II GSK 2435/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. sp. z o.o. w O. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 13 października 2011 r.; sygn. akt III SA/Wr 217/11 w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. w O. na decyzję Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] marca 2011 r.; Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z 13 października 2011 r., sygn. akt III SA/Wr 217/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę "G." sp. z o.o. w O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w W. w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za 2009 r. Stwierdził, że decyzją z [...] grudnia 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. odmówił B.G. przyznania płatności rolnośrodowiskowych za rok 2009. Odwołanie od tej decyzji wniosła B.G, oraz T.G. działający w imieniu "G." sp. z o.o. w O. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. po rozpatrzeniu odwołania B.G. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, a postępowanie odwoławcze z odwołania spółki "G." umorzył, z uwagi na brak interesu prawnego Spółki w sprawie. Od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. odmawiającej przyznania płatności rolnośrodowiskowej B.G. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wniosła B.G., jak również T.G., działający w imieniu "G." sp. z o.o. w O. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę Spółki "G.", z uwagi na brak legitymacji skargowej po jej stronie. Wyjaśnił, że legitymację do wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie miała jedynie wnioskodawczyni ubiegająca się o płatność. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyła skarżąca Spółka wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej Spółki kosztów postępowania. Spółka zarzuciła naruszenie: 1. prawa materialnego poprzez błędna wykładnię przepisów: • art. 3 ust. 3 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. nr 10 poz. 76 z 2004 r.; dalej: ustawa) poprzez przyjęcie, że obecnie B.G., a nie Spółka, jest rolnikiem - producentem rolnym, posiadaczem przedmiotowych gruntów, czyli potencjalnym beneficjentem płatności za rok 2009 do działek posiadanych obecnie przez Spółkę; • § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 174 poz. 1809 ze zm.; dalej: rozporządzenie RM) poprzez uznanie, że stroną postępowania jest pierwotny wnioskodawca, a nie rolnik - posiadacz gruntów na dzień wydania decyzji; • § 14 ust. 1 rozporządzenia RM poprzez uznanie, że stroną postępowania jest pierwotny wnioskodawca, a nie podmiot, który wstąpił do postępowania w miejsce dotychczasowego pierwotnego wnioskodawcy, po przejęciu przedmiotowych działek w posiadanie; • § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. nr 33 poz. 262; dalej: rozporządzenie MRiRW) poprzez uznanie, że stroną postępowania jest pierwotny wnioskodawca a nie rolnik - posiadacz gruntów na dzień wydania decyzji; • § 23 ust. 1 rozporządzenia MRiRW poprzez uznanie, że stroną postępowania jest pierwotny wnioskodawca, a nie podmiot, który wstąpił do postępowania w miejsce dotychczasowego pierwotnego wnioskodawcy, po przejęciu przedmiotowych działek w posiadanie; • § 43 ust. 1 rozporządzenia MRiRW poprzez rozpatrzenie w dwóch odrębnych postępowaniach sprawy jedynej możliwej płatności za 2009 r., która może być przyznana przez organ za realizację jednego, zdaniem skarżącej, nowego programu. 2. przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 50 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.; dalej: ppsa) poprzez błędne uznanie, że skarżącej Spółce nie przysługiwała legitymacja do wniesienia w sprawie skargi do sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, aby zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ppsa. Zarzut naruszenia prawa procesowego został ograniczony do błędnego zastosowania przepisu art. 50 § 1 ppsa, to jest wadliwego uznania, zdaniem autora skargi kasacyjnej, że Spółce nie przysługiwała legitymacja do wniesienia w sprawie skargi. Należy wskazać, że stosowanie do przepisu art. 50 § 1 ppsa uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie swojej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. O interesie prawnym w rozumieniu powołanego przepisu można mówić wtedy, gdy ma on oparcie w przepisach prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale (7) z 11 kwietnia 2005 r., sygn. akt OPS 1/04 (ONSAiWSA 2005/4/62) wyraził pogląd, że "kryterium interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja do wniesienia skargi oznacza, że akt, czynność lub bezczynność organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego; musi to być interes własny, indywidualny i wynikający z konkretnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego". Sąd przypomniał również w innym rozstrzygnięciu, iż "w orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej" (wyrok NSA z 22 lutego 1984 r., I SA 1748/83). O ile jednak w postępowaniu administracyjnym interes ten musi być wywodzony przede wszystkim z przepisów prawa materialnego, o tyle w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być on oparty także na przepisach prawa procesowego lub ustrojowego. Ze skargą więc może wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże "związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej" (v. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2003, s. 424). W tej sytuacji jedynie osoba mogąca wykazać się interesem prawnym może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego, a tym samym sąd administracyjny, do którego została wniesiona skarga jest uprawniony do badania istnienia interesu prawnego wnoszącego skargę, co zostało prawidłowo uczynione w sprawie. Najogólniej rzecz ujmując legitymację do zaskarżenia decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. miał adresat decyzji, tj. B.G., a nie istnieje przepis postępowania, ani prawa materialnego, który dawałby prawo spółce "G." wniesienia skargi na wskazaną decyzję dotyczącą sytuacji prawnej B.G. Należy również wskazać, że jest bez znaczenia, kto jest aktualnym posiadaczem gruntów rolnych, ponieważ postępowanie administracyjne toczy się na skutek wniosku B.G. i dotyczy jej interesu prawnego. Za bezpodstawne, jak również bezprzedmiotowe należy również uznać zarzuty naruszenia prawa materialnego, ponieważ w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wpływają one na stwierdzenie legitymacji procesowej strony skarżącej. Mając na uwadze przepis art. 50 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.