwadze na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.
E. Kruppik – Świetlicka Z. Pietrasik U. Wiśniewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło