I SA/Sz 593/11

WyrokWSA w Szczecinie2011-10-05

Skład orzekający: Anna Sokołowska, Joanna Wojciechowska, Ewa Wojtysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, pomimo trudnej sytuacji majątkowej i zdrowotnej płatnika, została wydana zgodnie z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja organu o odmowie umorzenia należności składkowych została wydana zgodnie z prawem, ponieważ organ prawidłowo ustalił stan faktyczny, zebrał kompletny materiał dowodowy oraz dokonał wszechstronnej i racjonalnej oceny sytuacji majątkowej i życiowej zobowiązanego. Decyzja o umorzeniu ma charakter uznaniowy i nie może być uchylona, jeśli nie nosi cech dowolności i jest oparta na prawidłowej ocenie dowodów oraz przepisów prawa.
Stan faktyczny
K.K. zwróciła się do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie zaległości składkowych z powodu trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej. Organ odmówił umorzenia, co zostało zaskarżone do WSA. Sąd uchylił decyzję i nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem pełnej analizy sytuacji majątkowej i rodzinnej. Po ponownym rozpatrzeniu organ ponownie odmówił umorzenia, co K.K. zaskarżyła. Sąd ostatecznie oddalił skargę, uznając decyzję organu za prawidłową.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę K.K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odmowie umorzenia należności z tytułu składek.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 października 2011 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę Pismem z dnia 16 kwietnia 2008r. K.K. zwróciła się do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o umorzenia zaległości z tytułu nieopłaconych składek. Wniosek umotywowany był trudną sytuacją finansową i zdrowotną. Decyzją nr [...] z dnia [...] Zakład odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. W dniu 2 lutego 2011r. wpłynął w trybie art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności składkowej. Wniosek umotywowany był trudną sytuacją materialną płatnika. K.K. we wniosku wskazała, iż nie jest w stanie opłacić zaległych składek, gdyż prowadzona przez nią działalność gospodarcza nie przynosi zysków a jej stan zdrowia uniemożliwia prowadzenie innej działalności zarobkowej. Decyzją z dnia [...] nr [...], Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 11 poz. 74 z 2007r. ze zm.) w związku z art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 poz. 1071 z 2000r. ze zm.) po ponownym rozpoznaniu sprawy z wniosku K.K. o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] odmawiającą umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek. Powyższą decyzję Strona zaskarżała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S.. W skardze, K.K. zarzuciła decyzji Prezesa ZUS rażące naruszenie przepisów prawa materialnego wniosła o jej uchylenie w całości i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2009r. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję. Sąd stwierdził, że ustalenie stanu faktycznego Prezes ZUS dokonał w oparciu o wyjaśnienie i dowody złożone przez skarżącą nie podejmując działań zmierzających do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Sąd wskazał że dotyczy to zwłaszcza wydatków jakie skarżąca ponosi na utrzymanie oraz opłat za media i mieszkanie. Sąd wskazał nadto, że przy ponownym, rozpatrywaniu wniosku strony skarżącej o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, właściwy organ winien w sposób wszechstronny wyjaśnić stan faktyczny sprawy w oparciu o przedstawione mu przez skarżącą informacje o stanie majątkowym, w szczególności o wysokości dochodów służących zaspokojeniu jej niezbędnych potrzeb życiowych, w sposób racjonalny ocenić możliwości poniesienia przezeń wydatków na zapłatę należności z tytułu zaległych składek, także przy uwzględnieniu rzeczywistej, a nie tylko hipotetycznej możliwości zaspokojenia w przyszłości tego długu z innych składników majątku zobowiązanego, a następnie w wyniku tej oceny, uwzględniając stan zdrowia skarżącej, podjąć stosowne rozstrzygnięcie w sprawie, wszechstronnie wyjaśniając w uzasadnieniu decyzji przesłanki podjętego rozstrzygnięcia Decyzją nr [...] z dnia [...] Zakład ponownie odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. W dniu 2 lutego 2011 r. wpłynął w trybie art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności składkowej. Wniosek umotywowany był trudną sytuacją materialną płatnika. K.K. we wniosku wskazała, iż nie jest w stanie opłacić zaległych składek, gdyż prowadzona przez nią działalność gospodarcza nie przynosi zysków a jej stan zdrowia uniemożliwia prowadzenie innej działalności zarobkowej. Zobowiązana mieszka we wspólnym mieszkaniu czynszowym z siostrą i bratem. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy płatnik załączył kserokopię decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego. Decyzją z dnia [...][...], Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.) dalej zwaną u.s.u.s. w związku z art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 poz. 1071 z 2000 r. ze zm.) dalej Kpa, po ponownym rozpoznaniu sprawy z wniosku K.K. o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] odmawiającą umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek. W drugiej części rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego w związku z art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych umarzył postępowanie w części w przedmiocie umorzenia należności z tytułu n[...] zł, na ubezpieczenie zdrowotne w całości za okres 12/2000-03/2001 w kwocie [...] zł, na Fundusz Pracy w części za okres 09/2000r.- 03/2001r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał podstawą rozstrzygnięcia był przedstawiony poniżej stan faktyczny. Zobowiązana prowadzi działalność gospodarczą od dnia 1 stycznia 1999 r. na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej pod nr [...] w zakresie sprzedaży detalicznej kosmetyków i artykułów toaletowych. W okresie prowadzenia działalności gospodarczej zobowiązana nie zgłaszała do ubezpieczeń pracowników. Na koncie płatnika figurują zaległości zarówno na ubezpieczenie społeczne jak i na ubezpieczenie zdrowotne, a także na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Łącznie na kwotę [...] zł. Organ wskazał, iż w toku postępowania o ponowne rozpatrzenie wniosku w przedmiocie umorzenia wygasły należności na ubezpieczenia społeczne za okres 11/2000-03/2001 w kwocie [...] zł, na ubezpieczenie zdrowotne w całości za okres 12/2000-03/2001 w kwocie [...] zł, na Fundusz Pracy w części za okres 09/2000r.- 03/2001r. w kwocie [...] zł. Zobowiązana prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z siostrą i bratem. Siostra zobowiązanej pobiera świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł netto. Natomiast brat zobowiązanej R.K. nie posiada żadnego tytułu do ubezpieczenia. Według informacji uzyskanej z Urzędu Miejskiego w S. ze zbioru danych meldunkowych ustalono, że zobowiązana jest zameldowana na pobyt stały w S., przy ul. [...]. Zobowiązana jest właścicielem samochodu osobowego [...], rok produkcji 1994, nr rejestracyjny [...]. Według informacji uzyskanej z Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. w złożonym zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za 2008 rok z pozarolniczej działalności gospodarczej płatnik wykazał przychód w kwocie [...] zł oraz dochód w kwocie [...] zł, natomiast w zeznaniu podatkowym PłT-36 o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2009 wykazał stratę w kwocie [...] zł. Zobowiązana wraz z rodzeństwem ponosi koszty utrzymania w miesięcznej kwocie [...] zł. K.K. wskazała, iż ponosi koszty związane z leczeniem w kwocie [...] zł. Zainteresowana umorzeniem otrzymuje dodatek mieszkaniowy przyznany na okres 6 miesięcy w kwocie [...] zł. Organ wskazał, iż wnioskodawczyni, pomimo schorzeń prowadzi działalność gospodarczą. Ponadto zobowiązana prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z siostrą i bratem, mają zapewnione warunki mieszkaniowe. Siostra zobowiązanej pobiera świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł netto i razem z zainteresowaną ponoszą koszty utrzymania w miesięcznej kwocie [...] zł. Zobowiązana prowadzi działalność gospodarczą, jest też właścicielem ruchomości-samochodu. Mając na względzie fakt, iż umorzenie należności jest przeznaczone dla sytuacji wyjątkowych (krytycznych), dlatego umorzenie należności czynnemu przedsiębiorcy w oparciu o ogólne kryteria trudnej sytuacji finansowej i braku wystarczających dochodów w ocenie organu uznano za przedwczesne. W związku z powyższym Organ ponownie rozpatrujący wniosek o umorzenie postanowił utrzymać w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] odmawiającą umorzenia. Pismem z dnia 20 czerwca 2011 r. K.K. złożyła skargę na powyższe rozstrzygnięcie. Wniosła w niej o uchylenie zaskarżonej decyzji o raz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez niewłaściwą ocenę zebranego materiału dowodowego i nie uznanie ważnego interesu skarżącej pomimo wykazania że nie jest w stanie ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną opłacić żądanych należności ponieważ pociągałoby to za sobą ciężkie skutki dla skarżącej i jej rodzin w postaci pozbawienia zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Zarzuciła również naruszenie art. 7 i art. 107 § 1 i 3 Kpa polegające na braku podjęcia kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej rozstrzygnięcie po raz kolejny bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony. W uzasadnieniu skargi ponownie przytacza argumenty, które przemawiaj jej zdaniem za umorzeniem zaległości. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Organu wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem niniejszej sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organy administracji publicznej postępowania oraz zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Sąd administracyjny nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązany jest do badania z urzędu, czy zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie nie narusza prawa w stopniu skutkującym konieczność uchylenia zaskarżonego aktu. Zgodnie natomiast z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu powyższego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Jan Paweł Tamo, LexisNexis, Warszawa 2008 r. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i na Sądzie może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. np wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98, LEX 44392). Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy należy również zauważyć, że w niniejszej sprawie zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 23 kwietnia 2009r r. sygn. akt I SA/Sz 674/08, w którym to wyroku Sąd wskazał, iż właściwy organ winien w sposób wszechstronny wyjaśnić stan faktyczny sprawy w oparciu o przedstawione mu przez skarżącą informacje o stanie majątkowym. Z uwagi na to, iż od daty wyroku nie zaszły okoliczności, które wyłączałyby związanie Sądu wynikające z art. 153 p.p.s.a., pogląd ten wiąże Sąd orzekający w tej sprawie. Mając na względzie powyższe, tj. dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji wydanej przez Prezesa, Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. W myśl art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek zasadniczo mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Zgodnie z ust. 3 art. 28 całkowita nieściągalność, zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie, 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze, 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję, 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Jednakże w uzasadnionych przypadkach należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, według zasad określonych w rozporządzeniu (art. 28 ust. 3a). Warunkiem niezbędnym (ale nie wystarczającym) jest zaistnienie okoliczności wymienionych w § 3 ust. 1 rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), dalej zwane rozporządzeniem, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Okoliczności wymienione w tym przepisie nie mają charakteru katalogu zamkniętego, o czym świadczy użyte w nim sformułowanie "w szczególności". Nie muszą występować łącznie i dają możliwość. Należy podkreślić, iż to zobowiązany musi wykazać, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności. Wskazać należy, że podejmowane na tej podstawie decyzje mają charakter uznaniowy. Niemniej jednak Sąd może badać czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy, po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych, właściwie uzasadniając swoje stanowisko w sprawie. W świetle dotychczasowego orzecznictwa sądowego takie decyzje podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności. Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, a także gdyby dokonał wykładni występujących w przepisach określających przesłanki umorzenia należności składkowych pojęć niezgodnie z ogólnymi zasadami prawa. Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy, podnieść należy, że został on ustalony prawidłowo w granicach środków jakimi dysponował organ. Z tego punktu widzenia dowody zostały zgromadzone przez organ w sposób kompletny a organ podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Nie można zatem przyjąć, że postępowanie prowadzone było z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 k.p.a. Organ szczegółowo przeanalizował sytuację ekonomiczną jak i życiową zainteresowanych na podstawie dokumentów nadesłanych przez Skarżącą. Znalazło to wyraz w uzasadnieniu decyzji stąd też zarzut naruszenia art. 107 Kpa okazał się bezzasadny. Podkreślić należy, że ważny interes w umorzeniu składek ze względu na trudną sytuację skarżącego istnieje wówczas gdy pomiędzy obowiązkiem zapłaty składek i możliwościami egzystencjalnymi zobowiązanego istnieje tego rodzaju związek ,że wykonanie obowiązku zapłaty składek może spowodować niemożność zaspokojenia przez zobowiązanego podstawowych potrzeb życiowych. Te właśnie okoliczności powinny być przedmiotem postępowania przed organem. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni w istocie znajduje się w trudnej sytuacji materialno-bytowej. Zamieszkują wspólnie z rodzeństwem. Zobowiązana wraz z rodzeństwem ponosi koszty utrzymania w miesięcznej kwocie [...] zł. oraz koszty związane z leczeniem w kwocie [...] zł. Zainteresowana umorzeniem otrzymuje dodatek mieszkaniowy przyznany na okres 6 miesięcy w kwocie [...] zł. Jednak trzeba pamiętać że nawet w obiektywie trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy Zakład nie jest zobligowany do umorzenia zaległości albowiem decyzja o umorzeniu ma charakter uznaniowy. Wnioskodawczyni, pomimo schorzeń prowadzi działalność gospodarczą. Ponadto zobowiązana prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z siostrą i bratem, mają zapewnione warunki mieszkaniowe. Siostra zobowiązanej pobiera świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł netto i razem z zainteresowaną ponoszą koszty utrzymania w miesięcznej kwocie [...] zł. Zobowiązana prowadzi działalność gospodarczą, jest też właścicielem ruchomości-samochodu. W tym miejscu Sąd zauważa, iż podnoszona na etapie skargi okoliczność, iż samochód został sprzedany nie mogła wpłynąć na uchylenie zaskarżonej decyzji. Powyższe wskazuje w ocenie sądu ,że organ ustalił i rozważył sytuację materialną skarżącego w oparciu o wszelkie dostępne źródła którymi dysponował, wyjaśniając stan faktyczny w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia, dochodząc do konstatacji o odmowie umorzenia zaległości składkowych, iż zapłata należności nie zagrozi egzystencji skarżących Ważnego interesu zobowiązanego nie można bowiem utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia zaległości. W doktrynie przyjmuje się, że przez ważny interes dłużnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami jego egzystencji. W wyroku z dnia 22 kwietnia 1999 r. (SA/Sz 850/98, POP 2000, nr 6, poz. 168) za "ważny interes podatnika" (w tym przypadku zobowiązanego) NSA uznał sytuację, w której z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków, nie jest on w stanie uregulować powstałych zaległości. W ocenie tego Sądu będzie to utrata możliwości zarobkowania lub utrata majątku. Nie negując co do zasady takiego poglądu, należy podkreślić jednak, że ograniczenie definicji "ważny interes zobowiązanego" wyłącznie do nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych zdarzeń losowych, mających bezpośredni wpływ na sytuację dłużnika, byłoby zbyt daleko idące. Ważny interes zainteresowanego w rozumieniu wskazanej powyżej regulacji należy widzieć szerzej, mając na uwadze nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale także normalną sytuację ekonomiczną, w tym wysokość uzyskiwanych przez stronę dochodów, jak również konieczność ponoszenia wydatków, np. związanych z kosztami leczenia członków najbliższej rodziny (por. wyrok NSA z dnia 2 września 1999 r., SA/Sz 1753/98, niepubl.).. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowym akceptowany jen pogląd, że zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, określone ustawami, mają charakter powszechny. Natomiast możliwość ich umorzenia jest odstępstwem od tej zasady i powinna mieć charakter wyjątkowy. W okolicznościach sprawy, dokonując ogólnej oceny zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że organ przeanalizował sytuację życiową i materialną zobowiązanych oraz podjął decyzję mieszczącą się w pojęciu uznania administracyjnego. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło