I OZ 1103/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 452/11 o odmowie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi I. U. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 28 listopada 2011 r., II SA/Gl 452/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi I. U. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że na rozprawie, która odbyła się 13 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowił oddalić wniosek o dopuszczenie M. Ż. i W. Ż. w charakterze pełnomocników skarżącej (skarżąca udzieliła im pełnomocnictwa 4 października 2011 r.). Następnie, po rozpoznaniu sprawy wyrokiem oddalił przedmiotową skargę. Pismem nadanym w urzędzie pocztowym 25 października 2011 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, składając jednocześnie wniosek o sporządzenie uzasadnienia. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że nie mogła się stawić na posiedzeniu Sądu 13 października 2011 r. z uwagi na z chorobę syna. Na dowód powyższego przedłożyła kartę informacyjną leczenia syna. Nadto oświadczyła, że udzieliła pełnomocnictwa swojej kuzynce i jej mężowi upoważniającego do reprezentowania skarżącej na rozprawie. Osoby te po rozprawie nie nawiązały ze skarżącą żadnego kontaktu. W związku z powyższym skarżąca zadzwoniła 24 października 2011 r. do Sądu, gdzie poinformowano ją, że nie został złożony wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W ocenie Sądu wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie zasługiwał na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie skarżąca jako przyczynę uchybienia terminowi wskazała na niemożność uczestniczenia w posiedzeniu Sądu w dniu 13 października 2011 r. z powodu choroby syna oraz niezłożenie wniosku przez osoby przez nią upoważnione. Strona nie może skutecznie podnosić braku swojej winy w uchybieniu terminu, które zostało spowodowane przez upoważnione przez nią osoby, które nie zawiadomiły jej o treści wydanego wyroku i potrzebie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Skarżąca mogła uzyskać informacje odnośnie wydanego wyroku od swoich krewnych choćby telefonicznie, co umożliwiłoby jej złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia w terminie. Jakkolwiek przytoczone przez skarżącą okoliczności tłumaczą, dlaczego posłużyła się innymi osobami określanymi przez nią mianem pełnomocników, ale niedopuszczonymi w tym charakterze do udziału w rozpoznawanej sprawie, to jednakże nie wskazują na istnienie obiektywnych przeszkód, które uniemożliwiły tym osobom wykonanie tego zadania. Samo niewypełnienie przez takie osoby powierzonego zadania nie może zaś zostać uznane za przeszkodę w dotrzymaniu terminu i uprawdopodabniać brak winy strony w jego uchybieniu. W zażaleniu na powyżej opisane postanowienie (opisane jako postanowienie z 29 listopada 2010 r.), skarżąca podniosła, że w sierpniu 2010 r. rozpoznano u jej syna [...], który był operowany 9 września 2010 r. Następnie syn cierpiał na [...] – jego stan wymagał stałej opieki. Wskazała również na swoją trudną sytuację materialną, która uniemożliwia korzystanie z adwokata i "nowoczesnych form komunikacji". Uchybienie terminu określiła jako będące wynikiem "niefortunnego zbiegu okoliczności". Uzasadnienie wyroku jest zaś niezbędne do "przedłożenia całości sprawy do sądu powszechnego". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej jako p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Art. 87 § 2 p.p.s.a. nakazuje uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie nie jest równoznaczne z udowodnieniem, niemniej wymaga wiarygodnej argumentacji, przekonywującej, że zaistniała niedająca się usunąć przeszkoda, uniemożliwiająca dotrzymanie terminu (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010 r., komentarz do art. 86, teza 5). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (np. postanowienie NSA z 10 września 2010 r., II OZ 849/10). Skarżąca na długo przed rozprawą wiedziała o chorobie syna (w dołączonej do wniosku o przywrócenie terminu karty informacyjnej wynika, że był leczony od 15 października do 8 grudnia 2010 r., k. 41). Z akt sprawy wynika, że przewidując trudności w samodzielnym prowadzeniu sprawy podjęła próbę ochrony swoich interesów wyznaczając 4 października 2011 r. (k. 35 akt sprawy) osoby upoważnione do działania w jej imieniu. Nie zostały one dopuszczone przez Sąd w charakterze pełnomocników skarżącej, ale nie zmienia to faktu że były obecne na rozprawie (k. 39 akt sprawy) i mogły przekazać informację o oddaleniu skargi. Brak należytej staranności osób, które skarżąca upoważniła do działania w swoim imieniu, w szczególności brak kontaktu z nią nie stanowi okoliczności wyłączającej winę strony (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, komentarz do art. 86, teza 3). Z tych przyczyn należało uznać, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że trwała przeszkoda, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a zatem wniosek o przywrócenie terminu należało oddalić. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.