II SAB/Op 10/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz – spr. Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant : starszy sekretarz sadowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w dniu 13 października 2011 r., na rozprawie sprawy ze skargi E. T. i W. T. na bezczynność Burmistrza Nysy w przedmiocie warunków zabudowy terenu postanawia 1) umorzyć postępowanie, 2) zasądzić od Burmistrza Nysy na rzecz skarżących E. T. i W. T. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej 22 kwietnia 2011 r. przez E. i W. (małżonków) T. była bezczynność Burmistrza Nysy w zakresie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania i przebudowie budynku obory na chlewnię, budowie budynku socjalnego oraz przebudowie i zmianie sposobu użytkowania części budynku gospodarczego (stodoły) na garaż sprzętu rolniczego wraz z częściową rozbiórką, na działce nr [...] w obrębie [...]. Inwestorzy zarzucili, że postępowanie administracyjne zostało przez nich zainicjowane wnioskiem z 7 grudnia 2006 r. i do tej pory nie zostało zakończone. W szczególności organ I instancji nie wydał decyzji załatwiającej merytorycznie sprawę po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z 10 grudnia 2010 r. nr [...] poprzedniej decyzji Burmistrza Nysy nr [...] z dnia 25 marca 2010 r. Zaznaczyli, że organ bezzasadnie uchyla się od wydania rozstrzygnięcia przekraczając terminy o jakich stanowi art. 35 § 3 K.p.a. lub terminy wskazywane przez siebie w trybie art. 36 K.p.a. Skarżący zaznaczyli, że przed złożeniem skargi wnieśli zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego Opolu jako organu administracji publicznej wyższego stopnia w rozumieniu art. 37 § 1 K.p.a., ale do dnia złożenia skargi zażalenie nie zostało rozpoznane. Domagali się zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Nysy wniósł o jej odrzucenie względnie oddalenie. W uzasadnieniu przedstawił przebieg postępowania administracyjnego zaznaczając, że podejmował czynności w sprawie administracyjnej o ustalenie warunków zabudowy bez zbędnej zwłoki a na czas trwania postępowania wpływało także przekazywanie akt sprawy do organu odwoławczego lub do sądu w związku z innymi skargami wnoszonymi przez inwestorów. Po wyznaczeniu rozprawy Sąd z urzędu ujawnił okoliczność na podstawie akt II SA/Op 107/11, iż Burmistrz Nysy decyzją nr [...] z dnia 12 lipca 2011r. ustalił na rzecz E. i W. małżonków T. warunki zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. Pomimo wydania wymienionej decyzji skarżący podtrzymali skargę na bezczynność organu domagając się także przyznania odszkodowania za bezzasadną zwłokę w rozpoznaniu sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie sądowoadministracyjne należało umorzyć. W myśl art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji, bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika, że wydanie przez organ decyzji żądanej przez stronę wyłącza możliwość uwzględnienie skargi na bezczynność nawet wówczas, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przewidzianego terminu. W wyniku uwzględnienia skargi przez organ w trybie autokontroli przestaje bowiem istnieć sprawa sądowoadministracyjna, a wszczęte na skutek skargi postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. bezprzedmiotowość postępowania stanowi przesłankę jego umorzenia. Na podstawie wskazanego przepisu, Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z przyczyn innych niż wymienione w punkcie 1 i 2 tej regulacji stało się bezprzedmiotowe. Określenie "stało się" oznacza ujawnienie przyczyny, która w chwili wniesienia skargi nie istniała, a wystąpiła dopiero w toku rozpoznawania sprawy. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem, który skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. będzie miał zatem zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności (por. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, opubl. ONSAiWSA z 2009 r., nr 4, poz. 63, Lex nr 463487). Przed dokonaniem oceny w zakresie zaistnienia przesłanki umorzenia postępowania określonej w art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., Sąd obowiązany jest jednak zbadać w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi czyniąc ustalenia, czy nie ma podstaw do jej odrzucenia. Umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego jest bowiem dopuszczalne tylko wówczas, gdy skarga nie zawiera braków uniemożliwiających nadanie jej dalszego biegu, a zatem gdy wniesiona została skutecznie tj. gdy wszczęła postępowanie sądowoadministracyjne. W rozpoznawanej sprawie skarga w zakresie bezczynności organu była dopuszczalna ponieważ złożono ją po wyczerpaniu środka zaskarżenia w postaci zażalenia na podstawie art. 37 § 1 K.p.a. a po wniesieniu skargi strona uiściła wpis sądowy w kwocie 100 zł i uczyniła to w zakreślonym terminie. Trzeba zważyć, że w stanie prawnym obowiązującym w dacie złożenia zażalenia, czyli przed wejściem w życie ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r., Nr 6 poz. 18), co nastąpiło 11 kwietnia 2011 r., na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub ustalonym w myśl art. 36 K.p.a. stronie służyło zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Niewątpliwie w sprawie administracyjnej o ustalenie warunków zabudowy organem wyższego stopnia w stosunku do Burmistrza Nysy jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu. Wnosząc do niego zażalenie datowane 31 stycznia 2011 r. strona wyczerpała, zatem środek zaskarżenia, o jakim mowa w art. 52 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu postępowaniu przed organem właściwym w sprawie chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Dalej trzeba zwrócić uwagę na art. 54 § 3 P.p.s.a. w myśl którego organ którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Wydanie decyzji przez organ I instancji w dniu 12 lipca 2011 r. stanowiło uwzględnienie skargi w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a. i skutkowało bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego, co stanowi – jak zaznaczono wyżej – przesłankę umorzenia postępowania w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Zatem, skoro w momencie rozpoznawania przez Sąd skargi organ nie pozostawał już w bezczynności, to zachodził brak podstaw do zastosowania trybu przewidzianego w art. 149 P.p.s.a., tj. do zobowiązania organu, zgodnie z żądaniem skargi, do podjęcia czynności w wyznaczonym terminie, gdyż bezprzedmiotowość postępowania zachodzi w wypadku wydania aktu lub podjęcia czynności przez organ także w sprawie, w której została wniesiona skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu. Na marginesie wskazać należy, iż rozpoznając skargę na bezczynność organu sąd administracyjny ocenia jedynie, czy organ dokonał wymaganej czynności, bądź wydał określony akt, gdyż celem tej skargi jest doprowadzenie do wydania aktu lub podjęcia czynności przez właściwy organ. Prawidłowość wydanego przez organ aktu nie może być natomiast przedmiotem oceny Sądu w sprawie skargi na bezczynność organu. Umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego z powodu bezprzedmiotowości w opisanym stanie faktycznym niewyłącza prawa skarżących do zwrotu kosztów postępowania poniesionych w sprawie. Ponad wszelką wątpliwość skarżący na wezwanie sądu uiścili wpis w kwocie 100 zł. Zgodnie z art. 201 § 1 P.p.s.a. w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 skarżącemu przysługuje zwrot kosztów postępowania od organu. Sytuacji przewidzianej w art. 54 § 3 P.p.s.a. odpowiada stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie. W szczególności dopiero po zaskarżeniu bezczynności organu do dnia rozprawy wyznaczonej na 13 września 2011 r. Burmistrz Nysy w zakresie swojej właściwości wydał decyzję o ustaleniu warunków zabudowy. Końcowo należy wskazać, że żądanie odszkodowania za poniesione straty zawarte w piśmie procesowym z 30 września 2011 r. i podtrzymane na rozprawie 13 października 2011 r. nie mogło zostać uwzględnione w sprawie sądowoadministracyjnej, której przedmiotem była bezczynność organu. W tej mierze sąd wyda odrębne postanowienie.