II SA/Wa 473/11

WyrokWSA w Warszawie2011-10-17

Skład orzekający: Adam Lipiński, Stanisław Marek Pietras, Ewa Pisula – Dąbrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący posiadają przymiot strony i interes prawny do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o wydaniu pozwolenia na broń palną po śmierci posiadacza pozwolenia?
Ratio decidendi
Skarżący nie posiadają przymiotu strony ani interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o wydaniu pozwolenia na broń palną, ponieważ prawo do posiadania broni jest prawem osobowym niezbywalnym i niepodlegającym dziedziczeniu, a decyzja wygasła z chwilą śmierci posiadacza. Wobec braku aktu obowiązującego w obrocie prawnym, wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności jest niedopuszczalne.
Stan faktyczny
Komendant Wojewódzki Policji wydał A. B. pozwolenie na broń palną bojową w 2006 roku. Po śmierci A. B., skarżący L. B. i M. B. wnieśli o stwierdzenie nieważności tej decyzji, zarzucając jej rażące naruszenie prawa. Komendant Główny Policji odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, wskazując na brak przymiotu strony skarżących oraz na to, że decyzja wygasła z chwilą śmierci A. B. Skarżący zaskarżyli tę odmowę do WSA w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Adam Lipiński Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Ewa Pisula – Dąbrowska Protokolant – sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2011 r. sprawy ze skargi L. B. i M. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w zakresie wydania pozwolenia na broń palną bojową – oddala skargę – [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], wydał A. B. pozwolenie na broń palną bojową w celu ochrony osobistej. W odwołaniu do Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2010 r. od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] odmawiającej wznowienia postępowania administracyjnego w wyżej opisanej sprawie, skarżący L. i M. B. wnieśli jednocześnie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, jako wydanej z rażącym naruszeniem przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. A. B. bowiem – zdaniem skarżących – uzyskał pozwolenie na broń wskutek naruszenia prawa, a w konsekwencji użył jej bezzasadnie wobec osób trzecich powodując śmierć dwóch osób, w tym ich syna. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 157 § 3 i art. 268a k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedstawionej już wyżej decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], zaś w uzasadnieniu wskazał, że skarżący nie mają przymiotu strony, a ponadto wniosek dotyczy decyzji nieistniejącej w obrocie prawnym. We wniosku do Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2010 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zarzucili powyższej decyzji naruszenie art. 157 § 2 i 3 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 417 [1] § 2 k.c. oraz art. 162 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadną odmowę wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności wskutek błędnego przyjęcia, iż nie mają oni przymiotu strony i że wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy decyzji nieistniejącej w obrocie prawnym oraz art. 157 § 3 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej w zakresie okoliczności braku w obrocie prawnym decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Wobec powyższego wniesiono alternatywnie o uchylenie powyższej decyzji i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty albo, jeśli decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] kwietnia 2006 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne, orzeczenie, iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu podali, że decyzja o przyznaniu A. B. prawa do posiadania broni nadal znajduje się w obrocie prawnym, ponieważ nie wygasła z mocy prawa, jak ma to miejsce np. w przypadku decyzji wydawanych w myśl regulacji ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa czy ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, a po zgonie A. B. Komendant Wojewódzki Policji w K. nie stwierdził jej wygaśnięcia na podstawie art. 162 k.p.a. Dlatego też wskazana wadliwość decyzji jest wystarczająca do wyeliminowania jej w trybie nadzoru przeprowadzonym z urzędu, co – biorąc pod uwagę społeczne zainteresowanie sprawą wydania A. B. pozwolenia na broń – zrealizowałoby także zasadę określoną w art. 8 k.p.a. Natomiast w kwestii odmowy przyznania im przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji podniesiono, że przywołany w zaskarżonej decyzji wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1652/09, nie może być uznany za prezentujący jednolite stanowisko w orzecznictwie sądów administracyjnych, skoro w obrocie prawnym jest także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Go 649/08 wyrażający pogląd przeciwny. Zatem jedyną drogą uzyskania prejudykatu, o którym mowa w art. 417 [1] § 2 k.c., jest usunięcie poprzez postępowanie nadzorcze z obrotu prawnego spornej decyzji. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1, art. 157 § 3 i 268a k.p.a., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2010 r. nr [...]. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że wszczęcie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej następuje z urzędu lub na żądanie uprawnionego podmiotu i należy podzielić stanowisko, iż pojęcie strony postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności, nie zawsze pokrywa się z pojęciem strony zwykłego postępowania administracyjnego. Niewątpliwie więc podmiot składający wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji może zostać uznany za uprawniony do takiego działania nawet w sytuacji, gdy nie brał udziału w zakończonym postępowaniu administracyjnym (ma to miejsce chociażby w przypadku praw zbywalnych lub dziedzicznych, gdy w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują na zasadzie regulacji art. 30 § 4 k.p.a. jej następcy prawni). Ponadto nie ma uniwersalnych zasad w zakresie ustalania posiadania przymiotu strony oraz istnienia interesu prawnego w świetle regulacji art. 28 k.p.a., które można zastosować bezwarunkowo i automatycznie w każdej sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Zatem kwestie te należy rozważać indywidualnie i oczywistym jest, że stroną postępowania administracyjnego stosownie do treści art. 28 k.p.a. jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, aczkolwiek nie należy pomijać istotnej kwestii, tj. tego, iż pojęcie strony jest kategorią prawa materialnego. Innymi słowy mówiąc, interes prawny uzasadniający przyznanie konkretnej osobie przymiotu strony postępowania musi bowiem wynikać z przepisów prawa materialnego powszechnie obowiązującego. Prawo do posiadania broni nie jest prawem zbywalnym i podlegającym dziedziczeniu, co nie budzi wątpliwości orzecznictwa sądów administracyjnych, zaś decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., o stwierdzenie nieważności której wystąpili skarżący, właśnie takiego prawa dotyczy. Przyznane nią A. B. pozwolenie na broń palną do ochrony osobistej nie podlega ani zbyciu na rzecz osób trzecich, ani dziedziczeniu. Ich wniosek zatem spowodowałby rozstrzygnięcie administracyjne, które wpłynęłoby na prawa wynikające z prawa materialnego (interes prawny), tj. ustawy o broni i amunicji, podczas gdy oni – choć bezpośrednio zainteresowani takim rozstrzygnięciem sprawy – posiadają interes faktyczny. Nie mogą bowiem swojego żądania poprzeć przepisami prawa, mogącego stanowić podstawę skierowanego żądania określonych czynności organu administracyjnego. Interes faktyczny nie może być natomiast utożsamiany z interesem prawnym w rozumieniu art. 157 § 2 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. Jak już bowiem zostało podniesione w zaskarżonej decyzji, nie każdy związek pomiędzy subiektywnymi uprawnieniami podmiotu a sprawą administracyjną oznacza, że podmiot ten ma w danej sprawie interes prawny. Istnienie interesu prawnego wymaga, aby te uprawnienia znajdowały konkretyzację w postępowaniu administracyjnym z mocy wyraźnego przepisu prawa materialnego o charakterze publicznym. Brak interesu prawnego osoby składającej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji powoduje niedopuszczalność rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w tym przedmiocie i w takiej właśnie sytuacji są skarżący. Stąd też występuje w sprawie podstawa do wydania decyzji w trybie art. 157 § 3 k.p.a. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. następuje zatem wtedy, gdy wszczęcie i prowadzenie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Jest natomiast wszczynane jeśli istnieje podmiot i przedmiot postępowania o stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia, a w jego wyniku wydawana jest merytoryczna decyzja. Natomiast w rozpoznawanej sprawie nie tylko żądanie wszczęcia nadzwyczajnego postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji zostało wniesione przez osoby niemające przymiotu strony, ale jedyną stroną tej decyzji przyznającej prawo niezbywalne i niepodlegające dziedziczeniu był nieżyjący A. B., zaś z chwilą jego śmierci, decyzja ta wygasła, a tym samym nie ma jej w obrocie prawnym. Zatem organy Policji, wbrew twierdzeniom skarżących, w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym, po śmierci posiadacza pozwolenia na broń, nie były zobligowane do stwierdzenia w trybie art. 162 k.p.a. wygaśnięcia aktu administracyjnego przyznającego mu reglamentowane osobowe uprawnienia. Wskazano także, że aby decyzja weszła do obrotu prawnego, czyli wywoływała określone skutki prawne, musi zostać doręczona lub być zakomunikowana stronie (stronom) postępowania. Brak adresata decyzji powoduje bezprzedmiotowość postępowania, a organ administracji publicznej w takim przypadku nie mógłby orzec co do istoty sprawy, a jedynie umorzyć postępowanie. Powyższe znajduje potwierdzenie w art. 110 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Również orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie wyraża jednoznaczny pogląd, iż jedną z cech decyzji administracyjnej jest jej zewnętrzny charakter, co oznacza, że musi ona być doręczona lub ogłoszona stronie. Choć więc wydana, to do czasu jej doręczenia nie wywołuje żadnych skutków prawnych, bowiem nawet gdy już istnieje w przepisanym kształcie, to jednak nie wyszła na zewnątrz, poza organ administracyjny. W związku z tym przed doręczeniem decyzja istnieje, ale wywiera skutki prawne dopiero z chwilą jej doręczenia adresatowi. Reasumując, decyzja sporządzona, ale niedoręczona, nie załatwia sprawy administracyjnej, gdyż nie wiąże organu, ani strony. Uwzględniając powyższe – nawet gdyby organ Policji sporządził, po śmierci A. B., decyzję w trybie art. 162 k.p.a., to nie rozpoczęłaby ona swojego bytu prawnego, czyli nie weszłaby do obrotu prawnego z uwagi na brak jej adresata. Bez znaczenia jest przy tym argument, iż ze wzglądu na zainteresowanie społeczne sprawą wydania pozwolenia na broń A. B., należało z urzędu poprowadzić postępowanie nadzwyczajne celem wyeliminowania decyzji, mocą której je uzyskał. Podstawą takiego działania organu administracji publicznej może być bowiem tylko uzasadnione domniemanie, iż zachodzi którakolwiek z określonych w art. 156 § 1 k.p.a. kwalifikowanych wad decyzji, a nie dlatego, iż takie jest oczekiwanie społeczne. Natomiast wyrażona w art. 8 k.p.a. zasada realizowana jest m.in. poprzez prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego, tożsame rozstrzyganie spraw o podobnym stanie faktycznym oraz równe traktowanie przez organy administracji publicznej stron postępowania administracyjnego. W sprawach o wydanie pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej podstawowym kryterium – poza wymienionymi w art. 15 ust. 1 ustawy o broni i amunicji – jest udowodnione stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia i zdrowia wnioskodawcy, a takie ustalenia poczyniono w przypadku A. B. W dalszej części stwierdzono, że źródłem interesu prawnego w postępowaniu nadzorczym nie może być natomiast art. 4171 § 2 k.c., ponieważ reguluje on możliwość wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym, ale powstającym dopiero po stwierdzeniu nieważności decyzji lub stwierdzeniu, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa i wykazaniu szkody spowodowanej tym faktem, zaś skarżący właśnie z tej normy prawa wywodzą swój interes prawny w stwierdzeniu nieważności decyzji, która w żaden sposób nie była związana z ich prawami czy obowiązkami, ani nie miała na nie wpływu tak pośredniego, jak i bezpośredniego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący L. B. i M. B. wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych zarzucając naruszenie art. 157 § 2 i 3 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 417[1] § 2 k.c. poprzez bezzasadną odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności spornej decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] wskutek błędnego przyjęcia, że żądanie stwierdzenia jej nieważności zostało wniesione przez pełnomocnika, którego mocodawcy nie mają przymiotu strony i naruszenie art. 157 § 2 i 3 k.p.a. w zw. z art. 162 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadną odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności spornej decyzji wskutek błędnego przyjęcia, że postępowanie takie byłoby bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu – powołując się na argumentację zawartą już we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – podali, że wszczęcie z urzędu postępowania w niniejszej sprawie w oczywisty sposób zrealizowałoby zasadę postępowania określoną w art. 8 k.p.a. Ponadto w trakcie wydawania spornej decyzji, organ nie zbadał akt postępowań karnych A. B. i innych dowodów co spowodowało, że wydanie pozwolenia na broń naruszyło art. 15 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, tj. występowały przesłanki negatywne do wydania tej decyzji. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 157 § 2 k.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, zaś odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji (§ 3). Każda sprawa prowadzona w trybie nadzwyczajnym, a w tej konkretnej sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji, jest sprawą nową. Oznacza to w praktyce, że w porównaniu do sprawy prowadzonej w trybie zwykłym, mogą wystąpić ponadto inne strony oprócz tych, które brały udział w zakończonej wydaniem decyzji i są to przyczyny podmiotowe. Z tego mianowicie powodu, że według art. 28 k.p.a., stroną postępowania może być każdy ten, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji i wobec powyższego osoby te muszą wykazać swój interes prawny w unieważnieniu decyzji. Legitymizacja zaś interesu prawnego – co do czego zarówno doktryna, jak i judykatura są zgodne – musi mieć swe źródło w przepisach prawa materialnego i to odnoszących się wprost do sytuacji danego podmiotu. Innymi słowy mówiąc, o przymiocie strony nie decyduje sama ich wola lub też ich subiektywne przekonanie (interes faktyczny), lecz okoliczność istnienia przepisu prawa materialnego pozwalającego zakwalifikować interes tego podmiotu, jako prawny. W doktrynie przyjmuje się, że "związek normatywny między interesem prawnym lub obowiązkiem danego podmiotu a postępowaniem administracyjnym wyraża się w tym, że postępowanie "dotyczy" interesu prawnego lub obowiązku tego podmiotu. Postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku konkretnego podmiotu w tym sensie, że w wyniku takiego postępowania wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach lub obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach jednego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki innego podmiotu. W pierwszym przypadku postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku danego podmiotu w sposób bezpośredni w tym znaczeniu, że decyzja administracyjna rozstrzyga o jego prawach i obowiązkach, w drugim - postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku innego podmiotu w sposób pośredni, decyzja bowiem nie rozstrzyga wprost o jego prawach i obowiązkach, lecz jedynie oddziaływuje na jego prawa i obowiązki wskutek powiązania sytuacji prawnej adresata decyzji z tym podmiotem" (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz k.p.a. Wyd. Lex Wolters Kluwer Business. Warszawa 2009 r., str. 224). W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że A. B. nie żyje. Nie budzi też wątpliwości fakt, że [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] wydał mu pozwolenie na broń palną bojową w celu ochrony osobistej oraz poza sporem pozostaje, że syn skarżących zginął śmiercią tragiczną co związane było z powyższym pozwoleniem. Dodać w tym miejscu należy, że oceny co do interesu prawnego nie może też statuować okoliczność, iż w przyszłości mogą się pojawić roszczenia odszkodowawcze. Natomiast skarżący upatrują się swojego interesu prawnego w treści art. 4171 § 2 Kodeksu cywilnego w myśl którego, jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Odnosi się to również do wypadku, gdy prawomocne orzeczenie lub ostateczna decyzja zostały wydane na podstawie aktu normatywnego niezgodnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą. Analizując powyższy przepis stwierdzić należy, że reguluje on jedynie możliwość wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym, ale powstającym dopiero po stwierdzeniu nieważności decyzji lub stwierdzeniu, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa i wykazaniu szkody spowodowanej tym faktem. Zatem powyższy przepis nie tworzy dla strony prawa podmiotowego, a stanowi jedynie podstawę ewentualnego roszczenia, które z tego prawa może w przyszłości wynikać. Ponadto roszczenie to jeszcze w ogóle skarżącym w chwili złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie przysługiwało i nadal nie przysługuje. Zatem takie żądanie skarżących prowadziłoby do praktycznej likwidacji przepisu art. 157 § 2 k.p.a., ponieważ żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji mógłby żądać każdy twierdząc, iż źródłem jego interesu prawnego w takim przypadku jest ewentualność wystąpienia przez niego z przyszłym roszczeniem odszkodowawczym w trybie art. 4171 § 2 k.c. Reasumując, słusznie organ wywiódł, że skarżący nie posiadają przymiotu strony postępowania z uwagi na brak interesu prawnego, a skoro tak, to stanowiło to przesłankę podmiotową do odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r. Zgodzić się należy również z organem, że w sprawie występuje również przesłanka przedmiotowa uniemożliwiająca wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Mianowicie brak jest aktu, co do którego został złożony wniosek o wszczęcie postępowania nieważnościowego. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 652/11 i co należy w niniejszej sprawie w pełni podzielić: "z regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego odnoszącej się do postępowania nieważnościowego, jako nadzwyczajnego postępowania służącego eliminowaniu z obrotu prawnego aktów dotkniętych poważnymi wadami określonymi w art. 156 § 1 k.p.a. jednoznacznie wynika, że Kodeks ten nie przewiduje możliwości orzekania o nieważności aktu, który już w dacie złożenia wniosku nie miał mocy prawnej, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Można eliminować w trybie nieważnościowym wyłącznie akt nadal obowiązujący. Przewiduje się możliwość stwierdzenia, iż określony akt został wydany z naruszeniem prawa bez jednoczesnej jego eliminacji, czyli pozostawiając nadal jego ważność, brak jednak podstaw prawnych do tego, aby prowadzić postępowanie administracyjne, analizować i oceniać akt, który już swą ważność wcześniej utracił. Postępowanie nieważnościowe ma bezpośredni związek z zasadą trwałości aktu administracyjnego określoną w art. 16 k.p.a. zaś przyjęcie, że może być ono wykorzystywane bez związku z tą zasadą, czyli kwestią ochrony pozostających w mocy aktów administracyjnych nie jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w obecnym stanie prawnym do zaakceptowania". Zauważyć bowiem należy i co Sąd w pełni akceptuje, że prawo do posiadania broni nie jest prawem zbywalnym i podlegającym dziedziczeniu, zaś decyzja o przyznaniu pozwolenia na posiadanie prawa do broni palnej bojowej, takiego właśnie prawa dotyczyła, tzn. jego prawa osobowego. Zatem z chwilą śmierci A. B. nastąpiło zagaśnięcie przyczyn, dla których zostało przyznane pozwolenie na posiadanie broni i co nastąpiło przed wniesieniem wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji oraz zgaśnięcia (śmierci) podmiotu tego prawa. Stosownie do treści art. 162 § 1 pkt 1) k.p.a., organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. W rozpoznawanej sprawie bezspornym przede wszystkim jest, że wygaśnięcia decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r. z uwagi na jej ewentualną bezprzedmiotowość, nie nakazuje żaden przepis prawa, zaś skarżący, co już wyżej wykazano, nie posiadają przymiotu strony. Ponadto rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie winno mieć formę decyzji, zaś każda decyzja musi spełniać wymagania, o których mowa w treści art. 107 k.p.a., zatem winna posiadać niezbędne elementy, zaś jednym z nich jest oznaczenie adresata, bowiem skoro decyzja jest wydawana w celu skonkretyzowania określonej normy prawnej w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego, przeto winna być zindywidualizowana do konkretnego podmiotu, zaś w rozpoznawanej sprawie z uwagi na śmierć A. B. jest to – po prostu – niemożliwe. Niezależnie od powyższego wskazać należy, na co organ nie zwrócił uwagi sugerując się zarzutami skarżących, że przedmiotem niniejszej sprawy nie jest odmowa podjęcia decyzji w trybie art. 162 k.p.a., lecz odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji i wszelkie rozważania w tej kwestii, co najmniej nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia. Wszak to skarżący w odwołaniu zarzucili, że nie wygaszono spornej decyzji w trybie art. 162 k.p.a. i w konsekwencji organ podjął się zbytecznej – w ocenie Sądu – polemiki w tym względzie. Zauważyć przecież należy, że ewentualna sprawa w tym przedmiocie winna być prowadzona nie przez Komendanta Głównego Policji, lecz przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., bowiem to on "wydał decyzję w pierwszej instancji". W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło