I SA/Po 325/11
WyrokWSA w Poznaniu2011-10-18
Skład orzekający: Maciej Jaśniewicz, Włodzimierz Zygmont, Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wygaśnięcie decyzji ustalającej wysokość stawki karty podatkowej na rok 2004 jest uzasadnione w sytuacji, gdy małżonka podatnika prowadziła działalność gospodarczą w tym samym zakresie, ale opodatkowaną na zasadach ogólnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prowadzenie przez małżonka działalności gospodarczej w tym samym zakresie, niezależnie od formy opodatkowania (karta podatkowa, zasady ogólne, ryczałt), stanowi przeszkodę do opodatkowania w formie karty podatkowej. Niespełnienie tego warunku, a także brak zawiadomienia organu o zmianach powodujących utratę warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej, uzasadnia stwierdzenie wygaśnięcia decyzji ustalającej wysokość stawki karty podatkowej.Stan faktyczny
Skarżący S. A. był opodatkowany kartą podatkową na rok 2004 za usługi fotograficzne. Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził wygaśnięcie tej decyzji, ponieważ małżonka skarżącego, J. A., również prowadziła działalność w tym samym zakresie. Skarżący argumentował, że jego małżonka opodatkowana była na zasadach ogólnych, a nie kartą podatkową, co powinno wykluczać naruszenie przepisów. Organy podatkowe i sąd uznały jednak, że forma opodatkowania małżonka nie ma znaczenia, a brak zawiadomienia o prowadzeniu działalności przez małżonkę stanowił podstawę do wygaśnięcia decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2011 r. sprawy ze skargi S. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...], nr [...], [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ustalającej wysokość stawki karty podatkowej na rok 2004 oddala skargę
Decyzją z dnia (...) października 2010r. Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w P. na podstawie art. 207 i art. 258 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. dalej zwanej: O.p.), art. 25 ust. 1 pkt 5, art. 36 ust. 1, ust. 7 oraz art. 40 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 listopada 1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 ze zm.) stwierdził wygaśnięcie decyzji nr (...) z dnia (...) lutego 2004r. ustalającej wysokość stawki karty podatkowej na rok 2004, z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przez S. A. .
W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, iż S. A. prowadził od (...) sierpnia 2002r. do (...) stycznia 2009r. działalność gospodarczą w zakresie usług fotograficznych z miejscem wykonywania K. ul. S. (...).
W związku z wnioskiem podatnika z dnia (...) sierpnia 2002r. w sprawie opodatkowania w formie karty podatkowej, w dniu (...) lutego 2004r. została wydana decyzja nr (...) w sprawie ustalenia wysokości karty podatkowej na rok 2004, w której ustalono miesięczną stawkę w wysokości (...) zł., bez zatrudnienia pracowników, z uwzględnieniem prowadzenia działalności w miejscowości o liczbie mieszkańców powyżej 50 tysięcy.
W złożonej dnia (...) sierpnia 2002r, deklaracji PIT-16 w sprawie opodatkowania w formie karty podatkowej podatnik w części wniosku dotyczącej informacji o działalności prowadzonej przez małżonka oświadczył, że "nie dotyczy".
W dniu (...) maja 2010r. od Naczelnika Urzędu Skarbowego P. wpłynęła do Urzędu Skarbowego informacja o prowadzonej działalności gospodarczej przez J. A. (żonę podatnika od (...) września 2002r.) NIP (...) zam. w P. ul. F. (...) w okresie od (...) marca 2002r. do (...) marca 2009r. w zakresie usług fotograficznych, z której przychody w/w opodatkowała zryczałtowanym podatkiem dochodowym w formie karty podatkowej.
Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 listopada 1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne podatnicy prowadzący działalność, o której mowa w art. 23 podlegają opodatkowaniu w formie karty podatkowej jeżeli małżonek podatnika nie prowadzi działalności w tym samym zakresie.
Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 1 lit. a) i ust, 7 w/w ustawy podatnicy opodatkowani w formie karty podatkowej są obowiązani zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego w terminie 7 dni o zmianach, jakie zaszły w stosunku do stanu faktycznego, a powodują utratę warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej - podatnik o wykonywaniu przez małżonkę działalności w zakresie usług fotograficznych nie poinformował Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w P. .
W związku z powyższym Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w P. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie wygaśnięcia decyzji nr (...) z dnia (...) lutego 2004r. ustalającej wysokość stawki karty podatkowej na rok 2004, z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przez S. A. . Po przeprowadzonej analizie zebranego materiału dowodowego stwierdził, iż podatnik naruszył art. 36 ust. 1 pkt 1 lit. a) i ust. 7 w/w ustawy, poprzez nie powiadomienie w ustawowym terminie o zaistniałych zmianach tj. o równoczesnym prowadzeniu przez małżonkę J. A. działalności gospodarczej w tym samym zakresie co podatnik-usługi fotograficzne. Spowodowało, to iż organ podatkowy nie mając wiedzy o przeszkodach do korzystania przez podatnika ze zryczałtowanej formy opodatkowania wydał decyzję w sprawie ustalenia wysokości stawki karty podatkowej na rok 2004.
Ustawodawca jednoznacznie wskazał, iż warunkiem opodatkowania podatnika w formie karty podatkowej wymienionym w art. 25 ust. 1 pkt 5 w/w ustawy jest nieprowadzenie działalności w takim samym zakresie jak małżonek podatnika. Jednakże małżonka podatnika J. A. prowadziła działalność gospodarczą opodatkowaną w formie karty podatkowej w takim samym zakresie tj. usługi fotograficzne, przez co podatnik nie zachował warunków do opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym w formie karty podatkowej.
Zgodnie z art. 40 ust. 1 pkt 3 w/w ustawy w przypadku gdy podatnik nie zawiadomi naczelnika urzędu skarbowego w ustawowym terminie, o zmianach powodujących utratę warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej albo mających wpływ na podwyższenie wysokości podatku dochodowego w formie karty podatkowej, naczelnik urzędu skarbowego stwierdza wygaśnięcie decyzji, o której mowa w art. 30 ust. 1. w/w ustawy.
S. A. odwołał się od powyższej decyzji zarzucając jej naruszenie art. 25 ust. 1 pkt 5 ustawy Jego zdaniem ratio legis art. 25 ust. 1 pkt. 5 tej ustawy sprowadza się do założenia, że zakazane jest opodatkowanie w formie karty podatkowej obu małżonków, który prowadzą działalność gospodarczą w takim samym zakresie. Podatnik zachowuje natomiast prawo do opodatkowania w formie karty podatkowej w sytuacji gdy za dany rok małżonek podatnika prowadził wprawdzie podobną działalność, która jednak opodatkowana została na zasadach ogólnych.
Nadto podniósł, że za rok 2004 jego małżonka opodatkowana została na zasadach ogólnych - tj. wg skali podatkowej, na podstawie książki przychodów i rozchodów. Początkowo bowiem - oboje małżonkowie byli opodatkowani za rok 2004 w formie karty podatkowej. Jednak małżonka podatnika skorygowała deklaracje podatkowe, w tym deklarację za rok 2004 - a to na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 27 stycznia 2010r., sygn. akt I SA/Po 979/09, ze skargi J. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia (...) września 2009r. nr (...) w przedmiocie odmowy opodatkowania w formie karty podatkowej na rok 2009. Powyższe spowodowało - że początkowa sprzeczność z art. 25 ust. 1 pkt. 5 ustawy została usunięta i na dzień wydania zaskarżonej decyzji, małżonka podatnika była już opodatkowana za rok 2004 na zasadach ogólnych (podobnie jak za wszystkie pozostałe lata - tj. 2005 - 2009, na skutek korekt złożonych po uprawomocnieniu się cyt. wyżej wyroku WSA w P. ). W konsekwencji za rok 2004, małżonek podatnika nie korzystał już zatem z przywileju opodatkowania w formie karty podatkowej, a działalność w zakresie usług fotograficznych opodatkowaną w formie karty podatkowej prowadził wyłącznie podatnik.
Nadto S. A. podniósł, że uzyskał od organu - urzędnika Urzędu Skarbowego P. w P. jednoznaczną informację, iż opodatkowanie małżonki - J. A. na zasadach ogólnych za wszystkie lata - w tym także za rok 2004 spowoduje całkowite zakończenie sprawy i nie pozostanie w sprzeczności z możliwością opodatkowania podatnika za te lata w formie karty podatkowej.
Decyzją z dnia (...) lutego 2011r. Dyrektor Izby Skarbowej w P. , na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, że jak wynika z przepisów ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym jedną z przeszkód do opodatkowania w formie karty podatkowej jest prowadzenie działalności gospodarczej przez małżonków w tym samym zakresie. Zgodnie bowiem z powołanym wyżej przepisem art. 25 ust. 1 pkt 5 tej ustawy podatnik podlega opodatkowaniu w formie karty podatkowej, jeżeli małżonek podatnika nie prowadzi działalności w tym samym zakresie. Ograniczenie to dotyczy nie tylko sytuacji, w której każdy z małżonków prowadzi odrębną działalność gospodarczą płacąc z tego tytułu podatek dochodowy w formie karty podatkowej, ale również sytuacji, gdy jeden z małżonków opłaca podatek w tej formie tj. kartę podatkową a drugi na ogólnych zasadach albo w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Karta podatkowa nie przysługuje zatem w sytuacji, gdy drugi z małżonków prowadzi działalność gospodarczą w tym samym zakresie bez względu na to, czy płaci podatek dochodowy w formie zryczałtowanej czy też na ogólnych zasadach. W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż małżonka podatnika prowadziła działalność w takim samym zakresie zatem zarzut naruszenia przepisów art. 25 ust. 1 pkt 5 nie znajduje uzasadnienia. Ustawodawca jednoznacznie wskazał, iż jednym z warunków opodatkowania podatnika w formie karty podatkowej jest nieprowadzenie działalności w takim samym zakresie przez małżonka podatnika.
Jednym z obowiązków nałożonych na podatników korzystających z uproszczonej formy opodatkowania, jaką jest karta podatkowa, jest ten zawarty w przepisie art. 36 ust. 1 pkt 1 lit a) ww. ustawy, w którym ustawodawca zobowiązuje do zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o zmianach jakie zaszły w stosunku do stanu faktycznego podanego w złożonym wniosku o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej, które powodują utratę warunków do opodatkowania w tej formie. O zmianach podatnik zobowiązany jest zawiadomić w formie pisemnej urząd skarbowy najpóźniej w terminie siedmiu dni od dnia powstania okoliczności powodujących zmiany - ust. 7 tego artykułu. Powołany przepis prawa materialnego nakładał na podatnika określone obowiązki, których strona nie spełniła. Z akt analizowanej sprawy wynika, iż w dniu (...) września 2002r. podatnik zawarł związek małżeński z J. A. i od tego dnia oboje małżonkowie prowadzili działalność gospodarczą w tym samym zakresie tj. usług fotograficznych opodatkowaną w formie karty podatkowej. Poza sporem pozostaje, iż podatnik o tym fakcie nie zawiadomił właściwego organu podatkowego pierwszej instancji.
Zatem organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo ustalił, iż podatnik naruszył warunki wynikające z przepisu art. 36 ust. 1 pkt 1 lit a) i ust 7 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, ponieważ nie zawiadomił naczelnika urzędu skarbowego o zmianach, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1 lit a) w terminie siedmiu dni od powstania okoliczności powodującej zmiany, co skutkuje utratą warunków do opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym w formie karty podatkowej zgodnie z przepisem art. 40 ust 1 pkt 3 ww. ustawy. Niewątpliwie wyczerpuje to przesłanki do zastosowania przepisu art. 40 ust. 1 pkt 3 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, co pociąga za sobą wygaśnięcie decyzji, o której mowa w art. 30 ust. 1 ustawy tj. decyzji o zastosowaniu karty podatkowej w 2004 roku.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego udzielenia przez pracownika Urzędu Skarbowego P. błędnej informacji, z której miało wynikać, iż opodatkowanie małżonki J. A. na zasadach ogólnych nie pozostaje w sprzeczności z możliwością opodatkowania strony w formie karty podatkowej zauważyć należy, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ustalającej wysokość stawki karty podatkowej na rok 2004r. S. A. zgodnie z właściwością miejscową prowadził Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w P. , a nie Naczelnik Urzędu Skarbowego P. Natomiast w myśl przepisu art. 121 § 2 O.p. organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielić niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Przepis ten przewiduje udzielanie informacji niezbędnych, a w sytuacji wystąpienia jakichkolwiek wątpliwości co do formy opodatkowania podatnika miał możliwość wystąpienia z wnioskiem o pisemną interpretację przepisów prawa, przedstawiając przedmiot niniejszej sprawy. Tylko takie stanowisko organu podatkowego byłoby wiążące w sprawie.
Odnosząc się z kolei do zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego stwierdzić należy, że zgodnie z przepisem art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Przedmiotem odwołania nie jest decyzja określająca bądź ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego, w relacji do której zastosowanie mogą znaleźć przepisy o przedawnieniu zobowiązania podatkowego. Wydanie decyzji wygaszającej decyzję w sprawie ustalenia wysokości stawki karty podatkowej nie jest ograniczone terminem przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zatem w niniejszej sprawie nie można skutecznie powołać się na zarzut przedawnienia, gdyż przedawnieniu ulegają jedynie zobowiązania podatkowe. Reasumując należy stwierdzić, że opodatkowanie w formie karty podatkowej nie znajduje zastosowania, gdy małżonek podatnika prowadzi działalność gospodarczą w tym samym zakresie bez względu na formę opodatkowania, zatem Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w P. prawidłowo stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia (...) 02.2004r. Nr (...) ustalającej wysokość stawki karty podatkowej na rok 2004r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przez S. A. .
S. A. wniósł skargę od decyzji organu I instancji, zarzucając jej:
1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 25 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 20 listopada 1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne ( Dz. U. n 144, poz. 930 ze zm.) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w/w przepisu polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że Skarżący nie spełnił warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej na rok 2004 w sytuacji, gdy małżonka podatnika prowadziła w tym czasie działalność opodatkowaną na zasadach ogólnych i nie korzystała z przywileju opodatkowania swoich dochodów na zasadach karty podatkowej;
2. naruszenie prawa materialnego tj. art. 34 ustawy z dnia 20 listopada 1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne ( Dz. U. n 144, poz. 930 ze zm.) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w/w przepisu polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że małżonka skarżącego prowadziła działalność w tym samym zakresie co Skarżący w rozumieniu art. 25 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 20 listopada 1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne w sytuacji gdy działalność prowadzona przez małżonkę podatnika opodatkowana była na zasadach ogólnych i nie korzystała z przywileju opodatkowania swoich dochodów na zasadach karty podatkowej;
3. naruszenie art. 70 w zw. z art. 120 i art. 121 §1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez wszczęcie i prowadzenie postępowania podatkowego zmierzającego do wyeliminowania z obrotu prawnego (stwierdzenia wygaśnięcia) decyzji ustalającej wysokość stawki karty podatkowej na rok 2004 w sytuacji gdy ewentualne zobowiązanie podatkowe w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją nieprawomocnej decyzji Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w P. uległo przedawnieniu, co w konsekwencji doprowadziło także do naruszenia zasady praworządności i zaufania do organów podatkowych;
4. naruszenie art. 121 §2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez naruszenie zasady informowania podatnika o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem postępowania oraz zasady przekonywania podatnika i zaufania do organów podatkowych.
W uzasadnieniu Skarżący podniósł argumenty zawarte w odwołaniu a nadto przytoczył fragment uzasadnienia wyroku WSA w P. z dnia 27 stycznia 2010r., sygn. I SA/Po 979/09, z którego w Jego ocenie wynika, że skład orzekający w tej sprawie podzielił pogląd Skarżącego. Nadto Skarżący podniósł, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją, a przedtem poprzedzającą ją decyzją Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w P. w ogóle nie powinno zostać wszczęte. Ewentualne zobowiązanie podatkowe uległoby bowiem przedawnieniu z uwagi na upływ terminu przedawnienia określony w art. 70 ustawy Ordynacja podatkowa. Z końcem roku 2010 nie jest już bowiem możliwe dochodzenie przez organy podatkowe zobowiązań podatkowych objętych sporem za rok 2004. Nawet zatem jeżeli ewentualnie zaskarżona decyzja stanie się ostateczna i prawomocna w wyniku rozstrzygnięć sądów w postępowaniu sądowoadministracyjnym, to powyższe pozostanie bez znaczenia prawnego a to z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego za rok 2004, które można stwierdzić już na obecnym etapie postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia. W tym stanie rzeczy Skarżący uważa, że organy wykroczyły poza kompetencje do wszczęcia i prowadzenia postępowania podatkowego, które musi być celowe i w konkretnej sprawie znajdować uzasadnienie w konkretnych przepisach prawa. Tym samym powyższe postępowanie organów podatkowych stanowi naruszenie zasady praworządności i zaufania do organów podatkowych. Działanie organów podatkowych nie znajduje bowiem uzasadnienia w przepisie prawa, który pozwalałby na wszczynanie i prowadzenie postępowań podatkowych za wszystkie ubiegłe lata podatkowe bez ograniczenia oraz bez względu na racjonalność i celowość wynikającą z faktu, że każde zobowiązanie podatkowe ulega przedawnieniu.
Nadto Skarżący zwraca uwagę na szczególną szybkość działania organów podatkowych w niniejszej sprawie i czynione naciski na podatnika ze strony organu pierwszej instancji - Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w P. zmierzające do jak najszybszego zakończenia postępowania. Tym samym, istotnemu ograniczeniu uległy uprawnienia podatnika działającego w postępowaniu podatkowym bez pełnomocnika a wynikające z zasady udziału stron i przekonywania podatnika. Organy podatkowe skupiły się wyłącznie na jak najszybszym zakończeniu postępowania nie bacząc na podstawowe zasady prawa podatkowego i wynikającą z nich ochronę i poszanowanie praw podatnika.
Nadto Skarżący podnosi, że uzyskał od organu - urzędnika Urzędu Skarbowego P. w P. jednoznaczną informację, iż opodatkowanie małżonki - J. A. na zasadach ogólnych za wszystkie lata - w tym także za rok 2004 spowoduje całkowite zakończenie sprawy i nie pozostanie w sprzeczności z możliwością opodatkowania podatnika za te lata w formie karty podatkowej.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji oraz szczegółowo ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu sprowadza się do kwestii związanych ze stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji ustalającej wysokość stawki karty podatkowej za 2004 rok skarżącemu świadczącemu usługi fotograficzne w sytuacji, gdy żona podatnika prowadziła działalność gospodarczą w tym samym zakresie.
Ustawa z dnia 20 listopada 1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 ze zm.) określa zasady i warunki opodatkowania prowadzonej działalności gospodarczej w formie karty podatkowej. Opłacanie zryczałtowanego podatku dochodowego w formie karty podatkowej, przez podatników prowadzących działalność gospodarczą, może mieć miejsce jedynie przy spełnieniu wszystkich warunków zawartych w przepisie art. 25 ww. ustawy w sytuacji, gdy:
1. złożą wniosek o zastosowanie opodatkowania w tej formie,
2. we wniosku, o którym mowa w pkt 1, zgłoszą prowadzenie działalności wymienionej w jednej z 12 części tabeli,
3. przy prowadzeniu działalności nie korzystają z usług osób nie zatrudnionych przez siebie na podstawie umowy o pracę oraz z usług innych przedsiębiorstw i zakładów, chyba że chodzi o usługi specjalistyczne,
4. nie prowadzą, poza jednym z rodzajów działalności wymienionej w art. 23, innej pozarolniczej działalności gospodarczej,
5. małżonek podatnika nie prowadzi działalności w tym samym zakresie,
6. nie wytwarzają wyrobów opodatkowanych, na podstawie odrębnych przepisów, podatkiem akcyzowym.
Zatem jednym z warunków określonych w przepisie art. 25 ust. 1 pkt 5 jest to, aby małżonek podatnika nie prowadził działalności w tym samym zakresie.
Z akt analizowanej sprawy wynika, że od dnia (...) marca 1999r. S. A. prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług fotograficznych z siedzibą w Z., ul. K. (...) (następnie w K., os. I. (...) oraz K. ul. S. (...)). Jako sposób opodatkowania wybrał zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych opłacany w formie karty podatkowej. J. A. (będąca od (...) września 2002r. żoną podatnika), prowadziła działalność gospodarczą w zakresie usług fotograficznych również opodatkowaną zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych opłacanym w formie karty podatkowej.
Właściwe organy podatkowe, nie posiadając wiedzy o przeszkodach do korzystania przez podatników ze zryczałtowanej formy opodatkowania tj. wiedzy o równoczesnym prowadzeniu przez podatnika i jego żonę działalności gospodarczej w zakresie usług fotograficznych, w kolejnych latach podatkowych wydawały decyzje w sprawie ustalenia wysokości stawki karty podatkowej na dany rok podatkowy zarówno w stosunku do S. A. jak i jego żony J. A. .
Następnie, w związku z utratą warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej i niezgłoszeniem tego faktu organowi podatkowemu w ustawowym terminie 7 dni od powstania okoliczności powodujących zmiany, Naczelnik Urzędu Skarbowego P. wydał w stosunku do J. A. decyzje stwierdzające wygaśnięcie decyzji w sprawie ustalenia wysokości karty podatkowej za lata 2004-2008. Powodem utraty warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej było równoczesne prowadzenie działalności gospodarczej w tym samym zakresie tj. w zakresie usług fotograficznych przez małżonka S. A. .
Ponadto w stosunku do J. A. Naczelnik Urzędu Skarbowego P. prowadził postępowanie zakończone decyzją z dnia (...) czerwca 2009r. Nr (...) odmawiającą opodatkowania w formie karty podatkowej w 2009r. w związku z prowadzeniem przez małżonka działalności w tym samym zakresie.
W trakcie toczącego się postępowania ustalono, iż J. A. po wydaniu decyzji stwierdzających wygaśnięcie decyzji w sprawie ustalenia wysokości karty podatkowej za lata 2004-2008 złożyła korekty zeznań podatkowych PIT-36 za lata 2006, 2007, 2008 i 2009. Ustalono ponadto, iż z uwagi na to, iż w latach 2004, 2005 J. A. miała zawieszoną działalność gospodarczą i nie osiągała innych dochodów odstąpiono od żądania korekt zeznań za lata 2004-2005. Podkreślenia wymaga jednak, że w błędzie pozostaje Skarżący uważając w niniejszej sprawie, że zachowuje prawo do opodatkowania w formie karty podatkowej w sytuacji, gdy za dany rok małżonek podatnika prowadzi działalność, która opodatkowana została na zasadach ogólnych. Owo opodatkowanie na zasadach ogólnych nastąpiło na skutek wszczętego postępowania, które w rezultacie do tej formy opodatkowania doprowadziło. Nie było zatem świadomym i zamierzonym działaniem małżonki podatnika. Okoliczność ta pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy.
Zgodnie z przepisem art. 36 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, podatnicy opodatkowani w formie karty podatkowej są zobowiązani zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego o zmianach jakie zaszły w stosunku do stanu faktycznego podanego w złożonym wniosku (PIT - 16) o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej, które:
powodują utratę warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej,
mają wpływ na wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej,
* o likwidacji prowadzonej działalności.
Przepis art. 36 ust. 7 ww ustawy nakłada na Podatnika obowiązek zawiadomienia w formie pisemnej naczelnika urzędu skarbowego najpóźniej w terminie siedmiu dni od powstania okoliczności powodujących zmiany. Bezspornie z obowiązku określonego w powołanym przepisie prawa materialnego Skarżący się nie wywiązał, bowiem o fakcie zawarcia w dniu (...) 09.2002r. związku małżeńskiego z J. A. prowadzącą usługi fotograficzne opodatkowaną w formie karty podatkowej nie zawiadomił właściwego organu podatkowego pierwszej instancji. Tym samym naruszono przepis art. 40 ust. 1 pkt 3 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Skutkiem powyższego uzasadnione było stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w P. z dnia (...) lutego 2004r. Nr (...) ustalającej S. A. wysokość stawki karty podatkowej na 2004 rok.
Ustawodawca jednoznacznie wskazał w przepisie art. 25 ust. 1 pkt 5 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, iż jednym z warunków opodatkowania podatnika w formie karty podatkowej jest nieprowadzenie działalności w takim samym zakresie przez małżonka Podatnika. W ocenie Sądu ograniczenie wynikające z ww. przepisu dotyczy nie tylko sytuacji, w której każdy z małżonków prowadzi odrębną działalność gospodarczą płacąc z tego tytułu podatek dochodowy w formie karty podatkowej, ale również sytuacji, gdy jeden z małżonków opłaca podatek w tej formie tj. kartą podatkową, a drugi na ogólnych zasadach albo w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Z brzmienia przepisu art. 25 ust. 1 pkt 5 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym wynika także, iż istnieje możliwość korzystania z opodatkowania w formie karty podatkowej przez małżonków odrębnie wykonujących działalność, istotne jest aby małżonkowie wykonywali działalność w różnym zakresie. Karta podatkowa nie przysługuje zatem w sytuacji, gdy drugi z małżonków prowadzi działalność gospodarczą w tym samym zakresie bez względu na to, czy płaci podatek dochodowy w formie zryczałtowanej czy też na ogólnych zasadach. W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż małżonka podatnika prowadziła działalność w takim samym zakresie.
Mając powyższe na uwadze zarzut podniesiony przez Skarżącego, iż naruszony został przepis art. 25 ust. 1 pkt 5 ustawy, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że Skarżąca nie spełnia warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej na rok 2004, gdy małżonka podatnika prowadziła w tym samym czasie działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach ogólnych i nie korzystała z przywileju opodatkowania swoich dochodów na zasadach karty podatkowej, zdaniem Sądu uznać należy za nieuzasadniony.
Za nietrafny także należy uznać zarzut Skarżącego naruszenia przepisu art. 34 ustawy, polegający na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu ww. przepisu poprzez przyjęcie, że małżonka Skarżącego prowadziła działalność w tym samym zakresie co Skarżący w rozumieniu przepisu art. 25 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy w sytuacji, gdy działalność prowadzona przez małżonkę Podatnika opodatkowana była na zasadach ogólnych, tym samym nie korzystała Ona z przywileju opodatkowania uzyskiwanych dochodów w formie karty podatkowej. W myśl art. 34 ww. ustawy w przypadku zgłoszenia przez podatnika przerwy w prowadzeniu działalności w danym roku podatkowym nie pobiera się podatku opłacanego w formie karty podatkowej za cały okres przerwy, przy spełnieniu dodatkowych warunków określonych w tym przepisie. Z akt analizowanej sprawy wynika, iż Skarżący nie zgłaszał w 2004 roku właściwemu organowi podatkowemu przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej. Ustalono natomiast, iż małżonka podatnika w latach 2004, 2005 miała zawieszoną działalność w zakresie usług fotograficznych. Wyjaśnić należy, iż zgłoszenie przerwy w prowadzeniu działalności ma znaczenie jedynie dla ustalenia wysokości należnego podatku pobieranego w formie karty podatkowej i pozostawało bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Ponadto opodatkowanie działalności gospodarczej małżonki J. A. za rok 2004 prowadzącej działalność w takim samym zakresie co Skarżący na zasadach ogólnych nastąpiło w wyniku działania organu podatkowego. Okoliczność ta pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, bowiem jak wyżej dowiedziono ograniczenie wynikające z przepisu art. 25 ust. 1 pkt 5 ustawy dotyczy nie tylko sytuacji, w której każdy z małżonków prowadzi odrębną działalność gospodarczą w takim samym zakresie płacąc z tego tytułu podatek dochodowy w formie karty podatkowej, ale również sytuacji, gdy jeden z małżonków opłaca podatek w tej formie tj. kartę podatkową, a drugi np. na ogólnych zasadach lub w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
Sąd nie podziela także najdalej idącego zarzutu naruszenia przepisu art. 70, w związku z art. 120 i art. 121 § 1 O.p. tj. wszczęcia i prowadzenia postępowania podatkowego zmierzającego do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji ustalającej wysokość stawki karty podatkowej na rok 2004 w sytuacji, gdy ewentualne zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu.
Zgodnie z przepisem art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W niniejszej sprawie przedmiotem rozstrzygania nie była decyzja określająca bądź ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego, w relacji do której zastosowanie mogą znaleźć przepisy o przedawnieniu zobowiązania podatkowego. Wydanie decyzji wygaszającej decyzję w sprawie ustalenia wysokości stawki karty podatkowej nie jest ograniczone terminem przedawnienia zobowiązania podatkowego. Tworzy ona nowy stan faktyczny, który uprawnia organy podatkowe do wydania decyzji określającej na ogólnych zasadach wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za cały rok podatkowy. Zatem w niniejszej sprawie nie można skutecznie powołać się na zarzut przedawnienia, gdyż przedawnieniu ulegają jedynie zobowiązania podatkowe.
Na marginesie zaznaczyć należy, iż w niniejszej sprawie ustawowy termin przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2004 rok upłynął w dniu (...) 12.2010r.. Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego może jednak ulec zawieszeniu, wskutek wszczęcia postępowania o przestępstwo skarbowe. Zgodnie bowiem z przepisem art. 70 § 6 pkt. 1 O.p., bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje zawieszony z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. W odniesieniu do zobowiązania podatkowego należnego za 2004 rok w dniu (...) grudnia 2010r. oskarżyciel Skarbowy w Urzędzie Skarbowym P. wydał postanowienie o wszczęciu dochodzenia wobec S. A. w sprawie o czyn polegający na podaniu w złożonym Naczelnikowi Urzędu Skarbowego P. w dniu (...) 03.2005r. zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2004 danych nieuwzględniajacycn w rozliczeniu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 rok, dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Stanowi to przestępstwo skarbowe określone w art. 56 § 2 ustawy Kodeks karny skarbowy. Tym samym możliwe będzie wydanie decyzji określającej S. A. wysokości zobowiązania podatkowego za 2004 rok.
Nie można również zgodzić się z zarzutami w zakresie naruszenia zasad ogólnych postępowania podatkowego, w szczególności art. 121, art. 123, art. 124 ww. ustawy O.p. poprzez nie informowanie Strony o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem postępowania, ograniczenie udziału strony w prowadzonym postępowaniu i nie wyjaśniania przesłanek, którymi kierował się organ przy podejmowaniu decyzji. Analiza niniejszej sprawy wykazała, iż w toku postępowania podjęto wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Podatnik mógł brać czynny udział w każdym stadium postępowania podatkowego, składać wnioski i wyjaśnienia. Miał zagwarantowaną możliwość wypowiedzenia się co do zgromadzonych materiałów i dowodów w sprawie. Z możliwości tych Skarżący korzystał czynnie uczestnicząc w prowadzonym postępowaniu, zapoznając się z materiałem dowodowym, przedkładając dokumenty, składając wyjaśnienia.
Odnosząc się do zarzutu, iż szybkie działanie organu podatkowego pierwszej instancji ograniczyło uprawnienia Strony do działania poprzez pełnomocnika wskazać należy, iż w myśl przepisu art. 125 O.p. organy podatkowe zobowiązane są działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie. Obowiązkiem organu podatkowego w sytuacji nie budzącego wątpliwości stanu faktycznego sprawy było zatem działanie bez zbędnej zwłoki, w terminach wynikających z ustawy. Na szybkość działania organu podatkowego miał również wpływ sam Skarżący odbierający korespondencję bezpośrednio z rąk pracownika organu podatkowego, bez pośrednictwa poczty. Powyższe nie stanowiło żadnej przeszkody do ustanowienia przez Skarżącego pełnomocnika. Zwrócić należy uwagę, iż na końcowym etapie postępowania odwoławczego wpłynęło w dniu (...) stycznia 2011r. do Dyrektora Izby Skarbowej w P. pismo z dnia (...) grudnia 2010r. radcy prawnego E. W. (podpisane przez aplikanta radcowskiego M. T.) stanowiące o zgłoszeniu się ww. jako pełnomocnika S. A. . W ww. piśmie wskazano, iż załącza się pełnomocnictwo i upoważnienie. Nadesłana przesyłka wskazanych dokumentów nie zawierała. Wobec powyższego wystosowano do pełnomocnika, do wiadomości Strony, wezwanie o przedłożenie pełnomocnictwa z pouczeniem, iż w przypadku niedostarczenia pełnomocnictwa do występowania w imieniu Podatnika, w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, postępowania odwoławcze prowadzone będzie bez udziału Pełnomocnika. Pomimo prawidłowego doręczenia wezwania pełnomocnictwo nie zostało dostarczone. Wobec konieczności wyjaśnienia reprezentowania Strony przedłużono termin rozpoznania sprawy, tym samym umożliwiono Skarżącemu działanie z udziałem pełnomocnika.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego udzielenia przez pracownika Urzędu Skarbowego P. błędnej informacji, z której miało wynikać, iż opodatkowanie małżonki J. A. na zasadach ogólnych nie pozostaje w sprzeczności z możliwością opodatkowania Strony w formie karty podatkowej zauważyć należy, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ustalającej wysokość stawki karty podatkowej na rok 2005r. S. A. zgodnie z właściwością miejscową prowadził Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w P. , a nie Naczelnik Urzędu Skarbowego P. Natomiast w myśl przepisu art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielić niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Przepis ten przewiduje udzielanie informacji niezbędnych, a w sytuacji wystąpienia jakichkolwiek wątpliwości co do formy opodatkowania Skarżący miał możliwość wystąpienia z wnioskiem o pisemną interpretację przepisów prawa, przedstawiając przedmiot niniejszej sprawy. Tylko takie stanowisko organu podatkowego byłoby wiążące w sprawie. Fakt, że ocena organów dokonana w niniejszej sprawie nie jest zgodna z oczekiwaniami Skarżącego, nie świadczy o tym, że doszło do naruszenia zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
kk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło