II OSK 1478/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-10-06
Skład orzekający: Małgorzata Dałkowska-Szary, Marek Stojanowski, Mirosława Pindelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może wydać decyzję o wymeldowaniu z pobytu stałego osoby, która czasowo opuściła miejsce zameldowania, nie dopełniając obowiązku wymeldowania się, gdy istnieją przesłanki wskazujące na trwałe opuszczenie lokalu?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny ma prawo wydać decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego w sposób trwały i dobrowolny, nawet jeśli nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Czasowe opuszczenie lokalu nie wyklucza obowiązku wymeldowania, jeśli faktycznie nastąpiła koncentracja życia osobistego w innym miejscu. Sąd potwierdził prawidłowość ustaleń organu i Sądu I instancji, że rodzina nie zamieszkuje w lokalu z powodu jego stanu technicznego i innych okoliczności, co uzasadnia wymeldowanie.Stan faktyczny
Nadleśnictwo Starogard wystąpiło o wymeldowanie czterech osób z lokalu D. 2, który był niezamieszkały i zdewastowany. Burmistrz Miasta i Gminy G. wydał decyzję o wymeldowaniu tych osób, wskazując na brak faktycznego zamieszkiwania w lokalu. Prokurator Rejonowy w Tczewie zaskarżył decyzję, zarzucając nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i błędną ocenę sytuacji przez organ. WSA w Gdańsku oddalił skargę, a NSA utrzymał ten wyrok w mocy, uznając, że osoby faktycznie nie zamieszkują w lokalu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary Sędziowie NSA Marek Stojanowski del. WSA Mirosława Pindelska (spr.) Protokolant asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 6 października 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Prokuratora Prokuratury Okręgowej w G. z udziałem A., T., W. i A. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 kwietnia 2010 r. sygn. akt III SA/Gd 54/10 w sprawie ze skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej w T. na decyzję Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Gd 54/10, oddalił skargę Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Tczewie na decyzję Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego.
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Nadleśnictwo Starogard wnioskiem z dnia 21 kwietnia 2009 r. wystąpiło do Urzędu Miasta i Gminy w G. o wymeldowanie T., A., W. i A. L. z lokalu D. 2.
Burmistrz Miasta i Gminy G. decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego w D. 2 ww. osób, wskazując w podstawie prawnej decyzji na art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.).
W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, że przedmiotowy budynek jest niezamieszkały, pozbawiony elektryczności i wody. Ponadto centrum życiowe T. L. znajduje się przy ul. [...]w Bydgoszczy. Zdaniem organu z uwagi na stan budynku za niewiarygodne należy uznać twierdzenia strony o zamieszkiwaniu w D.. Organ wskazał także, że W. L. zeznał, iż obecnie zamieszkuje w G. przy ul. [...]. Z kolei A. L. zeznała, że od grudnia 2008 r. zamieszkuje w miejscowości D.. Odnośnie natomiast A. L. ustalono w toku postępowania, że zamieszkuje on wraz z matką w Bydgoszczy. Ponadto Sąd Rejonowy w Tczewie wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2009 r. orzekł o jego eksmisji z lokalu w D. 2. Kontrola meldunkowa przeprowadzona przez funkcjonariuszy Policji potwierdziła fakt nieobecności rodziny L. w miejscu stałego zameldowania.
Od powyższej decyzji żadna ze stron się nie odwołała. Skargę na nią wniósł natomiast Prokurator Rejonowy w Tczewie, zarzucając organowi istotne naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. polegające na nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego uznania, że przedmiotowy lokal nie stanowi centrum życiowego A., W. i A. L.. Prokurator zarzucił również Burmistrzowi naruszenie art. 80 k.p.a., co doprowadziło do błędnego uznania przez ten organ, że T. L. na stałe mieszka w Bydgoszczy.
W uzasadnieniu skargi Prokurator podkreślił, że A. L. w 2009 r. odbierała korespondencję kierowaną do niej na adres D. 2, a ponadto posiada w tym lokalu książki i inne rzeczy osobiste. Ponadto wskazała ona , że ponieważ jest w ciąży była zmuszona czasowo opuścić lokal, który był pozbawiony elektryczności i wody. W. L. także odbierał korespondencję w tym lokalu i posiada tam swoje rzeczy osobiste. Ponadto chciałby wrócić do budynku i zrobić remont, ale nie wie jaki jest jego stan prawny. Zdaniem skarżącego organ w ogóle nie ustosunkował się do powyższych okoliczności oraz bezkrytycznie, z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, dał wiarę informacjom podanym przez Nadleśnictwo Starogard. Brak jest także bliższych informacji w jaki sposób Policja dokonała kontroli meldunkowej. Nie można wykluczyć, że funkcjonariusze przekazaną informację powzięli na podstawie jednorazowej wizyty w lokalu, kiedy nikt nie otworzył im drzwi.
Odnośnie T. L. skarżący wskazał, że organ bezkrytycznie uznał za nieprawdziwe jej oświadczenie, iż mieszka w przedmiotowym budynku, a tylko czasowo przebywa w Bydgoszczy w związku z zatrudnieniem. Jak wynika z jej zeznań mieszkanie w Bydgoszczy wynajęła na podstawie umowy, która wygasa 31 grudnia 2009 r. Odnośnie natomiast A. L. Prokurator podniósł, że organ winien wezwać jego matkę T. L. do udzielenia wyjaśnień w związku z jego osobą. Można bowiem przypuszczać, że jego czasowe przebywanie poza miejscem stałego pobytu było spowodowane tymi samymi względami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku wskazał, że zaskarżona decyzja została doręczona A. L. w dniu 6 sierpnia 2009 r. na adres D., A. L. i T. L. w dniu 10 sierpnia 2009 r. na adres Bydgoszcz ul. [...], natomiast W. L. nie odebrał decyzji doręczonej mu na adres D. 2, a także na adres G. ul. [...]. Żadna z osób wymeldowanych nie wniosła odwołania co doprowadziło do uprawomocnienia się decyzji. Powyższe, zdaniem Sądu, dowodzi prawdziwości twierdzenia Nadleśnictwa o tym, że żadna ze stron nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Pozostawienie rzeczy osobistych (nota bene nie określonych) nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w przedmiotowym lokalu. Ponadto w postępowaniu dowodowym przed organem W., T. i A. L. zeznali, iż nie zamieszkują w lokalu w D. ponieważ jest on zdewastowany, ma odcięty dopływ energii elektrycznej i wody. Dopływ energii elektrycznej odcięto przed trzema laty, a jak zeznała T. L. - nie stać jej na spłacenie zadłużenia. Z treści notatki służbowej Kierownika Państwowej Straży Leśnej oraz notatki Komendanta Komisariatu Policji w G. z 11 maja 2009 r. wynika, iż rodzina L. nie zamieszkuje w lokalu od około 6-ciu miesięcy. Przedmiotowy lokal, jak wynika z pisma Nadleśnictwa Starogard Gdański, należy natomiast do zasobów mieszkaniowych Nadleśnictwa, a ostatnią osobą która w nim zamieszkiwała był A. L., co do którego wydano wyrok eksmisyjny. Jest to osoba pełnoletnia i sama decyduje o sobie.
Sąd podkreślił ewidencyjno-rejestracyjny charakter meldunku i to, że jeżeli osoba opuszcza miejsce pobytu nie dopełniając obowiązku meldunkowego może zostać wymeldowana z urzędu lub na wniosek uprawnionej osoby.
Na marginesie Sąd zwrócił uwagę, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji żaden z członków rodziny L. nie zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu, pomimo iż nadal posiadał do niego klucze. Także żaden z nich, co wynika ze skargi Prokuratora Rejonowego w Tczewie, nie zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu w dniu 5 lutego 2010 r. To, iż żadna ze stron nie oświadczyła nigdy, że opuściła przedmiotowy lokal na stałe, a A. i T. L. wyraziły chęć powrotu do lokalu, nie oznacza, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 15 ust. 1 ww. ustawy. Organ I instancji miał zatem podstawy do orzekania w trybie art. 15 ust. 2. Istotnym w sprawie jest nie tyle chęć zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, jak się wydaje wyrażana dla potrzeb sprawy, co faktyczne w nim przebywanie.
