II SA/Bd 958/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2011-10-04
Skład orzekający: Anna Klotz, Elżbieta Piechowiak, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe w związku z likwidacją jego dotychczasowego stanowiska, przy braku możliwości mianowania go na równorzędne stanowisko, jest zgodne z prawem, a jeśli policjant nie wyrazi zgody na niższe stanowisko, czy może zostać zwolniony ze służby?Ratio decidendi
Przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe w związku z likwidacją jego dotychczasowego stanowiska jest dopuszczalne, jeśli nie ma możliwości mianowania go na równorzędne stanowisko. Brak zgody policjanta na przeniesienie na niższe stanowisko może skutkować zwolnieniem ze służby. Działania organów Policji w zakresie kształtowania stosunków służbowych podlegają uznaniu administracyjnemu, a sąd administracyjny kontroluje ich zgodność z prawem, nie wkraczając w politykę kadrową.Stan faktyczny
Skarga dotyczyła rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji, który zwolnił funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska w związku z jego likwidacją i przeniósł go do dyspozycji przełożonego, proponując jednocześnie niższe stanowisko. Funkcjonariusz odwołał się, zarzucając naruszenie prawa i prywatne motywy przełożonego. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez Komendanta Wojewódzkiego, funkcjonariusz wniósł skargę do WSA, domagając się stwierdzenia nieważności obu decyzji. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące braku obiektywizmu organu, naruszenia przepisów proceduralnych oraz wadliwości uzasadnienia decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 października 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 4 października 2011 roku sprawy ze skargi D. W. na rozkaz personalny Komendanta [...] Policji w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przeniesienia na równorzędne stanowisko służbowe oddala skargę
Rozkazem personalnym z dnia 29 kwietnia 2011 r., nr [...], Komendant Miejski Policji w G. (dalej jako "Komendant Miejski"), na podstawie art. 32 ust. 1 i 2, art. 37a pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.: Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277 ze zm.; dalej jako "ustawa o Policji"), zwolnił nadkomisarza D. W. - kierownika Referatu Operacyjno - Rozpoznawczego Wydziału Kryminalnego, delegowanego z urzędu rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia 2 marca 2011 r. do czasowego pełnienia obowiązków w KPP w C. - z dniem 30 kwietnia 2011 r. z zajmowanego stanowiska, przenosząc go z dniem 1 maja 2011 r. do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w G. - ze składnikami uposażenia w dotychczasowej wysokości, tj. w 7 (siódmej) grupie zaszeregowania z mnożnikiem 1,80 (jeden i osiemdziesiąt setnych) kwoty bazowej - 2740 (dwa tysiące siedemset czterdzieści) złotych oraz dodatkiem funkcyjnym w dotychczasowej wysokości tj. 860 (osiemset sześćdziesiąt) złotych miesięcznie.
W uzasadnieniu w/w rozstrzygnięcia Komendant Miejski wskazał, że rozkazem organizacyjnym nr [...] z dnia 26 kwietnia 2011 r. w KMP w G. zostały wprowadzone z dniem 1 maja 2011 r. zmiany organizacyjne w pionie kryminalnym polegające na zlikwidowaniu w strukturach Wydziału Kryminalnego i Wydziału do Walki z Przestępczością przeciwko Mieniu referatów oraz utworzeniu w ich miejsce zreorganizowanych pod względem etatowym zespołów. Dotychczas zajmowane przez D. W. stanowisko służbowe - kierownik Referatu Operacyjno-Rozpoznawczego Wydziału Kryminalnego - ulega likwidacji. Wobec braku możliwości mianowania w nowych strukturach na równorzędne stanowisko służbowe, podczas rozmowy w dniu 29 kwietnia 2011 r., zaproponowano funkcjonariuszowi przeniesienie na niższe stanowisko służbowe asystenta Jednoosobowego Stanowiska do spraw Kryminalnych Posterunku Policji w Ł. Funkcjonariusz nie wypowiedział się jednak w sposób jednoznaczny, co do przedstawionej mu propozycji. Wobec braku stanowczej decyzji nadkomisarza D. W. w kwestii mianowania go na niższe stanowisko służbowe postanowiono jak w sentencji.
Ponadto na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. nadano w/w decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, tłumacząc to faktem zlikwidowania stanowiska służbowego, które strona dotychczas zajmowała, przy jednoczesnej niemożności mianowania funkcjonariusza na równorzędne stanowisko służbowe.
Od decyzji Komendanta Miejskiego D. W. odwołał się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. (dalej jako "Komendant Wojewódzki").
W uzasadnieniu odwołania w/w funkcjonariusz wskazał, iż reorganizacja dwóch wydziałów w KMP w G. przeprowadzana jest nie w celu poprawienia sprawności działania tejże organizacji i jej skuteczności w budowaniu poczucia bezpieczeństwa wśród społeczności miasta i powiatu grudziądzkiego, lecz służy prywatnym celom podinsp. M. E., piastującego stanowisko Komendanta Miejskiego, do których należy m.in. zdymisjonowanie funkcjonariuszy, którzy są potencjalnymi świadkami oskarżenia, ze stanowisk kierowniczych i mianowanie ich na niższe stanowisko - specjalisty. Podniósł, że podinsp. M. E. zasłaniając się interesem społecznym załatwia prywatne rozgrywki, mające na celu poniżenie i zdyskredytowanie jego osoby lub wywarcie na niego wpływu w możliwym procesie karnym. Świadczą o tym takie okoliczności jak: przeprowadzenie w KMP w G. wobec jego osoby dwóch postępowań wyjaśniających, skierowanie wobec niego podejrzenia naruszenia dyscypliny służbowej w postaci niewykonania polecenia, pozbawienie go prawa noszenia broni, skierowanie na podstawie oświadczeń fałszujących stan faktyczny na komisję lekarską z sugestią braku psychicznej równowagi. Odwołujący się stwierdził, iż zmuszanie go do złożenia oświadczenia w postaci zgody na pełnienie służby na niższym stanowisku jest przejawem dalszego dyskryminowania i upokarzania jego osoby oraz zachowaniem wywierającym presję na potencjalnym świadku strony skarżącej w postępowaniu przed sądem.
Odwołujący się wniósł również o unieważnienie zaskarżonego rozkazu personalnego na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oceniając, że został on sporządzony z naruszeniem prawa. Ponadto na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. wniósł o wyłączenie podisnp. M. E. od udziału w postępowaniu ustalającym jego stanowisko w nowej strukturze KMP w G. i wyznaczenie na podstawie art. 26 § 1 k.p.a. innego funkcjonariusza do przeprowadzenia przedmiotowego postępowania administracyjnego, niepodległego zgodnie z Zarządzeniem nr 21 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji podinsp. M. E.
Uzasadniając wniosek dotyczący wyłączenia od udziału w postępowaniu podisnp. M. E. odwołujący się wyjaśnił, iż w prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w G. postępowaniu [...] oraz w toczącym się przed Sądem Rejonowym w G. postępowaniu [...] występował jako strona zarzucająca w/w podinspektorowi popełnienie przestępstw m.in. z art. 231 k.k. Okoliczność ta spowodowała, że osoba wydająca decyzję w I instancji nie była w stanie zachować w stosunku do niego obiektywizmu i rzetelności mającej wyłącznie na uwadze interes i wizerunek służby. Wskazując na powyższe funkcjonariusz zakwestionował udział podinsp. M. E. w postępowaniu administracyjnym dotyczącym jego osoby w odniesieniu do reorganizacji KMP w G., prowadzonej na podstawie Rozkazu Organizacyjnego [...] z dnia 26 kwietnia 2011 r.
D. W. stwierdził poza tym, iż w przedstawionej powyżej sytuacji niedopuszczalne było skierowanie do niego w dniu 29 kwietnia 2011 r. żądania stanowczego określenia się co do proponowanego stanowiska służbowego. Niezgodne ze stanem faktycznym jest także uzasadnienie zaskarżonej decyzji sugerujące, że odmówił przyjęcia proponowanego stanowiska. W czasie rozmowy mającej miejsce w dniu 29 kwietnia 2011 r. ograniczył się do złożenia oświadczenia, w którym oznajmił, iż z uwagi na oddelegowanie do KPP w C. na okres do 3 września 2011 r. nie jest w stanie określić swojej przyszłości zawodowej w KMP w G. i nie jestem w stanie określić jednoznacznie, czy wyraża zgodę na pełnienie służby na niższym stanowisku, czy też nie.
Ponadto funkcjonariusz zarzucił, iż decyzja posiada wadę prawną, gdyż jako podstawę nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności w oparciu o art. 108 § 1 k.p.a. podano fakt zlikwidowania stanowiska służbowego, które dotychczas zajmował oraz niemożność mianowania go na równorzędne stanowisko. Tymczasem rygor natychmiastowej wykonalności może zostać nadany decyzji wówczas, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego, albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.
Rozkazem personalnym z dnia 4 lipca 2011 r., nr [...], Komendant Wojewódzki, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania D. W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Miejskiego.
W uzasadnieniu ostatecznej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji policjanta można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadku m.in. likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego lub z innych przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi, gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko. Natomiast w myśl art. 38 ust. 4 w/w ustawy policjant, który nie wyraził zgody na przeniesienie na niższe stanowisko z przyczyn określonych w ust. 2, może być zwolniony ze służby. Zawarta w art. 38 ust. 2 i 4 ustawy o Policji regulacja charakteryzuje się tym, że bez inicjatywy policjanta jego właściwy przełożony decyduje o przeniesieniu go na niższe stanowisko służbowe, a brak zgody policjanta na takie przeniesienie może spowodować zwolnienie go ze służby. W zakresie kształtowania stosunku służbowego policjantów ustawodawca pozostawił właściwemu przełożonemu luz decyzyjny w formie uznania administracyjnego. Przy decyzjach opartych na uznaniu administracyjnym organ ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia z uwagi na celowość decyzji. Decyzja ta powinna być jednak w pełni uzasadniona, aby strona miała jasność co do kryteriów, którymi kierował się organ administracyjny. Ponadto zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organ administracji winien stać na straży praworządności i podejmować kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a wydając decyzję winien mieć na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Wskazując na powyższe Komendant Wojewódzki ocenił, że Komendant Miejski w sposób przekonywający i wyczerpujący udowodnił, iż w podległej mu jednostce nie było możliwości mianowania D. W. na co najmniej równorzędne stanowisko służbowe. Z wyjaśnień Komendanta Miejskiego złożonych w dniu 10 czerwca 2011 r. wynika bowiem, iż na dzień 30 kwietnia 2011 r., a także na dzień 1 maja 2011 r., w komórkach organizacyjnych podległych KMP w G. nie było wakatów na równorzędnych lub wyższych stanowiskach służbowych. Na utworzone w ramach reorganizacji struktury KMP w G. wyższe stanowiska służbowe od zajmowanego przez nadkom. D. W. zostali minowani funkcjonariusze, co do których z wnioskami personalnymi wystąpili przełożeni. Wskazane wnioski personalne były poparte przez zastępcę Komendanta Miejskiego nadzorującego służbę kryminalną w grudziądzkiej jednostce oraz w opinii organu I instancji były właściwie umotywowane.
Organ odwoławczy stwierdził również, iż niesłuszny wydaje się zarzut funkcjonariusza, że organ I instancji uwzględnił tylko interes społeczny, nie biorąc pod uwagę interesu strony, a tym samym próbował załatwić prywatne rozgrywki w celu poniżenia skarżącego. Komendant Miejski Policji w G. prawidłowo postąpił w rozstrzyganej sprawie przenosząc funkcjonariusza do swojej dyspozycji, kierując się interesem służby, ale także słusznym interesem strony. Z uwagi na fakt, że D. W. nie określił wyraźnie, czy zgadza się na mianowanie na niższe stanowisko służbowe, organ I instancji nie zdecydował o wszczęciu procedury zwolnienia, lecz przeniósł w/w funkcjonariusza do swojej dyspozycji. Tym sposobem stworzył możliwość, aby zgodnie z treścią art. 37a pkt 1 ustawy o Policji w terminie 12 miesięcy zdecydować o jego zawodowej przyszłości, uwzględniając potrzeby etatowe Policji. Ponadto Komendant Wojewódzki za niesłuszny uznał również zarzut odwołującego się, że reorganizacja wydziałów KMP w G. została przeprowadzona, aby zrealizować prywatne cele podinsp. M. E. Wyjaśnił, iż zmiana struktury organizacyjnej KMP w G. wprowadzona rozkazem organizacyjnym Komendanta Miejskiego Policji w G. nr [...] z dnia 26 kwietnia 2011 r. wpisuje się w politykę Komendanta Głównego Policji w zakresie zmniejszania liczby stanowisk kierowniczych w jednostkach Policji. Reorganizacje tego typu zostały przeprowadzone również w innych jednostkach województwa kujawsko-pomorskiego, a także na terenie całej Polski.
Odnosząc się do wniosku strony dotyczącego unieważnienia zaskarżonego rozkazu personalnego na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Komendant Wojewódzki wyraził przekonanie, że nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji administracyjnej na podstawie tego przepisu.
