I OSK 2374/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie sędzia NSA Anna Lech (spr.) sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Protokolant sekretarz sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 502/11 w sprawie ze skargi M. F. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy mieszkaniowej oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 502/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. F. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy mieszkaniowej. W uzasadnieniu Sąd wskazał na następujący stan sprawy: w dniu 16 września 2010 r. M. F. złożył do Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej. Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B., na podstawie art. 47 ust. 2 w związku z art. 23 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojonych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r., Nr 206, poz. 1367) odmówił M. F. wypłaty odprawy mieszkaniowej. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej utrzymał w mocy powyższą decyzję. Organ wskazał, iż M. F. zajmował lokal mieszkalny w L. W. przy ul. [...] na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2000 r. jako osobną kwaterę stałą. W ocenie organu zajmowany przez M. F. lokal mieszkalny nie stanowi kwatery w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, bowiem nie jest ujęty w wykazie kwater. Wobec tego, w ocenie organu odwoławczego, nie przysługuje mu prawo do odprawy mieszkaniowej, gdyż nie spełnia wymogów z art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojonych Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem organu nie ma także podstaw do wypłaty odprawy mieszkaniowej w oparciu o art. 23 ust. 1 pkt 1 lit b powołanej ustawy, gdyż uregulowanie to ma zastosowanie do żołnierzy, którzy nie zajmują żadnego lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, natomiast strona taki lokal zajmuje. Organ podkreślił, że o charakterze konkretnego lokalu nie decyduje treść decyzji o jego przydziale, lecz aktualne przeznaczenie. Na powyższą decyzję M. F. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc, że odprawa mieszkaniowa mu przysługuje, gdyż do chwili obecnej nie otrzymał decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 502/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę wskazał, że istotna dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest data wpłynięcia wniosku o wypłatę odprawy pieniężnej oraz data zwolnienia ze służby wojskowej, gdyż w dniu 1 lipca 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143). Ustawą tą zmieniono legalną definicję kwatery, zawartą w art. 1a pkt 2 ustawy zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Organy obydwu instancji ustaliły, iż wniosek M. F. wpłynął w dniu 16 września 2010 r., a skarżący został zwolniony ze służby w dniu 30 września 2010 r. Sąd pierwszej instancji, za organem administracji, przyjął, iż zastosowanie mają przepisy ustawy po nowelizacji, obowiązującej od dnia 1 lipca 2010 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zauważył, że zmiana ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP wprowadzona ustawą z dnia 22 stycznia 2011 r. zmieniła zakres pojęciowy objęty definicją kwatery stałej. Obecnie jako kwaterę rozumie się lokal mieszkalny przeznaczony do zakwaterowania żołnierza zawodowego i ujęty w wykazie kwater (art. 1a pkt 2). Zdaniem Sądu organ słusznie stwierdził, że skoro lokal zajmowany przez skarżącego nie jest wpisany do wykazu kwater, to zgodnie z obowiązującą obecnie definicją nie stanowi on kwatery. W niniejszej sprawie lokal zajmowany przez skarżącego nie został ujęty w wykazie kwater i funkcjonuje jako lokal mieszkalny, zatem Sąd uznał, że decyzję z dnia 4 lipca 2000 r. należy odczytać jako tytuł prawny uprawniający do zajmowania tego mieszkania, co też organ uczynił. W ocenie Sądu bezpodstawny jest także zarzut skargi o naruszeniu art. 24 ust. 5 pkt 3 powołanej ustawy o treści: "Nie wydaje się decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym żołnierzowi służby stałej, który skorzystał z uprawnień, o których mowa w art. 87, lub nie zwolnił osobnej kwatery stałej", gdyż w dacie rozpatrywania niniejszej sprawy przez organy obydwu instancji przepis ten już nie obowiązywał, bowiem został zmieniony ustawą z dnia 22 stycznia 2010 r. i otrzymał brzmienie: "Żołnierz zawodowy jest obowiązany niezwłocznie powiadomić dyrektora oddziału regionalnego o wszelkich okolicznościach mających wpływ na jego prawo do zakwaterowania. Skutki braku powiadomienia organów Agencji o zaistniałych zmianach obciążają żołnierza". Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożył M. F. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji wraz z rozstrzygnięciem o kosztach procesu w pierwszej instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest: 1) art. 23 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2005 r., Nr 41, poz. 398, ze zm.), poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż żołnierzowi zawodowemu, który został zwolniony ze służby po dacie 1 lipca 2004 r., w stosunku do którego nie wydano decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, wbrew temu przepisowi, nie przysługuje odprawa mieszkaniowa; 2) art. 24 ust. 5 pkt 3 powołanej wyżej ustawy, przez niewłaściwe zastosowanie, a tym samym przyjęcie, że skoro w stosunku do odwołującego się nie można było po 1 lipca 2004 r. wydać decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, to automatycznie utracił on prawo do odprawy mieszkaniowej; 3) art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203, ze zm.), poprzez błędną wykładnię, a tym samym przyjęcie, iż skoro odwołujący się zachował po dniu 1 lipca 2004 r. prawo do zajmowanej kwatery służbowej, to nie nabył prawa do odprawy mieszkaniowej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że roszczenie skarżącego jest zasadne, gdyż w stosunku do niego nigdy nie wydano decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Wskazano, że żaden przepis ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie uzależnia nabycia uprawnienia do odprawy mieszkaniowej od zachowania po dniu 1 lipca 2004 r., czy też niezachowania po tym dniu, prawa do osobnej kwatery stałej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej podzielając stanowisko Sądu pierwszej instancji, wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że w dniu 1 lipca 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143). Ustawą tą zmieniono definicje kwatery zawartą w art. 1a pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Obecnie jako kwaterę rozumie się lokal mieszkalny przeznaczony do zakwaterowania żołnierza zawodowego i ujęty w wykazie kwater, o czym stanowi art. 1 a pkt 2 ustawy. Przepisy dotyczące odprawy mieszkaniowej dotyczą sytuacji, gdy żołnierz, który zakończył służbę wojskową nie może zajmować danego lokalu, gdyż jest on przeznaczony do zakwaterowania żołnierza zawodowego i jest ujęty w wykazie kwater, zaś żołnierz z chwilą zakończenia służby nie jest uprawniony do dalszego zajmowania tejże kwatery, bądź też jeśli żołnierz talki nie posiada tytułu prawnego do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym będącym w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. W niniejszej sprawie, jak wynika z jej akt, skarżący kasacyjnie wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej złożył w dniu 16 września 2010 r., a zwolniony został z zawodowej służby wojskowej w dniu 30 września 2010 r., co oznacza, że niniejsza sprawa została wszczęta pod rządami przepisów w brzmieniu zmienionym przez wskazaną wyżej ustawę nowelizującą. Okoliczności te przesądzają o tym, że organ zasadnie prowadził postępowanie administracyjne na podstawie przepisów ustawy po nowelizacji, obowiązującej od dnia 1 lipca 2010 r., co wynika wprost z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. Wskazać należy, iż art. 23 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy stanowi, że żołnierzowi służby stałej, zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, zamieszkałemu w kwaterze, o ile nabył on prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej lub został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu wymaganego do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy, przysługuje odprawa mieszkaniowa, o której mowa w art. 47 (lit. a). Natomiast zgodnie z lit. b, świadczenie to przysługuje żołnierzowi służby stałej, który do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego (...). Powyższe oznacza, że pomimo, iż w niniejszej sprawie w dniu 4 lipca 2000 r. została wydana decyzja nr 247/2000 o przydziale skarżącemu osobnej kwatery stałej, to jednak uznać należy, że posiadany przez niego lokal mieszkalny nie posiada statusu kwatery, gdyż przydział nastąpił na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2004 r. W świetle wówczas obowiązującego przepisu art. 21 ust. 1 ustawy, na zakwaterowanie żołnierzy zawodowych pełniących czynną służbę wojskową jako służbę stałą, były przeznaczone osobne kwatery stałe. Natomiast po nowelizacji ustawy, od dnia 1 lipca 2010 r. pod pojęciem "kwatery" należy rozumieć lokal mieszkalny przeznaczony do zakwaterowania żołnierza zawodowego i ujęty w wykazie kwater. W myśl art. 23 ust. 2 ustawy żołnierzowi służby stałej zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, zamieszkałemu w lokalu mieszkalnym niebędącym kwaterą, przysługuje prawo do zajmowania tego lokalu. Lokal mieszkalny zajmowany przez skarżącego nie jest wpisany do wykazu kwater, zaś – jak wynika z akt niniejszej sprawy – skarżący nie zwolnił zajmowanego lokalu mieszkalnego przed dniem zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Skarżący posiada bowiem prawo do zamieszkiwania w tym lokalu mieszkalnym na podstawie powołanej wyżej decyzji z dnia 4 lipca 2000 r. o przydziale osobnej kwatery stałej. Podkreślić należy, że art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 1 a ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy ma zastosowanie do żołnierzy, którzy nie zajmują żadnego lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Natomiast – co wykazano powyżej – skarżący taki lokal zajmuje. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że wypłata odprawy mieszkaniowej ma na celu zapewnienie byłym żołnierzom zawodowym możliwości nabycia lokalu mieszkalnego, z czym nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Tym samym stwierdzić należy, że skarżący nie spełnił warunków do otrzymania odprawy mieszkaniowej na podstawie zarówno art. 23 ust. 1 pkt 1 lit a, jak i lit. b powołanej ustawy. To zaś oznacza, że zarzut skargi kasacyjnej w tym zakresie uznać należy za chybiony. Natomiast w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 24 ust. 5 pkt 3 powołanej ustawy, wskazać należy, że w dacie wydania decyzji administracyjnych w niniejszej sprawie przepis ten już nie obowiązywał, zatem zarzut ten nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Przypomnieć bowiem należy, że powołany przepis został zmieniony ustawą dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw i otrzymał brzmienie: "żołnierz zawodowy jest obowiązany niezwłocznie powiadomić dyrektora oddziału regionalnego o wszelkich okolicznościach mających wpływ na jego prawo do zakwaterowania. Skutki braku powiadomienia organów Agencji o zaistniałych zmianach obciążają żołnierza". Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.