Skargą kasacyjną Prokurator Prokuratury Okręgowej w Gdańsku zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:
1) art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez oddalenie skargi mimo wykazania w niej istotnie wpływającego na treść rozstrzygnięcia naruszenia przez Burmistrza Miasta i Gminy G. przepisów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.,
2) art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w zw. z art. 25 i 28 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) polegające na błędnym przyjęciu, że czasowe opuszczenie miejsca stałego pobytu wywołuje obowiązek wymeldowania się z tego adresu, a w razie niedopełnienia tego – obowiązek organu ewidencyjnego wydania decyzji o wymeldowaniu.
Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji nie wytłumaczył, dlaczego zaakceptował wadliwe postępowanie kontrolowanego organu. Sąd ten stwierdził zupełnie dowolnie, że zaniechanie przez strony złożenia odwołania dowodzi prawdziwości twierdzenia Nadleśnictwa Starogard o tym, że żadna ze stron nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Wbrew zawartości zgromadzonego materiału dowodowego Sąd przyjął, że nie ustalono, jakie rzeczy osobiste stron znajdują się w tym lokalu, a ponadto stwierdza, że pozostawienie tych rzeczy nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w lokalu. Ponadto podważył sens zeznań stron uwagą, że chęć zamieszkiwania w lokalu wyraziły dla potrzeb rozpoznawanej sprawy.
Zdaniem skarżącego Sąd zignorował dynamikę przeobrażeń społeczno-gospodarczych w ostatnich latach i związaną z nimi mobilnością społeczeństwa – skala wyjazdów krajowych i zagranicznych w poszukiwaniu okresowej pracy jest powszechnie znana i pobyt T. L. w Bydgoszczy (wraz z A. L.) w tym celu nie może utrącać czasowości tego pobytu w rozumieniu art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności. Natomiast okres ciąży A. L., po stwierdzeniu przez Sąd I instancji zdewastowania i odcięcia lokalu od podstawowych mediów, to przesłanka czasowości pobytu z art. 8 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Z zeznań tych stron wynika ponadto, że zamieszkiwanie z W. L. było ostatnio uciążliwe z uwagi na jego destrukcyjne zachowanie.
Odnośnie uwagi Sądu, że art. 8 ww. ustawy określa okres, na jaki można zameldować się na pobyt czasowy skarżący wskazał, że praca oraz potrzeba leczenia, wypoczynku i względy rodzinne pozwalają na przedłużenie czasowości pobytu ponad trzy miesiące bez ograniczenia i z tego punktu widzenia należy uznać tę uwagę za nieistotne dla rozpoznawanej sprawy zarzucenie stronom niedopełnienia obowiązku zgłoszenia organom ewidencyjnym pobytu czasowego.
Sąd I instancji powierzchownie zatem ocenił okoliczności przebywania stron poza miejscem zameldowania, nie docenił posiadania przez strony przedmiotowego lokalu (przetrzymywania tam rzeczy, dysponowania kluczami, odbierania adresowanej tam korespondencji) oraz bez dostatecznego uzasadnienia zignorował deklaracje stron powrotu pod ten adres po ustaniu przyczyn czasowego wyjazdu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie wystąpiła, stąd kontrola instancyjna ograniczyła się do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, które wyznaczyły granice rozpoznania.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.
Zaskarżonemu wyrokowi nie można skutecznie przypisać zarzutu naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 77 kpa i art. 80 kpa.
Rozpoznając skargę Sąd I instancji zbadał prawidłowość przeprowadzonego postępowania dowodowego dochodząc do słusznego wniosku, iż ustalenia faktyczne dokonane przez organ są prawidłowe i znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Trafna jest też ocena Sądu dotycząca mocy dowodowej zgromadzonego materiału.
Ustalenia organu administracyjnego podzielone przez Sąd I instancji oparte zostały na całym zgromadzonym materiale dowodowym, a było nim zgodnie z zasadą oficjalności (art. 7 i 75 kpa) wszystko co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Były to zarówno notatka służbowa kierownika Państwowej Straży Leśnej z dnia 29 kwietnia 2009r. jak i informacja Komendanta Komisariatu Policji w G. z dnia 11 maja 2009r., zaoczny wyrok Sądu Rejonowego w Tczewie z dnia 8 kwietnia 2009r. sygn. akt [...] orzekający eksmisję A. L. z lokalu z rygorem natychmiastowej wykonalności, ustalenie miejsca pobytu T. i A. L., zeznanie W. L. z 7 maja 2009r., zeznanie T. L. z 25 maja 2009r. i zeznanie A. L. z 25 czerwca 2009r. Wszystko to znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wbrew zarzutom skargi Sąd I instancji dokładnie analizował treści tych dowodów czemu dał wyraz w uzasadnieniu wyroku i akceptacji ustaleń organu. Nieuprawnione jest twierdzenie kasatora, że Sąd dowolnie oparł twierdzenie, iż zaniechanie odwołania przez strony świadczy o prawdziwości twierdzeń Nadleśnictwa, że żadna ze stron nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Stwierdzenie takie znalazło się w uzasadnieniu wyroku ale znajduje ono umocowanie w pozostałym, zgromadzonym przez organ, analizowanym przez Sąd materiale dowodowym. Sąd odnosi się do ustaleń Kierownika Państwowej Straży Leśnej, notatki Komendanta Komisariatu Policji w G., iż rodzina L. nie zamieszkuje w lokalu od około 6 miesięcy, zeznań stron, oraz wyroku eksmisyjnego. Stwierdza, że ostatnią osobą, która tam zamieszkiwała był A. L., co do którego wydano 8 kwietnia 2009r. wyrok z eksmisją. Wyrok ma rygor natychmiastowej wykonalności. Sąd podkreślił, że na potrzeby przesłanek wymeldowania, która to czynność ma charakter ewidencyjno-rejestrowy, ustala się okoliczności świadczące o miejscu zamieszkania tej osoby. Odniesienia Sądu sięgają do ustaleń organu.
Zarzut, że Sąd dowolnie podważył sens zeznań strony A. L. uwagą, że chęć zamieszkiwania w lokalu wyraziła dla potrzeb rozpoznawanej sprawy nie znajduje uzasadnienia. Jest to uprawniony wniosek Sądu. A. i W. L. zeznali wprost, że tam nie mieszkają. Wskazując na zdewastowanie lokalu A. L. twierdziła, że tam nie mieszka od grudnia 2008r., że obecnie jest w ciąży. Fakt ciąży potwierdziła w piśmie z 4 listopada 2009r. omawianym przez prokuratora w skardze do WSA oraz potwierdziła zaświadczeniem lekarskim, okazanym na rozprawie sądowej, poprzedzającej wydanie zaskarżonego wyroku, stwierdzającym przewidzianą datę porodu na 26 stycznia 2010r. Oznacza to, że opuszczenie lokalu przez nią w grudniu 2008r nie było związane z faktem ciąży, którą to okoliczność kasator uważa, za niesłusznie pominiętą w ocenie usprawiedliwionych przyczyn opuszczenia lokalu i łączy z czasowością pobytu w innym miejscu na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy. W zeznaniu A. L. nie wskazywała jako powodu opuszczenia mieszkanie destrukcyjnego zachowania brata W. L.. Twierdziła, że nie może tam mieszkać z uwagi na zdewastowane mieszkanie, brak wody i prądu. Wyrażając chęć powrotu do mieszkania nie wskazywała na jakikolwiek zamiar usunięcia przyczyn powodujących ten stan lokalu. Zatem skoro nie chciała mieszkać z uwagi na stan lokalu i nie zamierzała nic zrobić w kierunku zmiany tego stanu, to ocena Sądu jej twierdzeń o powrocie do lokalu jak najbardziej mogła sprowadzać się do uznania, iż jest to podnoszone na użytek sprawy. Tym bardziej, że Sąd stwierdził ze istotą w sprawie jest nie tyle chęć zamieszkiwania w lokalu co faktyczne w nim przebywanie. Nie ma nic nieuprawnionego w twierdzeniu Sądu, iż pozostawienie rzeczy osobistych nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w przedmiotowym lokalu. Zważywszy na brak pobytu stron w lokalu, dobrowolne jego opuszczenie , nie interesowanie się jego stanem i nie podejmowanie próby usunięcia przyczyn tego stanu, uprawniony jest powyższy wniosek. Bez znaczenia dla sprawy jest uwaga Sądu zrobiona na marginesie powyższego wniosku, iż w lokalu pozostały nieokreślone rzeczy osobiste. Sąd nie kwestionował faktu ich pozostawienia.
Zarzut kasatora, że Sąd poprzez nienależytą kontrolę zaakceptował naruszenie przez organ art. 80 kpa poprzez nieuprawnioną odmowę wiarygodności twierdzeń T. L. co do czasowego opuszczenia lokalu w poszukiwaniu pracy również nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym przyjętym przez organ i uznanym przez Sąd. Z treści zeznań z dnia 2 maja 2009r. w/w wynika, że mieszka w przedmiotowym lokalu, ma tam rzeczy, czasowo przebywa zaś w Bydgoszczy, gdzie pracuje. Jednocześnie w zeznaniu znalazło się jej twierdzenie, iż ma pracę na czas określony do dnia 30 czerwca 2009r., natomiast mieszkanie wynajęła do 31 grudnia 2009r. Już te wskazane różnice czasowe powinny być okolicznością postrzeganą jako zamiar przebywania gdzie indziej niezależnie czy ma ona pracę. Ponadto T. L. wskazywała na fakt zdewastowania lokalu, brak wody, brak prądu od 3 lat z powodu nieopłaconych rachunków. Jako główny lokator wskazywała, że nie ma pieniędzy na uregulowanie zaległości. Winą za odcięcie wody i dewastację lokalu obarczała syna W. L.. Nie wskazywała aby podejmowała próbę naprawienia lokalu, rozwiązania problemu. Zatem jej wielomiesięczny pobyt poza wymienionym lokalem, z ułożeniem centrum życia w innym miejscu, mieście, uprawniał organ i Sąd do wskazanej w zaskarżonym wyroku oceny zeznań wyrażonej w zaskarżonej decyzji.
W sprawie nie można dopatrzeć się nadużycia uprawnień kontrolnych Sądu I instancji poprzez zignorowanie przy ocenie dowodów dynamiki przeobrażeń społeczno-gospodarczych w ostatnich latach i związaną z nimi mobilnością społeczeństwa – skalą wyjazdów krajowych i zagranicznych w poszukiwaniu okresowej pracy w odniesieniu do T. L., a wraz z nią A. L.. Aczkolwiek uzasadnienie wyroku nie zawiera szczególnych rozważań w tej kwestii, to jednak z zeznań wymienionej osoby wynika przede wszystkim fakt niemożności zamieszkiwania w lokalu z uwagi na jego stan, a nie z uwagi na konieczność wyjazdu do pracy. Takiego też ustalenie, co do przyczyn wyjazdu dokonał organ, a Sąd go prawidłowo zaakceptował. Stan techniczny mieszkania jako powód jego opuszczenia był wskazywany przez wszystkich zeznających w sprawie. W odniesieniu zaś do A. L. organ ustalił jego miejsce pobytu w Bydgoszczy, w lokalu wynajmowanym przez matkę, tam mu skutecznie doręczał do rąk własnych korespondencję poczynając od 26 czerwca 2009r. Organ podkreślił fakt orzeczonej eksmisji wobec niego wyrokiem z 8 kwietnia 2009r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie zaakceptował stanowisko organu, że zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, iż strona postępowania, rodzina L., nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Sam fakt, iż żadna z osób z rodziny nie oświadczyła nigdy , że opuściła przedmiotowy lokal na stałe nie oznacza, że nie zostały spełnione przesłanki art. 15 ust. 1 ustawy, a co z tego wynika, że organ miał podstawę do orzekania w trybie art. 15 ust. 2 ustawy.
Sąd akceptując ustalenia organu podzielił tym samym stwierdzenie organu, iż instytucja zameldowania ma charakter jedynie ewidencyjny i powinna odzwierciedlać istniejący stan rzeczy.
Z tych przyczyn za nietrafiony należało uznać zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 77 i 80 kpa.
Nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone, co do zasady, w sposób odpowiadający wymogom określonym w tym przepisie. Sąd przedstawił argumentację uzasadniającą zajęte stanowisko. Okoliczność, że kasator nie zgadza się z wnioskami organu i Sądu I instancji nie oznacza istnienia błędów procesowych, tj. naruszeń przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie znajduje też, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienia zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1 i 2, art. 15 ust. 2 ustawy w zw. z art. 25 i 28 kodeksu cywilnego polegający zdaniem kasatora na błędnym przyjęciu, że czasowe opuszczenie miejsca stałego pobytu wywołuje obowiązek wymeldowania się, a w razie nie dopełnienia tego – obowiązek organu ewidencyjnego wydania decyzji o wymeldowaniu. Naruszenie w/w przepisów prawa materialnego kasator wiąże z naruszeniem przepisów postępowania wpływających na ustalenia faktyczne wskazując, że można mieć tylko jedno miejsce stałego pobytu i takiego charakteru temu miejscu nie odbiera czasowy pobyt pod innym adresem w związku z podjęciem pracy- co łączy z sytuacją T. L. i związanego z nią A. L. oraz leczeniem , wypoczynkiem, czy też ze względów rodzinnych – co łączy z sytuacją A. L.. Zważywszy że zarzut naruszenia przepisów postępowania nie jest zasadny, ustalenia organu i Sądu, iż rodzina L. nie opuściła czasowo lokalu są prawidłowe, nie można uznać trafności zarzutu dotyczącego naruszeń prawa materialnego.
Zarzut naruszenia art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1 i 2 oraz art. 15 ust. 2 ustawy nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 2 ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania, osoby która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona wtedy gdy opuszczenie to ma charakter stały i jest dobrowolne. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić wtedy gdy dana osoba fizyczna nie przebywa w określonym lokalu, a nieprzebywanie to jest wynikiem jej wioli. Rezygnacja z przebywania w lokalu może nastąpić w sposób wyraźny – poprzez złożenie stosownego oświadczenia, jak i w sposób dorozumiany, poprzez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę skoncentrowania aktywności życiowej w innym miejscu. Dla oceny tej woli istotne będą okoliczności dotyczące sposobu opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim. Zatem w przedmiotowej sprawie ustalenia organu, uznane przez Sąd za prawidłowe, dotyczące faktu, iż do opuszczenia lokalu przez rodzinę L. doszło z uwagi na stan lokal, jego zdewastowanie, odcięcie dopływu wody oraz energii elektrycznej, są tymi okolicznościami świadczącymi o woli skoncentrowania aktywności życiowej rodziny w innym miejscu. Potwierdza to również czasookres niezamieszkiwania w lokalu, brak podjęcia jakichkolwiek działań co do poprawy stanu lokalu, co dałoby podstawę do przypuszczeń o wyrażaniu woli, iż opuszczenie lokalu było czasowe. Nie bez znaczenia jest fakt, iż to rodzina miała wpływ na stan lokalu. Okoliczności te są wyraźne. Trudno w sprawie twierdzić, że ciąża A. L. była podstawą opuszczenia lokalu, co dałoby prawo do stosowania art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy. Nie można też przypisać wyłączności przebywania T. L. poza przedmiotowym lokalem z uwagi na wykonywanie pracy, co dałoby podstawę do stosowania art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy. Niezrozumiałe też jest wiązanie sytuacji A. L. z sytuacją matki. Nie ulega wątpliwości, że jest on dorosły (wynika to z daty urodzenia zamieszczonej na dokumencie potwierdzającym zameldowanie w lokalu), wyprowadził się dobrowolnie, mieszka w Bydgoszczy. Pouczony o prawach w postępowaniu administracyjnym nie złożył żadnych wyjaśnień. Ciąży na nim wyrok eksmisyjny z lokalu. Zatem ustalenia że rodzina opuściła lokal w warunkach, które zobowiązywały ją do wymeldowania się w organie gminy uprawniały do uznania przez Sąd I instancji, iż zaistniały przesłanki do spełnienia wymogów art. 15 ust. 1 ustawy. Brak wymeldowania dał podstawę do działania organu z art. 15 ust. 2 ustawy.
Twierdzenie kasatora, iż jest tylko jedno miejsce zamieszkania związane z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy), zamiarem wyrażanym wolą w myśl art. 25 i 28 k c. oraz twierdzenie, że nie zmienia tego faktu czasowy pobyt w innym miejscu bez zamiaru zmiany miejsca stałego pobytu (art. 7 ust. 1 )jest prawdziwe co do zasady i treści wymienionych przepisów ale nie ma zastosowania do ustaleń odnoszących się do przedmiotowego lokalu i stron w sprawie.
Miejsce stałego pobytu to miejsce, w którym osoba realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe tj. w szczególności: mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy, przyjmuje wizyty itp. Takie funkcje członkowie rodziny spełniają poza lokalem położonym w miejscowości D. nr 2.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło