II OSK 1441/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-10-13

Skład orzekający: Alicja Plucińska – Filipowicz, Paweł Miładowski, Wanda Zielińska – Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym może być kwestionowane w zakresie, w jakim dotyczy prawidłowości wcześniej wydanej decyzji nakładającej obowiązek, która stała się ostateczna?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku niepieniężnego, nie jest dopuszczalne kwestionowanie prawidłowości decyzji nakładającej pierwotny obowiązek, jeśli decyzja ta stała się ostateczna. Kontrola sądowoadministracyjna w takim przypadku ogranicza się do oceny wykonania nałożonych obowiązków i wymiaru grzywny, a nie do ponownego badania legalności pierwotnej decyzji.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. została zobowiązana do wykonania obowiązków o charakterze niepieniężnym, w tym przedłożenia orzeczeń lekarskich pracowników i zapewnienia pomieszczeń higieniczno-sanitarnych. Po stwierdzeniu niewykonania tych obowiązków, nałożono na spółkę grzywnę w celu przymuszenia. Spółka kwestionowała postanowienia organów, zarzucając m.in. brak podstawy prawnej i faktycznej nałożonych obowiązków. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska – Filipowicz Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędzia del. WSA Wanda Zielińska – Baran Protokolant Kamil Buliński po rozpoznaniu w dniu 13 października 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o. o. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Gd 79/10 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o. o. z siedzibą w S. na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Gd 79/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi [...] Sp. z o.o. w S. na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, skargę oddalił. Jak wynika z uzasadnienia wyroku postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Starogardzie Gdańskim na podstawie art. 20 § 1 pkt 4, art. 119 § 2 i 122 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nałożył na [...] Spółkę z o.o. w S.grzywnę w wysokości 500 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, określonym w Tytule Wykonawczym Nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. oraz opłatę tytułem kosztów egzekucyjnych w wysokości 50 zł za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny. Jednocześnie wezwał ponownie do wykonania obowiązku wynikającego z Tytułu Wykonawczego Nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. znak [...] w terminie do [...] czerwca 2010 r. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca Spółka, wnosząc o jego uchylenie wskazała, że zgodnie z treścią tytułu wykonawczego z dnia [...] lutego 2009 r. miała przedłożyć aktualne orzeczenia lekarskie pracowników oraz zapewnić pomieszczenia higieniczno- sanitarne, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zdaniem skarżącej wykonała ona nałożone obowiązki w całości, a organ nie wskazał konkretnej podstawy prawnej, w oparciu o którą kwestionuje wykonanie tych obowiązków. Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Gdańsku, działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 i art. 144 k.p.a., art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że organ pierwszej instancji wydając zaskarżone postanowienie działał w oparciu o § 2 ust. 1 załącznika nr 3 i § 2 ust. 1, § 34, § 111 ust. 1, 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. W postępowaniu podstawy prawne zostały przytoczone w Protokole kontroli sanitarnej Nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. (cz. ll, pkt 4 protokołu) oraz w decyzji PPIS w Starogardzie Gdańskim nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. W toku postępowania toczącego się od 2008 r. w Spółce [...] w zakładzie produkcyjnym w R. przeprowadzono kontrolę dotyczącą przestrzegania przepisów BHP, w trakcie której stwierdzono 9 uchybień, oraz 4 kontrole sprawdzające wykonanie nakazu usunięcia tych uchybień. Podczas ostatniej kontroli sprawdzającej nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. stwierdzono niewykonanie pkt 9 decyzji merytorycznej wydanej w przedmiotowej sprawie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. przez PPIS w S. W związku z powyższym PPIS w Starogardzie Gdańskim nakazał stronie usunięcie ww. uchybienia w terminie do [...] czerwca 2010 r., który jest realny i wystarczający do usunięcia uchybienia. W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku [...] Spółka z o.o. w S. wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji. Zarzuciła naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. oraz § 111 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz § 2 ust. 1 załącznika nr 3 do tego rozporządzenia. W uzasadnieniu skarżąca spółka podniosła, że zgodnie z treścią tytułu wykonawczego była zobowiązana przedłożyć aktualne orzeczenia lekarskie pracowników oraz zapewnić pomieszczenia higieniczno – sanitarne, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zdaniem skarżącej wykonała ona nałożone obowiązki w całości, a organ nie wskazał żadnej podstawy prawnej ani faktycznej, w oparciu o którą kwestionuje wykonanie tych obowiązków. Zwróciła uwagę na fakt, że sam tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nie jest na tyle konkretny, by możliwe było jego wykonanie w drodze przymusu. Organy obu instancji zignorowały wymogi formalne postanowienia w zakresie jego podstawowych elementów-uzasadnienia faktycznego i prawnego. Brak podstawy prawnej postanowienia organu pierwszej instancji powinien skutkować jego uchyleniem przez organ odwoławczy. Uzasadnienie powinno umożliwić sprawdzenie toku rozumowania organu, a prawidłowe uzasadnienie ma nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze. Podstawa prawna musi być powołana dokładnie, a jeśli jej nie wskazano - orzeczenie jest wadliwe, nawet jeżeli podstawa prawna w rzeczywistości istnieje. Organy nie wyjaśniły, w oparciu o jakie ustalenia faktyczne wydano postanowienie o nałożeniu grzywny, a zdaniem skarżącej wykonała ona wszystkie obowiązki wynikające z tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. dotyczące zapewnienia pracownikom pomieszczeń higieniczno- sanitarnych zgodnie z obowiązującymi przepisami. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo wskazał, że wniesiona skarga dotyczy kwestii merytorycznych, które nie były przez skarżącą kwestionowane w trybie przewidzianym przepisami prawa administracyjnego - nie wniosła uwag do protokołu kontroli, nie skorzystała z prawa do wniesienia odwołania od decyzji. Przepisy naruszone przez stronę zostały wskazane w protokole i w decyzji. Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku skargę oddalił. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że przed wydaniem zaskarżonego skargą postanowienia wydana została - w dniu [...] sierpnia 2008 r. - decyzja o nałożeniu na skarżącą obowiązków w trybie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 122, poz. 851 ze zm.), który to przepis stanowi, że w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. Następnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. nałożono na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku charakterze niepieniężnym i organ egzekucyjny zgodnie z art. 122 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji doręczył skarżącej postanowienie o nałożeniu grzywny oraz odpis tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r., w którym jako treść obowiązku wskazano pkt 6 decyzji - przedłożenie aktualnych orzeczeń lekarskich pracowników oraz pkt 9 - zapewnienie pracownikom pomieszczenia higieniczno- sanitarnego zgodnie z obowiązującymi przepisami. Skarga skarżącej spółki na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia [...] marca 2009 r., utrzymujące w mocy powyższe postanowienie, została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 sierpnia 2009 r. Sąd pierwszej instancji podkreślił dalej, że skarżąca nie kwestionowała we właściwym czasie i trybie ani decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r. o nałożeniu na nią przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego obowiązków, ani też nie złożyła zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego - zgodnie z pouczeniem zawartym w tytule wykonawczym z dnia [...] lutego 2009 r., a skarga skarżącej na postanowienie z dnia [...] marca 2009 r. utrzymujące w mocy postanowienie o nałożeniu pierwszej grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązków wynikających z tytułu wykonawczego została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnie oddalona. Tak więc skarżąca nie może skutecznie powoływać się na jakiekolwiek braki czy nieprawidłowości dotyczące czy to wcześniej wydanej decyzji, czy to tytułu wykonawczego - tak co do braków w ustaleniach faktycznych, jak i przytoczonych podstaw prawnych. Sąd podniósł, że przedmiotową skargą zostało zaskarżone postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o nałożeniu na skarżącą grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym. W tej sytuacji zarzuty skarżącej o braku przywołania przez organ pierwszej instancji podstawy prawnej wydanego postanowienia są chybione, bowiem organ ten przywołał przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na podstawie których tego rodzaju postanowienia są wydawane. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Starogardzie Gdańskim przywołał zarówno art. 119 § 2 ww. ustawy, który stanowi, iż grzywnę w celu przymuszenia nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, jak i art. 122 § 1 ww. ustawy, który stanowi, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 oraz postanowienie o nałożeniu grzywny. Z art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że organ egzekucyjny doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a taka sytuacja miała w sprawie niniejszej miejsce, wobec czego organ nie miał obowiązku doręczać po raz wtóry odpisu tytułu wykonawczego. Organy tak pierwszej, jak i drugiej instancji wskazały publikator przywołanych przez siebie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i uczyniły to prawidłowo. Nieprawidłowości w działaniu skarżącej spółki wskazano skarżącej wcześniej w decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. oraz w protokołach kontroli sanitarnej wraz z podaniem podstaw prawnych i publikatorów. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż prawdą jest, że organ pierwszej instancji w swoim postanowieniu z dnia [...] listopada 2009 r. nie uściślił, iż skarżąca nie dopełniła obowiązku wykonania punktu 9 decyzji (zapewnienie pracownikom pomieszczenia higieniczno- sanitarnego zgodnie z obowiązującymi przepisami) określonego w Tytule Wykonawczym, lecz uczynił to organ odwoławczy. Z zaskarżonego skargą postanowienia Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Starogardzie Gdańskim z dnia 11 stycznia 2010 r. wynika wyraźnie, że skarżąca spółka nie dopełniła obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r., tj. pkt 9 decyzji [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., dotyczącego zapewnienia pracownikom pomieszczeń higieniczno- sanitarnych zgodnie z obowiązującymi przepisami. Z porównania treści protokołu kontroli z dnia [...] listopada 2009 r. z treścią załącznika do protokołu z dnia [...] lipca 2008 r. wynika, że w kwestii zapewnienia przez skarżącą spółkę pracownikom pomieszczeń higieniczno- sanitarnych zgodnie z obowiązującymi przepisami protokoły te się nie różnią - oba zawierają zapisy o wydzieleniu dwóch ubikacji skanalizowanych i kabiny natryskowej, usytuowaniu na hali dwóch umywalek i pisuaru, braku oddzielenia umywalni i pisuaru od hali produkcyjnej, wspólnych pomieszczeniach dla kobiet i mężczyzn, brudnych ścianach w pomieszczeniach. Podkreślenia wymaga, że ani z akt administracyjnych, ani twierdzeń skarżącej nie wynika, by skarżąca zgłosiła zastrzeżenia do ustaleń stanu faktycznego, zawartego w protokole kontroli z dnia 19 listopada 2009 r. Trudno w tej sytuacji uznać, by skarżąca wykonała obowiązek wynikający z tytułu wykonawczego, polegający na wykonaniu pkt 9 decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. – zapewnieniu pracownikom pomieszczeń higieniczno – sanitarnych zgodnie z obowiązującymi przepisami. Na marginesie Sąd wskazał, że zgodnie z treścią § 111 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.), pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom pomieszczenia i urządzenia higienicznosanitarne, których rodzaj, ilość i wielkość powinny być dostosowane do liczby zatrudnionych pracowników, stosowanych technologii i rodzajów pracy oraz warunków, w jakich praca jest wykonywana. Zgodnie natomiast z § 111 ust. 2 w/w rozporządzenia wymagania dla pomieszczeń i urządzeń higienicznosanitarnych określa załącznik nr 3 do rozporządzenia. Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 załącznika nr 3, przywoływanego przez organ odwoławczy, pracodawca jest obowiązany utrzymywać pomieszczenia higienicznosanitarne oraz znajdujące się w nich urządzenia w stanie zapewniającym bezpieczne i higieniczne korzystanie z nich przez pracowników. Już choćby niespełnienie tego jednego wymogu, co wynika z protokołu kontroli z dnia [...] listopada 2009 r. (brudne ściany), upoważniało organy do wydania przedmiotowych postanowień. Sąd podkreślił, że aby można było uwzględnić skargę konieczne jest stwierdzenie naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.) - a takiego naruszenia Sąd w sprawie niniejszej nie stwierdził, albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.) - Pożądane byłoby, by organy administracji wydając postanowienia w podobnych, jak niniejsza sprawach, w sposób bardziej szczegółowy i przejrzysty wskazywały stronie, jakich konkretnie obowiązków nie wykonała i skąd organ takie przeświadczenie czerpie. Jednak mimo uchybień popełnionych przez organy obu instancji w tym zakresie niewątpliwe jest w świetle powyższych wywodów, że skarżąca nie wykonała obowiązku o charakterze niepieniężnym, określonym w Tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. - tj. pkt 9 decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. dotyczącego zapewnienia pracownikom pomieszczenia higienicznosanitarnego zgodnie z obowiązującymi przepisami, wobec czego uchybienia te nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd nie dopatrzył się też innych naruszeń prawa, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] Sp. z o.o. w S. zaskarżając tenże wyrok w całości i zarzucając: 1. Naruszenie prawa materialnego tj.: a) naruszenie przepisu art. 27 ust 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, polegające na przyjęciu, że decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Starogardzie Gdańskim z dnia [...].08.2008 r. w sprawie [...] o nałożeniu na skarżącą obowiązków stanowiła wystarczającą podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego z dnia [...].02.2009 r., na podstawie którego to treści wydano postanowienie z dnia [...].11.2009 r. o nałożeniu na skarżącą grzywny; b) naruszenie przepisu §111 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz §2 ust. 1 załącznika nr 3 do tego rozporządzenia, poprzez przyjęcie, że przepis ten został przez organy administracji publicznej prawidłowo zastosowany; 2. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) naruszenie przepisu art. 145 §1 pkt. 1 lit a oraz lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) poprzez niezakwalifiikowanie naruszeń, których dopuściły się organy, jako naruszeń prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszeń przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie przepisu art. 145 §1 pkt. 2 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie (Sąd winien był stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części); c) naruszenie przepisu art. 134 §1 p.p.s.a. poprzez oparcie istotnych dla sprawy ustaleń na materiale zgromadzonym w innej sprawie, d) naruszenie przepisu art. 124 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i marginalizację znaczenia zasadniczych elementów aktu administracyjnego w procesie stosowania przepisów prawa administracyjnego; e) naruszenie przepisu art. 119 i art. 122 w zw. z art. 27 §1 pkt. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie, że w stworzonej przez organ administracji sytuacji możliwe i dopuszczalne było nałożenie grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku, pomimo, że obowiązek ten nie został dostatecznie określony zarówno w tytule wykonawczym z dnia [...].02.2009 r., jak również samej decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Starogardzie Gdańskim z dnia [...].08.2008 r. o nałożeniu obowiązków, która miała stanowić podstawę wystawienia tytułu wykonawczego; f) naruszenie przepisu art. 7-9 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez wydanie orzeczenia zaprzeczającego podstawowym zasadom postępowania - zasadzie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zasadzie pogłębiania zaufania do organów Inspekcji Sanitarnej, zasadzie należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków oraz zasadzie wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy; g) sprzeczność przyjętych przez Sąd, w uzasadnieniu wyroku, wniosków z ustaleniami faktycznymi w zakresie przedmiotu sprawy. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz uchylenie postanowienia Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia [...] stycznia 2010 r. oraz postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Starogardzie Gdańskim z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...], ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym oraz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie znajdowała uzasadnionych podstaw. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga fakt, że będąca przedmiotem rozpoznania przed sądem pierwszej instancji skarga, dotyczyła postanowienia Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym. Zgodnie z treścią art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Z treści art. 119 § 1 u.p.e.a. wynika, że grzywna w celu przymuszenia stanowi tzw. przymuszający środek egzekucyjny. Jest ona środkiem, który z uwagi na dolegliwość natury finansowej skłania zobowiązanego lub osoby, które mają nadzorować wykonanie obowiązku przez zobowiązanego, do wykonania tego obowiązku. Zgodnie z art. 122 § 1 ustawy grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32, a następnie postanowienie o nałożeniu grzywny. Stosownie natomiast do § 3 wskazanego przepisu zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Jednocześnie jak podkreśla się w doktrynie procedury administracyjnej, w zażaleniu na postanowienie o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia nie jest dopuszczalne powoływanie okoliczności wskazanych w art. 33 u.p.e.a. (J. Radwanowicz-Wanczewska, Komentarz do art.122 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, LEX 2010). Tym samym w sytuacji uznania, że nałożony obowiązek o charakterze niepieniężnym jest niewykonalny, a więc uznania, że zachodzi przesłanka z art. 33 pkt 5 u.p.e.a., jedynym właściwym środkiem odwoławczym było zgłoszenie zarzutów do organu egzekucyjnego, czego skarżąca spółka nie uczyniła. Jedynie na marginesie podnieść jednak należy, że obowiązki nałożone na stronę przez organ, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej były stronie znane zarówno z treści postanowienia organu II instancji, jak i z protokołów kontroli sanitarnej, których odbiór strona skarżąca kwitowała, nie wnosząc w zakreślonym terminie zastrzeżeń co do stanu faktycznego z nich wynikającego. Należy jednocześnie zauważyć, iż zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej w istocie dotyczyły decyzji o nałożeniu na skarżącą kasacyjnie obowiązków o charakterze niepieniężnym, która nie podlegała kontroli w niniejszej sprawie. Kontrolą legalności objęte były bowiem postanowienia organów egzekucyjnych w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia a kontrola ta sprowadzała się w głównej mierze do oceny czy nałożone obowiązki zostały wykonane oraz do określenia wymiaru grzywny. Skarżąca kasacyjnie tymczasem skutecznie nie podważyła ustaleń faktycznych co do niewykonania nałożonych na nią obowiązków o charakterze niepieniężnym. Co więcej z akt sprawy, a w szczególności z protokołów kontroli sanitarnej, w sposób jednoznaczny wynika, że obowiązki te nie zostały wykonane, nie tylko do dnia wydania zaskarżonej decyzja, ale również po jej wydaniu. W toku postępowania egzekucyjnego, organy nie mogły natomiast orzekać w kwestii prawidłowości decyzji nakładającej na stronę obowiązki wynikające z obowiązków pracodawcy o charakterze sanitarnym. Sąd l instancji, dokonując kontroli postanowień tych organów nie mógł również wykraczać poza granice sprawy określone kontrolowanym rozstrzygnięciem i dokonywać oceny legalności, a tym bardziej celowości, nałożonych na skarżącą spółkę obowiązków oraz zasadności ich egzekucji. Jak słusznie wskazano w odpowiedzi organu na skargę skierowaną do wojewódzkiego sądu administracyjnego, strona skarżąca w ustawowym terminie nie skorzystała z możliwości poddania kontroli decyzji o nałożeniu obowiązków poprzez wniesienie odwołania do organu wyższego stopnia. Decyzja ta stała się zatem ostateczna i prawomocna. W tym zakresie podkreślić należy, że nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 119 i art. 122 w zw. z art. 27 §1 pkt. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji albowiem skarżąca kasacyjnie zarzut naruszenia tych przepisów argumentuje niedostatecznym wyjaśnieniem – określeniem obowiązków nałożonych w tytule wykonawczym, co nie jest przedmiotem kontroli w postępowaniu egzekucyjnym, tym bardziej, że jak wywiedziono powyżej obowiązek ten został dookreślony w protokołach z kontroli sanitarnej, a zatem nie był niewykonalny. Nie mogły także odnieść zamierzonego skutku pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, albowiem dotyczyły one zapisów postanowienia o nałożeniu obowiązków o charakterze niepieniężnym, które nie podlegało kontroli sądowoadministracyjnej w tym postępowaniu. W szczególności nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego tj. art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej jak również § 111 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, albowiem w toku postępowania egzekucyjnego organy administracji nie stosowały tych przepisów, a tym samym nie mógł ich naruszyć również Sąd pierwszej instancji. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło