I SA/Gd 735/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędzia WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 października 2011 r. sprawy ze skargi B.Ś. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 19 maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu akcyzy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej kwotę 1571(tysiąc pięćset siedemdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania . W DNIU 16 MARCA 2010 R., DO URZĘDU CELNEGO WPŁYNĄŁ WNIOSEK B.S. O ZWROT AKCYZY OD DZIEWIĘCIU SAMOCHODÓW OSOBOWYCH W ŁĄCZNEJ WYSOKOŚCI [...] ZŁ, PONIŻEJ WYMIENIONYCH: 1. SKODA FABIA II STYLE KOMBI 1,2 HTTP, NR NADWOZIA [...] - [...] ZŁ; 2. SKODA FABIA II STYLE 1,2 HATCHBACK, NR NADWOZIA [...] - [...] ZŁ; 3. SKODA FABIA II STYLE KOMBI 1,2 HTTP, NR NADWOZIA [...] - [...] ZŁ; 4. SKODA FABIA II STYLE 1,2 HATCHBACK, NR NADWOZIA [...] - [...] ZŁ; 5. SKODA FABIA II 1,4 FUN, NR NADWOZIA [...] - [...] ZŁ; 6. SKODA FABIA 1,4 FUN, NR NADWOZIA [...] - [...] ZŁ; 7. SKODA FABIA 1,2 JOY, NR NADWOZIA [...] - [...] ZŁ; 8. SKODA FABIA 1,2 JOY, NR NADWOZIA [...] - [...] ZŁ; 9. SKODA FABIA 1,4 FUN, NR NADWOZIA [...] - [...] ZŁ. DO WNIOSKU STRONA ZAŁĄCZYŁA M.IN. FAKTURY VAT DOTYCZĄCYCH ZAKUPU PRZEZ STRONĘ SAMOCHODÓW OSOBOWYCH OD FIRMY "A" A.P., FAKTURY VAT WYSTAWIONE PRZEZ STRONĘ, A DOKUMENTUJĄCE SPRZEDAŻ PRZEDMIOTOWYCH SAMOCHODÓW NIEMIECKIEJ FIRMIE "B", ORAZ DOKUMENTY ZATYTUŁOWANE JAKO DOKUMENTY POTWIERDZAJĄCE WYWÓZ TOWARU BĘDĄCEGO PRZEDMIOTEM WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ DOSTAWY. W DNIU 25 MARCA 2010 R., STRONA ZŁOŻYŁA W URZĘDZIE CELNYM PISMO STANOWIĄCE ZAŁĄCZNIK DO WNIOSKU WRAZ Z OŚWIADCZENIEM O SPOSOBIE WYWOZU SAMOCHODÓW. W DNIU 30 KWIETNIA 2010 R. NACZELNIK URZĘDU CELNEGO WYDAŁ DECYZJĘ NR [...], KTÓRĄ ODMÓWIŁ ZWROTU AKCYZY Z TYTUŁU DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ SAMOCHODÓW OSOBOWYCH MARKI SKODA FABIA. PISMEM Z DNIA 18 MAJA 2010 R., STRONA SKARŻĄCA ZŁOŻYŁA ODWOŁANIE OD WYŻEJ WYMIENIONEJ DECYZJI. ZAWIADOMIENIEM Z DNIA 11 CZERWCA 2010 R., WYZNACZONO SIEDMIODNIOWY TERMIN DO WYPOWIEDZENIA SIĘ W SPRAWIE ZEBRANEGO MATERIAŁU DOWODOWEGO. STRONA SKORZYSTAŁA Z PRZYSŁUGUJĄCEGO JEJ UPRAWNIENIA. RÓWNOCZEŚNIE STRONA ZŁOŻYŁA DODATKOWE PISMO, Z KTÓREGO WYNIKAŁO, IŻ SAMOCHODY ZOSTAŁY WYWIEZIONE PRZEZ KONTRAHENTA JEGO TRANSPORTEM Z TERENU POLSKI, JEDNAKŻE STRONA KAŻDORAZOWO ASYSTOWAŁA PRZY WYWOZIE PRZEDMIOTOWYCH SAMOCHODÓW I OSTATECZNIE PRZEKAZYWAŁA DOKUMENTY NA TERENIE NIEMIEC. W TYM SAMYM DNIU STRONA ZŁOŻYŁA WNIOSEK DOWODOWY. PISMEM Z DNIA 11 STYCZNIA 2011 R., WEZWANO STRONĘ W CELU ZŁOŻENIA ZEZNAŃ W SPRAWIE. W DNIU 9 LUTEGO 2011R., STRONA W OBECNOŚCI PEŁNOMOCNIKA ZOSTAŁA PRZESŁUCHANA NA OKOLICZNOŚĆ DOKONANIA DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ DZIEWIĘCIU SAMOCHODÓW OSOBOWYCH MARKI SKODA FABIA. ZGODNIE Z WNIOSKIEM STRONY ZAWARTYM W PROTOKOLE Z DNIA 9 LUTEGO 2011 R., DOTYCZĄCYM PRZESŁUCHANIA W CHARAKTERZE ŚWIADKA I.W., DOWODU TEGO SKUTECZNIE NIE PRZEPROWADZONO, NA OKOLICZNOŚĆ CZEGO SPORZĄDZONO NOTATKI SŁUŻBOWE. DODATKOWO DYREKTOR IZBY CELNEJ PISMEM Z DNIA 16 MARCA 2011 R., ZWRÓCIŁ SIĘ Z ZAPYTANIEM ODNOŚNIE WYJAŚNIENIA WĄTPLIWOŚCI W PRZEDMIOTOWEJ SPRAWIE DO NIEMIECKIEGO KONTRAHENTA FIRMY "B", JEDNAKŻE NIE UZYSKAŁ ODPOWIEDZI. DECYZJĄ NR [...] Z DNIA 19 MAJA 2011 R. DYREKTOR IZBY CELNEJ UTRZYMAŁ W MOCY DECYZJĘ ORGANU PIERWSZEJ INSTANCJI. W DNIU 6 CZERWCA 2011 R., ZOSTAŁO ZŁOŻONE W KANCELARII IZBY CELNEJ PISMO Z FIRMY "B" WRAZ Z ZAŁĄCZNIKAMI. PISMEM Z DNIA 22 CZERWCA 2011 R., PEŁNOMOCNIK STRONY ZASKARŻYŁ DO WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W GDAŃSKU 'DECYZJĘ DYREKTORA IZBY CELNEJ Z DNIA 27 MAJA 2010 R. PEŁNOMOCNIK WNIÓSŁ W SKARDZE O UCHYLENIE DECYZJI DYREKTORA IZBY CELNEJ I PRZEKAZANIE SPRAWY DO PONOWNEGO ROZPOZNANIA. ZARZUCIŁ ZASKARŻONEJ DECYZJI NARUSZENIE NIŻEJ WYMIENIONYCH PRZEPISÓW : - ART. 107 USTAWY Z DNIA 6 GRUDNIA 2008 R., O PODATKU AKCYZOWYM W ZWIĄZKU Z ART. 155 § 1 ORAZ ART. 348 KODEKSU CYWILNEGO POPRZEZ BŁĘDNĄ WYKŁADNIĘ POJĘCIA PRZENIESIENIA WŁASNOŚCI POJAZDÓW, PRZEJAWIAJĄCĄ SIĘ W PRZYJĘCIU, IŻ NASTĄPIŁO ONO SOLO CONSENSU, A NIE POPRZEZ WYDANIE DOKUMENTÓW UMOŻLIWIAJĄCYCH PEŁNE NIMI DYSPONOWANIE - ZGODNIE Z WOLĄ STRON UMOWY, - ART. 187 § 1 USTAWY ORDYNACJA PODATKOWA POPRZEZ ZANIECHANIE ZEBRANIA W SPOSÓB WYCZERPUJĄCY MATERIAŁU DOWODOWEGO, W SZCZEGÓLNOŚCI ZANIECHANIE PRZESŁUCHANIA ŚWIADKA I.W., - PRZEDWCZESNOŚĆ ROZSTRZYGNIĘCIA I NIEWYJAŚNIENIE ISTOTY SPRAWY. ODNOSZĄC SIĘ DO ZARZUTÓW ZAWARTYCH W SKARDZE DYREKTOR IZBY CELNEJ STWIERDZIŁ, ŻE NIE ZNAJDUJE PODSTAW DO UWZGLĘDNIENIA SKARGI W CAŁOŚCI I UCHYLENIA WŁASNEJ DECYZJI W TRYBIE ART. 54 § 3 USTAWY Z DNIA 30 SIERPNIA 2002 R. PRAWO O POSTĘPOWANIU PRZED SĄDAMI ADMINISTRACYJNYMI I W CAŁEJ ROZCIĄGŁOŚCI PODTRZYMAŁ STANOWISKO ZAWARTE W ZASKARŻONEJ DECYZJI, A WYJAŚNIONE W JEJ UZASADNIENIU. W UZASADNIENIU PRZYPOMNIANO, ŻE Z ZEBRANEGO W POSTĘPOWANIU PODATKOWYM MATERIAŁU DOWODOWEGO WYNIKAŁO, IŻ SKARŻĄCY ODSPRZEDAŁ PRZEDMIOTOWE SAMOCHODY OSOBOWE NIEMIECKIEJ FIRMIE "B", Z SIEDZIBĄ W S. W NIEMCZECH; CO DOKUMENTUJĄ: FAKTURA VAT NR [...] Z DNIA 31 MARCA 2009 R., FAKTURY VAT NR [...], [...], [...], [...] Z DNIA 4 MARCA 2009 R., ORAZ FAKTURY VAT NR [...], [...], [...], [...] Z DNIA 16 LUTEGO 2009 R., (MIEJSCE WYSTAWIENIA FAKTURY: G.). PISMEM Z DNIA 25 MARCA 2010 R., STRONA UZUPEŁNIŁA WNIOSEK Z DNIA 25 MARCA 2010 R., O ZWROT AKCYZY OD SAMOCHODU OSOBOWEGO ZGODNIE ZE WZOREM OKREŚLONYM W ROZPORZĄDZENIU MINISTRA FINANSÓW Z DNIA 24 LUTEGO 2009 R., W SPRAWIE ZWROTU AKCYZY OD SAMOCHODU OSOBOWEGO. DO PISMA ZAŁĄCZONO OŚWIADCZENIE, Z KTÓREGO TREŚCI WYNIKAŁO, ŻE FIRMA NIEMIECKA "B", ODBIERAŁA WSZYSTKIE DZIEWIĘĆ POJAZDÓW WŁASNYM TRANSPORTEM Z TERENU POLSKI. DODATKOWO SKARŻĄCY ODRĘCZNIE DOPISAŁ NA PRZEDMIOTOWYM DOKUMENCIE, SYGNUJĄC NAZWISKIEM, INFORMACJĘ, IŻ FIRMA "B", ODEBRAŁA SAMOCHODY W CZTERECH PARTIACH PO 2 SZTUKI. NA ETAPIE ODWOŁANIA SKARŻĄCY NIE KWESTIONOWAŁ FAKTU WYWIEZIENIA PRZEDMIOTOWYCH POJAZDÓW PRZEZ NIEMIECKIEGO KONTRAHENTA, DOPIERO NA ETAPIE PÓŹNIEJSZYCH WYJAŚNIEŃ SKARŻĄCY ZMIENIŁ ZEZNANIA, JEDNAKŻE NIE POSIŁKUJĄC SIĘ ŻADNYM MATERIAŁEM DOWODOWYM. W DNIU 25 CZERWCA 2010 R., SKARŻĄCY OSOBIŚCIE ZŁOŻYŁ WYJAŚNIENIA, Z KTÓRYCH WYNIKAŁO, IŻ SAMOCHODY ZOSTAŁY WYWIEZIONE PRZEZ KONTRAHENTA JEGO TRANSPORTEM Z TERENU POLSKI LECZ SKARŻĄCY TAKŻE JECHAŁ ZA KAŻDYM RAZEM NA TEREN NIEMIEC I TAM OSTATECZNIE PRZEKAZYWAŁ WSZYSTKIE DOKUMENTY DOTYCZĄCE, SAMOCHODÓW. FORMA TAKA BYŁA PODYKTOWANA BRAKIEM UPRAWNIEŃ "E" DO KIEROWANIA POJAZDEM Z PRZYCZEPĄ I DLATEGO KONTRAHENT Z NIEMIEC ZORGANIZOWAŁ PRZEWOŹNIKA Z UPRAWNIENIAMI. W DNIU 9 LUTEGO 2011 R., SKARŻĄCY ZOSTAŁ PRZESŁUCHANY W CHARAKTERZE STRONY. Z TREŚCI PRZESŁUCHANIA WYNIKAŁY ZNACZNE ROZBIEŻNOŚCI, W PORÓWNANIU Z UPRZEDNIO DEKLAROWANYMI WYJAŚNIENIAMI NP. SKARŻĄCY STWIERDZIŁ, ŻE WYKONANO 9 TRANSPORTÓW, POJAZDY PRZEWOŻONE BYŁY POJEDYNCZO, GDY WE WCZEŚNIEJSZYM OŚWIADCZENIU WSKAZAŁ, ŻE SAMOCHODY BYŁY ODBIERANE W 4 PARTIACH PO 2 SZTUKI. WSKAZANO RÓWNIEŻ, IŻ SKARŻĄCY NIE DYSPONUJE ŻADNYMI DOKUMENTAMI, KTÓRE POTWIERDZIŁYBY WIARYGODNOŚĆ JEGO ZEZNAŃ I POTWIERDZIŁY POBYT NA TERENIE NIEMIEC (FAKTURY, WYCIĄGI Z KONTA). DYREKTOR IZBY CELNEJ, UWZGLĘDNIAJĄC WNIOSEK SKARŻĄCEGO PODJĄŁ PRÓBY PRZESŁUCHANIA I.W. (KIEROWCA ZATRUDNIONY W FIRMIE "B"), ZAMIESZKAŁEGO NA TERYTORIUM NIEMIEC. POMIMO DEKLARACJI POTENCJALNEGO ŚWIADKA, NIE DOPRECYZOWAŁ ON TERMINU NA PRZESŁUCHANIE PRZEZ ORGANY PODATKOWE W CHARAKTERZE ŚWIADKA, ANI TEŻ NIE WYWIĄZAŁ SIĘ Z OBIETNICY NADESŁANIA DOKUMENTACJI DOTYCZĄCEJ PRZEDMIOTOWYCH POJAZDÓW. JEDNOCZEŚNIE DYREKTOR IZBY CELNEJ PISMEM Z DNIA 16 MARCA 2011 R., ZWRÓCIŁ SIĘ Z ZAPYTANIEM ODNOŚNIE WYJAŚNIENIA WĄTPLIWOŚCI W PRZEDMIOTOWEJ SPRAWIE DO NIEMIECKIEGO KONTRAHENTA FIRMY "B" DO DNIA WYDANIA ZASKARŻONEJ DECYZJI TJ. 19 MAJA 2011 R., NIE UZYSKANO ODPOWIEDZI. DOPIERO DNIA 6 CZERWCA 2011 R., ZOSTAŁO ZŁOŻONE W KANCELARII IZBY CELNEJ PISMO, DO KTÓREGO ZAŁĄCZONO ODPOWIEDŹ Z FIRMY "B" NATOMIAST DO SKARGI ZAŁĄCZONO OŚWIADCZENIE PANA W. ODNOŚNIE WYKONANIA PRZEWOZU - TRANSPORTU PRZEDMIOTOWYCH SAMOCHODÓW. Mając powyższe na względzie Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że zarzut naruszenia art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej jest bezzasadny. Organ odwoławczy jak wykazano powyżej podjął szereg czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Na odpowiedź od niemieckiego kontrahenta organ oczekiwał ponad 1,5 miesiąca od dnia odbioru zanim wydał zaskarżoną decyzję, również z przyczyn niezależnych od organu nie udało się przesłuchać pana W. Pełnomocnik podniósł w skardze, że rozstrzygniecie zostało wydane przedwcześnie, jednak mając na względzie, że postępowanie odwoławcze trwało rok i Dyrektor Izby Celnej dołożył wszelkich starań w celu dogłębnego wyjaśnienia sprawy (dwukrotne przesłuchanie strony, uwzględnienie wniosku dowodowego strony, dwukrotne próby przesłuchania wnioskowanego świadka, jak również wystosowanie niemieckojęzycznego pisma do kontrahenta skarżącego). JAK WSKAZANO W ODPOWIEDZI NA SKARGĘ, ZA SŁUSZNOŚCIĄ STANOWISKA DYREKTORA IZBY CELNEJ PRZEMAWIA RÓWNIEŻ TREŚĆ ART. 155 § 1 USTAWY Z DNIA 23 KWIETNIA 1964 R. KODEKS CYWILNY (DZ. U. Z DNIA 18 MAJA 1964 R.). Z DNIEM ZAWARCIA UMOWY KLIENT - ODBIORCA STAŁ SIĘ WŁAŚCICIELEM POJAZDU. MATERIAŁ DOWODOWY NIE POTWIERDZAŁ STWIERDZENIA PEŁNOMOCNIKA, ŻE STRONY USTALIŁY, IŻ PRZEJŚCIE WŁASNOŚCI RUCHOMOŚCI - POJAZDÓW M-KI SKODA FABIA NASTĘPOWAĆ BĘDZIE POPRZEZ WYDANIE OPRÓCZ SAMYCH POJAZDÓW RÓWNIEŻ I DOKUMENTÓW UMOŻLIWIAJĄCYCH ICH REJESTRACJĘ. SKARŻĄCY UTRACIŁ WIĘC - W OCENIE ORGANU - ISTOTNĄ CECHĘ I PRZESTAŁA SPEŁNIAĆ WARUNKI INSTYTUCJI UREGULOWANEJ W ART. 107 USTAWY Z DNIA 6 GRUDNIA 2008 R., O PODATKU AKCYZOWYM. Z USTALEŃ FAKTYCZNYCH WYNIKA, ŻE PRZESŁANKI PRZENIESIENIA WŁASNOŚCI ZOSTAŁY SPEŁNIONE. SKARŻĄCY WYDAŁ NIEMIECKIEMU KONTRAHENTOWI POJAZD I Z TYM MOMENTEM KUPUJĄCY UZYSKA WSZYSTKIE MOŻLIWOŚCI ROZPORZĄDZANIA RZECZĄ. ZGODNIE Z ART. 107 USTAWY O PODATKU AKCYZOWYM PODMIOTOWI, KTÓRY NABYŁ PRAWO ROZPORZĄDZANIA SAMOCHODEM OSOBOWYM JAK WŁAŚCICIEL, I KTÓRY DOKONUJE DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ NIEZAREJESTROWANEGO WCZEŚNIEJ NA TERYTORIUM KRAJU ZGODNIE Z PRZEPISAMI O RUCHU DROGOWYM SAMOCHODU OSOBOWEGO, OD KTÓREGO AKCYZA ZOSTAŁA ZAPŁACONA NA TERYTORIUM KRAJU, LUB JEŻELI W JEGO IMIENIU TA DOSTAWA JEST REALIZOWANA, PRZYSŁUGUJE ZWROT AKCYZY NA WNIOSEK, ZŁOŻONY WŁAŚCIWEMU NACZELNIKOWI URZĘDU CELNEGO W TERMINIE ROKU OD DNIA DOKONANIA DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ TEGO SAMOCHODU OSOBOWEGO. ORGAN WSKAZAŁ, ŻE Z PIERWSZEJ CZĘŚCI DYSPOZYCJI ZAWARTEJ W ART. 107 PRZEDMIOTOWEJ USTAWY WYNIKA, ŻE ZWROT AKCYZY PRZYSŁUGUJE PODMIOTOWI, KTÓRY NABYŁ PRAWO ROZPORZĄDZANIA SAMOCHODEM OSOBOWYM JAK WŁAŚCICIEL. NATOMIAST DRUGA CZĘŚĆ TEGO PRZEPISU PRAWA STANOWI O PODMIOTACH, KTÓRE DOKONUJĄ DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ I W PIERWSZEJ KOLEJNOŚCI WYMIENIONO PODMIOT, KTÓRY NABYŁ PRAWO ROZPORZĄDZANIA SAMOCHODEM OSOBOWYM JAK WŁAŚCICIEL, W DRUGIEJ PODMIOTY, KTÓRE W JEGO IMIENIU TĘ DOSTAWĘ REALIZUJĄ. ODNOSZĄC POWYŻSZĄ DYSPOZYCJĘ DO NINIEJSZEJ SPRAWY NALEŻY UZNAĆ ZA CHYBIONY ARGUMENT PEŁNOMOCNIKA, ŻE TAKIEGO PRZEMIESZCZENIA DOKONAŁ SKARŻĄCY. JESZCZE RAZ PODKREŚLONO, ŻE W MOMENCIE DOKONYWANIA DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ PRZEDMIOTOWEGO SAMOCHODU Z TERYTORIUM KRAJU NA TERYTORIUM NIEMIEC, TO KLIENT - ODBIORCA DYSPONOWAŁ JUŻ PRAWEM ROZPORZĄDZANIA SAMOCHODEM JAK WŁAŚCICIEL. TAK WIĘC SKARŻĄCY NIE SPEŁNIŁ PODSTAWOWEJ PRZESŁANKI WYNIKAJĄCEJ Z PRZEPISU PRAWA, W MOMENCIE DOKONYWANIA DOSTAWY NIE ROZPORZĄDZAŁ SAMOCHODEM JAK WŁAŚCICIEL. Z TYCH WZGLĘDÓW DYREKTOR IZBY CELNEJ UZNAŁ, ŻE DOKONANĄ TRANSAKCJĘ NALEŻY POTRAKTOWAĆ JAKO SPRZEDAŻ W KRAJU. DOKONANA NA TERENIE KRAJU SPRZEDAŻ SAMOCHODÓW OSOBOWYCH PODMIOTOWI MAJĄCEMU SIEDZIBĘ W NIEMCZECH NIE JEST WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWĄ DOSTAWĄ ZDEFINIOWANĄ W ART. 2 PKT 8 USTAWY O PODATKU AKCYZOWYM. PRZY PIŚMIE PROCESOWYM Z DNIA 23 WRZEŚNIA 2011 R., SKARŻĄCY PRZEDŁOŻYŁ KSEROKOPIE DOKUMENTÓW, KTÓRE MAJĄ POTWIERDZAĆ JEGO STANOWISKO, IŻ NABYWCA NIEMIECKI POKRYWAŁ KOSZTY TRANSPORTU DOPIERO OD GRANICY POLSKO - NIEMIECKIEJ. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W GDAŃSKU ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE: SKARGA JEST UZASADNIONA. NA WSTĘPIE NALEŻY ODNIEŚĆ SIĘ DO TREŚCI PRZEPISÓW USTAWY Z 23 STYCZNIA 2004 R., O PODATKU AKCYZOWYM (DZ. U. NR 29, POZ. 257 I NR 68, POZ. 623, Z 2005 R. NR 160, POZ. 1341, Z 2006 R. NR 169, POZ. 1199, Z 2007 R. NR 99, POZ. 666 ORAZ Z 2008 R. NR 118, POZ. 745 I NR 145, POZ. 915; DALEJ JAKO U.P.A. 2004). Z MOCY ART. 2 PKT 10 U.P.A. 2004 PRZEZ OKREŚLENIE DOSTAWA WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWA NALEŻY ROZUMIEĆ PRZEMIESZCZENIE WYROBÓW AKCYZOWYCH Z TERYTORIUM KRAJU NA TERYTORIUM PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO. Z KOLEI W DYSPOZYCJI ART. 77 UST. 1, 2 I 3 U.P.A. 2004 USTAWODAWCA POSTANOWIŁ, ŻE PODATNICY DOKONUJĄCY DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ WYROBÓW AKCYZOWYCH NIEZHARMONIZOWANYCH W RAMACH PROWADZONEJ PRZEZ NICH DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ SĄ OBOWIĄZANI POSIADAĆ DOKUMENTY POTWIERDZAJĄCE WYKONANIE DOSTAWY TYCH WYROBÓW DO INNEGO PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO; DOKUMENTAMI POTWIERDZAJĄCYMI DOKONANIE PRZEZ PODATNIKA DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ STANOWIŁY W SZCZEGÓLNOŚCI DOKUMENTY PRZEWOZOWE, FAKTURA I SPECYFIKACJA DOSTAWY ORAZ INNE DOKUMENTY HANDLOWE ZWIĄZANE Z DOSTAWĄ (UST. 2); PODMIOTOWI, KTÓRY DOSTARCZYŁ WYROBY AKCYZOWE NIEZHARMONIZOWANE NA TERYTORIUM PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO, OD KTÓRYCH AKCYZA ZOSTAŁA ZAPŁACONA NA TERYTORIUM KRAJU, PRZYSŁUGIWAŁ ZWROT AKCYZY; JEJ ZWROT NASTĘPOWAŁ NA WNIOSEK PODMIOTU (UST. 3 ART. 77 U.P.A. 2004). Z DNIEM 1 MARCA 2009 R., WESZŁA W ŻYCIE USTAWA Z 6 GRUDNIA 2008 R., O PODATKU AKCYZOWYM (DZ. U. Z 2009 R., NR 3, POZ. 11 ZE ZM.; DALEJ U.P.A.). Z MOCY ART. 2 PKT 8 U.P.A., POD POJĘCIEM DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ NALEŻY ROZUMIEĆ PRZEMIESZCZANIE WYROBÓW AKCYZOWYCH LUB SAMOCHODÓW OSOBOWYCH Z TERYTORIUM KRAJU NA TERYTORIUM PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO. ZGODNIE ZAŚ Z DYSPOZYCJĄ ART. 107 UST. 1 U.P.A. PODMIOTOWI, KTÓRY NABYŁ PRAWO ROZPORZĄDZANIA SAMOCHODEM OSOBOWYM JAK WŁAŚCICIEL, I KTÓRY DOKONUJE DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ ALBO EKSPORTU NIEZAREJESTROWANEGO WCZEŚNIEJ NA TERYTORIUM KRAJU ZGODNIE Z PRZEPISAMI O RUCHU DROGOWYM SAMOCHODU OSOBOWEGO, OD KTÓREGO AKCYZA ZOSTAŁA ZAPŁACONA NA TERYTORIUM KRAJU, LUB JEŻELI W JEGO IMIENIU TA DOSTAWA ALBO EKSPORT SĄ REALIZOWANE, PRZYSŁUGUJE ZWROT AKCYZY NA WNIOSEK, ZŁOŻONY WŁAŚCIWEMU NACZELNIKOWI URZĘDU CELNEGO W TERMINIE ROKU OD DNIA DOKONANIA DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ ALBO EKSPORTU TEGO SAMOCHODU OSOBOWEGO. PODMIOT TEN JEST OBOWIĄZANY POSIADAĆ DOKUMENTY POTWIERDZAJĄCE DOKONANIE DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ ALBO EKSPORTU, KTÓRYMI SĄ W SZCZEGÓLNOŚCI: DOKUMENTY PRZEWOZOWE, CELNE, FAKTURA I SPECYFIKACJA DOSTAWY ORAZ INNE DOKUMENTY HANDLOWE ZWIĄZANE Z DOSTAWĄ WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWA ALBO EKSPORTEM (ART. 107 UST. 3 U.P.A.). DO WNIOSKU O ZWROT ZAŁĄCZA SIĘ DOWÓD ZAPŁATY AKCYZY NA TERYTORIUM KRAJU LUB FAKTURĘ Z WYKAZANĄ KWOTĄ AKCYZY ORAZ DOKUMENTY POTWIERDZAJĄCE DOKONANIE DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ (ART. 107 UST. 4 U.P.A.). Z MOCY AKTU PODUSTAWOWEGO (POR. § 2 UST. 1 I UST. 2 ROZPORZĄDZENIA MINISTRA FINANSÓW Z 24 LUTEGO 2009 R., W SPRAWIE ZWROTU AKCYZY OD SAMOCHODU OSOBOWEGO, OPUBL. W: DZ. U. Z 2009 R., NR 32, POZ. 246), WARUNKIEM OTRZYMANIA ZWROTU AKCYZY W PRZYPADKU DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ ALBO EKSPORTU SAMOCHODU OSOBOWEGO REALIZOWANEGO BEZ UDZIAŁU PRZEWOŹNIKA LUB SPEDYTORA, PRZY UŻYCIU WŁASNEGO ŚRODKA TRANSPORTU, JEST ZŁOŻENIE PRZEZ PODMIOT, KTÓRY DOKONAŁ DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ ALBO EKSPORTU SAMOCHODU OSOBOWEGO, PISEMNEGO OŚWIADCZENIA O TERMINIE I SPOSOBIE WYWOZU ORAZ MIEJSCU DOSTARCZENIA SAMOCHODU OSOBOWEGO POZA TERYTORIUM KRAJU. W PRZYPADKU GDY OŚWIADCZENIA ORAZ DOKUMENTY WYMIENIONE W ART. 107 UST. 1 I 3 U.P.A. NIE POTWIERDZAJĄ WYKONANIA DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ ALBO EKSPORTU SAMOCHODU OSOBOWEGO, PODMIOT OBOWIĄZANY JEST DO PRZEDŁOŻENIA INNYCH DOKUMENTÓW WSKAZUJĄCYCH NA ICH WYKONANIE, W SZCZEGÓLNOŚCI KORESPONDENCJI HANDLOWEJ, DOKUMENTU DOTYCZĄCEGO UBEZPIECZENIA LUB FRACHTU, DOKUMENTU POTWIERDZAJĄCEGO ZAPŁATĘ ZA WYKONANĄ DOSTAWĘ WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWĄ ALBO EKSPORT. POWYŻSZA PREZENTACJA POSTANOWIEŃ USTAWODAWCY ZAWARTA W USTAWIE O PODATKU AKCYZOWYM Z 2004 R., I W USTAWIE O PODATKU AKCYZOWYM Z 2008 R., POZWALA NA PRZYJĘCIE, ŻE ZARÓWNO W OKRESIE PRZED JAK I PO 1 STYCZNIA 2009 R., PRZEMIESZCZENIA WYROBÓW AKCYZOWYCH DETERMINUJE WYSTĄPIENIE CZYNNOŚCI OPODATKOWANYCH AKCYZĄ, JEDNAK NIE MA PRZY TYM ZNACZENIA, CZY PRZEMIESZCZANYM WYROBOM AKCYZOWYM POMIĘDZY POLSKĄ A PAŃSTWEM CZŁONKOWSKIM TOWARZYSZY PRZENIESIENIE PRAWA WŁASNOŚCI, CZY TEŻ NIE. TEZA TA POZWALA NA ODNIESIENIE SIĘ W SPORNEJ KWESTII PRAWNEJ DO ORZECZNICTWA NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO WYDANEGO NA PODSTAWIE USTAWY O PODATKU AKCYZOWYM Z ROKU 2004. W WYROKU Z 3 KWIETNIA 2008 R. NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY W SPRAWIE L FSK 333/07, POSTAWIŁ TEZĘ NASTĘPUJĄCĄ - O ZWROT PODATKU AKCYZOWEGO NA PODSTAWIE ART. 77 USTAWY Z 23 STYCZNIA 2004 R., O PODATKU AKCYZOWYM MOŻE WYSTĄPIĆ PODATNIK, KTÓRY W RAMACH PROWADZONEJ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ DOKONAŁ DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ WYROBÓW AKCYZOWYCH NIEZHARMONIZOWANYCH, OD KTÓRYCH AKCYZA ZOSTAŁA ZAPŁACONA NA TERYTORIUM KRAJU, BEZ WZGLĘDU NA TO, CZYIM ŚRODKIEM TRANSPORTU DOKONANO TEJ DOSTAWY: DOSTAWCY LUB NABYWCY CZY TEŻ PRZEWOŹNIKA LUB SPEDYTORA, KTÓREMU CZYNNOŚCI PRZEWOZU ZLECIŁ DOSTAWCA BĄDŹ NABYWCA (OPUBL. W: ONSAIWSA 2009/6/108, OSP 2009/6/65, BAZA LEX 475560; POR. GLOSA APROBUJĄCA: A. BARTOSIEWICZ, R. KUBACKI, OPUBL. W: OSP 2009/6/65). Z KOLEI W WYROKU Z 20 GRUDNIA 2007 R. NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY W SPRAWIE L FSK 16/07 STWIERDZIŁ, ŻE ZA CHYBIONE NALEŻY UZNAĆ STANOWISKO SĄDU PIERWSZEJ INSTANCJI, ŻE NA GRUNCIE PRZEPISÓW USTAWY O PODATKU AKCYZOWYM DLA UZNANIA PRZEMIESZCZENIA SAMOCHODÓW OSOBOWYCH Z TERYTORIUM KRAJU NA TERYTORIUM INNEGO PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO ZA DOSTAWĘ WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWĄ KONIECZNE JEST JESZCZE PRZENIESIENIE WŁASNOŚCI TYCH SAMOCHODÓW. STOI ONO W OCZYWISTEJ SPRZECZNOŚCI Z POWOŁANYM PRZEPISEM ART. 2 PKT 10 U.P.A. 2004 (WYROK OPUBL. W: MONITOR PODAKOWY 2008/7/46, RZECZPOSPOSPOLITA 2007/12/298, BAZA LEX 322125). W UZASADNIENIU TEGO ORZECZENIA NSA PODKREŚLIŁ, ŻE ZA ZASADNY NALEŻY UZNAĆ ZARZUT NARUSZENIA ART. 2 PKT 10 USTAWY Z 23 STYCZNIA 2004 R., O PODATKU AKCYZOWYM, ZAWIERAJĄCEGO LEGALNĄ DEFINICJĘ DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ. WEDŁUG TEGO PRZEPISU JEST NIĄ PRZEMIESZCZENIE WYROBÓW AKCYZOWYCH Z TERYTORIUM KRAJU NA TERYTORIUM PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO. WYNIKA Z TEGO, ŻE POJĘCIE DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ W ROZUMIENIU PRZEPISÓW USTAWY O PODATKU AKCYZOWYM W ZASADNICZY SPOSÓB RÓŻNI SIĘ OD TEGO POJĘCIA WYSTĘPUJĄCEGO W PRZEPISACH USTAWY Z 11 MARCA 2004 R., O PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG (DZ. U. NR 54, POZ. 535 ZE ZM.; DALEJ USTAWA O VAT); STOSOWNIE DO ART. 13 UST. 1 USTAWY O VAT, PRZEZ WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWĄ DOSTAWĘ TOWARÓW ROZUMIE SIĘ WYWÓZ TOWARÓW Z TERYTORIUM KRAJU W WYKONANIU CZYNNOŚCI OKREŚLONYCH W ART. 7 NA TERYTORIUM PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO INNE NIŻ TERYTORIUM KRAJU, Z ZASTRZEŻENIEM UST. 2-8. W TYM ZAKRESIE WYSTĘPUJĄ ZASADNICZE ROZBIEŻNOŚCI POMIĘDZY PRZEPISAMI TYCH USTAW; NA GRUNCIE USTAWY O PODATKU AKCYZOWYM DOSTAWĄ WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWĄ JEST KAŻDE PRZEMIESZCZENIE WYROBU Z KRAJU DO INNEGO PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO WSPÓLNOTY EUROPEJSKIEJ, CZYLI SAMA CZYNNOŚĆ FAKTYCZNA, NAWET JEŻELI W OGÓLE NIE WYSTĄPI TRANSAKCJA W ROZUMIENIU EKONOMICZNYM (NP. SPRZEDAŻ), NATOMIAST NA GRUNCIE USTAWY O VAT SAMA CZYNNOŚĆ FAKTYCZNA W POSTACI WYWOZU (CZYLI FAKTYCZNEGO PRZEMIESZCZENIA) TOWARU Z KRAJU DO INNEGO PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO NIE JEST WYSTARCZAJĄCA; MUSI WYSTĄPIĆ JESZCZE DRUGI ELEMENT - WYWÓZ MUSI NASTĄPIĆ W WYNIKU WYKONANIA CZYNNOŚCI OKREŚLONYCH W ART. 7 USTAWY O VAT, CZYLI DOSTAWY (ROZUMIANEJ JAKO PRZENIESIENIE PRAWA DO ROZPORZĄDZANIA TOWARAMI JAK WŁAŚCICIEL) LUB CZYNNOŚCI ZRÓWNANYCH Z DOSTAWĄ (WYJĄTEK PRZEWIDUJE JEDYNIE ART. 13 UST. 3 USTAWY O VAT). NSA ZA NIEUPRAWNIONE UZNAŁ TEŻ DOSZUKIWANIE SIĘ PRZEZ SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI PODOBIEŃSTW MIĘDZY DOSTAWĄ WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWĄ A CYWILNOPRAWNĄ INSTYTUCJĄ DOSTAWY (ART. 605 KODEKSU CYWILNEGO); MIMO PODOBIEŃSTWA TERMINOLOGICZNEGO SĄ TO ZUPEŁNIE ODRĘBNE INSTYTUCJE WYWODZĄCE SIĘ Z RÓŻNYCH GAŁĘZI PRAWA: JEDNA Z PRAWA PUBLICZNEGO (PODATKOWEGO), A DRUGA Z PRYWATNEGO (CYWILNEGO), PRZY CZYM POJĘCIE DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ ZOSTAŁO RECYPOWANE Z PRAWA WSPÓLNOTOWEGO. PRZEPISY USTAWY O PODATKU AKCYZOWYM NIE PRZEWIDUJĄ ŻADNYCH SZCZEGÓLNYCH UREGULOWAŃ CO DO ROZUMIENIA POJĘCIA DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ W STOSUNKU DO SAMOCHODÓW OSOBOWYCH, W SZCZEGÓLNOŚCI NIE ZAWIERAJĄ ICH PRZEPISY ART. 80-82 U.P.A. 2004 DOTYCZĄCE OPODATKOWANIA TYCH SAMOCHODÓW; ZAŚ ART. 80 UST. 3 PKT 3 U.P.A. 2004 ODNOSI SIĘ WYŁĄCZNIE DO WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEGO NABYCIA, A NIE DOSTAWY, NORMUJE BOWIEM JEDYNIE MOMENT POWSTANIA OBOWIĄZKU PODATKOWEGO W PRZYPADKU NABYCIA WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEGO SAMOCHODU OSOBOWEGO; W DOSTAWIE WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ OBOWIĄZEK PODATKOWY W AKCYZIE W OGÓLE NIE POWSTAJE, GDYŻ PODMIOT DOKONUJĄCY TEJ DOSTAWY NIE MIEŚCI SIĘ W KATALOGU PODMIOTÓW BĘDĄCYCH PODATNIKAMI AKCYZY OD SAMOCHODÓW OSOBOWYCH (ART. 80 UST. 2 U.P.A. 2004). NSA WSKAZAŁ NA NARUSZENIE ART. 77 UST. 3 U.P.A. 2004 W ZW. Z ART. 2 UST. 10 U.P.A. 2004, STANOWIĄCEGO W SZCZEGÓLNOŚCI, ŻE ZWROT AKCYZY PRZYSŁUGUJE PODMIOTOWI, KTÓRY DOSTARCZYŁ WYROBY AKCYZOWE NIEZHARMONIZOWANE (A TAKIMI SĄ TAKŻE SAMOCHODY OSOBOWE) NA TERYTORIUM PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO; PRZEPIS TEN NIE PRZEWIDUJE, ABY PRZEMIESZCZENIE WYROBU NA TERYTORIUM PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO BYŁO KONIECZNIE POŁĄCZONE Z PRZENIESIENIEM JEGO WŁASNOŚCI (CZY PRECYZYJNIEJ - Z PRZENIESIENIEM PRAWA DO ROZPORZĄDZANIA JAK WŁAŚCICIEL). TYLKO FAKTYCZNY CHARAKTER CZYNNOŚCI PRZEMIESZCZENIA WYROBU AKCYZOWEGO, JAKO PRZESŁANKI ZWROTU AKCYZY, DODATKOWO PODKREŚLA UŻYCIE W ART. 77 UST. 3 U.P.A. 2004 WYRAZU DOSTARCZYŁ (PODMIOTOWI, KTÓRY DOSTARCZYŁ WYROBY) NA OZNACZENIE TEJ CZYNNOŚCI. PONADTO PRZY INTERPRETACJI ART. 77 UST. 2 U.P.A 2004 (A TAKŻE UST. 4 ART. 77 U.P.A. 2004 I PRZEPISU WYDANEGO NA JEGO PODSTAWIE TJ. ROZPORZĄDZENIA MINISTRA FINANSÓW Z 9 KWIETNIA 2004 R. W SPRAWIE ZWROTU AKCYZY W PRZYPADKU DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ WYROBÓW AKCYZOWYCH NIEZHARMONIZOWANYCH, OPUBL. W: DZ. U. NR 74, POZ. 673) NALEŻY MIEĆ NA UWADZE CEL PRZEWIDZIANEJ W ART. 77 UST. 3 U.P.A. 2004 INSTYTUCJI ZWROTU PODATKU AKCYZOWEGO, KTÓRYM JEST KONIECZNOŚĆ UNIKNIĘCIA OBCIĄŻANIA PODATKIEM AKCYZOWYM PODMIOTU, KTÓRY NIE JEST JEGO KONSUMENTEM W POLSCE. NSA ZAAKCENTOWAŁ, ŻE AKCYZA, JAKO PODATEK KONSUMPCYJNY, JEST PODATKIEM POŚREDNIM, CO OZNACZA, ŻE FAKTYCZNYM PODMIOTEM PONOSZĄCYM CIĘŻAR OPODATKOWANIA AKCYZĄ JEST OSTATECZNY KONSUMENT, A NIE PODMIOT, KTÓRY JEDYNIE FORMALNIE BYŁ OBOWIĄZANY DO NALICZENIA I ZAPŁATY TEGO PODATKU (POR. S. PARULSKI, AKCYZA. KOMENTARZ, KRAKÓW 2005, S. 11) I NIE JEST NIM NA PEWNO PODMIOT, KTÓRY W ZWIĄZKU Z NABYCIEM WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWYM WYROBÓW AKCYZOWYCH ZAPŁACIŁ AKCYZĘ W KRAJU GDZIE NIE MIAŁA MIEJSCA KONSUMPCJA TYCH WYROBÓW, A NASTĘPNIE DOSTARCZYŁ JE DO INNEGO PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO. NSA W KONSEKWENCJI POWYŻSZYCH ROZWAŻAŃ PODKREŚLIŁ, ŻE ZGODNIE Z ART. 77 UST. 3 U.P.A. 2004, JEDNĄ Z PODSTAWOWYCH PRZESŁANEK ZWROTU AKCYZY JEST DOSTARCZENIE WYROBU AKCYZOWEGO NA TERYTORIUM PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO (DRUGĄ JEST ZAPŁATA NA TERYTORIUM KRAJU AKCYZY OD TEGO WYROBU); W ZWIĄZKU Z TYM KONIECZNE JEST UZYSKANIE PEWNOŚCI, ŻE RZECZYWIŚCIE DOSZŁO DO SPEŁNIENIA TEJ PRZESŁANKI I TEMU WŁAŚNIE CELOWI SŁUŻĄ PRZEPISY USTAWY DOTYCZĄCE DOKUMENTOWANIA WYKONANIA DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ WYROBÓW AKCYZOWYCH, OD KTÓRYCH ZOSTAŁA ZAPŁACONA AKCYZA. W wyrokach WSA w Gdańsku w sprawach I SA/Gd 654/10, I SA/Gd 165/11, l SA/Gd 790/10, l SA/Gd 791/10, l SA/Gd 792/10, wydanych w stanie prawnym po 1 stycznia 2009 r., przywołano ww. cyt. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt l FSK 333/07, podzielono pogląd, że o zwrot podatku akcyzowego może wystąpić podatnik, który w ramach prowadzonej działalności gospodarczej dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych, od których akcyza została zapłacona na terytorium kraju, bez względu na fakt, czyim środkiem transportu dokonano tej dostawy: dostawcy, nabywcy czy też przewoźnika lub spedytora, któremu czynności przewozu zlecił bądź to dostawca, bądź nabywca. WSA W GDAŃSKU ZASADNIE PODKREŚLIŁ, ŻE CO PRAWDA WYROK TEN ZAPADŁ NA TLE PRZEPISÓW USTAWY Z 23 STYCZNIA 2004 R., O PODATKU AKCYZOWYM, JEDNAK WOBEC ZBLIŻONEGO UREGULOWANIA INSTYTUCJI ZWROTU AKCYZY W TEJ, JAK I W ZASTĘPUJĄCEJ JĄ USTAWIE, ZAPREZENTOWANE W UZASADNIENIU WYROKU, W SPRAWIE SYGN. AKT L FSK 333/07, STANOWISKO MOŻNA PRZENIEŚĆ NA GRUNT SPRAW, KTÓRYCH PODSTAWĄ PRAWNĄ JEST ART. 107 U.P.A. SĄD ROZPOZNAJĄCY PRZEDMIOTOWĄ SPRAWĘ POGLĄD TEN PODZIELA. NADE WSZYSTKO WYMAGA PODKREŚLENIA, W ŚLAD ZA WW. WYROKAMI WSA W GDAŃSKU, ŻE Z DNIEM 1 MAJA 2004 R., WRAZ Z PRZYSTĄPIENIEM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DO UNII EUROPEJSKIEJ, CZĘŚCIĄ POLSKIEGO PORZĄDKU PRAWNEGO STAŁ SIĘ AUTONOMICZNY SYSTEM PRAWA WSPÓLNOTOWEGO, TZW. ACQUIS COMMUNAUTAIRE, DO PRZESTRZEGANIA KTÓREGO ZOBOWIĄZANE SĄ WSZYSTKIE ORGANY PAŃSTWA POLSKIEGO. WEJŚCIE W ŻYCIE UREGULOWAŃ WSPÓLNOTOWYCH Z ZAKRESU PODATKU AKCYZOWEGO SPOWODOWAŁO W PRAWODAWSTWIE POLSKIM PODZIAŁ WYROBÓW OBJĘTYCH AKCYZĄ NA ZHARMONIZOWANE I NIEZHARMONIZOWANE, PONIEWAŻ W MYŚL PRZEPISÓW DYREKTYWY RADY NR 92/12/EWG Z DNIA 25 LUTEGO 1992 R., W SPRAWIE OGÓLNYCH WARUNKÓW DOTYCZĄCYCH WYROBÓW OBJĘTYCH PODATKIEM AKCYZOWYM, ICH PRZECHOWYWANIA, PRZEPŁYWU ORAZ KONTROLOWANIA (DZ. URZ. UE L. 1992.76.1 ZE ZM.), DYREKTYWĘ TĘ STOSUJE SIĘ NA POZIOMIE WSPÓLNOTOWYM DO TAKICH WYROBÓW, JAK: OLEJE MINERALNE, ALKOHOL I NAPOJE ALKOHOLOWE, WYROBY TYTONIOWE, O CZYM STANOWI JEJ ART. 3 UST. 1. TE WYROBY SĄ OBJĘTE WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWYM SYSTEMEM OPODATKOWANIA, A PRAWA KRAJOWE DOTYCZĄCE TYCH WYROBÓW MUSZĄ BYĆ ZGODNE Z PRZEPISAMI UNIJNYMI. NATOMIAST W MYŚL ART. 3 UST. 3 TEJ DYREKTYWY PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE ZACHOWAŁY PRAWO DO WPROWADZENIA LUB UTRZYMANIA PODATKÓW NA WYROBY INNE NIŻ WYMIENIONE W UST. 1, POD WARUNKIEM, ŻE PODATKI TE NIE SPOWODUJĄ ZWIĘKSZENIA FORMALNOŚCI ZWIĄZANYCH Z PRZEKRACZANIEM GRANICY W HANDLU MIĘDZY PAŃSTWAMI CZŁONKOWSKIMI. WOBEC TEGO W ZAKRESIE WYROBÓW NIEZHARMONIZOWANYCH, Z JAKIMI MAMY DO CZYNIENIA W NINIEJSZEJ SPRAWIE (SAMOCHODY OSOBOWE), OBOWIĄZUJĄ AKTY PRAWNE PRAWA KRAJOWEGO, A PRZEDE WSZYSTKIM USTAWA O PODATKU AKCYZOWYM Z 2008 R. ZGODNIE ZAŚ Z ART. 2 UST. 1 PKT 8 U.P.A. - JAK JUŻ PRZYTOCZONO - DOSTAWĄ WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWĄ JEST PRZEMIESZCZANIE WYROBÓW AKCYZOWYCH LUB SAMOCHODÓW OSOBOWYCH Z TERYTORIUM KRAJU NA TERYTORIUM PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO I CO ISTOTNE - BRZMIENIE TEGO PRZEPISU NIE ULEGŁO ZMIANIE PO DNIU 1 STYCZNIA 2009 R. INSTYTUCJĄ, KTÓRA MA URZECZYWISTNIĆ FUNKCJONOWANIE PODSTAWOWEJ ZASADY JEDNOKROTNEGO POBORU TEGO PODATKU, W WYPADKU DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ, JEST MOŻLIWOŚĆ ZWROTU AKCYZY, JEŻELI OD WYROBU NIEZHARMONIZOWANEGO AKCYZA ZOSTAŁA ZAPŁACONA NA TERENIE KRAJU, JAKO ŻE W STOSUNKU DO WYROBÓW NIEZHARMONIZOWANYCH NIE STOSUJE SIĘ TAKICH ROZWIĄZAŃ JAK NP. PROCEDURA ZAWIESZENIA POBORU AKCYZY, FUNKCJONUJĄCA W ODNIESIENIU DO WYROBÓW ZHARMONIZOWANYCH. WSA W GDAŃSKU ZASADNIE PODKREŚLIŁ W UZASADNIENIACH WW. WYROKÓW, ŻE ABY UMOŻLIWIĆ PODMIOTOM DOKONUJĄCYM DOSTAWY NA TERYTORIUM PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO UBIEGANIE SIĘ O ZWROT AKCYZY ZAPŁACONEJ NA TERYTORIUM KRAJU, USTAWODAWCA WPROWADZIŁ UREGULOWANIA ZAWARTE W ART. 77 USTAWY O PODATKU AKCYZOWYM Z 2004 R. (ART. 107 USTAWY O PODATKU AKCYZOWYM Z 2008 R.). PRAWODAWCA DAŁ PODMIOTOM TAKĄ MOŻLIWOŚĆ, Z UWAGI NA TO, ŻE WYWÓZ SAMOCHODU Z KRAJU DO INNEGO PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO OZNACZA, IŻ MIEJSCE KONSUMPCJI TEGO DOBRA ZNAJDUJE SIĘ POZA GRANICAMI RP, I TYM SAMYM POWINNA BYĆ REALIZOWANA ZASADA OPODATKOWANIA WYROBÓW AKCYZOWYCH W KRAJU ICH KONSUMPCJI. ORZEKAJĄCE W SPRAWIE ORGANY PODATKOWE NIE KWESTIONOWAŁY, ŻE SAMOCHODY OSOBWE ZOSTAŁY PRZEWIEZIONE DO INNEGO PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO ANI TEŻ FAKTU, ŻE PODATEK AKCYZOWY ZOSTAŁ ZAPŁACONY W KRAJU. PRZYJĘŁY NATOMIAST NIESŁUSZNIE, ŻE Z UWAGI NA FAKT WYWOZU TYCH SAMOCHODÓW PRZEZ KONTRAHENTA NIEMIECKIEGO POZA GRANICĘ RP, TO NIE SKARŻĄCY DOKONAŁ DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ, W ZWIĄZKU Z CZYM NIE PRZYSŁUGUJE JEJ ZWROT AKCYZY, A Z TAKIM STANOWISKIEM NIE MOŻNA SIĘ ZGODZIĆ. PODMIOT DOKONUJĄCY DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ Z UŻYCIEM ŚRODKA TRANSPORTU NABYWCY WYROBÓW AKCYZOWYCH LUB PRZEWOŹNIKA ALBO SPEDYTORA DZIAŁAJĄCEGO NA ZLECENIE NABYWCY JEST PODMIOTEM, KTÓRY DOSTARCZYŁ WYROBY AKCYZOWE NIEZHARMONIZOWANE I JEDNOCZEŚNIE JEST UPRAWNIONY DO ŻĄDANIA ZWROTU PODATKU AKCYZOWEGO ZAPŁACONEGO NA TERYTORIUM KRAJU, POD WARUNKIEM, ŻE NASTĄPI PRZEMIESZCZENIE WYROBÓW AKCYZOWYCH Z TERYTORIUM RP NA TERYTORIUM PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO, UDOKUMENTOWANE W SPOSÓB WSKAZANY W ART. ART. 107 UST. 3 U.P.A. ZAKŁADAJĄC RACJONALNOŚĆ USTAWODAWCY, NIE OGRANICZAJĄC SIĘ WYŁĄCZNIE DO WYKŁADNI JĘZYKOWEJ ALE DOKONUJĄC WYKŁADNI CELOWOŚCIOWEJ, FUNKCJONALNEJ ORAZ PROUNIJNEJ, INTERPRETUJĄC MAJĄCE ZASTOSOWANIE W TEJ SPRAWIE PRZEPISY PRZEZ PRYZMAT PODSTAWOWEJ ZASADY DOTYCZĄCEJ PODATKU AKCYZOWEGO - TO JEST JEDNOKROTNOŚCI OPODATKOWANIA - STWIERDZIĆ NALEŻY, ŻE O ZWROT PODATKU AKCYZOWEGO MOŻE WYSTĄPIĆ PODMIOT, KTÓRY W RAMACH PROWADZONEJ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ DOKONAŁ DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ WYROBÓW AKCYZOWYCH NIEZHARMONIZOWANYCH (SAMOCHODÓW OSOBOWYCH), OD KTÓRYCH AKCYZA ZOSTAŁA ZAPŁACONA NA TERYTORIUM KRAJU I TO BEZ WZGLĘDU NA FAKT, CZYIM ŚRODKIEM TRANSPORTU DOKONANO TEJ DOSTAWY: DOSTAWCY, NABYWCY CZY TEŻ PRZEWOŹNIKA LUB SPEDYTORA, KTÓREMU CZYNNOŚCI PRZEWOZU ZLECIŁ BĄDŹ TO DOSTAWCA, BĄDŹ NABYWCA. TEZA TA JEST UPRAWNIONA, GDYŻ ART. 107 U.P.A., NIE ZAWIERA POSTANOWIEŃ W ZAKRESIE SPOSOBU TRANSPORTU CZY TEŻ ŚRODKA TRANSPORTU. NIE ZMIENIA PRAWIDŁOWOŚCI TAKIEJ INTERPRETACJI TAKŻE PRZEPIS § 2 ROZPORZĄDZENIA MINISTRA FINANSÓW Z DNIA 24 LUTEGO 2009 R., W SPRAWIE ZWROTU AKCYZY OD SAMOCHODÓW OSOBOWYCH, KTÓRY JEST JEDYNIE PRZEPISEM NATURY TECHNICZNEJ ZAWIERAJĄCYM PRZYKŁADOWO WSKAZANY PAKIET DOKUMENTÓW KTÓRE PODMIOT, O JAKIM MOWA W ART. 107 UST. 1 U.P.A., WINIEN DOŁĄCZYĆ DO SKŁADANEGO WNIOSKU O ZWROT AKCYZY. Z DYSPOZYCJI TEGO PARAGRAFU NIE MOŻNA JEDNAK WYCIĄGNĄĆ WNIOSKU, ŻE WŁAŚNIE JEGO TREŚĆ PRZESĄDZA O WYKLUCZENIU DANEGO PODMIOTU Z KRĘGU UPRAWNIONYCH DO ZWROTU AKCYZY Z TEGO POWODU, ŻE NABYWCA ODEBRAŁ TOWAR TRANSPORTEM WŁASNYM LUB ZLECIŁ TE CZYNNOŚCI PRZEWOŹNIKOWI. TAKIE STANOWISKO JEST SPRZECZNE Z TREŚCIĄ PRZEPISU AKTU PRAWNEGO RANGI USTAWOWEJ, TO JEST ART. 107 U.P.A. SĄD TYM SAMYM NIE PODZIELA STANOWISKA PREZENTOWANEGO W WYROKU WSA W GDAŃSKU Z 9 LISTOPADA 2010 R., W SPRAWIE L SA/GD 776/10. SĄD NIE PODZIELA RÓWNIEŻ POGLĄDU WYRAŻONEGO W WYROKU WSA W KRAKOWIE Z 6 LISTOPADA 2010 R., W SPRAWIE L SA/KR 1253/09 (DOSTĘPNY NA STRONIE INTERNETOWEJ), W KTÓREGO UZASADNIENIU STWIERDZONO, ŻE USTAWODAWCA W USTAWIE Z 6 GRUDNIA 2008 R., O PODATKU AKCYZOWYM OZNACZAJĄC PODMIOT UPRAWNIONY DO ZWROTU AKCYZY CELOWO NIE UŻYŁ OKREŚLENIA NABYŁ PRAWO WŁASNOŚCI SAMOCHODU OSOBOWEGO, LECZ UŻYŁ ZWROTU NABYŁ PRAWO ROZPORZĄDZANIA SAMOCHODEM OSOBOWYM JAK WŁAŚCICIEL; OKREŚLENIA TE NIE SĄ TOŻSAME I KAŻDE Z NICH OBEJMUJE INNY KRĄG ADRESATÓW, WSKAZUJĄC, ŻE W PRZYPADKU GDY STRONA WYDAJE NA TERYTORIUM KRAJU SAMOCHÓD OSOBOWY JEGO NABYWCY, LUB JEŻELI POJAZD TEN WYDAJE PRZEWOŹNIKOWI DZIAŁAJĄCEMU NA ZLECENIE NABYWCY, TO TYM SAMYM STRONA TA PRZESTAJE ROZPORZĄDZAĆ TYM SAMOCHODEM OSOBOWYM JAK WŁAŚCICIEL. NABYWCA LUB DZIAŁAJĄCY NA JEGO ZLECENIE PRZEWOŹNIK, ODBIERAJĄC OD STRONY SAMOCHÓD OSOBOWY, NABYWA PRAWO ROZPORZĄDZANIA NIM JAK WŁAŚCICIEL CO OZNACZA, ŻE Z MOMENTEM WYDANIA TAKIEGO POJAZDU STRONA FAKTYCZNIE TRACI PRAWO ROZPORZĄDZANIA TYM SAMOCHODEM JAK WŁAŚCICIEL. INNYMI SŁOWY - Z CHWILĄ ODEBRANIA TOWARU OD STRONY NA TERENIE KRAJU, TO NABYWCA SAMOCHODU OSOBNEGO A NIE STRONA DOKONUJE DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ CZYLI PRZEMIESZCZENIA NA TERYTORIUM PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO. SĄD W NINIEJSZEJ SPRAWIE RAZ JESZCZE PODKREŚLA, ŻE ANI ART. 77 USTAWY O PODATKU AKCYZOWYM Z 2004 R., ANI TEŻ ART. 107 UST. 3 USTAWY O PODATKU AKCYZOWYM Z 2008 R., NIE PRZEWIDUJĄ, ABY PRZEMIESZCZENIE WYROBU NA TERYTORIUM PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO BYŁO POŁĄCZONE Z PRZENIESIENIEM PRAWA DO ROZPORZĄDZANIA JAK WŁAŚCICIEL, ZNACZENIE MA BOWIEM FAKTYCZNY CHARAKTERCZYNNOŚCI PRZEMIESZCZENIA WYROBU AKCYZOWEGO, JAKO PRZESŁANKI ZWROTU AKCYZY. PRZY PONOWNYM ROZPOZNANIU SPRAWY DYREKTOR IZBY CELNEJ UWZGLĘDNI ZAPREZENTOWANĄ W NINIEJSZYM ORZECZENIU WYKŁADNIĘ MAJĄCYCH ZASTOSOWANIE W SPRAWIE PRZEPISÓW PRAWA MATERIALNEGO. STWIERDZONE NARUSZENIE PRAWA MATERIALNEGO DAŁO SĄDOWI PODSTAWĘ DO UCHYLENIA ZASKARŻONEJ DECYZJI, STOSOWNIE DO DYSPOZYCJI ART. 145 § 1 PKT 1 LIT. A) USTAWY Z DNIA 30 SIERPNIA 2002 R. - PRAWO O POSTĘPOWANIU PRZED SĄDAMI ADMINISTRACYJNYMI (DZ. U. NR 153, POZ. 1270, ZE ZM.; P.P.S.A). O KOSZTACH ROZSTRZYGNIĘTO NA PODSTAWIE ART. 200 P.P.S.A, A ROZSTRZYGNIĘCIE W PRZEDMIOCIE NIEWYKONANIA ZASKARŻONEJ DECYZJI PODJĘTO NA PODSTAWIE ART. 152 P.P.S.A. DSZ