Organ odwoławczy ocenił także, iż nie zasługuje na uwzględnienie zawarty w odwołaniu wniosek o wyłączenie podinsp. M. E. z postępowania ustalającego stanowisko D. W. w nowej strukturze KMP w G. i wyznaczenie innego funkcjonariusza do przeprowadzenia tego postępowania administracyjnego. W rozpatrywanym przypadku nie zachodzą przesłanki do wyłączenia organu tj. Komendanta Miejskiego od udziału w postępowaniu w przedmiocie ustalenia dla skarżącego stanowiska służbowego w zmienionej strukturze organizacyjnej KMP w G. Postępowania, o których tak szeroko pisze skarżący, tj. postępowanie [...] prowadzone w Prokuraturze Rejonowej w G. oraz postępowanie o sygn. akt [...] toczące się przed Sądem Rejonowym w G., zostały zakończone postanowieniem o odmowie wszczęcia śledztwa przeciwko podinsp. M. E. w sprawie o czyny z art. 231 § 1 k.k. i inne. W ocenie sądu podinsp. M. E. nie naruszył przepisów prawa. Ponadto opisywane przez stronę sytuacje przedstawiane jako konflikt na linii przełożony - podwładny mogą wynikać z tego, że dwie osoby patrzą na jakieś wydarzenie z dwóch różnych perspektyw. Punkt widzenia zmienia również pozycja zawodowa, a zachowania i decyzje Komendanta Miejskiego mogą być odbierane przez skarżącego jako krzywdzące. Na podkreślenie zasługuje również fakt, że to przełożonemu właściwemu w sprawach osobowych ustawodawca przypisał kompetencje do kształtowania stosunku służbowego podległych funkcjonariuszy i wydawania w tym zakresie decyzji administracyjnych, a zgodnie z art. 25 ustawy o Policji służba w Policji charakteryzuje się tym, że funkcjonariusz podlega szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować.
Ponadto za bezpodstawny uznano zarzut odwołującego się, że nie było podstaw do nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ II instancji ocenił, iż w rozpatrywanym przypadku nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności uzasadnione było ważnym interesem społecznym, utożsamianym z dobrem służby i polegającym na potrzebie zapewnienia prawidłowej realizacji zadań ustawowych przez jednostkę organizacyjną Policji i funkcjonariuszy pełniących w niej służbę. W związku z powyższym niezwłoczne przeniesienie policjanta, którego stanowisko służbowe zostało zlikwidowane i nie znajduje się w strukturze jednostki organizacyjnej KMP w G., do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, uzasadnia natychmiastową wykonalność decyzji.
Na ostateczną decyzję Komendanta Wojewódzkiego D. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, domagając stwierdzenia nieważności zarówno zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego, jak i poprzedzającego go rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego.
W uzasadnieniu skargi funkcjonariusz zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7 k.p.a. wskazując, iż organ odwoławczy przy rozpatrywaniu odwołania ograniczył swoją rolę jedynie do nadzoru nad formalną prawidłowością przeprowadzonego postępowania, nie ustalając stanu faktycznego sprawy i nie poddając materiału dowodowego obiektywnej ocenie. Zarzucił również, że uzasadnienie rozkazu personalnego organu I instancji nie odpowiadało warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Skarżący podniósł, że nie odniesiono się do wskazanych przez niego w treści odwołania przykładów nagannego zachowania Komendanta Miejskiego w stosunku do jego osoby, które wyczerpują znamiona przestępstw określonych w Kodeksie karnym i którymi zajmuje się aktualnie Prokuratura Okręgowa w T. w postępowaniu [...]. Ponadto zdaniem skarżącego dla zastosowania trybu z art. 37a pkt 1 ustawy o Policji konieczne jest wskazanie istniejących, obiektywnych powodów decyzji personalnej przełożonego. Tymczasem organy I i II instancji uzasadniły wydane decyzje reorganizacją i brakiem stanowisk, bez rzetelnego zbadania, kogo mianowano na nowe stanowiska, w tym stanowiska wyższe, oraz czy te osoby spełniają kryteria i wymogi narzucane przez Komendę Główną Policji. Funkcjonariusz podtrzymał także stanowisko zawarte w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, zgodnie z którym w rozpatrywanym przypadku podinsp. M. E. winien podlegać na podstawie art. 24 § 1 k.p.a. wyłączeniu przy podejmowaniu decyzji administracyjnych dotyczących jego osoby, albowiem nie jest on w stanie zachować należytego obiektywizmu.
Organowi odwoławczemu skarżący zarzucił poza tym, iż przekroczono miesięczny termin przewidziany w art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym. Wskazał, że Komendant Wojewódzki otrzymał odwołanie wraz ze stanowiskiem Komendanta Miejskiego w dniu 17 maja 2011 r. Zapoznając się w dniu 24 czerwca 2011 r. z aktami sprawy stwierdził, iż postępowanie nie było zakończone, gdyż nie wydano jeszcze decyzji. Decyzję wytworzono dopiero w dniu 4 lipca 2011 r., nadano w Bydgoszczy listem poleconym w dniu 7 lipca 2011 r., a skarżący otrzymał ją 11 lipca 2011 r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w spawie.
Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 35 § 3 k.p.a. Komendant Wojewódzki wyjaśnił, że do terminów załatwiania spraw nie wlicza się określonych w przepisach szczególnych i w przepisach kodeksu terminów dla dokonania określonych czynności przez organ prowadzący postępowanie, inny organ oraz strony i uczestników i postępowania. W przedmiotowej sprawie odwołanie od decyzji Komendanta Miejskiego wpłynęło do organu I instancji w dniu 12 maja 2011 r. Bez naruszenia 7 dniowego terminu organ I instancji w dniu 17 maja 2011 r. przekazał odwołanie Komendantowi Wojewódzkiemu. Do ustawowego terminu załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym nie wlicza się terminu siedmiu dni, w którym organ I instancji jest obowiązany przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu. W ciągu miesiąca organ II instancji winien był wydać stosowną decyzję, tj. do 17 czerwca 2011 r. Na 11 dni przed upływem terminu do wydania tejże decyzji - w dniu 6 czerwca 2011 r. Komendant Wojewódzki w celu ustalenia stanu organizacyjnego (wakatów) KMP G. zwrócił się do Komendanta Miejskiego o złożenie stosownych wyjaśnień. Komendant Miejski udzielił stosownej odpowiedzi w dniu 10 czerwca 2011 r., tak więc okresu od 6 czerwca 2011 r. do 10 czerwca 2011 r. nie wlicza się do czasu efektywnego, w którym ma być wydana stosowna decyzja. Następnie w dniu 14 czerwca 2011 r. skarżący został zawiadomiony o możliwości przejrzenia akt. Czynność ta miała miejsce dopiero w dniu 24 czerwca 2011 r., w związku z czym okresu od 14 czerwca 2011 r. do 24 czerwca 2011 r. również nie wlicza się do czasu efektywnego, jakim dysponuje organ administracji publicznej załatwiający sprawę. Czas wydania decyzji został w ten sposób przedłużony do dnia 3 lipca 2011 r. Ponieważ było to dzień wolny od pracy, za ostatni dzień terminu do wydania decyzji należy uznać kolejny dzień roboczy, tj. 4 lipca 2011 r. W tym też dniu zaskarżona decyzja została wydana.
Ustosunkowując się do podnoszonej przez skarżącego kwestii wyłączenia Komendanta Miejskiego od udziału w postępowaniu organ II instancji wskazał, że nie zachodziły żadne obiektywne przesłanki do podjęcia takich czynności. Subiektywne poczucie braku obiektywizmu nie może stanowić przesłanki do wyłączenia organu lub jego pracownika. Podkreślono także, iż strona nie zgłaszała podczas rozmów poprzedzających wydanie rozkazu personalnego nr [...] wniosku o wyłączenie organu.
Ponadto odpowiadając na zarzut dotyczący braku należytego uzasadnienia rozkazu personalnego wydanego przez organ I instancji Komendant Wojewódzki ocenił, iż Komendant Miejski podał w sposób jednoznaczny przesłanki wydania przedmiotowego rozkazu, wskazując na okoliczność braku zgody strony, o której mowa w art. 38 ust. 4 ustawy o Policji, oraz przeprowadzone zmiany organizacyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).
Rozpoznając sprawę pod kątem kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przed przystąpieniem do merytorycznego badania zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd ocenił prawidłowość postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie w zakresie, w jakim naruszenie przepisów Kpa mogłoby stanowić podstawę wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
Podstawą materialnoprawną wydanego w niniejszej sprawie rozkazu personalnego stanowiły przepisy art. 32 ust. 1 oraz art. 37a pkt 1 i art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277 z późn. zm.).
Pierwszy z wyżej wymienionych przepisów stanowi, iż do mianowania policjanta na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych.
Zgodnie natomiast z treścią art. 37a pkt 1 ww. ustawy, policjanta w przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego można przenieść do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na stanowisko służbowe, albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy. Nie ulega jednak wątpliwości, iż na podstawie tego przepisu jest możliwie zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego połączone z równoczesnym przeniesieniem policjanta na podstawie art. 37a pkt 1 ustawy o Policji do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy.
Przepisy ustawy o Policji nakładają kompetencje do zwolnienia lub wyrażenia zgody na zwolnienie ze służby policjanta na właściwego komendanta wojewódzkiego Policji (art. 45 ust. 1 i 5 ustawy). Fakultatywne zatem zwolnienie policjanta ze służby może nastąpić w przypadku skazania go prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe inne niż umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego (art. 41 ust. 2 pkt 2 ustawy) oraz gdy wymaga tego ważny interes służby (art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy). Zgodnie natomiast z art. 45 ust. 3 ustawy w pozostałych przypadkach decyzje w sprawach, o których mowa w art. 37-41, podejmuje przełożony wymieniony w art. 32 ust. 1.
Przekładając powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy organem właściwym do wydania rozkazu personalnego w I instancji właściwy był w przedmiotowej sprawie Komendant Miejski Policji w G., który działał nie jako osoba prywatna, ale jako organ posiadający umocowanie w formacji jaką jest Policja.
Przepisy art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o Policji mają charakter kompetencyjny, bowiem określają one organy uprawione do podejmowania decyzji w sprawach w nich wymienionych. Treść tych przepisów nie wskazuje kryteriów i merytorycznych przesłanek, uzasadniających podejmowanie decyzji w tych sprawach. Stąd też, w zakresie decydowania o zwolnieniu funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska służbowego i powierzenia pełnienia obowiązków służbowych, ustawodawca pozostawił właściwemu przełożonemu tzw. "luz decyzyjny" w formie uznania administracyjnego.
Zauważyć należy, że stosunek służbowy ma charakter administracyjnoprawny i w odróżnieniu od stosunku pracy brak w nim cechy równości stron.
Zgodnie z ustawą o Policji, stosunek służbowy policjanta charakteryzuje się podległością i dyspozycyjnością funkcjonariusza wobec zwierzchnika. Jednak dla zastosowania trybu z art. 37a pkt 1 ustawy o Policji konieczne jest wskazanie istniejących, obiektywnych powodów decyzji personalnej przełożonego.
Stwierdzić należy, że rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w G. nr [...] z dnia 29 kwietnia 2011r., wydany w rozpoznawanej sprawie, stanowi element realizacji zadań nałożonych na Policję przez ustawę, tj. zapewnienie ochrony, bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Realizacja bowiem tych celów następuje także poprzez kształtowanie struktur Policji oraz sytuacji kadrowej w sposób najbardziej, według założeń kierownictwa, odpowiadający potrzebom realizacji zadań i obowiązków ustawowych.
W ocenie Sądu, przy decyzjach personalnych organów Policji, poza kontrolą sądu pozostaje towarzysząca takim decyzjom polityka kadrowa kierownictwa Policji i słuszność ich decyzji z punktu widzenia określonych założeń co do potrzeby obsady poszczególnych stanowisk i potrzeby ewentualnych przesunięć kadrowych (patrz: wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1295/06 i wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Bk 220/07 opublikowane w internecie ww.nsa.gov.pl). Stąd Sąd nie zajął się kwestią podnoszoną przez stronę, a dotyczącą prawidłowości przekształceń organizacyjnych w Komendzie Miejskiej Policji w G.
W przedmiotowej sprawie Sąd nie posiada kompetencji do oceny prawidłowości i celowości zmian organizacyjnych przeprowadzonych w macierzystej jednostce skarżącego, tj. w Komendzie Miejskiej Policji w G.
Po mimo bardzo obszernego stanowiska skarżącego wyrażonego w skardze i w pismach procesowych o przemianach, które miały miejsce w tej jednostce, Sąd nie będzie się wypowiadał, gdyż okoliczności te nie mieszczą się w granicach rozpoznawanej sprawy (art. 134 p.p.s.a.).
Istotne na potrzeby rozpoznawanej sprawy jest to, że w wyniku zmian organizacyjnych doszło w KMP w G. do likwidacji stanowisk (Rozkaz organizacyjny nr [...] z dnia 26 kwietnia 2011 r.). Organy zatem udokumentowały, że z dniem 1 maja 2011 r. na skutek zmian organizacyjnych w KMP w G., zlikwidowano referaty w strukturach Wydziału Kryminalnego i Wydziału do walki z Przestępczością przeciwko Mieniu i w ich miejsce utworzono zespoły.
Bezsporne jest, że likwidacji uległo stanowisko zajmowane przez skarżącego- kierownika Referatu Operacyjno- Rozpoznawczego.
W tym stanie rzeczy istota rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności sprowadza się do ustalenia, czy w związku z likwidacją stanowiska zajmowanego przez skarżącego w dniu propozycji przeniesienia skarżącego na niższe stanowisko asystenta Jednoosobowego Stanowiska do spraw Kryminalnych Posterunku Policji w Ł. istniała możliwość mianowania skarżącego w nowych strukturach organizacyjnych jednostki na równorzędne stanowisko służbowe.
W postępowaniu odwoławczym organ II instancji wykazał, że na skutek zmian organizacyjnych zlikwidowano 6 stanowisk kierowników referatów. Utworzono 5 zespołów (3 w Wydziale Kryminalnym i 2 w Wydziale do Walki z Przestępczością Przeciwko Mieniu), a w każdym wydziale utworzono stanowisko zastępcy naczelnika wydziału. Naczelnicy wymienionych wydziałów zwrócili się z wnioskiem o mianowanie poszczególnych policjantów na stanowiska służbowe w utworzonych zespołach. Organ II instancji na podstawie stanowiska KMP w G. z dnia 10 czerwca 2011 r. ustalił, że na dzień 30 kwietnia 2011, a także na dzień 1 maja 2011 r. w Komórkach organizacyjnych podległych KMP w G. nie było wolnych wakatów na równorzędnym lub wyższym stanowisku w stosunku do zajmowanego dotychczas przez skarżącego.
W świetle powyższego organ wykazał podstawy do zastosowania przesłanki z art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji. Przepis ten stanowi, że policjanta można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadku likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego lub z innych przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi, gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko.
Zaskarżona decyzja nie przekracza zatem granic uznania administracyjnego. Organ odwoławczy prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające oparł się na dowodach, które zgromadził w aktach sprawy i wykazał, że brak było możliwości zaproponowania skarżącemu stanowiska równorzędnego lub wyższego w stosunku do zajmowanego dotychczas, a które uległo likwidacji.
Z uwagi na powyższe, kluczowe znaczenie w rozpoznawanej sprawie mają przyczyny zwolnienia skarżącego ze stanowiska i przeniesienia go do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w G., nie zaś badanie zasadności likwidacji stanowiska służbowego, które skarżący zajmował. Wskazywane zatem przez skarżącego zarzuty odnośnie zasadności likwidacji tego stanowiska służbowego wynikające ze zmian organizacyjnych, nie mogły zostać uwzględnione.
Policjanta nie można pozostawić na nieistniejącym stanowisku. Trafnie zatem organ II instancji przytoczył tezę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 952/09- LEX nr 595640, iż: "Policjanta nie można pozostawić na nieistniejącym stanowisku służbowym, ale nowe dla niego stanowisko musi być co najmniej równorzędne z dotychczas zajmowanym. Natomiast jeżeli nie jest ono równorzędne, to należy zachować reguły przewidziane w art. 38 ustawy z 1990 r. o Policji".
Do przeniesienia policjanta na niższe stanowisko na podstawie przypadku określonego w art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy jest wymagana jego zgoda. W sytuacji braku zgody funkcjonariusz musi liczyć się ze skutkami wynikającymi z art. 38 ust. 4. ustawy, który to przepis stanowi, że policjant, który nie wyraził zgody na przeniesienie na niższe stanowisko z przyczyn określonych w ust. 2, może być zwolniony ze służby.
Powyżej zostało wykazane, że propozycja niższego stanowiska złożona skarżącemu nastąpiła w granicach uznania administracyjnego. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący nie wypowiedział się wyraźnie, czy zgadza się na mianowanie na niższe stanowisko. W trakcie propozycji stanowiska skarżący złożył swoje pisemne oświadczenie, z którego nie można jednak wyprowadzić kategorycznego stanowiska czy przyjmuje propozycję, czy też nie. Z akt sprawy wynika, że skarżący został pouczony o treści art. 38 ust. 4 ustawy o Policji.
W świetle powyższego należy uznać, że organy prawidłowo postąpiły pozostawiając skarżącego na podstawie art. 37a pkt 1 ustawy o Policji do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, ponieważ został on zwolniony z dotychczas zajmowanego stanowiska na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby do12 miesięcy.
Komendant Miejski Policji musi bowiem zapewnić stabilną sytuację kadrową jednostki. Działanie powyższe nie narusza przepisów prawa, podyktowane jest ono interesem służby oraz samego skarżącego, aby w okresie 12 miesięcy zdecydować o jego zawodowej przyszłości, uwzględnić potrzeby etatowe Policji.
W art. 37a pkt 1 ustawy o Policji policjanta w przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego można przenieść do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy.
Zgodzić się zatem należy z organem, że dla zapewnienia realizacji ustawowych zadań Policji ma on prawo, w ramach uznania administracyjnego przewidzianego w powołanej podstawie prawnej rozstrzygnięcia, zwolnić ze stanowiska funkcjonariusza, którego stanowisko zostało zlikwidowane i przenieść go do swej dyspozycji.
Zgodnie z art. 37a ustawy o Policji przeniesienie funkcjonariusza do dyspozycji przełożonego ma charakter tymczasowy, pozwalający w terminie 12 miesięcy, zdecydować organowi o zawodowej przyszłości funkcjonariusza z uwzględnieniem potrzeb etatowych Policji.
Powszechnie aprobowany jest pogląd, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym zakres badania decyzji uznaniowej z prawem ogranicza się do sprawdzenia, czy zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający dla potrzeb rozstrzygnięcia (czy wyjaśniono wszelkie okoliczności sprawy, czy dowody oceniono zgodnie z art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a., czy wynik tej oceny znalazł odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, czy prawidłowo zinterpretowano przesłanki oraz, czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne). Stwierdzenie, że decyzja nie jest dowolna, bo ma oparcie w zebranym materiale dowodowym i jego ocenie, wyklucza ingerencję sądu w swobodny wybór dokonany przez organ administracji. W ocenie Sądu wydane decyzje w sposób wystarczający uzasadniły zwolnienie skarżącego z zajmowanego stanowiska i jego przeniesienie do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w G.
W ocenie Sądu, dowody niezbędne do wydania zaskarżonej decyzji zostały zgromadzone w aktach sprawy.
Na podstawie art.108 § 1 k.p.a. organ z urzędu nadaje decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli natychmiastowe wykonanie decyzji jest niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny. Organ I instancji stwierdził, iż ważny interes społeczny, tożsamy z interesem służby, polega na konieczności niezwłocznego uregulowania struktury etatowej w Komendzie Miejskiej Policji w G., organ odwoławczy zaś podniósł, iż rozkaz personalny stanowi element realizacji prerogatyw przełożonego polegających na kształtowaniu struktur podległej jednostki oraz prowadzeniu polityki kadrowej w sposób najbardziej odpowiadający efektywnej realizacji ustawowych zadań i obowiązków Policji.
W ocenie Sądu należy stwierdzić, że w ramach ponoszonej odpowiedzialności za realizację zadań Policji, przełożony skarżącego miał nie tylko prawo, ale i obowiązek, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, podjąć takie działania, które pozwoliłyby na bieżące, niezakłócone i nieprzerwane wykonywanie zadań przez podległych mu funkcjonariuszy. Nadanie zatem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wymagało wykazania w rozkazie personalnym spełnienia przesłanek wynikających z art.108 § 1 k.p.a. Decyzja zwiera właściwe uzasadnienie, w tym zakresie.
Reasumując zatem należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie nie można zarzucić organowi naruszenia przepisów prawa materialnego, czy też przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu, w jakim mogłoby ono mieć wpływ na wynik sprawy.
Niezasadny jest zarzut skargi w przedmiocie nie rozpatrzenia wniosku skarżącego o wyłączenie od prowadzenia jego sprawy bezpośredniego przełożonego podinsp. M. E. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby skarżący złożył wniosek o wyłączenie tej osoby na podstawie art. 24 k.p.a.
W przedmiotowej sprawie podinsp. M. E. działał nie jako pracownik, lecz jako Komendant Miejski Policji w G., który odpowiedzialny jest za politykę kadrową jednostki nawet w sytuacjach, gdy nie układa się współpraca z podwładnymi. Z tego względu nie miały zastosowania obligatoryjne przesłanki wyłączenia w/wym na podstawie art. 24 § 1 pkt 1-7 k.p.a.
Natomiast na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności nie wymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika.
Organ II instancji, który w przedmiotowej sprawie jest organem nadrzędnym w stosunku do Komendanta Miejskiego Policji w G. w zaskarżonej decyzji wyraził stanowisko o braku podstaw do wyłączenia podinsp. M. E. z urzędu. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby z wnioskiem o wyłączenie w/wym zwracał się skarżący do bezpośredniego przełożonego, czy też Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. Za wniosek ten nie mogą zostać uznane stanowiska skarżącego składane w trakcie postępowania związanego z propozycją nowego stanowiska, nawet to złożone w oświadczeniu stanowiącym załącznik do protokołu z rozmowy w dniu 29 kwietnia 2011 r. Skarżący wyraża w powyższych oświadczeniach negatywne zdanie na temat przełożonego, nie sformułował jednak wniosku o wyłączenie tej osoby na podstawie art. 24 § 3 k.p.a.
Na wynik przedmiotowej sprawy nie miały wpływu decyzje podejmowane przez przełożonego skarżącego w przedmiocie posiadania broni, skierowania na badania lekarskie, czy też postępowanie dyscyplinarne i prokuratorskie. Sąd nie mógł z racji związania granicami sprawy ocenić prawidłowości złożonych propozycji stanowisk funkcjonariuszom w nowo utworzonych zespołach.
Jeszcze raz należy podkreślić, że ocenie Sądu podlegała prawidłowość postępowania w zakresie zwolnienia skarżącego ze stanowiska i pozostawienia jego osoby do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w G. Organy przy orzekaniu nie naruszyły przepisów prawa materialnego i procesowego, nie przekroczyły również granic uznania administracyjnego. Bez znaczenia przy ocenie powyższego pozostaje delegowanie skarżącego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji do czasowego pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Policji w C. (k- 228 akt osobowych).
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło