VII SA/Wa 1400/11
WyrokWSA w Warszawie2011-10-10
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Joanna Gierak-Podsiadły, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, która jest niezgodna z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, może być uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności?Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na budowę, która jest niezgodna z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, stanowi rażące naruszenie prawa, ponieważ organ architektoniczno-budowlany jest bezwzględnie związany warunkami ustalonymi w decyzji o warunkach zabudowy i nie może od nich odstąpić. Niezgodność ta, w szczególności w zakresie usytuowania budynku i jego elementów (np. okapów dachowych), narusza porządek prawny i może prowadzić do sytuacji, w której warunki zabudowy tracą znaczenie, co jest niedopuszczalne w praworządnym państwie prawa.Stan faktyczny
Skarżąca M. W. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która uchyliła decyzję Wojewody w części dotyczącej okapu dachowego i stwierdziła nieważność decyzji Starosty o pozwoleniu na budowę w tej części, utrzymując w mocy pozostałe postanowienia. Skarżąca zarzuciła GINB naruszenie przepisów K.p.a. poprzez uznanie, że decyzja Starosty jest nieważna tylko częściowo, mimo stwierdzenia naruszenia ustaleń decyzji o warunkach zabudowy (usytuowanie kalenicy dachu). Skarżąca podnosiła, że niezgodność projektu budowlanego z warunkami zabudowy, nawet jeśli projekt spełnia warunki techniczne, stanowi rażące naruszenie prawa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak ( spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak- Podsiadły, Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2011 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej M. W. kwotę 460 zł. ( słownie czterysta sześćdziesiąt złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
VII SA/Wa 1400/11
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2011r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, tekst jednolity z późniejszymi zmianami), zwanej dalej K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania M. W. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010r. znak: [...]; odmawiającej stwierdzenia, na wniosek M. W., nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2007r., Nr [...], znak: [...]; zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. i M. R. pozwolenia na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego z przyłączem wodociągowym, energetycznym oraz zbiornikiem na ścieki sanitarne, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] położonej w m. [...], uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010r. w części dotyczącej okapu dachowego (o długości 0,8 m) wystającego poza obrys budynku od strony działki nr [...] i w części tej stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2007r., Nr [...] a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010r. znak: [...].
Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:
Decyzją z dnia [...] marca 2010r., Wojewoda [...] na podstawie art. 156 § 1 i art. 158 § 1 K.p.a odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji Starosty [...] z dnia [...].08.2007 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego udzielonego J. i M. R. na działce nr [...] położonej w m. [...] gm. [...].
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że analiza dokumentów, przekazanych przez Starostwo Powiatowe w [...], stanowiących podstawę udzielenia pozwolenia na budowę, prowadzi do wniosku, że pomiędzy treścią decyzji o warunkach zabudowy a zatwierdzonym projektem budowlanym istnieje rozbieżność. Wójt Gminy Biłgoraj w swojej decyzji o warunkach zabudowy ustalił warunki kształtowania zabudowy, z których jeden określa usytuowanie kalenicy dachu równolegle do drogi powiatowej. W projekcie zagospodarowania działki ustalono lokalizację i orientację budynku na działce, również rysunek nr [...] projektu budowlanego przedstawia rzut dachu. Z tych dokumentów jednoznacznie wynika, ze projektowany dach dwuspadowy jest zorientowany kalenicą prostopadle do drogi powiatowej, czyli niezgodnie z kierunkiem określonym w decyzji o warunkach
VII SA/Wa 1400/11
zabudowy. Zatem potwierdziła się w ocenie organu przesłanka oczywistości naruszenia
prawa.
Jednocześnie Wojewoda wskazał, że konieczne było ustalenie charakteru naruszonego przepisu prawa oraz skutki, jakie wywołuje decyzja. Jak wynikało ze zgromadzonych dokumentów, decyzją z dnia [...] sierpnia 2007r. zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę budynku z dachem dwuspadowym o przebiegu kalenicy prostopadle do drogi powiatowej tj. niezgodnie z warunkiem kształtowania zabudowy zapisanym w decyzji Wójta Gminy [...] o warunkach zabudowy.
W ocenie organu orzekającego w sprawie stwierdzenia nieważności, naruszenie tego warunku ma mniejszą wagę niż trwałość decyzji administracyjnej. Wybudowanie budynku zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę nie naruszy żadnego przepisu ustawy prawo budowlane, jak też rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2010r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania M. W. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2007r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. i M. R. pozwolenia na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego z przyłączem wodociągowym, energetycznym oraz zbiornikiem na ścieki sanitarne, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] położonej w m. [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca J. i M. R. pozwolenia na budowę narusza postanowienia decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2007 r. o warunkach zabudowy. W decyzji tej określono bowiem m.in. warunki kształtowania zabudowy, wymagając usytuowania budynku kalenicą równolegle do drogi powiatowej oraz zobowiązano inwestora do odprowadzenia wód opadowych-powierzchniowych, w taki sposób, aby miało ono miejsce na terenie własnej działki, bez pogorszenia stosunków wodnych na działkach sąsiednich, a także nałożono na inwestora obowiązek ochrony interesów osób trzecich z zachowaniem warunków art. 5 Prawa budowlanego. Jednocześnie organ odwoławczy nie stwierdził, aby decyzja Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2007r., w sposób rażący naruszała inne przepisy prawa.
VII SA/Wa 1400/11
M. W. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 9 listopada 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1459/10, uchylił decyzję Głównego inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 r. r, utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010r odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. i M. R. pozwolenia na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego z przyłączem wodociągowym, energetycznym oraz zbiornikiem na ścieki sanitarne, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] położonej w m. [...].
W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd wskazał, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego analizując wniosek o stwierdzenie nieważności słusznie wskazał na oczywistą niezgodność kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę z decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2007 r. o warunkach zabudowy.
Następnie Sąd stwierdził, że choć organ przyjął oczywistość naruszenia prawa, to jednak nie analizował charakteru przepisu który został naruszony oraz skutków społeczno-gospodarczych, które wywołała decyzja, czyli tego czy mimo wszystko można ją pozostawić w obrocie prawnym czy też wręcz przeciwnie.
Zdaniem Sądu organ przeoczył również, iż z przepisu § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75 poz. 690 z późn. zm - wg stanu na dzień 10 sierpnia 2007 r.) wynikało, że okapy i gzymsy nie mogą pomniejszać odległości od granicy działki budowlanej, o których mowa w ust. 1 § 12 ( zatem odległości 3 lub 4 metrów) o więcej niż 0,8 m. Skarżąca podnosiła, że zaprojektowanie dachu w sprzeczności z decyzją o warunkach zabudowy spowodowało, że przy intensywnych opadach śniegu zalegający na dachu budynku inwestora śnieg spada na jej nieruchomość, uniemożliwiając swobodny dostęp do jej zabudowań. Wskutek wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w zbliżeniu do granicy z działką sąsiednią na odległość 1,5 m, oraz wobec zaprojektowania okapów dachowych wystających poza obrys budynku na odległość 0,80 m nastąpiło przybliżenie dachu budynku do granicy z nieruchomością skarżącej na odległość 0,70 m. Skutków tego zbliżenia organ nie analizował a są one wskazywane przez skarżącą jako największa dolegliwość powstałego budynku.
Fakt, że jak wynika z uzasadnienia decyzji organu II instancji, wody opadowe z dachu zbierane są do dwóch rynien okapowych i odprowadzone są na grunt dwoma
VII SA/Wa 1400/11
rurami spustowymi, których wymiary są wystarczające dla "obsługi dachu" nie stanowi jeszcze potwierdzenia braku negatywnego oddziaływania tak posadowionego budynku wskazał Sąd w swoim uzasadnieniu.
Po ponownym rozpatrzeniu wniesionego odwołania oraz przeanalizowaniu akt sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że sporny budynek został usytuowany w odległości 3,4 m od granicy z działką nr ew. [...] ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych, bowiem projektant, posiadający wymagane uprawnienia dokonał zmiany gotowego projektu budowlanego w tym zakresie, stosownie do wyrażonej przez autorów projektu gotowego zgody (rysunek A-2: rzut parteru, rysunek A-8: elewacja boczna), zaś umieszczone w połaci dachowej dwa otwory okienne (jak wynika z przekroju A-A, rysunek A6) zostały oddalone od granicy z sąsiednią nieruchomością o 4,0 m (3,4 m + 0,6 m), a zatem od strony granicy z działką nr ew. [...] zachowane są odległości określone w przepisie § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 z późn. zm. wg stanu na dzień 10 sierpnia 2007 r.), określającym sytuowanie ścian budynku z otworami okiennymi lub drzwiowymi.
Z uwagi na wysunięcie okapów dachowych na odległość 0,8 m poza obrys budynku, nastąpiło przybliżenie budynku do granic z działką nr ew. [...] na odległość 2,6 m. Organ wskazał, że takie usytuowanie nie narusza jednak przepisów technicznych określonych w ww. rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., bowiem w § 12 ust. 5 dopuszcza się sytuowanie budynku w sposób taki, by okapy i gzymsy nie pomniejszały odległości od granicy działki budowlanej, o których mowa w § 12 ust. 1, o więcej niż 0,8 m, a więc odległość 3 m ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych może zostać pomniejszona do maksymalnie 2,2 m.
Od strony działki nr ew. [...] (działka skarżącej) ściana elewacji spornego zamierzenia inwestycyjnego pozbawiona otworów okiennych (znajdujące się w ścianie otwory są wypełnione luksferami, a zatem traktowane są jako ściana pełna) została zaprojektowana w odległości 1,50 m od granicy. Powyższe usytuowanie budynku nie narusza jednak § 12 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 z późn. zm. wg stanu na dzień 10 sierpnia 2007 r.), gdyż jest zgodne z § 12 ust. 3 pkt 2 ww. rozporządzenia dopuszczającego sytuowanie budynku pozbawionego otworów okiennych i drzwiowych w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną, o ile zachowanie odległości 3 m nie jest
VII SA/Wa 1400/11
możliwe ze względu na rozmiary działki. Szerokość działki nr ewid. [...] wynosi 14,10
m, co uzasadnia zastosowanie ww. przepisu § 12 ust. 3 pkt 2.
Jednocześnie organ zwrócił uwagę, że z uwagi na wysunięcie okapów dachowych od strony działki skarżącej na odległość 0,8 m poza obrys budynku, nastąpiło przybliżenie budynku do granic z działką nr ew. [...] na odległość 0,7 m. Takie usytuowanie narusza przepisy techniczne określone w ww. rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., bowiem § 12 ust. 5 dopuszcza sytuowanie budynku w sposób taki, by okapy i gzymsy nie pomniejszały odległości od granicy działki budowlanej, o których mowa w § 12 ust. 1, o więcej niż 0,8 m. Przepis § 12 ust. 5 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury dopuszcza pomniejszenie odległości 3 m - w przypadku ściany bez otworów okiennych lub drzwiowych, oraz 4 m - w przypadku ściany z otworami okiennymi lub drzwiowymi. Odległość spornego budynku od granicy z działką nr ew. [...] (działka skarżącej) wynosi 1,5 m, a zatem w tym przypadku nie znajdują zastosowania przepisy powołanego wyżej § 12 ust. 5.
Zdaniem organu oczywistość naruszenia przywołanego wyżej § 12 ust. 5 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury nie budzi wątpliwości. Należy wskazać, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. w części dotyczącej wysunięcia okapów dachowych o 0,8 m poza obrys budynku od strony działki [...] do odległości 0,7 m - narusza konstytucyjne prawo własności, a także bezwzględnie obowiązujący § 12 ust. 5 warunków technicznych (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 7 października 1999r, sygn. akt IV SA 1460/08; wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 października 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 375/05). Ponadto podniesione przez skarżącą skutki dostrzeżonego naruszenia (spadający śnieg uniemożliwia swobodny dostęp do działki) uznać należy za niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie prawa. Powyższe nie pozwala przyjąć, iż ww. decyzja Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. w części zatwierdzającej projekt budowlany przewidujący wysunięcie okapów dachowych (na odległość 0,8 m) do 0,7 m od działki nr ew. [...] (tj. działki skarżącej), wydana została przez organ praworządnego państwa.
Organ odwoławczy stwierdził również, że sporna inwestycja nie jest zgodna z postanowieniami pkt le decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] maja 2007 r., znak: [...]; bowiem kalenica spornego zamierzenia inwestycyjnego usytuowana została prostopadle do drogi powiatowej, co w sposób oczywisty wykazuje analiza porównawcza projektu zagospodarowania działki oraz rzutu dachu (rysunek A-5 projektu).
VII SA/Wa 1400/11
Stosownie do wskazań Sądu zawartych w wyroku z dnia 9 listopada 2010 r, sygn. akt VII SA/Wa 1459/10 organ odwoławczy ocenił charakteru naruszonego przepisu oraz społeczno-gospodarczych skutków dostrzeżonego naruszenia dochodząc do wniosku, że naruszenie przepisów mających (w analizowanym przypadku) na celu zapewnienie pewnego ładu przestrzennego poprzez harmonizację zabudowy poprzez jednolite usytuowanie kalenicy budynków względem drogi powiatowej - nie może zostać uznane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich w sposób nie możliwy do zaakceptowania w praworządnym państwie prawa, bowiem na straży tychże interesów w szczególności stoją przepisy statuowane ww. rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Tym samym, jakkolwiek usytuowanie spornego budynku narusza jeden z warunków decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2007 r, znak: [...]; o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, to jednak jak wyżej dowiedziono, przy sytuowaniu spornego budynku względem działek sąsiednich, w tym również skarżącej, zachowane zostały warunki wynikające z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 z późn. zm.) - z wyłączeniem usytuowania okapu od strony działki nr ew. [...] pomniejszającego w sposób niedopuszczalny odległość spornego budynku od działki nr ew. [...] do 0,7 m.
Wobec powyższego - dokonując oceny skutków społeczno-gospodarczych stwierdzonego naruszenia przepisu decyzji o warunkach zabudowy - organ odwoławczy wskazał, że dostrzeżona zmiana usytuowania kalenicy względem drogi powiatowej nie wywołała skutków społeczno-gospodarczych niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa, a więc dostrzeżonego naruszenia nie sposób uznać za rażące.
Ponadto organ wskazał, że usytuowanie kalenicy spornego budynku prostopadle względem drogi powiatowej powoduje, że wartość o której mowa w pkt Id decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie jest możliwa do zweryfikowania zgodnie z założeniami przyjętymi w tej decyzji, a opierającymi się na usytuowaniu budynku kalenicą równolegle do drogi powiatowej. Niemożliwe jest zatem jednoznaczne wskazanie, czy przedmiotowy budynek wobec takiego usytuowania posiada elewację frontową, o której mowa w pkt 1 d decyzji o warunkach zabudowy opierającym się na założeniu o równoległym usytuowaniu kalenicy, a zatem nie można jednoznacznie stwierdzić, czy budynek spełnia określone w tym punkcie warunki.
VII SA/Wa 1400/11
Reasumując organ odwoławczy doszedł do przekonania, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010r. znak: [...]; nie odpowiada prawu jedynie w części, którą odmawia stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2007r., Nr [...], znak: [...]; w przedmiocie udzielenia pozwolenia na wykonanie okapu dachowego (na odległość 0,8 m) poza obrys budynku od strony działki nr ew. [...].
M. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010r.
Decyzji tej zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez przyjęcie, iż decyzja Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...], znak: [...] jest nieważna wyłącznie w części dotyczącej okapu dachowego (o długości 0,8m) wystającego poza obrys budynku od strony działki nr [...], zaś w pozostałej części decyzja taką wadą nie jest obarczona, pomimo że organ stwierdził naruszenie przez Starostę [...] w decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...], ustaleń objętych decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2007 r., znak: [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki \, w której nałożono obowiązek równoległego usytuowania j kalenicy w stosunku do drogi powiatowej nr \.
Zarzuciła również naruszenie art. 7 i 77 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważania zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie, iż odpowiadające warunkom technicznym określonym w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, położenie kalenicy dachu (prostopadle zamiast równolegle w stosunku do drogi powiatowej) przesądza o braku przesłanki rażącego naruszenia prawa.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że organ dopuszczając wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę sprzecznej z warunkami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu organy winny mieć na uwadze, że naruszyły porządek prawny w sposób rażący, zaś pozostawienie takiej decyzji w obrocie prawnym tworzyłoby sytuację, w której warunki zabudowy nie byłyby istotne jeżeli zamierzona inwestycja odpowiadałaby warunkom Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.
VII SA/Wa 1400/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. -zwanej dalej p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga została uwzględniona.
Na wstępie podkreślić trzeba, że kontrolowana decyzja została wydana w postępowaniu nieważnościowym, stanowiącym nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego, które nie polega na ponownym prowadzeniu postępowania dowodowego, badaniu przyczyn i przesłanek podjęcia przez organ rozstrzygnięcia w postępowaniu zwykłym, lecz ogranicza się jedynie do skontrolowania, czy rozstrzygnięcie to nie jest dotknięte którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Kontrolowana decyzja została wydana po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 9 listopada 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1459/10, uchylił decyzję Głównego inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 r. r., utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010r odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. i M. R. pozwolenia na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego z przyłączem wodociągowym, energetycznym oraz zbiornikiem na ścieki sanitarne, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] położonej w m. [...].
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego analizując wniosek o stwierdzenie nieważności słusznie wskazał na oczywistą niezgodność kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę z decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2007 r. o warunkach zabudowy lecz utrzymując odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] nie przeanalizował charakteru przepisu który został naruszony oraz skutków społeczno-gospodarczych, które
VII SA/Wa 1400/11
wywołała decyzja, czyli tego czy mimo wszystko można ją pozostawić w obrocie
prawnym czy też wręcz przeciwnie.
Jak więc z powyższego wynika niesporne jest, że kwestionowaną decyzją z dnia [...] sierpnia 2007r. Starosta w [...] zatwierdził projekt budowlany przewidujący wybudowanie dachu dwuspadowego zorientowanego kalenicą prostopadle do drogi powiatowej, czyli niezgodnie z kierunkiem określonym w decyzji o warunkach zabudowy, gdzie wskazano, iż budynek ma być usytuowany kalenicą równolegle do drogi powiatowej. Potwierdziła się zatem przesłanka oczywistości naruszenia prawa. Jednakże zdaniem organu powyższe odstępstwo od warunków zabudowy, a polegające na usytuowaniu planowanego budynku zamiast kalenicą w poprzek działki to w jej wzdłuż nie jest rażącym naruszeniem prawa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że jakkolwiek zarówno obowiązek zapewnienia warunków zawartych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu przestrzennym, jak również wymogów wynikających z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. wynika - z norm o randze ustawowej, to jednak zauważył, że przepisy decyzji o warunkach zabudowy oraz przepisy warunków technicznych mają odmienny charakter.
Zdaniem organu przepisy decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu mają na celu zapewnienie ładu przestrzennego, a więc takiego ukształtowania przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne, natomiast przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., ustalające warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki związane z nimi urządzenia, ich usytuowanie na działce budowlanej oraz zagospodarowanie działek przeznaczonych pod zabudowę, zapewniają spełnienie wymagań art. 5 i 6 Prawa budowlanego, dotyczących zagospodarowania terenu, zaprojektowania i budowania obiektów budowlanych, w taki sposób, by zachowywały m. in. wymagania dotyczące bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego, użytkowania, warunków higienicznych i zdrowotnych oraz poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich.
Widząc tę różnicę ,organ stwierdził, że naruszenie warunków zabudowy nie musi łączyć się ze stwierdzeniem nieważności decyzji, która zatwierdza projekt niezgodny z tymi warunkami. Dokonując oceny skutków społeczno-gospodarczych stwierdzonego naruszenia przepisu decyzji o warunkach zabudowy, organ wskazał, że dostrzeżona
VII SA/Wa 1400/11
zmiana usytuowania kalenicy względem drogi powiatowej nie wywołała skutków
społeczno-gospodarczych niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia
praworządnego państwa, a więc dostrzeżonego naruszenia nie sposób uznać za
rażące.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz fakt, że wysunięcie okapów dachowych od strony działki skarżącej na odległość 0,8 m poza obrys budynku naruszyło nie tylko bezwzględnie obowiązujący § 12 ust. 5 rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., ale również konstytucyjne prawo własności Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie znalazł podstaw do wyeliminowania decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., Nr [...], uznając że stwierdzenie nieważności ww. rozstrzygnięcia w części dotyczącej fragmentu dachu (80cm) nie powoduje powstania obiektu nieprzydatnego do takiego użytku, dla jakiego został przeznaczony stąd też stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. w części dot. jedynie okapu dachowego.
Dokonując oceny naruszenia prawa do jakiego doszło przy wydaniu decyzji Starostę [...] w decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] i chcąc je odpowiednio zakwalifikować niewątpliwie istotne jest dokonanie oceny skutków społeczno-gospodarczych jakie rażące naruszenie prawa za sobą pociąga. Za "rażące" uznać należy takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.
Jedną z podstawowych zasad konstytucyjnych jest zasada równości wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Zgodnie z tą zasadą "Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne". Istotą zasady równości wobec prawa nie jest traktowanie wszystkich jednakowo, a tylko - równe traktowanie określonej grupy obywateli, wyróżnionej ze względu na cechę prawnie relewantną. Różnicowanie sytuacji prawnej obywateli jest wtedy sprzeczne z Konstytucją, jeżeli traktuje się w sposób różny podmioty, których sytuacja prawna i faktyczna jest zbliżona, tym samym mogą zasadnie oczekiwać od organów administracji, że zostaną podjęte wobec nich tożsame decyzje.
Nasuwa się więc pytanie czy można zgodzić się z tezą organu, że wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę sprzecznej z warunkami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie narusza porządku prawnego w sposób rażący jeżeli tylko projekt spełniłby warunki Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
VII SA/Wa 1400/11
Zdaniem Sądu taka teza jest nieuprawniona a pozostawienie w obrocie prawnym pozwolenia na budowę, które jest istotnie niezgodne z warunkami jest ewidentnym i rażącym naruszeniem obowiązującego porządku prawnego. Pozostawienie w obrocie prawnym takiej decyzji mogłoby np. skutkować tym, że inne osoby, które znalazłyby się podobnych okolicznościach mogłyby oczekiwać i żądać wydania decyzji o pozwoleniu na budowę mimo naruszenia art. .34 ust. 1 Prawa budowlanego.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, iż stosownie do przepisu art. .35 ust. 1 pkt 1 przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu. Zauważyć również trzeba, iż w myśl art. 34 ust. 1 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania weryfikowanego orzeczenia), projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Nadto, wskazać należy, że zgodnie z art. 55 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowani przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm., w brzmieniu z daty badanego pozwolenia na budowę), decyzja o warunkach zabudowy wiąże organ wydający decyzję pozwoleniu na budowę.
Zatem, z przytoczonych unormowań wynika, iż organ architektoniczno-budowlany przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę obowiązany jest sprawdzić projekt budowlany pod kątem zachowania wymogów wynikających z decyzji o warunkach zabudowy. Cytowane przepisy (w szczególności art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego) zobowiązują bowiem organ w sposób bezwzględny do podjęcia takiej czynności. Przy czym podkreślić trzeba, iż organ architektoniczno-budowlany nie może kwestionować decyzji o warunkach zabudowy, nie może też zatwierdzić projektu budowlanego w razie ustalenia jakichkolwiek odstępstw w projekcie od warunków w niej zawartych. Decyzja o warunkach zabudowy determinuje decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, bowiem ta jest wydawana w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy.
Pozwolenie na budowę nie może przekraczać ustaleń zawartych w decyzji o warunkach zabudowy.
W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa należy mówić jedynie w razie oczywistego i bezspornego naruszenia prawa, a przy tym
VII SA/Wa 1400/11
takiego, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasadę sprawiedliwości społecznej. W wyroku z 31 stycznia 2006 r. (sygn. akt I OSK 883/05, Lex Nr 299873), Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. NSA zaznaczył także, że nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Ustalenie, czy w konkretnym wypadku nastąpiło "rażące naruszenie prawa", wymaga więc zawsze bardzo wnikliwego rozważenia sprawy. Naruszony przepis prawa nie może pozostawiać jakichkolwiek wątpliwości prawnych, a jego treść musi być jasna i nie może wywoływać sporów doktrynalno-orzeczniczych. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest zaś wyraźnie wskazanie, który konkretnie przepis został naruszony.
Kierując się powyższym i dokonując oceny zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Sąd uznał, iż decyzja ta prawo narusza, bowiem weryfikowana decyzja dopuszcza do niezachowania wymogów wynikających z decyzji o warunkach zabudowy wydanej dla przedmiotowego w sprawie przedsięwzięcia.
Przepis art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego jest jasny w swej treści i nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Przepis ten stanowi wyraźnie, iż organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdza zgodność projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy (w przypadku braku planu miejscowego). Naruszenie ww. art. 35 ust. 1 pkt 1, poprzez nie dopełnienie obowiązku z niego wynikającego (o czym świadczy rozbieżność pomiędzy zatwierdzonym projektem budowlanym a treścią decyzji o warunkach zabudowy), z uwagi na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu powinno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji. Zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy projekt był niezgodny z decyzją o warunkach zabudowy, mogło być tylko w taki sposób ocenione. W tym miejscu Sąd zauważa, iż podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt II OSK 858/05. W wyroku zapadłym w tej sprawie w dniu 4 lipca 2006 r. NSA przyjął, iż ujawnione odstępstwo pomiędzy decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę a decyzją warunkach zabudowy w zakresie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego poprzez dodanie jednej kondygnacji pozwala uznać, że w sposób istotny i
VII SA/Wa 1400/11
oczywisty odstąpiono od wymogów rozstrzygnięcia w zakresie warunków zabudowy, a to wypełnia przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W powołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył nadto, że organ administracji publicznej orzekający o pozwoleniu na budowę, jest bezwzględnie związany warunkami ustalonymi w decyzji o warunkach zabudowy i nie może od tych warunków odstąpić.
Konkludując, Sąd nie podziela oceny dokonanej w sprawie przez GINB i stwierdza, iż organ ten nieprawidłowo przyjął, że weryfikowana decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego
Z tych względów, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uznając, że naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy orzekł, jak w sentencji.
Na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy sąd orzekł, że zaskarżona decyzją nie podlega wykonaniu. Rozstrzygnięcie to traci moc w chwili uprawomocnienia się wyroku.
O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło