II FZ 326/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. K. w przedmiocie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Rz 651/11 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 11 lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z dnia 21 lutego 2012 r., I SA/Rz 651/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił wniosek K. K. (powoływanej dalej jako "skarżąca") o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi skarżącej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. (powoływanego dalej jako "Dyrektor IS") z dnia 11 lipca 2011 r., nr [...], w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 58 § 1 pkt 4 w związku z art. 64 § 3 i art. 166 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.). 2. Przebieg postępowania przed Sądem pierwszej instancji: 2.1. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie WSA w Rzeszowie podał, że postanowieniem z dnia 19 grudnia 2011 r. tenże Sąd odrzucił skargę skarżącej na w.w. decyzję Dyrektora IS z dnia 11 lipca 2011 r. z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego od skargi w ustawowym terminie. 2.2. We wniosku z dnia 5 stycznia 2012 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) skarżąca, działając przez pełnomocnika, wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że skarżąca nie była w stanie odczytać przesłanego jej przez pełnomocnika drogą elektroniczną wezwania do uiszczenia wpisu, gdyż praktycznie przestała widzieć. W dniu 8 grudnia 2011 r. skarżąca została poddana leczeniu operacyjnemu i dopiero po wyjściu ze szpitala i zdjęciu opatrunków była w stanie dokonać wpłaty wpisu. Do wniosku dołączono kopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego. 2.3. Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2012 r. WSA w Rzeszowie odrzucił w.w. wniosek jako spóźniony. Na powyższe postanowienie skarżąca nie wniosła zażalenia. 2.4. W piśmie z dnia 16 lutego 2012 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do rozpatrzenia sprawy. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że przyczyną uchybienia terminu były zaniedbania ze strony jej pełnomocnika. Podała, że w dniu 15 lutego 2012 r. udała się do kancelarii swojego pełnomocnika, gdzie dowiedziała się o niepomyślnym zakończeniu sprawy. 3. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie: 3.1. Odrzucając wniosek skarżącej Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie kwestia przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi została przez Sąd prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem z dnia 12 stycznia 2012 r., którym WSA w Rzeszowie odrzucił złożony przez skarżącą wniosek z dnia 5 stycznia 2012 r. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Postanowienie to nie zostało zaskarżone. W niniejszym postępowaniu skarżąca wniosła o "przywrócenie terminu do rozpatrzenia sprawy". Pismo to Sąd pierwszej instancji postanowił potraktować jako wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, z akt sprawy wynika bowiem, że wpis od skargi nie został uiszczony w terminie i ten brak formalny był przeszkodą do rozpoznania skargi. 3.2. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Cytowany przepis ma odpowiednie zastosowanie do wniosków o wszczęcie postępowania (art. 64 § 3 p.p.s.a) oraz do postanowień (art.166 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wniesionej przez skarżącą został już przez Sąd pierwszej instancji prawomocnie rozstrzygnięty postanowieniem z dnia 12 stycznia 2012 r. 4. Stanowisko skarżącej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym: 4.1. Wnosząc do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na w.w. postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 21 lutego 2012 r., I SA/Rz 651/11, skarżąca stwierdziła, że jest poza sporem, iż za pośrednictwem banku wpłaciła na rachunek pełnomocnika – I. O. – kwotę "ponad 15-tu tysięcy złotych na jego honorarium oraz opłaty sądowe". Skarżąca podniosła, że od 8 lat przebywa na emeryturze, a w ostatnich czterech latach przeszła cztery operacje, z tego dwie okulistyczne. Jej stan zdrowia oraz fakt, że jest osobą samotną zmusiły skarżącą do przekazania swojej sprawy "wyspecjalizowanej firmie", która nie wywiązała się ze swoich obowiązków. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia WSA w Rzeszowie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. 4.2. Pismem z dnia 29 kwietnia 2012 r. skarżąca przedłożyła zaświadczenia lekarskie obrazujące jej stan zdrowia, w tym dotyczące ww. okoliczności zabiegów okulistycznych, a także dokumenty wskazujące na postępowanie dyscyplinarne wszczęte ze skargi skarżącej przeciwko ww. pełnomocnikowi. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5.1. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. W myśl art. 194 § 3 p.p.s.a., zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a., do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Uwzględniając specyfikę środka odwoławczego jakim jest zażalenie oraz postępowania, które inicjuje, należy stwierdzić, że wykluczona jest możliwość odpowiedniego stosowania art. 174 i 176 p.p.s.a. Przemawia za tym systemowe odczytanie art. 197 § 2 i art. 194 § 4 p.p.s.a. Ten ostatni przepis określa wyczerpująco wymogi formalne stawiane przez przepisy prawa środkowi odwoławczemu określonemu w p.p.s.a. jako zażalenie. Tym samym nie ma potrzeby do sięgania po dyspozycję norm zapisanych w art. 174 i 176 p.p.s.a. W związku z tym, skoro nie ma obowiązku przytaczania podstaw zażalenia, nie może też obowiązywać zasada związania granicami środka odwoławczego, wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. (por. B. Gruszczyński, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 590). Tym samym brak związania granicami zażalenia oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany ani podstawami w.w. środka odwoławczego, ani zgłoszonymi w nim wnioskami (por. postanowienie NSA z dnia 23 września 2010 r., II FZ 474/10, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie brak wskazania przez skarżącą w treści zażalenia podstawy prawnej w postaci przepisów p.p.s.a., które mógłby w ocenie skarżącej naruszyć Sąd pierwszej instancji, nie czyni przeszkód dla merytorycznego rozpoznania środka odwoławczego wniesionego przez skarżącą. 5.2. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powody podniesione w zażaleniu nie mogą stanowić racji dla uchylenia zaskarżonego postanowienie WSA w Rzeszowie. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wniesionej został już przez WSA w Rzeszowie prawomocnie rozstrzygnięty postanowieniem z dnia 12 stycznia 2012 r., I SA/Rz 651/11. W ustawowo przewidzianym czasie skarżąca nie wniosła zażalenia na w.w. postanowienie WSA w Rzeszowie, co skutkowało jego uprawomocnieniem. Odznaczając się od tego momentu powagą rzeczy osądzonej (res iudicata) na mocy art. 170 p.p.s.a. wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Rozpoznając kolejny wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, WSA w Rzeszowie nie mógł nie uwzględnić swojego wcześniejszego prawomocnego rozstrzygnięcia w tej kwestii. Zasadnie zatem na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 w związku z art. 64 § 3 i art. 166 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji odrzucił w.w. wniosek skarżącej. Tej oceny nie mogą również zmienić okoliczności życiowe powołane przez skarżącą w zażaleniu i przy piśmie procesowym, w tym jej problemy zdrowotne. 5.3. Reasumując należy stwierdzić, że w świetle akt sprawy, obrazujących dotychczasowe postępowanie przed WSA w Rzeszowie, oraz okoliczności podniesionych przez skarżącą na pełną aprobatę zasługuje rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji. W związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie jako niezasadne oddalił na mocy art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.