IV SA/Wa 1127/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2011 r. sprawy ze skargi W. W. i B. W. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. - oddala skargę - IV SA/Wa 1127/11 UZASADNIENIE Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], wydanym na podstawie art.134 k.p.a., Główny Geodeta Kraju (dalej "Geodeta") stwierdził uchybienie przez W. i B. W. (dalej "skarżących"), terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] (dalej "Inspektora") z dnia [...] stycznia 2011 r., znak [...], wydanej w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Geodeta wskazał, co następuje: Przesyłki z odpisami decyzji Inspektora, skierowane do każdego z obojga skarżących z osobna, zostały awizowane dwukrotnie (po raz pierwszy w dniu [...] stycznia 2010 r.). Pomimo dwukrotnego awizowania, przesyłki te nie zostały odebrane przez skarżących do dnia zwrotu korespondencji do organu pierwszej instancji, co nastąpiło w dniu [...] marca 2011 r. Przesyłki zostały przechowane przez pocztę dłużej aniżeli przez okres 14 dni, wymagany przepisem art.44§1 pkt 2 k.p.a. W świetle art.44§4 k.p.a. uznać należy, że przesyłki doręczono skarżącym w dniu [...] lutego 2011 r., a zatem po upływie czternastego dnia od daty pierwszego awizowania. Przewidziany w art.129§2 k.p.a. czternastodniowy termin do wniesienia odwołania przez skarżących upłynął zatem z dniem [...] lutego 2011 r. Odwołanie takie, datowane na [...] kwietnia 2011 r., zostało przez skarżących nadane na poczcie w dniu [...] kwietnia 2011 r., a zatem po upływie terminu przewidzianego w art.129§2 k.p.a. Skarżący wnieśli do Sądu skargę na postanowienie Geodety, podnosząc następujące okoliczności poprzedzające wydanie przez Geodetę zaskarżonego postanowienia z dnia [...] maja 2011 r. : - w dniu [...] stycznia 2011 r. Inspektor wydał decyzję pierwszoinstancyjną, - w dniu [...] stycznia 2011 r. skarżący wnieśli do Geodety, za pośrednictwem Inspektora, zażalenie na niezałatwienie przez Inspektora sprawy w terminie określonym w art.35 k.p.a., - pismem z dnia [...] lutego 2011 r. Inspektor przesłał zażalenie do Geodety, informując jednocześnie, że z uwagi na niewpłynięcie do organu poświadczenia odbioru decyzji przez skarżących, zwrócono się do Urzędu Pocztowego o wyjaśnienie tej kwestii, - pismem z dnia [...] marca 2011 r. skarżąca zwróciła się do Inspektora o niezwłoczne doręczenie decyzji, - w dniu [...] marca 2011 r. skarżący odebrali w siedzibie Inspektora decyzję z dnia [...] stycznia 2011 r., - w dniu [...] kwietnia 2011 r. skarżąca wniosła odwołanie od decyzji Inspektora, - w dniu [...] maja 2011 r. Geodeta stwierdził zaskarżonym postanowieniem uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W oparciu o wskazane wyżej okoliczności faktyczne, skarżący kwestionujący prawidłowość zaskarżonego postanowienia Geodety, podnieśli następujące kwestie: - w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podano dwie rozbieżne daty pierwszego awizowania przesyłki ([...] stycznia i [...] lutego 2011 r.), - skarżący nie mieli świadomości dwukrotnego awizowania przesyłek, - skarżący nie otrzymali żadnego awiza, co mogło być wynikiem panujących w czasie awizowania przesyłki trudnych warunków atmosferycznych (ewentualność zaginięcia informacji o awizowaniu) - rozstrzygnięcie kwestii będącej przedmiotem orzeczenia Inspektora miało i ma dla skarżących istotne znaczenie, w związku z czym brali oni aktywny udział w postępowaniu administracyjnym, skrupulatnie śledząc jego przebieg i podejmując przewidziane prawem kroki w celu zapewnienia należytej sprawności działań organów, - taka postawa skarżących w postępowaniu dowodzi, że w ich interesie nie leżało zaniedbanie dokonania istotnej czynności procesowej, jako jest wniesienie odwołania, - fakt podjęcia przez skarżących aktywnych działań zmierzających do wyegzekwowania od Inspektora wydania orzeczenia w sprawie dowodzi tego, że skarżący dochowali w tym zakresie należytej staranności, - czternastodniowy termin do wniesienia odwołania o decyzji Inspektora winien był biec od dnia [...] marca 2011 r., a zatem od dnia otrzymania kopii decyzji w siedzibie urzędu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Geodety z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r.f Nr 153, poz.1269), zwanej dalej "p.p.s.a.". Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym (art.3§2 pkt 2 p.p.s.a.). Skargę należało oddalić, albowiem prawidłowość zaskarżonego postanowienia Geodety, wydanego na podstawie art.134 k.p.a., nie budzi zastrzeżeń. Wskazany wyżej przepis upoważnia organ odwoławczy do stwierdzenia w drodze postanowienia alternatywnie: (-) niedopuszczalności odwołania, (-) uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie organu odwoławczego w tym zakresie jest ostateczne. Wydanie orzeczenia, o którym mowa w art.134 k.p.a., mającego charakter procesowy, jest równoznaczne z zamknięciem drogi do rozpoznania przez organ odwoławczy odwołania co do jego meritum, oznacza zatem brak możliwości skontrolowania prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji. Przedmiotem kontrolowanego przez Sąd orzeczenia Geodety, wydanego na podstawie art.134 k.p.a., jest stwierdzenie uchybienia przez skarżących terminu do wniesienia odwołania od decyzji Inspektora. Istotą sprawy jest zatem ocena, czy słusznie Geodeta ustalił, że odwołanie skarżących zostało wniesione przez skarżących z przekroczeniem ustawowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji pierwszo instancyjnej, liczonego od dnia skutecznego doręczenia tej decyzji stronie wnoszącej odwołanie. Zgodnie z art.129 § 2 k.p.a. ustawowy termin na wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji wynosi czternaście dni od dnia otrzymania decyzji przez stronę. Tryb doręczania przez organy administracji publicznej korespondencji stronom postępowań administracyjnych regulują przepisy Działu I ("Przepisy ogólne") Rozdziału 8 ("Doręczenia") k.p.a., tj. przepisy art.39 -49 tego kodeksu. Zgodnie z art.39 i 39 (1) k.p.a. doręczenia korespondencji dokonuje się w jeden z następujących sposobów: 1) za pokwitowaniem przez pocztę, 2) przez pracowników organu, 3) przez inne upoważnione osoby lub organy, 4) za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204, z późn. zm.). Zgodnie z art.42 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (§ 1). Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§ 2). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3). Przepisy k.p.a. dopuszczają możliwość dokonania przez organ administracji skutecznego doręczenia przesyłki stronie postępowania w inny sposób aniżeli poprzez doręczenie przesyłki bezpośrednio do rąk adresata. Stosownie zatem do regulacji art.43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Przepis art.44 k.p.a. reguluje kwestie doręczenia korespondencji w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a. Przepis art.44 k.p.a. stanowi zatem, że: § 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę, 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. § 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. §3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. §4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Odnosząc powyższe regulacje do niniejszej sprawy należy stwierdzić, co następuje: - decyzja Inspektora została wydana w dniu [...] stycznia 2011 r., - osobne przesyłki z egzemplarzami decyzji dla każdego ze skarżących zostały nadane przez Inspektora do adresatów drogą pocztową w dniu [...] stycznia 2011 r. (Urząd Pocztowy W. [...]) na adres B., ulica [...] kod pocztowy [...] N., - z pism skarżących składanych w postępowaniu administracyjnym wynika, że ich adresem zamieszkania jest B., ulica [...] kod pocztowy [...] P., - korespondencja urzędowa kierowana w postępowaniu administracyjnym do skarżących, była adresowana na adres oznaczony kodem pocztowym [...] N., jednakże za każdym razem była odbierana przez skarżących za pośrednictwem Urzędu Pocztowego w P. (por. zwrotne potwierdzenie odbioru z dnia [...] lipca 2010 r. - karta [...] akt administracyjnych, z dnia [...] września 2010 r. - k. [...] i [...], z dnia [...] października 2010 r. - k. [...] i [...]), - z adnotacji na przesyłkach z decyzją z Inspektora z dnia [...] stycznia 2011 r. również wynika, że czynności związane z ich doręczeniem podjął również Urząd Pocztowy w P., - obie przesyłki zostały awizowane po raz pierwszy w dniu [...] stycznia 2011 r., - obie przesyłki zostały awizowane po raz drugi po upływie 11 dni od dnia pierwszego awizowania, tj. w dniu [...] lutego 2011 r., - upływ czternastodniowego okresu od dnia dokonania pierwszego awizowania przesyłek (tj. od dnia [...] stycznia 2011 r.) nastąpił w dniu [...] lutego 2011 r., - obie przesyłki zostały zwrócone Inspektorowi w dniu [...] marca 2011 r., - odwołanie skarżących od decyzji Inspektora, datowane na dzień [...] kwietnia 2011 r., zostało nadane drogą pocztową w dniu [...] kwietnia 2011 r. W świetle powyższych okoliczności bez wątpienia doszło w niniejszej sprawie do uchybienia przez skarżących terminu do wniesienia odwołania od decyzji Inspektora, albowiem odwołanie to wniesione zostało po 22 dni upływie terminu do jego wniesienia. Bieg tego terminu rozpoczął się z dniem zajścia skutku prawnego w postaci doręczenia przesyłek skarżącym w sposób zastępczy, co w świetle art.44 § 4 k.p.a. nastąpiło, nie tak jak przyjął Geodeta w dniu [...] lutego 2011 r. (dzień ten jest bowiem ostatnim dniem czternastodniowego okresu liczonego od dnia dokonania pierwszego awizowania w dniu [...] stycznia 2011 r.), a w dniu następnym, tj. [...] lutego 2011 r. (dzień ten jest bowiem pierwszym dniem po upływie czternastodniowego okresu liczonego od daty pierwszego awizowania). Bieg terminu do wniesienia odwołania zakończył się z upływem czternastu dni od tej daty, tj. z upływem [...] lutego 2011 r. W związku z zarzutami skargi odnośnie zasadności liczenia w niniejszej sprawie terminu do wniesienia odwołania od daty późniejszego osobistego odebrania przez skarżącą egzemplarza decyzji w siedzibie organu odwoławczego, tj. od dnia [...] marca 2011 r. podkreślić należy, co następuje: - doręczenie zastępcze wywołuje dla strony postępowania administracyjnego takie same skutki prawne, jak doręczenie osobiste, - doręczenie najwcześniejsze (bez względu na jego formę) ma wiążący charakter dla organu odwoławczego i dla sądu administracyjnego przy dokonywaniu przez ten organ lub sąd oceny terminowości odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej, - późniejsze doręczenie korespondencji stronie osobiście nie znosi skuteczności wcześniejszego doręczenia zastępczego. Wskazany wyżej stanowisko znajduje oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. powołany w odpowiedzi na skargę wyrok NSA z dnia 14 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 10/07). Podkreślić należy, że skarżący nie skorzystali z możliwości wszczęcia procedury przewidzianej w art.58 - 60 k.p.a., przewidującej możliwość zwrócenia się przez stronę o przywrócenie uchybionego terminu do dokonania czynności prawnej. Zgodnie zatem z przepisem art.58 §1-3 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Zgodnie z przepisem art.59 § 1 - 2 k.p.a. o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Zgodnie z art.60 k.p.a. przed rozpatrzeniem prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia organ administracji publicznej na żądanie strony może wstrzymać wykonanie decyzji lub postanowienia. Skarżący z trybu wskazanego powyżej nie skorzystali, w związku z czym wydanie przez Geodetę zaskarżonego postanowienia było zasadne. Wniesiona skarga nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw, w konsekwencji czego podlega oddaleniu. Z powyższych względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.