II OZ 848/12

II OZ 848 / 12 POSTANOWIENIE Dnia 4 października 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 4 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 784/12 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia oddalić zażalenie. Sygn. akt II OZ 848 / 12 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu J. L. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2011 r. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 maja 2011 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis tego zarządzenia został doręczony skarżącemu w dniu 1 czerwca 2011 r. Skarżący w terminie wskazanym w wezwaniu nie uiścił wpisu od skargi. W dniu 10 czerwca 2011 r. złożył natomiast wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2011 r. skarżący J. L. został zwolniony od kosztów sądowych. Następnie, postanowieniem z dnia 13 października 2011 r. Sąd odrzucił skargę jako nieopłaconą w wyznaczonym terminie. Postanowieniem z dnia 22 maja 2012 r. Sąd ustanowił dla skarżącego radcę prawnego z urzędu. Wyznaczony pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy w dniu 3 lipca 2012 r. W piśmie z dnia 9 lipca 2012 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Uzasadniając powyższy wniosek stwierdził, że uchybienie terminowi nastąpiło na skutek braku środków finansowych, które pozwoliłyby skarżącemu na uiszczenie wymaganego wpisu. Oddalając rozpoznawany wniosek, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał na treść art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270- zwanej dalej p.p.s.a.). Zdaniem Sądu wniosek strony został złożony w terminie, jednak nie zasługuje on na uwzględnienie. Odwołując się do poglądów orzecznictwa, Sąd podkreślił, że trudna sytuacja majątkowa strony nie stanowi argumentu przemawiającego za przywróceniem terminu do uiszczenia wpisu sądowego, ponieważ ustawodawca przewidział możliwość ubiegania się przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W ocenie Sądu skarżący nie dochował w niniejszej sprawie należytej staranności, gdyż miał świadomość konieczności uiszczenia wpisu sądowego w sprawie, określonego zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 maja 2011 r. Skoro zaś wezwanie to skarżący otrzymał w dniu 1 czerwca 2011 r., to bez zbędnej zwłoki powinien złożyć wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych, co uchroniłoby go od negatywnych następstw nieuiszczenia wpisu, określonych w wezwaniu (art. 220 § 3 p.p.s.a). Konkludując Sąd uznał, że z obiektywnego punktu widzenia skarżący miał możliwość złożenia w otwartym terminie do uiszczenie wpisu wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego jednak nie uczynił. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. L., zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez uznanie, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2011 r. w sytuacji istnienia w sprawie okoliczności uprawdopodabniających brak jego winy w uchybieniu powyższego terminu. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także na podstawie art. 250 p.p.s.a. o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podkreślił, że nie uiścił wpisu od skargi przy jej złożeniu jak również na wezwanie Sądu z uwagi na brak środków finansowych. W tym zakresie skarżący wskazał na swoją trudną sytuację finansową w całym postępowaniu toczącym się w sprawie i podkreślił, iż w dacie doręczenia mu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi nie mógł przeznaczyć żadnych środków na jego uiszczenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien, więc powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy, bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swej winy w uchybieniu terminu, bowiem nie wskazał na żadne niezawinione swoje działania w tym zakresie. Zaznaczyć należy, iż w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie stanowiło przedmiotu sporu to, iż skarżący nie uiścił wymaganego wpisu od skargi, pomimo wezwania go stosownym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 maja 2011 r., ani to że w toku późniejszych czynności procesowych zostało mu przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym. Istotną z punktu widzenia niniejszego zażalenia pozostawała ta okoliczność, iż skarżący nie wykonał w terminie powyższego zarządzenia, a nie dysponując środkami pieniężnymi nie złożył w terminie otwartym do uiszczenia wpisu wniosku o przyznanie mu prawa pomocy. Dopiero, bowiem po upływie siedmiodniowego okresu od dnia doręczenia zarządzenia skarżący wniósł na nie zażalenie oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy. Stwierdzić trzeba, iż złożone zażalenie nie przedstawiło takiej argumentacji, ani zarzutów, które pozwoliłyby na podważenie zasadności skarżonego postanowienia. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesione zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Odnośnie wniosku o zwrot kosztów postępowania wyjaśnić trzeba, iż wynagrodzenia dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w przepisanych art. 258- 261 p.p.s.a.