III SA/Gd 315/11
WyrokWSA w Gdańsku2011-10-06
Skład orzekający: Alina Dominiak, Anna Orłowska, Felicja Kajut
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i czasu prowadzenia pojazdów, w szczególności w kontekście charakteru wykonywanych przewozów (usługi pocztowe vs. transportowe) i obowiązku posiadania wykresówek?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu odwoławczego w części dotyczącej nałożenia kar pieniężnych z powodu istotnych naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Organy nie wykonały wytycznych sądu z poprzedniego postępowania dotyczących konieczności wszechstronnego wyjaśnienia charakteru przewozów i skonfrontowania zebranych dowodów, a także nie odniosły się do wniosków dowodowych strony. Uzasadnienia decyzji były ogólnikowe i nie pozwalały na rzetelne prześledzenie toku rozumowania organów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kar pieniężnych na R. J. za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i czasu prowadzenia pojazdów, w tym nieokazanie wykresówek. Skarżący kwestionował prawidłowość ustaleń organów, twierdząc, że wykonywał przewozy pocztowe, które były wyłączone spod stosowania przepisów o czasie pracy kierowców, oraz że nie był pracodawcą kierowców. Organy administracji wielokrotnie wydawały decyzje w tej sprawie, które były uchylane przez organy odwoławcze lub sądy administracyjne. Ostatecznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję z powodu wadliwego zebrania i oceny materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu odwoławczego w częściach dotyczących nałożenia kary pieniężnej. Zasądzono od Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2011 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia 8 lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 26 lipca 2010 r. nr [...] w częściach dotyczących nałożenia kary pieniężnej; 2. zasądza od [...] Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego R. J. kwotę 3.208 ( trzy tysiące dwieście osiem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części określonej w punkcie 1 wyroku nie może być wykonana.
Decyzją z dnia 26 lipca 2010 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na R. J., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] w G., karę pieniężną w wysokości 26.350 zł za:
1) przekroczenie przez K. Z., M. S., J. C. maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy, przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne - kara 1.100 zł;
2) skrócenie przez M. S. dziennego czasu odpoczynku, przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne - kara 950 zł;
3) nie okazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu kierowców: K. Z., J. C., M. S., podczas kontroli w przedsiębiorstwie - kara 24.300 zł.
Ponadto organ umorzył postępowanie w zakresie nałożenia kary pieniężnej za przekroczenie przez kierowców A. S., G. S., A. S. maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy, przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne, skrócenie przez A. S., A. S. dziennego czasu odpoczynku, przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne, nie okazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu kierowców A. S., G. S., A. S. podczas kontroli w przedsiębiorstwie.
W podstawie prawnej powołano art. 104 § 1 k.p.a., art. 93 ust. 1, art. 92 ust.1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, art. 6, art. 3, art. 10 ust. 1, art. 31 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców, art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw, art. 7 ust. 1 i ust. 2, art. 8 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w 2004 r. przeprowadzono kontrolę w firmie R. J. za okres od dnia 1 października 2003 r. do dnia 30 marca 2004 r. Raport pokontrolny sporządzono w dniu 30 listopada 2004 r.
Decyzją z dnia 20 grudnia 2004 r. organ nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 30.000 zł. Organ odwoławczy uchylił wskazaną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Ponownie organ pierwszej instancji wydał decyzję w tej sprawie w dniu 30 stycznia 2006 r. Decyzja organu odwoławczego została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 stycznia 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1932/06.
Decyzją z dnia 19 czerwca 2007 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję organu pierwszej instancji z dnia 30 stycznia 2007 r. przekazując sprawę do ponownego rozpoznania i wskazując, iż najistotniejszą kwestią jest ustalenie ponad wszelką wątpliwość, czy w okresie objętym kontrolą R. J., prowadzący działalność gospodarczą, podlegał przepisom ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców. Materiał dowodowy miał być uzupełniony tak, by jednoznacznie wykazać, czy przedsiębiorca wykonywał przewozy w ramach usług pocztowych.
W toku postępowania wyjaśniającego uzyskano m.in. informację z "A" Sp. z o. o., następcy prawnego "B" Sp. z o.o., że w kontrolowanym okresie firma nie prowadziła działalności zawartej w zezwoleniu Ministra Gospodarki z dnia 27 sierpnia 2001 r. uprawniającym do prowadzenia działalności pocztowej w zakresie przyjmowania, przemieszczania i doręczania przesyłek, ani nie zlecała takich usług stronie.
Decyzją z dnia 19 grudnia 2007 r. nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości 51.150 zł. Także ta decyzja została uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia 15 grudnia 2008 r. , a sprawa przekazana do rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Decyzja organu odwoławczego była przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 27 maja 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 411/09 oddalił skargę.
Organ pierwszej instancji po raz kolejny rozpatrując sprawę przesłuchał stronę oraz kierowców wykonujących transport drogowy na rzecz strony. Kierowcy ci zeznali, że nie świadczyli na rzecz R. J. usług transportowych, a jedynie usługi kierowania pojazdem. Kontrola wykresówek wskazanych kierowców świadczą o tym, że podczas wykonywania przewozów doszło do licznych naruszeń obowiązujących wówczas przepisów. Z uwagi na treść przepisów przejściowych w sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w brzemieniu obowiązującym w okresie, którego dotyczyła kontrola.
W oparciu o zapisy tarcz tachografów organ przedstawił naruszenia przepisów dotyczące poszczególnych kierowców oraz powołując się na stosowne przepisy określił kary za każde z nich. Naruszenia polegały również na nie okazaniu wszystkich wykresówek lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu.
R. J. odwołał się od tej decyzji w części nakładającej na niego karę pieniężną. Zakwestionował prawidłowość przeprowadzonego postępowania dowodowego, w szczególności w zakresie ustalenia, czy wykonywał przewozy w ramach usług pocztowych, czy świadczył usługi transportowe oraz ustalenia, czy podlega przepisom ustawy o czasie pracy kierowców. Podniósł, że nie zostały uwzględnione jego wnioski dowodowe, a zebrany materiał nie został w całości rozważony przez organ. Twierdził, że nie był pracodawcą kierowców, którzy prowadzą odrębne działalności gospodarcze i nie miał obowiązku przechowywania dokumentacji związanej z ewidencjonowaniem ich czasu pracy.
Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 8 lutego 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych - podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 15.000 zł.
Organ stwierdził, że naruszenia stwierdzone w firmie strony są objęte załącznikiem do ustawy o transporcie drogowym, tj.:
- pozycja 1.11.1. załącznika, zgodnie z którym skrócenie dziennego czasu odpoczynku, przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne o czas do jednej godziny, a także za każdą następną rozpoczętą godzinę jest sankcjonowane karą w wysokości 50 zł; pozycja 1.11.4. załącznika, zgodnie z którym przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy, przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne o czas powyżej 15 minut do 30 minut jest sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 100 zł, a za każde następne rozpoczęte 30 minut, karą w wysokości 50 zł; pozycja 1.11.11. ust. 1 lit. a załącznika, zgodnie z którym karą w wysokości 300 zł sankcjonuje się nie okazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, podczas kontroli w przedsiębiorstwie - za każdy dzień pracy kierowcy.
Organ stwierdził , że zgodnie z art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym w związku z art. 26 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki, ułożone w odpowiednim porządku, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek ich kopie. Wykresówki są okazywane lub przekazywane na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.
Zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85/EWG, miejsce i data wystawienia, podpis pracodawcy. Zaświadczenie, o którym mowa pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. W przypadku, gdy kierowca w określonych dniach nie prowadził pojazdu w trakcie wykonywania danego zadania przewozowego, pracodawca niezwłocznie wystawia i przekazuje zaświadczenie na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli. Stosownie do art. 31 ust. 2 ustawy o czasie pracy kierowców, zapisy z przyrządów kontrolnych oraz kart drogowych pracodawca przechowuje przez okres co najmniej dwunastu miesięcy po wykorzystaniu i udostępnia ich kopie na wniosek kierowców, których one dotyczą. Zapisy te są okazywane lub wydawane na żądanie każdej osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli.
Po analizie wykresówek kierowców stwierdzono różnice kilometrów pomiędzy stanem końcowym licznika kilometrów, a stanem początkowym. Na stwierdzone różnice kilometrów nie okazano wykresówek potwierdzających przebytą drogę pojazdu ani dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu.
Organ podał, że za okres od dnia 1 października 2003 r. do dnia 30 marca 2004 r. brakuje w sumie 81 wykresówek lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu. Z tego tytułu wymierzono karę w wysokości 24.300 zł.
Analiza wykresówek J. C. i M. S. wykazała, że skracali oni dzienny czas odpoczynku określony przepisami, za co nałożono karę pieniężną w wysokości 950 zł. Wykresówki K. Z., J. C. i M. S. wykazały przekroczenia przez tych kierowców maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy, wobec czego zasadne było nałożenie kary w wysokości 1.100 zł.
Organ wskazał, że kierowca nie musi być zatrudniony wyłącznie na umowę o pracę, może również prowadzić własną działalność gospodarczą. W sprawie niniejszej kierowcy wykonywali przewozy drogowe w imieniu R. J. Na mocy art. 87 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorca odpowiedzialny jest za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne w wymagane dokumenty. Charakter wykonywanych przewozów nie potwierdza tezy, iż firma "B" świadczyła powszechne usługi pocztowe zlecając ich wykonanie innym firmom transportowym, co wynika z pisma firmy "A" z dnia 28 października 2005 r. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, poza wyjaśnieniami przedsiębiorcy, nie wskazuje aby strona wykonywała pojazdami powszechne usługi pocztowe. Należy więc uznać, że art. 5 pkt 6 ustawy o czasie pracy kierowców wyłączający ze stosowania tej ustawy przewozy drogowe pojazdami wykonującymi powszechne usługi pocztowe nie miał zastosowania. W okolicznościach sprawy można przyjąć, że przedsiębiorca zaniedbywał obowiązek pobierania i przechowywania wszystkich wykresówek kierowców wykonujących na jego rzecz transport drogowy.
R. J. zaskarżył opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie , domagając się jej uchylenia. Zarzucił decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 , art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a., jak również naruszenie prawa materialnego, tj. art. 31 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców przez błędną wykładnię.
Skarżący stwierdził, że mimo tak długiego postępowania oraz zaleceń zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2007 r. nie została wyjaśniona w sposób wszechstronny okoliczność dotycząca przedmiotu wykonywanych przewozów. W okresie objętym kontrolą skarżący przewoził przesyłki pocztowe, co wyłączone było spod działania przepisów ustawy o czasie pracy kierowców. Na dowód tego w 2005 r. skarżący przedłożył listy przewozowe otrzymane od firmy "A" obejmujące jeden dzień, a następnie złożył wniosek dowodowy o zażądanie od tej firmy wszystkich listów przewozowych z okresu objętego kontrolą. Zdaniem skarżącego jedynie odniesienie się do tego bezpośredniego źródła dowodowego może dać prawidłową odpowiedź na pytanie, co rzeczywiście było przedmiotem przewozu. Tymczasem organy orzekające nie odniosły się w żaden sposób do złożonych przez stronę listów przewozowych, a wniosku pełnomocnika strony nie rozpoznały, pomimo iż zdobycie tych listów przewozowych jest możliwe.
Dodał, że przedmiotowe pismo firmy "A" to jedynie dokument prywatny, który, gdy jest kwestionowany, nie może stanowić dowodu tego, co zostało w nim stwierdzone (76 § 1 k.p.a. a contrario). Z jego treści nie wynika nawet na jakiej podstawie stwierdzono w nim określone okoliczności. Wątpliwym jest, by po wielu latach pracownik firmy "A" mógł się wypowiedzieć na temat przedmiotu przewozów zleconych przez poprzednika prawnego firmę "B", bez szczegółowego odniesienia się do listów przewozowych. Ogólne stwierdzenie, że nie zlecano określonych usług, nie oznacza, iż w rzeczywistości nie były one realizowane. Organy pozostawiając nie rozpoznanym wniosek skarżącego o przeprowadzenie określonych dowodów powinny wyjaśnić, dlaczego wystarczającym dowodem jest ten, na którym oparły ustalenia, szczególnie że jest on kwestionowany.
Analogicznie organy nie poczyniły prawidłowych ustaleń w zakresie charakteru usług świadczonych przez kierowców w kontekście art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców przyjmując, że wykonywali oni usługi kierowania pojazdem. Z zaświadczeń o prowadzonej działalności gospodarczej wynika, że każdy z kierowców posiadał własną firmę, w ramach której świadczył usługi transportowe na zlecenie strony na podstawie umowy cywilnoprawnej. Przypisywanie tym usługom charakteru kierowania tylko pojazdem nie jest uzasadnione. Nie przeprowadzono ponadto przesłuchania J. C., odwołując się do jego zeznań z 20 stycznia 2005 r.
W świetle art. 31 ustawy z dnia 24.08.2001 r. o czasie pracy kierowców, obowiązanym do przechowania dokumentacji związanej z transportem był przedsiębiorca, który był pracodawcą kierowców lub sam wykonywał przewozy drogowe. W sprawie przewóz wykonywany był przez osoby prowadzące własne działalności gospodarcze w ramach cywilnoprawnych umów. Za zachowanie tych podmiotów skarżący nie może ponosić odpowiedzialności administracyjnej. W rozumieniu tego przepisu bez znaczenia jest przedmiot działalności prowadzonej przez przedsiębiorców, którzy podjęli się zlecenia. Dopiero art. 31 nowej ustawy o czasie pracy kierowców z dnia 16 kwietnia 2004 r. odróżnia pracodawcę oraz podmiot, na rzecz którego kierowca wykonywał przewóz na innej podstawie niż stosunek pracy.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
W piśmie z dnia 20 września 2011 r. skarżący podtrzymał swoje zarzuty i dodał, że w aktach sprawy przekazanych sądowi nie ma listów przewozowych złożonych przez stronę przy piśmie z dnia 5 września 2005 r. Z okoliczności sprawy można wnioskować, że brak odniesienia się do listów przewozowych nie było tylko błędem w samym uzasadnieniu decyzji organów, ale wynikiem całkowitego pominięcia tych dowodów przy rozpoznawaniu sprawy przez organy obu instancji, co dyskwalifikuje te rozstrzygnięcia. W sprawie dokładne ustalenie, co rzeczywiście było przedmiotem przewozu jest niezbędne ze względu na twierdzenie strony, że chodziło o przesyłki pocztowe.
Postanowieniem z dnia 30 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę sądowi właściwemu - Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że skarżący złożył odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji z dnia 26 lipca 2010 r. jedynie w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej , nie zaś także w części umarzającej postępowanie.
W tej sytuacji kontroli Sądu podlegały decyzje organów obu instancji w części dotyczącej nałożenia na skarżącego kary pieniężnej.
Skarga jest zasadna.
Trudno nie zgodzić się z zarzutami skargi dotyczącymi wadliwości zebrania i oceny materiału dowodowego przez organy obu instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 stycznia 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1932/06 wskazał , że "istotą niniejszej sprawy jest ustalenie ponad wszelką wątpliwość, czy w okresie objętym kontrolą, tj. od dnia 1 października 2003 r. do dnia 30 marca 2004 r. skarżący R. J., prowadząc działalność gospodarczą w zakresie usług transportowych , podlegał przepisom ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców".
Sąd ten wskazał też, że dla sprawy kluczową kwestią jest określenie charakteru świadczonych przez skarżącego usług transportowych oraz rodzaju przewożonego ładunku. Sąd wskazywał, że organ powinien skonfrontować treść oświadczenia firmy "A" Sp. z o.o. na temat firmy "B" Sp. z o.o. z umową, jaką skarżący zawarł z firmą "B" Sp. z o.o. , której następcą prawnym jest firma "A" oraz dodatkowo wyjaśnić treść tego oświadczenia na okoliczność, czy firma , nie wykonując sama, bezpośrednio usług pocztowych , nie zlecała wykonywania tych usług innym podmiotom. Z treści uzasadnienia wyroku wynika też, że nie można pominąć innego zebranego w sprawie materiału dowodowego – umowy przewozu nr [...] zawartej w dniu 31 grudnia 2003 r. pomiędzy skarżącym a "B" Spółką z o.o., rejestru listów przewozowych z dnia 21 kwietnia 2004 r. , faktur za wykonywanie usług na rzecz firmy "B" Spółki z o.o. , twierdzeń skarżącego , iż wykonywał usługi kurierskie na zlecenie firmy "B" Sp. z o.o.
Wytyczne te zostały powtórzone przez organ odwoławczy w decyzji z dnia 19 czerwca 2007 r.
Przepis art.153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ , którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, że po przywołanym wyroku WSA w Warszawie zapadły dwa kolejne wyroki tego Sądu, bowiem skutki prawomocnego wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno przyszłe postępowanie administracyjne jak i przyszłe postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane. Do odstąpienia od tej zasady uprawniają jedynie dwie okoliczności - zmiana stanu prawnego lub istotna zmiana okoliczności faktycznych, a żadna z tych sytuacji nie miała miejsca. Mimo tak brzmiących, jak wyżej przytoczone, wytycznych organy ich nie wykonały.
Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu wydanej w dniu 26 lipca 2010 r. decyzji wskazał, że dokonał ponownej analizy materiału dowodowego, uwzględniając w szczególności treść oświadczenia firmy "A" Sp. z o.o. oraz wyjaśnienia złożone przez stronę , zeznania K. Z. , M. S., J. C. z dnia 20 stycznia 2005 r. ( str. 5 decyzji).
Z kolei organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji posługuje się albo ogólnym pojęciem "z materiału dowodowego jednoznacznie wynika" ( str.12 decyzji) , albo pojęciem zbiorczym "z załączonych do akt sprawy dokumentów w postaci rejestrów sprzedaży, faktur VAT , zestawienia wykonywanych usług wynika(....)". Organ ten stwierdza także, że "zebrany sprawie materiał dowodowy, poza wyjaśnieniami przedsiębiorcy, nie wskazuje aby strona wykonywała pojazdami powszechne usługi pocztowe"( str.13 decyzji).
Powyższe ustalenia i rozważania ani nie wykonują wytycznych wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2007 r. , w którym m.in. nakazano skonfrontowanie treści oświadczenia firmy "A" z umową, jaką skarżący zawarł z firmą "B" Sp. z o.o. oraz wzięcie pod uwagę szeregu dokumentów, ani nie spełniają wymogów art. 107 § 3 k.p.a., z którego wynika, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Organy administracji po zebraniu dowodów w sprawie powinny dokonać ich analizy, a następnie poczynić ustalenia faktyczne, które to ustalenia powinny być poparte wskazaniem, na podstawie jakich dowodów tych ustaleń dokonano i dlaczego oraz dlaczego nie oparto się na treści innych dowodów.
Ogólnikowość stwierdzeń dotyczących zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego sprawia, że w istocie rzeczy Sąd rozpatrujący przedmiotową skargę pozbawiony jest możliwości rzetelnego prześledzenia toku rozumowania organów obu instancji. Z uzasadnień decyzji organów nie wynika nawet w sposób jednoznaczny i pełny, jakim materiałem dowodowym organy dysponowały.
Zgłoszenie przez stronę wniosków dowodowych obliguje organy do odniesienia się do nich-czy to przez ich przeprowadzenie, czy też wskazanie powodów, dla których konkretny wniosek nie został uwzględniony. Temu obowiązkowi organy nie podołały- choćby w przypadku wniosku skarżącego z dnia 24 czerwca 2009 r. o zażądanie listów przewozowych z firmy "A" Sp. z o.o.
Organy skoncentrowały się bardziej na rozważaniach dotyczących zasadności nałożenia poszczególnych kar, gdy tymczasem w pierwszej kolejności należało ustalić, czy co do zasady ich nałożenie jest możliwe.
Z uwagi na taki stan rzeczy przedwczesna jest ocena zarzutów skargi dotyczących naruszenia prawa materialnego.
Wskazane wyżej naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wobec czego zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję Sąd uchylił w części zaskarżonej, czyli dotyczącej nałożenia kary pieniężnej, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na uwadze powyższe wskazania.
Niezależnie od powyższego należy też stwierdzić, że akta administracyjne nie są kompletne. Z decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 stycznia 2006 r. wynika, że w dniu 6 września 2005 r. strona skarżąca złożyła listy przewozowe z dnia 21 kwietnia 2004 r. Skarżący w piśmie z dnia 20 września 2011 r. złożonym do akt wskazał, że listy te liczyły 1000 sztuk. Tego rodzaju materiału dowodowego brak w aktach administracyjnych niniejszej sprawy.
Sąd nie dopatrzył się również w aktach administracyjnych treści zeznań strony z dnia 12 grudnia 2005 r., na które powołują się w swoich decyzjach organy obu instancji.
Sąd nie żądał uzupełnienia akt administracyjnych, bowiem z uwagi na rozmiar stwierdzonych uchybień brak ten nie mógł wpłynąć na treść rozstrzygnięcia, a mogłoby to spowodować przedłużenie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego.
Organy powinny jednak uporządkować akta administracyjne w zakresie ich chronologii i kompletności.
O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 p.p.s.a.
Na podstawie art. 152 Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej nie może być wykonana.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło