II FZ 838/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, po rozpoznaniu w dniu 26 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 736/11 w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 9 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości za 2008 r. postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 21 maja 2012 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 736/11, pozostawił wniosek M. L. – nazywanego dalej "Skarżącym", o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wspomniany wniosek nie został złożony na formularzu. Mając na uwadze art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", Skarżącemu przesłano urzędowy formularz PPF w celu jego wypełnienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Ponieważ Skarżący nie uczynił zadość wezwaniu, zarządzeniem z dnia 16 kwietnia 2012 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek Skarżącego bez rozpoznania. Skarżący złożył sprzeciw od powyższego zarządzenia. Skarżącemu ponownie doręczono wezwanie do uzupełnienia braków formalnych pisma, wraz z formularzem PPF oraz stosownym pouczeniem. Pomimo upływu wyznaczonego terminu, Skarżący nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. W tym stanie rzeczy sąd pierwszej instancji, na mocy art. 257 w zw. z art. 260 P.p.s.a. pozostawił wniosek bez rozpoznania. Skarżący nie zgodziwszy się z powyższym rozstrzygnięciem wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie. Wnosi w nim o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu zażalenia Skarżący powołuje się na zasady współżycia społecznego, interes społeczny oraz indywidualny interes strony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z dyspozycją art. 243 § 1 P.p.s.a. postępowanie o przyznanie prawa pomocy wszczynane jest na wniosek strony, jednak to art. 252 P.p.s.a. precyzuje treść oraz formę tego wniosku. Przedmiotowy wniosek powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Ustalona w przywołanym przepisie treść wniosku koresponduje z przesłankami przyznania tego prawa wynikającymi z art. 246 P.p.s.a., gdyż musi umożliwiać sądowi stwierdzenie, w jakim zakresie strona jest w stanie ponieść koszty postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 23 października 2006 r., I FZ 239/06, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z treścią art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu, którego wzór określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Stosownie do § 1 tego rozporządzenia wniosek o przyznanie prawa pomocy osoba fizyczna składa na formularzu oznaczonym symbolem "PPF". Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, ONSAiWSA 2008, Nr 5, poz. 74) wyjaśnił, że niezachowanie określonego w art. 252 § 2 P.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 257 p.p.s.a., który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, bez względu na to, czy wniosek złożyła osoba fizyczna, osoba prawna czy jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny wzywając stronę do uzupełnienia tego braku w zakreślonym terminie, pouczył jednocześnie skarżącą o skutkach nieuzupełnienia braków formalnych wniosku. Zgodnie z dyspozycją art. 257 P.p.s.a. nieuzupełnienie w terminie zakreślonym braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy powoduje pozostawienia tego wniosku bez rozpoznania. Wracając na grunt sprawy wskazać należy, iż nie ulega wątpliwości, że Skarżącego wezwano do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF, przesyłając mu jednocześnie druk tego formularza. W aktach sprawy znajduje się potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej wezwanie. Nie budzi wątpliwości, iż została ona dostarczona do adresata. Nie może zatem ulegać wątpliwości, że w sytuacji, gdy – mimo wezwania - strona będąca osobą fizyczną nie przekazuje sądowi wypełnionego i podpisanego formularza PPF, złożony przez nią wniosek o przyznanie prawa pomocy zostanie pozostawiony bez rozpoznania. Mając powyższe na względzie uznać należało, że kwestionowane przez Skarżącego rozstrzygnięcie odpowiadało przepisom prawa, tym bardziej, że skarżący był informowany o skutkach niewykonania wezwania . W świetle powyższego brak było podstaw do uchylenia zaskarżonego zarządzenia. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.