II GSK 1010/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-10-13
Skład orzekający: Urszula Raczkiewicz, Cezary Pryca, Wojciech Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz za naruszenie zakazów związanych z umieszczaniem oznaczeń i urządzeń na pojeździe może nastąpić jednocześnie, a także czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił podmiot odpowiedzialny za naruszenie przepisów o transporcie drogowym?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że spółka A. była stroną postępowania, ponieważ generowała obrót i świadczyła usługi transportowe, mimo braku wymaganej licencji. Sąd stwierdził, że możliwe jest jednoczesne nałożenie kary za brak licencji oraz za naruszenie zakazów z art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym, ponieważ przepisy te nie wykluczają się wzajemnie i mają na celu ochronę rynku transportowego. Ponadto, sąd uznał, że art. 75 ustawy o transporcie drogowym nie stanowi zamkniętego katalogu postępowań, a jedynie określa sposób przekazywania wyników kontroli do właściwych organów.Stan faktyczny
Funkcjonariusze Policji zatrzymali pojazd firmy "A" Sp. z o.o., który wykonywał przewóz osób. Kierowca legitymował się wypisem z licencji wydanej na T. 37 D. Ś., a umowa wskazywała, że obrót generowany jest przez spółkę "A.". Komendant Rejonowy Policji nałożył na spółkę karę pieniężną za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, w tym za wykonywanie transportu bez wymaganej licencji. Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji, argumentując, że nie była stroną postępowania. Kolejne organy administracji utrzymały decyzję w mocy, a Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Urszula Raczkiewicz Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Kręcisz Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 13 października 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "A" Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 marca 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 44/10 w sprawie ze skargi "A." Spółki z o.o. w Warszawie na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 12 listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem objętym skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 12 listopada 2009 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym..
Relacjonując przebieg postępowania Sąd I instancji podał, że w dniu 19 października 2006 r. funkcjonariusze Policji zatrzymali do kontroli drogowej samochód osobowy, wyposażony w lampę z napisem "E. T, na bokach którego były umieszczone napisy o treści: " E.T." i nr telefonu "[...]". W pojeździe zainstalowany był taksometr "C". Kierowcą samochodu był J. P, który świadczył usługi na rzecz spółki A. Wylegitymował się on wypisem z licencji wydanym na rzecz T. 37 D. Ś.. Z okazanej umowy z dnia 12 września 2006 r. wynikało, że T. 37 otrzymuje wynagrodzenie uzależnione od wartości netto wygenerowanego obrotu, co dało podstawę do stwierdzenia, iż obrót generowany jest przez spółkę A.
Decyzją z dnia 29 października 2008 r. Komendant Rejonowy Policji W.I nałożył na spółkę A karę pieniężną w wysokości 15 000 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym (wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, wyłączeniem taksówek; wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczania lub używania w pojeździe taksometru oraz zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych).
Spółka A. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej powoływanej jako k.p.a. Zdaniem spółki decyzja została skierowana do podmiotu, któremu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu.
Decyzją z dnia 17 września 2009 r. Komendant Stołeczny Policji odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Rejonowego Policji z dnia 29 października 2008 r. podając w uzasadnieniu, że stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia 29 października 2008 r. była spółka A., na co wskazuje paragon fiskalny oraz umowa o współpracy zawarta pomiędzy A. Sp. z o. o. a T. 37 D. Ś.
Decyzją z dnia 12 listopada 2009 r. Komendant Główny, po rozpatrzeni odwołania spółki utrzymał w mocy decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia 17 września 2009 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę na powyższą decyzję wskazał, że A Sp. z o.o. wykonywała działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób, posiadając umowę o współpracy z T. 37 D Ś.
W ocenie Sądu to skarżąca spółka nie dochowała należytej staranności w wykonywaniu swojej działalności, albowiem nie zastosowała się do przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.), dalej powoływanej jako u.t.d. Sąd I instancji podał, że art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. znajduje zastosowanie wówczas, gdy organ mylnie ustalił stosunki między podmiotami pewnych czynności.
Wydając zaskarżoną decyzję organ prawidłowo stwierdził, że stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia 29 października 2008r. była spółka A, na co wskazuje paragon fiskalny, w którym wprost wskazano spółkę jako wystawcę. Ponadto z umowy o współpracy zawartej pomiędzy A Sp. z o. o. a T. 37 D. Ś. wynika, że korporacja płaciła drugiej stronie wynagrodzenie z generowanego obrotu, zatem to skarżąca spółka świadczyła usługi transportu. A Sp. z o.o. nie posiadała licencji na wykonywanie transportu drogowego.
Zdaniem Sądu I instancji w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła żadna spośród przesłanek nieważności postępowania wskazanych przez skarżącego. Decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów u.t.d. są wydawane w ramach tzw. uznania związanego, niestwarzającego właściwym organom administracji praktycznie żadnych luzów interpretacyjnych. Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło wykroczenie określone powołanymi wyżej przepisami, bez wnikania, jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę. W postępowaniu administracyjnym w tego rodzaju sprawach istotne jest przede wszystkim stwierdzenie faktu popełnienia naruszenia i stwierdzenie odpowiedzialności za ten czyn - przy założonej odpowiedzialności przedsiębiorcy, niezależnie od jego winy, możliwości przyczynienia się do jej powstania, czy ewentualnych żądań miarkowania wysokości kary. Na tle ustaleń dokonanych w rozpatrywanej sprawie należało uznać za udowodnione, że przedsiębiorca naruszył przepisy ustawy o transporcie drogowym.
Zdaniem Sądu brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o zawieszanie postępowania sądowego z uwagi na postępowanie toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Oddalając skargę Sąd I instancji u podstaw orzeczenia powołał art.151 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej zwanej dalej p.p.s.a.
A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zaskarżając wyrok w całości domagała się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi spółka zarzuciła:
I. Naruszenie prawa materialnego:
1) poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 5 ust. 1 w zw. z art. 18 ust 5 u.t.d. poprzez przyjęcie, że zaskarżone decyzje administracyjne nie naruszały w rażący sposób prawa, podczas gdy jednocześnie na skarżącą nałożono karę administracyjną za brak licencji na wykonywanie transportu drogowego (art. 5 ust 1 u.t.d.) oraz za wykonywanie przewozu okazjonalnego na podstawie licencji na wykonywanie tego transportu (art. 18 ust 5 u.t.d.);
2) poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 75 u.t.d., poprzez przyjęcie, że powyższy przepis nie stanowi zamkniętego katalogu postępowań, które mogą być wszczynane na podstawie wyników kontroli drogowej.
II. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3 § 2 p.p.s.a. oraz art. 141 p.p.s.a. oraz 145 § 1 ust 2 p.p.s.a. w zw. art. 156 § 1 ust. 2 i 7 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie przez Sąd w zaskarżonym wyroku, że zaskarżone decyzje, nie były obarczone wadą nieważności, podczas gdy na skarżącą nałożono równocześnie karę za brak licencji na wykonywanie transportu drogowego (art. 5 ust 1 u.t.d.) oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego, w oparciu o licencję na wykonywanie transportu drogowego (art. 18 ust 5 u.t.d.), a ponadto na skarżącą nałożono karę administracyjną z naruszeniem, art. 75 u.t.d., który zawiera zamknięty katalog postępowań, które mogą być wszczynane na podstawie wyników kontroli drogowej, co oznacza, że zaskarżone decyzje oraz decyzje na mocy których nałożono karę pieniężną były obarczone wadami nieważności określonymi w art. 156 § 1 ust 2 i 7 k.p.a.
Ponadto spółka wniosła o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego zgodności z Konstytucją art. 18 ust. 5 u.t.d.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że § 11 ust 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2008 roku w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego (Dz. U. Nr 76, poz. 454), jest niezgodny z art. 75 oraz art. 56 ust 1 u.t.d. i wykracza poza umocowanie ustawowe wynikające z art. 89 ust 2 u.t.d.
Spółka zwróciła uwagę, że art. 75 u.t.d. zawiera zamknięty katalog postępowań, które mogą być wszczynane na podstawie wyników kontroli. Przepis powyższy nie daje możliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego o nałożenie kary administracyjnej za naruszenie art. 5 ust 1 oraz art. 18 ust 5 ustawy o transporcie drogowym, na podstawie wyników kontroli.
Przewóz okazjonalny osób, o którym mowa art. 4 ust. 11 w zw. z art. 18 ust. 5 lit. a oraz lit. c u.t.d. może być wykonywany tylko jeżeli podmiot wykonujący działalność gospodarczą polegającą na przewozie posiada licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego, o której mowa w art. 5 ust 1 u.t.d. Jeżeli zostanie ustalone, że podmiot zobowiązany do posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego wykonuje przewóz osób bez tej licencji, wyłączone jest stosowanie art. 18 ust 5 u.t.d.
Skoro ustalono, że skarżąca wykonywała transport drogowy osób bez wymaganej licencji to znaczy, że nie wykonywała przewozu okazjonalnego.
Zdaniem spółki zaskarżone decyzje były obarczone wadami określonymi w art. 156 § 1 ust 2 i 7 k.p.a., ponieważ na skarżącą nałożono równocześnie karę za brak licencji na wykonywanie transportu drogowego oraz karę za wykonywanie przewozu okazjonalnego w oparciu o licencję na wykonywanie transportu drogowego. Ponadto nałożenie kary nastąpiło z naruszeniem art. 75 u.t.d., zawierającego zamknięty katalog postępowań, które mogą być wszczynane na podstawie wyników kontroli drogowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art.183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt. 1 i pkt. 2 p.p.s.a.
W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych rozpatrzenia w pierwszej kolejności wymagają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania.
Przechodząc do oceny zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. należy na wstępie przypomnieć, że sądowoadministracyjne postępowanie było skutkiem wniesienia skargi od decyzji administracyjnej rozpoznającej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Rejonowego Policji W. I z 29 października 2008 roku numer [...], którą to decyzją nałożono na A. spółkę z o.o. karę pieniężną w wysokości 15000 złotych. We wniosku o stwierdzenie nieważności w/w decyzji strona skarżąca wskazała jako przesłankę uzasadniającą stwierdzenie nieważności naruszenie przez organ administracji publicznej przepisu art.156 § 1 pkt 4 k.p.a. tzn. skierowanie decyzji do podmiotu nie będącego stroną tegoż postępowania administracyjnego.
Ponadto należy podnieść, że z treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Konstrukcja przytoczonej normy prawnej wskazuje zatem jednoznacznie na to, że decydując się na posłużenie tą podstawą kasacyjną nie wystarczy jedynie wskazać przepisy postępowania, które w ocenie strony skarżącej naruszył Sąd I instancji, ale należy także uprawdopodobnić istnienie potencjalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego. To uchybienie proceduralne może podobnie jak przy pierwszej z podstaw kasacyjnych określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. polegać bądź na błędnej wykładni przepisu postępowania, bądź na jego niewłaściwym zastosowaniu. W świetle treści komentowanego art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie może budzić wątpliwości również to, że chodzi w nim o naruszenie przepisów postępowania, które były stosowane przez wojewódzki sąd administracyjny, lub które powinny być stosowane w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a skład orzekający zaniechał ich stosowania.
W petitum skargi kasacyjnej strona skarżąca zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 3 § 2 p.p.s.a. oraz art. 141 p.p.s.a oraz art. 145 § 1 ust. 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 ust. 2 i ust. 7 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd w zaskarżonym wyroku, że zaskarżone decyzje nie były obarczone wadą nieważności, podczas gdy na skarżącą nałożono równocześnie karę za brak licencji na wykonywanie transportu drogowego (art. 5 ust.1 u.t.d.) oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego, w oparciu o licencję na wykonywanie transportu drogowego (art. 18 ust. 5 u.t.d.), a ponadto na skarżącą nałożono karę administracyjną z naruszeniem art.75 u.t.d., który zawiera zamknięty katalog postępowań, które mogą być wszczynane na podstawie wyników kontroli drogowej, co wskazuje, że decyzje były obarczone wadami, o których mowa w art.156 § 1 ust.1 i 7 k.p.a.
Należy zauważyć, że na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. sąd administracyjny I instancji uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Strona skarżąca ani w petitum skargi kasacyjnej, ani w jej uzasadnieniu nie sformułowała zarzutu opartego o treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Podkreślić także należy, że strona wnosząca skargę kasacyjną odwołując się do treści przepisów art. 3 § 2 p.p.s.a. oraz art. 141 p.p.s.a. nie przedstawiła ani w petitum skargi kasacyjnej ani w jej uzasadnieniu argumentów, które mogłyby wskazywać na naruszenie przez Sąd I instancji w/w przepisów postępowania. W tym miejscu należy także zauważyć, że oba ze wskazanych wyżej przepisów postępowania składają się z określonych jednostek redakcyjnych, których strona skarżąca nie określiła w skardze kasacyjnej. Przypomnieć więc należy, że przepis art. 3 § 2 p.p.s.a., określający zakres działania sądów administracyjnych, zawiera osiem punktów odnoszących się do właściwości rzeczowej tych sądów. Strona wnosząca skargę kasacyjną nie wykazała na czym miało polegać naruszenie przez Sąd I instancji tej normy prawnej i czy miało istotny wpływ na wynik sprawy. Podobnie przepis art. 141 p.p.s.a składa się czterech paragrafów i mimo, że cały przepis odnosi się do kwestii dotyczących uzasadnienia wyroku, to jednak każdy z poszczególnych paragrafów stanowi szczegółową regulację w zakresie terminu sporządzania uzasadnienia, określenia obowiązku sporządzania uzasadnienia z urzędu, odmowy sporządzenia uzasadnienia oraz elementów uzasadnienia. Strona wnosząca skargę kasacyjną nie wskazuje w jakim zakresie Sąd I instancji dopuścił się naruszenia w/w przepisu prawa, a także nie argumentuje na czym miałoby polegać naruszenie tej normy prawnej przez sąd administracyjny. Natomiast stwierdzić należy, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wszystkie wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a.
Jeżeli natomiast chodzi o zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 145 § 1 ust. 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 ust. 2 i 7 k.p.a. to należy stwierdzić, że uwzględniając jego uzasadnienie, uznać należy, iż zarzut ten pozostaje w związku z zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa materialnego, a określonymi w punkcie 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej. Oceniając zasadność zarzutów dotyczących naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, ocenie poddane zostaną także opisane wyżej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. W tym miejscu należy także zwrócić uwagę na częściowo wadliwe oznaczenie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną jednostek redakcyjnych w/w przepisów postępowania. Przepis art. 145 § 1 p.p.s.a. nie zawiera jednostki redakcyjnej oznaczonej ust. 2, a istnieje jednostka redakcyjna oznaczona jako punkt 2, również przepis art. 156 § 1 k.p.a. nie zawiera jednostek redakcyjnych oznaczonych jako ustęp 2 i 7, a zawiera jednostki redakcyjne oznaczone jako punkt 2 i 7. Wobec treści uzasadnienia skargi kasacyjnej uchybienia te nie mają znaczenia dla zidentyfikowania przepisów prawa, które strona skarżąca wskazuje jako te, którym uchybił Sąd I instancji.
Przechodząc do oceny zarzutów skargi kasacyjnej objętych podstawą kasacyjną określoną w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przypomnieć należy, że przepis ten określa postacie w jakich może dojść do naruszenia prawa materialnego, wskazując na błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Niewłaściwe zastosowanie prawa wyraża się pominięciem obowiązującego przepisu, który powinien być zastosowany w konkretnej sprawie. Wadliwość w tej postaci naruszenia prawa sprowadza się więc w istocie do wadliwego wyboru przez sąd orzekający normy prawnej lub mylnej subsumcji. Natomiast naruszenie prawa materialnego, będące następstwem błędnej jego wykładni, można określić jako nadanie innego znaczenia treści zastosowanego przepisu, czyli polega na mylnym zrozumieniu poszczególnego zwrotu lub treści i tym samym znaczenia przepisu lub też tylko terminu występującego w jego treści. W uzasadnieniu zarzutu błędnej wykładni należy przeprowadzić wywód prawny na temat naruszonego przepisu ze stanowiskiem, jak należy ten przepis wykładać i dlaczego dokonana w zaskarżonym wyroku jego interpretacja jest błędna. W przypadku zarzutu niewłaściwego zastosowania wskazanego przepisu prawa materialnego, uzasadnieniem jest wyjaśnienie dlaczego przyjęty za podstawę prawną zaskarżonego wyroku przepis nie ma związku z ustalonym stanem faktycznym i jaki inny przepis powinien być w sprawie zastosowany.
Podkreślić także należy, że prowadząc postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, organ związany jest wyznaczonym przedmiotem tego nadzwyczajnego postępowania. Obowiązany jest rozpoznać, czy decyzja kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w przepisie art. 156 § 1 k.p.a.
Strona wnosząca skargę kasacyjną stawiając zarzut naruszenia prawa materialnego wskazuje na naruszenie przez Sąd I instancji przepisu art. 75 ustawy o transporcie drogowym uznając, iż sąd administracyjny dopuścił się naruszenia tego przepisu prawa poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie ponieważ uznał, że przepis ten nie stanowi zamkniętego katalogu postępowań, które mogą być wszczynane na podstawie wyników kontroli drogowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego samo umiejscowienie w/w przepisu prawa wśród zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego stanowi błąd kasatora, bowiem przepis ten jest przepisem dotyczącym postępowania. Niezależnie od powyższej uwagi zarzut ten należy uznać za nieuzasadniony. Przepis art.75 ustawy o transporcie drogowym nie stanowi, wbrew temu, co twierdzi strona skarżąca, zamkniętego katalogu postępowań, które mogą być wszczęte na podstawie wyników kontroli, ale stanowi o możliwości wykorzystywania wyników kontroli do formułowania wniosków o wszczęcie postępowań określonych w tym przepisie prawa w tym także postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia licencji na wykonywanie transportu drogowego lub odpowiedniego zezwolenia, wydanego na określony rodzaj przewozu. Określenie "formułowanie wniosków" oznacza, że wyniki kontroli mają być w takiej formie (wniosków o wszczęcie postępowań) przekazywane innym organom, właściwym do wszczęcia odpowiednich, wymienionych w tym przepisie postępowań. Inaczej rzecz ujmując, przepis ten nakłada na organy uprawnione do kontroli, ale niewłaściwe do przeprowadzenia postępowań wymienionych w art.75 pkt 1-5 ustawy o transporcie drogowym, obowiązek przekazywania wyników kontroli w formie wniosków o wszczęcie postępowań do organów właściwych do ich wszczęcia.
Ponadto należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, iż wynik kontroli stanowi podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z uwagi na treść art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, w którym to przepisie jest mowa o nałożeniu kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej.
Na gruncie przepisów ustawy o transporcie drogowym poza sporem winna pozostawać okoliczność, że przewóz okazjonalny jako jeden z rodzajów transportu krajowego wymaga uzyskania licencji na zasadach ogólnych, określonych w art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Również poza sporem pozostaje okoliczność, że od przewozu okazjonalnego ustawodawca odróżnił wykonywanie transportu drogowego taksówką. Niewątpliwie specjalnym rodzajem licencji, innej od przewidzianej w art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym jest licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Udzielenie tej licencji wymaga spełnienia przez przedsiębiorcę dodatkowych wymagań określonych w art. 6 ustawy o transporcie drogowym. Oznacza to, że nie można utożsamiać licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką z licencją na wykonywanie przewozu drogowego osób. Innymi słowy posiadanie licencji na przewóz osób nie uprawnia przedsiębiorcy do wykonywania przewozu osób taksówką, gdyż obydwie licencje są wydawane na dwa różne rodzaje działalności gospodarczej. Poza sporem pozostaje także okoliczność, że skarżąca spółka nie legitymowała się licencją na wykonywanie transportu osób pojazdem, który został uznany przez organy kontrolujące za taksówkę. Spółka realizowała więc przewóz osób taksówką z naruszeniem obowiązków wynikających z przepisów ustawy o transporcie drogowym, co stanowiło podstawę dla organu administracji publicznej do nałożenia na spółkę kary pieniężnej. Treść art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie daje podstaw do twierdzenia, że podmiot, który nie posiada licencji, nie może wykonywać transportu drogowego, a tym samym nie jest uprawniony pogląd, że przewozem okazjonalnym jest wyłącznie przewóz wykonywany przez podmiot posiadający licencję.
Przepis art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym wprowadza określone zakazy, które należy rozumieć jako konieczność powstrzymywania się od umieszczania na pojeździe oznaczeń lub urządzeń mogących wprowadzać w błąd, co do faktycznego zakresu prowadzonej działalności gospodarczej przez osobę dysponującą takim pojazdem. W tym miejscu należy podkreślić, że wprowadzenie powyższych zakazów było niewątpliwie podyktowane potrzebą zapewnienia skutecznej ochrony przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką, a także pasażerów przed wprowadzeniem w błąd, co do rodzaju przewozu. Celem zakazów wprowadzonych w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym jest uniemożliwienie przedsiębiorcom wykonującym przewozy okazjonalne osób, wykonywanie transportu drogowego taksówką. W związku z powyższym uznać należy, że na spółkę nie nałożono kar wynikających z dwóch wykluczających się przepisów, bowiem możliwe jest jednoczesne nałożenie kary za brak licencji oraz za naruszenie zakazów wymienionych w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym.
W tym stanie rzeczy za bezzasadne uznać należy zarzuty naruszenia prawa materialnego, a tym samym chybione są zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt. 2 i 7 k.p.a.
Zgodnie z art. 193 Konstytucji RP rozpoznanie pytania prawnego przez Trybunał zależy od tego, czy od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Jednocześnie podkreślić należy, że ocena konstytucyjności przepisu prawnego lub normy prawnej, nie jest dopuszczalna, jeśli sądowi nie jest ona potrzebna do rozstrzygnięcia sprawy, a próba podważenia wykładni prawa miałaby na celu naruszenia pewnego ładu prawnego (vide postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie P 53/07, publ. OTK-A 2008/10/192). Należy przypomnieć, że w zakresie dotyczącym zgodności z Konstytucją RP przepisu art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 27 października 2010 r. w sprawie o sygn. akt Ts 224/09. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż brak jest podstaw do występowania z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło