VI SA/Wa 340/10
WyrokWSA w Warszawie2010-04-14
Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Dorota Wdowiak, Olga Żurawska - Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków zezwolenia, w tym nieprzestrzeganie ustalonej trasy i przystanków, jest zgodne z prawem, mimo zarzutów nielegalności kontroli i niezgodnego z prawem pozyskania dowodów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kontrola przeprowadzona przez Inspekcję Transportu Drogowego była zgodna z przepisami ustawy o transporcie drogowym, a dowody uzyskane podczas kontroli, w tym dokumentacja filmowa, mogą być wykorzystane. Naruszenie warunków zezwolenia dotyczących trasy i przystanków uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 3000 zł. Skarga została oddalona, gdyż decyzje organów nie naruszały prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
A. K. została ukarana karą pieniężną w wysokości 3000 zł za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków zezwolenia, polegającym na nieprzestrzeganiu ustalonej trasy i przystanków. Kontrola autobusu przeprowadzona została w maju 2007 r. przez Inspekcję Transportu Drogowego, która ustaliła, że kierowca nie zatrzymał się na niektórych przystankach określonych w rozkładzie jazdy i zatrzymał się na przystanku nieujętym w rozkładzie. Skarżąca kwestionowała legalność kontroli oraz dopuszczalność dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2009 r. nakładającą na A. K. karę pieniężną w wysokości 3000 zł za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, iż w dniu [...] maja 2007 r. w L. na ul. M. przeprowadzono kontrolę autobusu marki M. o nr rej. [...] wykonującego regularny transport osób na linii [...]. W wyniku kontroli ustalono, iż kierowca naruszył warunki określone w zezwoleniu dotyczące ustalonej trasy, albowiem nie zatrzymał się na przystankach przy ul. P. i ul. S. natomiast zatrzymał się na przystanku nie wymienionym w rozkładzie przy ul. L.
Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnił, iż zgodnie z art.18 ust. 1 i art. 20 ust.1 ustawy o transporcie drogowym wykonywanie przewozów regularnych wymaga zezwolenia w którym określa się w szczególności: warunki wykonywania przewozów, przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów, miejscowości w których znajdują się przystanki. Zasady wykonywania przewozów regularnych zostały określone w art. 18b ust. 1, natomiast w myśl art. 18b ust. 2 pkt 5 podczas ich wykonywania zabrania się naruszania warunków przewozu osób określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18.
Stosownie do art. 92 ust. 1 przedmiotowej ustawy, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej, w tym konkretnym przypadku, w myśl załącznika 1p. 2.2.3, w kwocie 3000 zł.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. K., zwana dalej skarżącą wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji utrzymanej nią w mocy oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Podniosła zarzut naruszenia:
- prawa materialnego tj. art. 69, art. 71, art. 72 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez przyznanie inspektorom Inspekcji Transportu Drogowego prawa do korzystania w toku kontroli z nieoznakowanych pojazdów służbowych oraz prawa do podejmowania czynności kontrolnych w każdym czasie oraz w każdych okolicznościach, uznanie, że inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego uprawnieni są do utrwalania wykonywanych w sposób niejawny czynności kontrolnych przy pomocy urządzeń utrwalających obraz i dźwięk a nadto zatrzymanie kontrolowanego pojazdu przez poruszających się nieoznakowanym pojazdem inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego,
i prawa procesowego tj. art. 75 kpa poprzez dopuszczenie jako dowodów dokumentów i filmu uzyskanych w sposób sprzeczny z prawem co stanowi naruszenie także art. 2 Konstytucji RP, oraz rozstrzygnięcie wszelkich wątpliwości na niekorzyść strony i naruszenie prawa do czynnego udziału we wszystkich stadiach postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła m.in., że kontrola rozpoczęta i przeprowadzona została w sposób nielegalny i z tego względu nie powinna ona wywoływać jakichkolwiek skutków prawnych a już zwłaszcza skutkować nałożeniem na stronę kary pieniężnej. Zdaniem skarżącej niezatrzymanie się na przystanku nie stanowi naruszenia obowiązujących przepisów gdyż celem zatrzymania jest wsiadanie lub wysiadanie pasażerów. Na poparcie swojej argumentacji skarżąca wskazała na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2009 r. sygn. akt II GSK 770/08, z dnia 27 maja 2008 r. sygn. akt II GSK 116/08 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 865/09 i z dnia 4 marca 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 1762/08.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymując swoje stanowisko wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Przypomnieć należy, że szczegółowe unormowanie zasad przewozu regularnego zawiera utd. Przepisy tej ustawy dotyczące zezwoleń na prowadzenie transportu regularnego osób zostały doprecyzowane ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1497). Zmiany weszły w życie 21 października 2005 r. Od tej daty z treści ustawy wynika wprost, że rozkład jazdy jest załącznikiem do zezwolenia (art. 20 ust. 1a utd), wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy (art. 18b ust. 1 pkt 3 utd), zabrania się zabierania i wysadzania pasażerów poza przystankami określonymi w rozkładzie jazdy (art. 18b ust. 2 pkt 3 utd). Z treści powołanych przepisów wynika zatem, że z woli ustawodawcy, pojazd wykonujący transport regularny osób może zatrzymywać się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy i tylko tam może zabierać i wysadzać pasażerów.
Art. 92 ust. 1 utd ustanawia kary pieniężne za przewóz drogowy wykonywany z naruszeniem obowiązków wynikających m.in. z tej ustawy. 1p. 2.2.3 załącznika do utd określa wysokość kar pieniężnych za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków.
Zarzuty skargi sprowadzają się do przekonania skarżącej, iż kontrola została rozpoczęta i przeprowadzona w sposób nielegalny. Na poparcie tej tezy skarżąca wskazała konkretne wyroki dotyczące kar nałożonych na nią, zapadłe w jej ocenie w identycznym stanie faktycznym. Jednakże umknęło uwadze skarżącej, iż w przywołanych sprawach Sąd stwierdził naruszenie przez organ administracji art. 71 u.t.d. regulującego warunki zatrzymania pojazdu do kontroli. Natomiast w sprawie rozpoznawanej kontrolowany pojazd nie był zatrzymywany przez nieumundurowanego inspektora Inspekcji Drogowej albowiem stał na przystanku przy ul. M., ujętym w rozkładzie jazdy, na którym kierujący zatrzymał się bez konieczności czynienia tego przez funkcjonariuszy inspekcji drogowej. Kontroli dokonał umundurowany inspektor.
Tym samym, w ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącej, należy uznać, że przeprowadzona w dniu [...] maja 2007 r. kontrola drogowa odbyła się zgodnie z metodyką kontroli zawartą w przepisach ustawy o transporcie drogowym.
Odnosząc się do zarzutu niezgodnego z prawem uzyskania dowodu w postaci dokumentacji filmowej należy podnieść, iż charakter przewozów regularnych osób powoduje, iż kontrola ich wykonywania wymaga w pewnym zakresie anonimowości ze strony kontrolujących. Zgodnie z art. 69 ust. 1a pkt 2 ustawy o transporcie drogowym inspektor wykonuje czynności kontrolne w przypadku przewozów regularnych bez umundurowania o ile nie wymaga to zatrzymania pojazdów na drodze poza przystankami. Dokumentacja filmowa, służy utrwaleniu zdarzenia wskazującego na naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. W przeciwnym razie nie byłoby możliwości skontrolowania przez inspekcję drogową wymogu, przewidzianego w art. 18 b ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym.
Ustosunkowując się do zarzutów skarżącej dotyczących kwestii dokonywania przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego czynności przy użyciu nieoznakowanych pojazdów służbowych, wskazać należy, iż w świetle obecnie obowiązujących przepisów ustawy o transporcie drogowym, okoliczność ta nie ma jakiegokolwiek istotnego znaczenia dla końcowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
W ocenie Sądu - mając na względzie specyfikę przewozów regularnych, przyjąć trzeba, iż co do zasady brak jest jednak jakichkolwiek przeszkód prawnych, aby funkcjonariusze Inspekcji Transportu Drogowego dokonywali wstępnych czynności kontrolnych (obserwacyjnych), używając do tego celu również nieoznakowanych pojazdów służbowych, np. w sytuacji dokonywania obserwacji pojazdów wykonujących przewozy regularne po określonej trasie. W przeciwnym wypadku musielibyśmy uznać, iż przewozy regularne pozostawałyby poza wszelką rozsądną kontrolą organów Inspekcji Transportu Drogowego, przynajmniej w zakresie ustaleń dotyczących przestrzegania warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków.
W ocenie Sądu trudno jest przyjąć, iż sama obserwacja pojazdu przedsiębiorcy prowadzona przez inspektorów jadących nieoznakowanym pojazdem służbowym, może świadczyć definitywnie o sprzecznym z prawem pozyskaniu całego materiału dowodowego przy rozstrzyganiu przez organy administracji publicznej, jeśli w następstwie dalszych czynności kontrolnych, dokonanych zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym, inspektorzy jednoznacznie ustalą stan faktyczny sprawy. Trudno jest w takiej sytuacji wykluczyć możliwość wykorzystania tak zgromadzonego materiału dowodowego, jako podstawy orzekania przez organy Inspekcji Transportu Drogowego.
Podkreślenia wymaga, iż świadczenie regularnych przewozów osób stosowne do treści art. 4 ust 7 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym polega przede wszystkim na wykonywaniu przewozów według rozkładu jazdy podanego przez przewoźnika drogowego do publicznej wiadomości przez ogłoszenie wywieszone na przystankach i dworcach autobusowych, podczas którego wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się na przystankach określonych w rozkładach jazdy. Skarżąca składając wniosek o wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych miała obowiązek zgodnie z art. 22 ust. 1 powołanej ustawy m.in. dołączyć proponowany rozkład jazdy. Na realizację takiego rozkładu jazdy wyraziła zgodę podejmując się prowadzenia działalności w zakresie transportu osób na linii regularnej [...]. A zatem skarżąca zobowiązana była świadczyć usługi przewozu osób zgodnie z otrzymanym zezwoleniem i stanowiącym jego integralną część rozkładem jazdy, przestrzegając ustalonej trasy przejazdu i zatrzymując się na wyznaczonych przystankach.
Swoim działaniem skarżąca naruszyła warunki zezwolenia, które dotyczyło przewozu regularnego czyli tego w którym jest zawarty rozkład jazdy i przystanki. Zgodnie z treścią art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy o transporcie drogowym oraz 1p. 1.2.2. lit. 3 załącznika do ustawy konsekwencją takiego naruszenia przepisów jest nałożenie przez organ kary pieniężnej w wysokości 3000 zł.
Reasumując powyższe stwierdzić należy, iż decyzje organów obu instancji nie naruszają unormowań kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ustalona we wskazany sposób sytuacja faktyczna i jej implikacje prawne uzasadniały nałożenie na skarżącą kary za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy lub wyznaczonych przystanków. Również wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwego przepisu załącznika do ustawy o drogach publicznych.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia, 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło